P10_TA(2026)0205Versterkte ontwikkelingssamenwerking om irreguliere migratiebewegingen en de grondoorzaken daarvan in partnerlanden aan te pakkenResolutie van het Europees Parlement van 16 juni 2026 over versterkte ontwikkelingssamenwerking om irreguliere migratiebewegingen en de grondoorzaken daarvan in partnerlanden aan te pakken (2025/2111(INI))Het Europees Parlement,

–gezien de artikelen 79 en 208 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU),

–gezien artikel 3, lid 5, en artikel 21 van het Verdrag betreffende de Europese Unie (VEU),

–gezien het werkdocument van de diensten van de Commissie van 30 juni 2021 getiteld “Applying the Human Rights Based Approach to international partnerships – An updated Toolbox for placing rights-holders at the centre of EU’s Neighbourhood, Development and International Cooperation” (SWD(2021)0179),

–gezien Verordening (EU) 2021/947 van het Europees Parlement en de Raad van 9 juni 2021 tot vaststelling van het instrument voor nabuurschapsbeleid, ontwikkeling en internationale samenwerking – Europa in de wereld PB L 209 van 14.6.2021, blz. 1, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2021/947/oj.,

–gezien het voorstel van de Commissie van 16 juli 2025 voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van het instrument “Europa in de wereld” (COM(2025)0551),

–gezien Verordening (EU) 2024/1351 van het Europees Parlement en de Raad van 14 mei 2024 betreffende asiel- en migratiebeheer, tot wijziging van de Verordeningen (EU) 2021/1147 en (EU) 2021/1060 en tot intrekking van Verordening (EU) nr. 604/2013 PB L, 2024/1351, 22.5.2024, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2024/1351/oj.,

–gezien het voorstel van de Commissie van 11 maart 2025 voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van een gemeenschappelijk systeem voor de terugkeer van illegaal in de Unie verblijvende onderdanen van derde landen en tot intrekking van Richtlijn 2008/115/EG van het Europees Parlement en de Raad, Richtlijn 2001/40/EG van de Raad en Beschikking 2004/191/EG van de Raad (COM(2025)0101),

–gezien de Partnerschapsovereenkomst tussen de Europese Unie en haar lidstaten, enerzijds, en de leden van de Organisatie van staten in Afrika, het Caribisch gebied en de Stille Oceaan, anderzijds (de Overeenkomst van Samoa) OJ L 2023/2862, 28.12.2023, ELI: http://data.europa.eu/eli/agree_internation/2023/2862/oj.,

–gezien de mededeling van de Commissie van 27 april 2022, getiteld “Aantrekken van vaardigheden en talent naar de EU” (COM(2022)0657),

–gezien het pact voor het Middellandse Zeegebied,

–gezien de gemeenschappelijke verklaring van de Raad en de vertegenwoordigers van de regeringen van de lidstaten, in het kader van de Raad bijeen, het Europees Parlement en de Commissie van 7 juni 2017, getiteld “De nieuwe Europese consensus inzake ontwikkeling – Onze wereld, onze waardigheid, onze toekomst”,

–gezien het EU-noodtrustfonds voor Afrika (EUTF) en Speciaal verslag 17/2024 van de Europese Rekenkamer van 25 september 2024 getiteld “Het EU‑trustfonds voor Afrika – Ondanks nieuwe benaderingen bleef de steun ongericht”,

–gezien de mededeling van de Commissie van 4 juni 2025 getiteld “Europese strategie voor waterweerbaarheid” (COM(2025)0280),

–gezien zijn resolutie van 7 mei 2025 over de Europese strategie voor waterweerbaarheid OJ C, C/2026/576, 24.2.2026, ELI: http://data.europa.eu/eli/C/2026/576/oj.,

–gezien de gezamenlijke mededeling van de Commissie en de hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid van 1 december 2021, getiteld “De Global Gateway” (JOIN(2021)0030),

–gezien de gezamenlijke mededeling van de Commissie en de hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid van 2 oktober 2024 getiteld “Opbouwen van duurzame internationale partnerschappen door Team Europa” (JOIN(2024)0025),

–gezien de conclusies van de Europese Raad van 17 oktober 2024 over migratie,

–gezien resolutie 73/195 van de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties van 19 december 2018, getiteld “Global Compact for Safe, Orderly and Regular Migration”,

–gezien resolutie 71/1 van de Algemene Vergadering van de VN van 19 september 2016 getiteld “New York Declaration for Refugees and Migrant”,

–gezien resolutie 70/1 van de Algemene Vergadering van de VN van 25 september 2015 getiteld “Transforming our World: the 2030 Agenda for Sustainable Development” die aangenomen werd tijdens de VN-top over duurzame ontwikkeling in New York en waarin de duurzameontwikkelingsdoelstellingen (“SDG’s”) werden vastgesteld, en met name SDG 10.7,

–gezien het Verdrag betreffende de status van vluchtelingen van 1951 en het bijbehorende protocol van New York van 1967,

–gezien de richtsnoeren van de Commissie voor ontwikkelingsbijstand van de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling inzake migratiegerelateerde activiteiten op het gebied van officiële ontwikkelingshulp (“ODA”) en de bijbehorende toolkit,

–gezien het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens van 1950,

–gezien de in opdracht van zijn Commissie ontwikkelingssamenwerking verrichte studie over de rol van de ontwikkelingssamenwerking van de EU bij de aanpak van irreguliere migratie in Afrika Talleraas, C., “The role of EU development cooperation in addressing irregular migration in Africa”, afdeling Analyse en Ondersteuning extern beleid, directoraat-generaal Extern Beleid van de Unie, oktober 2025.,

–gezien zijn resolutie van 25 maart 2021 over een nieuwe strategie EU-Afrika – een partnerschap voor duurzame en inclusieve ontwikkeling PB C 494 van 8.12.2021, blz. 80.,

–gezien artikel 55 van zijn Reglement,

–gezien het verslag van de Commissie ontwikkelingssamenwerking (A10-0147/2026),

A.overwegende dat migratie en mobiliteit, vrede, goed bestuur, stabiliteit, inclusieve groei en duurzame ontwikkeling nauw met elkaar verbonden zijn; overwegende dat migratie wordt bevorderd door factoren op zowel macro- als microniveau, zoals gewapende conflicten, politieke instabiliteit, economische tegenspoed, gebrek aan kansen en armoede, beperkte toegang tot sociale vangnetten, ontoereikende dienstverlening, marginalisering, discriminatie van of vervolging van kwetsbare groepen, onder meer met betrekking tot hun vrijheid van godsdienst of overtuiging, voedselonzekerheid en beperkte toegang tot schoon water, alsmede milieuvervuiling en klimaatverandering Essentials of Migration Management, ‘Drivers of international migration’, https://emm.iom.int/handbooks/global-context-international-migration/drivers-international-migration.;

B.overwegende dat irreguliere migratiestromen verschillende categorieën migranten omvatten, zoals vluchtelingen en asielzoekers die internationale bescherming zoeken; overwegende dat verzoekers om internationale bescherming in de bevoegde lidstaten mogen verblijven in afwachting van een beslissing over hun verzoek;

C.overwegende dat ontwikkelingssamenwerking een fundamentele rol speelt bij het uitbannen van armoede, het aanpakken van kwetsbare contexten, het bevorderen van menselijke ontwikkeling en duurzaamheid in al haar dimensies, het aangaan van mondiale uitdagingen door middel van internationale partnerschappen die de Europese waarden en belangen hooghouden en bevorderen, en bijdragen aan vrede en welvaart in de wereld;

D.overwegende dat het ontwikkelingsbeleid van de EU duurzame ontwikkeling en stabiliteit in ontwikkelingslanden bevordert, met als uiteindelijk doel het uitbannen van extreme armoede in overeenstemming met de Agenda 2030 en de SDG’s, overeenkomstig artikel 208 VWEU, en daarbij het beginsel van beleidscoherentie voor ontwikkeling in acht neemt;

E.overwegende dat ontwikkelingssamenwerking gebaseerd moet zijn op aantoonbare resultaten en op een concreet gezamenlijk streven naar duurzame ontwikkeling;

F.overwegende dat het EUTF ingesteld was om de onderliggende oorzaken van instabiliteit, gedwongen ontheemding en irreguliere migratie aan te pakken en bij te dragen tot een beter migratiebeheer; overwegende dat de Europese Rekenkamer in haar evaluatie heeft vastgesteld dat het EUTF er niet in is geslaagd veel van zijn doelstellingen te verwezenlijken omdat niet altijd duidelijk was welke strategieën daadwerkelijk effectief waren;

G.overwegende dat de EU sinds 2015 te maken heeft met ongekende migratiestromen, waarvan het beheer een voortdurende inspanning van de lidstaten heeft gevergd, en overwegende dat het daarom noodzakelijk is het Europese ontwikkelingsbeleid te versterken om de onderliggende oorzaken van irreguliere migratie en gedwongen ontheemding aan te pakken, aangezien er tussen 2015 en 2024 meer dan 8,5 miljoen asielaanvragen zijn ingediend in de EU-lidstaten EU-Asielagentschap, “3.4. Data on applications for international protection”, https://euaa.europa.eu/asylum-report-2025/34-data-applications-international-protection.; overwegende dat het aantal irreguliere grensoverschrijdingen aan de buitengrenzen van de EU in 2025 met meer dan een kwart (26 %) is gedaald tot bijna 178 000 https://www.frontex.europa.eu/media-centre/news/news-release/frontex-irregular-border-crossings-down-26-in-2025-europe-must-stay-prepared-lyKpVb.; overwegende dat het merendeel van de migranten die naar Europa komen via legale kanalen binnenkomt; overwegende dat SDG 10.7 landen oproept om ordelijke, veilige, reguliere en verantwoorde migratie en mobiliteit van mensen mogelijk te maken door middel van een gepland en degelijk beheerd migratiebeleid;

H.overwegende dat in 2024 4,2 miljoen mensen vanuit derde landen naar de EU zijn gemigreerd Met uitzondering van asielzoekers en vluchtelingen uit Oekraïne die in sommige lidstaten tijdelijke bescherming krijgen. Eurostat, ‘Migration to and from the EU’, https://ec.europa.eu/eurostat/statistics-explained/index.php?title=Migration_to_and_from_the_EU.;

I.overwegende dat veel landen van herkomst van asielzoekers lage- en middeninkomenslanden zijn; overwegende dat de toelatingspercentages voor asielzoekers uit deze landen sterk uiteenlopen;

J.overwegende dat de EU-landen in 2024 een beschermingsstatus hebben verleend aan 437 900 asielzoekers, een stijging van 6,9 % ten opzichte van 2023 (409 530); overwegende dat dit het hoogste aantal was sinds de pieken die werden geregistreerd na de vluchtelingencrisis in verband met de oorlog in Syrië in 2016 en 2017; overwegende dat het erkenningspercentage op EU-niveau, d.w.z. het aandeel positieve beslissingen in het totale aantal asielbeslissingen, in 2024 51,4 % bedroeg voor beslissingen in eerste aanleg;

K.overwegende dat in 2024 aan 124 000 niet-EU-burgers de toegang tot de EU werd geweigerd, van 919 000 personen geconstateerd werd dat zij geen verblijfstatus hadden, aan 453 000 personen een terugkeerbesluit werd opgelegd en ongeveer 110 000 personen daadwerkelijk naar een land buiten de EU werden teruggestuurd Eurostat, Migration and asylum in Europe – 2025 edition, irregular migration and return, https://ec.europa.eu/eurostat/web/interactive-publications/migration-2025#irregular-migration-and-return.; overwegende dat ongeveer 20 % van de personen tegen wie een terugkeerbesluit is uitgevaardigd, daadwerkelijk is teruggekeerd Eurostat, Migration and asylum in Europe – 2025 edition, Orders to leave and returns, https://ec.europa.eu/eurostat/web/interactive-publications/migration-2025#orders-to-leave-and-returns-of-non-eu-citizens.;

L.overwegende dat de meest voorkomende internationale migratiestromen tussen buurlanden plaatsvinden; overwegende dat de overgrote meerderheid van de vluchtelingen, personen die internationale bescherming nodig hebben en binnenlandse ontheemden, wordt opgevangen in lage- en middeninkomenslanden; overwegende dat dit een zware economische last voor die landen vormt en hun sociale en economische cohesie en ontwikkeling aantast; overwegende dat ontwikkelingssamenwerking daarom een cruciale rol speelt bij de ondersteuning van ontheemde bevolkingsgroepen en gastgemeenschappen;

M.overwegende dat Afrika te maken heeft met interne migratie, waarbij ongeveer 80 % van alle Afrikaanse migratie op het continent plaatsvindt; overwegende dat in 2024 in Afrika bezuiden de Sahara 19,3 miljoen nieuwe gevallen van interne ontheemding werden geregistreerd, waarvan 11,5 miljoen het gevolg waren van conflicten en 7,8 miljoen van rampen; overwegende dat het totale aantal intern ontheemden in Afrika tussen 2015 en 2024 is opgelopen tot 38,8 miljoen, wat neerkomt op 46 % van het wereldwijde totaal, waarbij 68 % van hen afkomstig is uit de Democratische Republiek Congo, Ethiopië, Nigeria, Somalië en Soedan;

N.overwegende dat in juni 2025 wereldwijd 117,3 miljoen mensen hun huis waren ontvlucht als gevolg van vervolging, conflicten, geweld, mensenrechtenschendingen of gebeurtenissen die de openbare orde ernstig verstoorden; overwegende dat daarvan 42,5 miljoen vluchtelingen, 67,8 miljoen intern ontheemden en 8,42 miljoen asielzoekers waren https://www.unhcr.org/about-unhcr/overview/figures-glance.;

O.overwegende dat uit het Global Trends Report en enquêtes van het Bureau van de Hoge Commissaris van de Verenigde Naties voor de Vluchtelingen (UNHCR) blijkt dat de meeste vluchtelingen en ontheemden hun land niet vrijwillig willen verlaten, maar daartoe gedwongen worden door bedreigingen zoals conflicten, vervolging, geweld of extreme ontberingen; overwegende dat uit een UNHCR-enquête van 2023 bleek dat de overgrote meerderheid van de vluchtelingen liever in hun eigen gemeenschap zou blijven als hun veiligheid en levensonderhoud gewaarborgd zouden zijn;

P.overwegende dat ontwikkelingssamenwerking een fundamentele rol speelt bij het terugdringen van armoede en het aanpakken van instabiele situaties door menselijke ontwikkeling te ondersteunen, de beginselen van democratie, de rechtsstaat, gendergelijkheid, mensenrechten en grondrechten te bevorderen en te ondersteunen, en door de rechtshandhaving te versterken, duurzame economische kansen te creëren, het bestuur te verbeteren en vrede en stabiliteit te bevorderen, en zo de onderliggende oorzaken van irreguliere migratie aan te pakken;

Q.overwegende dat de verbetering van de levensomstandigheden, het onderwijs en de vooruitzichten op werk in de landen van herkomst van cruciaal belang is om ervoor te zorgen dat mensen in hun eigen gemeenschappen een toekomst voor zichzelf kunnen opbouwen in plaats van gedwongen te worden te migreren; overwegende dat gerichte en doeltreffende samenwerking daarom de prikkels voor irreguliere migratie kan verminderen door stabiliteit, veiligheid en zelfvoorziening in partnerlanden te bevorderen;

R.overwegende dat toegenomen kwetsbaarheid, ook in verband met klimaatverandering en aantasting van het milieu, en de uitputting en overexploitatie van natuurlijke hulpbronnen gevolgen kunnen hebben voor migratie; overwegende dat 90 % van alle natuurrampen verband houdt met water, met mogelijke gevolgen voor voedselonzekerheid, toenemende maatschappelijke conflicten en migratie;

S.overwegende dat hoge niveaus van voedselonzekerheid leiden tot meer migratie over de grenzen heen, waarbij elke 1 % toename van voedselonzekerheid onder de bevolking 1,9 % meer mensen dwingt om te migreren; overwegende dat economische en milieufactoren op zich weliswaar geen grond voor asiel vormen, maar wel in belangrijke mate bijdragen aan kwetsbaarheidsfactoren die een alomvattende, op bescherming gerichte internationale aanpak noodzakelijk kunnen maken;

T.overwegende dat migratiestromen vaak verband houden met de schaarste van natuurlijke hulpbronnen, waaronder water; overwegende dat 2,2 miljard mensen wereldwijd nog steeds geen toegang hebben tot veilig drinkwater; overwegende dat de Europese strategie voor waterweerbaarheid gericht is op het bevorderen van waterweerbaarheid en het waarborgen van toegang tot beter drinkwater en sanitaire voorzieningen voor ten minste 70 miljoen mensen door middel van versterkte nationale en regionale betrokkenheid in het kader van de Global Gateway;

U.overwegende dat in het migratie- en asielpact van de EU het belang van de externe dimensie van migratie wordt benadrukt door de ontwikkeling van alomvattende partnerschappen op basis van politieke dialoog, wederzijdse verbintenissen en een volledige-routeaanpak;

V.overwegende dat het pact voor het Middellandse Zeegebied oproept tot uitbreiding van Erasmus+ naar verschillende landen in het Midden-Oosten en Afrika om jongeren met elkaar in contact te brengen en een meer geïntegreerde en inclusieve omgeving voor hoger onderwijs en de ontwikkeling van vaardigheden te bevorderen; overwegende dat het pact ook oproept tot het opschalen van talentpartnerschappen, onder meer door de oprichting van de EU-talentenpool om het contact tussen werkgevers in de EU en werkzoekenden uit partnerlanden te vergemakkelijken;

W.overwegende dat de Global Gateway-strategie en investeringen in menselijke ontwikkeling een kans moeten bieden om de ontwikkelingssamenwerking af te stemmen op de prioriteiten van de partnerlanden, met inbegrip van migratie, door het scheppen van banen, onderwijs, beroepsopleiding, democratische waarden en hoge normen te bevorderen, en goed bestuur, transparantie en duurzame investeringen, onder meer in waterzekerheid, in landen van herkomst en doorreis te versterken;

X.overwegende dat de Global Gateway-strategie ook gericht moet zijn op het bevorderen van duurzame en betrouwbare partnerschappen op het gebied van groene energie en infrastructuur; overwegende dat investeringen in klimaatadaptatie en hernieuwbare energie van essentieel belang zijn om de sociaal-economische oorzaken van migratie aan te pakken;

Y.overwegende dat economische samenwerking en particuliere investeringen belangrijke instrumenten zijn om armoede terug te dringen en de zelfvoorziening te verbeteren, en zo duurzame lokale groei in partnerlanden te stimuleren;

Z.overwegende dat industriële ontwikkeling een van de meest doeltreffende manieren is gebleken om mensen uit de armoede te halen; overwegende dat investeringen in productiviteitscapaciteit op een maatschappelijk verantwoorde en duurzame manier, werkgelegenheid kunnen creëren en een multiplicatoreffect kunnen hebben;

AA.overwegende dat mensenhandel en -smokkel grove schendingen van de grondrechten vormen en mensen hun waardigheid, vrijheid en grondrechten ontnemen; overwegende dat criminele netwerken voor mensenhandel en mensensmokkel migranten uitbuiten door geld te verdienen aan gevaarlijke reizen;

AB.overwegende dat sommige landen niet over de instrumenten en middelen beschikken om deze misdrijven te voorkomen en te bestrijden; overwegende dat internationale partnerschappen doeltreffend kunnen bijdragen aan de bestrijding van mensenhandel en -smokkel;

AC.overwegende dat ontwikkelingssamenwerking een essentiële rol speelt bij het aanpakken van de onderliggende oorzaken van irreguliere migratie en gedwongen ontheemding, alsook bij de bestrijding van mensensmokkel, de bescherming van vluchtelingen en mensen die internationale bescherming nodig hebben, de ondersteuning van landen die vluchtelingen opvangen en de ontwikkeling van legale migratiemogelijkheden;

AD.overwegende dat veiligheid, stabiliteit, territoriale integriteit en goed bestuur voorwaarden zijn voor maatregelen op het gebied van duurzame ontwikkeling en overwegende dat de EU partnerlanden ook moet ondersteunen bij het versterken van de rechtshandhavingscapaciteit en het grensbeheer, en bij de bestrijding van de georganiseerde misdaad;

AE.overwegende dat een doeltreffend migratiebeheer ook nauwere samenwerking met de landen van herkomst en doorreis vereist, alsook de ontmanteling van criminele netwerken die kwetsbare mensen uitbuiten; overwegende dat steun voor lokale ontwikkeling en stabiliteit in partnerlanden bijdraagt tot het op duurzame wijze aanpakken van de onderliggende oorzaken van migratie;

AF.overwegende dat Europese steun voor goed functionerende asielstelsels in derde landen in het kader van ontwikkelingssamenwerking, van cruciaal belang is voor de internationale bescherming van asielzoekers;

AG.overwegende dat het terugkeer- en re-integratiebeleid de mensenrechten volledig moet eerbiedigen; overwegende dat samenwerking op het gebied van terugkeer en re-integratie wederzijdse voordelen kan opleveren wanneer rekening wordt gehouden met vrijwillige, waardige en duurzame terugkeer naar de landen van herkomst;

AH.overwegende dat overnameovereenkomsten en innovatieve, specifieke projecten die gericht zijn op de re-integratie van migranten in hun land van herkomst een integraal onderdeel vormen van een doeltreffende samenwerking met partnerlanden;

AI.overwegende dat ontwikkelingssamenwerking een cruciale rol speelt bij de ondersteuning van de sociaal-economische integratie van ontheemde bevolkingsgroepen en gastgemeenschappen en de bescherming van mensen in kwetsbare situaties, waaronder vrouwen, kinderen en personen met een handicap;

AJ.overwegende dat migratie kan bijdragen aan duurzame ontwikkeling en inclusieve groei, zowel in de landen van herkomst als in de landen van bestemming, alsook binnen en tussen regio’s; overwegende dat migratie economische gevolgen heeft voor zowel het land van bestemming als voor het land van herkomst; overwegende dat deze impact zichtbaar is in de bijdrage van migranten aan de overheidsfinanciën, de werkgelegenheid en het scheppen van banen, alsook in de rol die diasporagemeenschappen spelen bij het ondersteunen van de economische ontwikkeling van hun landen van herkomst;

AK.overwegende dat diasporagemeenschappen een belangrijke rol spelen bij de ontwikkeling van partnerlanden, met name bij het bevorderen van handel en economische ontwikkeling, alsook bij het aanpakken van verschillende kwesties in verband met migratie en mobiliteit; overwegende dat de Global Diaspora Facility van de EU in dit verband een sleutelrol kan spelen;

AL.overwegende dat braindrain voor derde landen een uitdaging kan vormen bij het verwezenlijken van hun beleidsdoelstellingen op het gebied van zowel ontwikkeling als migratie;

Onderlinge verbanden tussen migratie en ontwikkelingssamenwerking

1.benadrukt het onderlinge verband tussen migratie en ontwikkelingssamenwerking en roept de Commissie en de lidstaten op om zich in hun migratiebeleid te blijven inzetten voor beleidscoherentie voor ontwikkeling, met volledige eerbiediging van de mensenrechten en de VN-Agenda 2030;

2.benadrukt dat ontwikkelingssamenwerking en het buitenlands en veiligheidsbeleid van de EU altijd op volledig coherente wijze moeten worden uitgewerkt en uitgevoerd, met een pragmatische en wederzijds voordelige, resultaatgerichte aanpak die gericht is op het waarborgen van stabiliteit en economische mogelijkheden in de partnerlanden, met inbegrip van de landen van herkomst en doorreis van migratiestromen;

3.benadrukt dat ontwikkelingssamenwerking prioriteit moet geven aan armoedebestrijding, aan het terugdringen van ongelijkheid en aan duurzame ontwikkeling in overeenstemming met de SDG’s, aan conflictpreventie en vredesopbouw door middel van economische empowerment, bestuurshervormingen en aan de bevordering van de mensenrechten in partnerlanden, waarbij tevens prioriteit moet worden gegeven aan langetermijninvesteringen op basis van de ontwikkelingsprioriteiten en -behoeften van de partnerlanden, onder meer bij het aanpakken van de onderliggende oorzaken van irreguliere migratie en gedwongen ontheemding;

4.herinnert eraan dat vrouwen en meisjes vaak onevenredig zwaar worden getroffen door crises en armoede; verzoekt de Commissie daarom in ontwikkelingsprogramma’s een op mensenrechten gebaseerde, genderbewuste en kwetsbaarheidsgevoelige aanpak te hanteren, waarbij wordt benadrukt dat het belangrijk is mensenrechtenrisico’s in kaart te brengen, risicobeperkende maatregelen te nemen en ervoor te zorgen dat bijzondere aandacht wordt besteed aan alle mensen in kwetsbare situaties — met inbegrip van personen met een handicap, ouderen, gemarginaliseerde gemeenschappen en vrouwen, meisjes en jongeren — vooral omdat de rol van vrouwen in kwetsbare contexten en bij vredesopbouw, conflictpreventie en duurzame ontwikkeling van cruciaal belang is, aangezien zij vaak als eerstelijnshulpverleners optreden en essentiële katalysatoren van verandering, veerkracht en herstel kunnen zijn; benadrukt dat de inclusieve deelname van vrouwen aan besluitvorming, bemiddeling, klimaatactie en gemeenschapsontwikkeling leidt tot doeltreffendere en duurzamere resultaten;

5.benadrukt het belang van een Team Europa-aanpak die zorgt voor coherentie tussen de EU-instellingen en de lidstaten die zich bezighouden met de externe dimensie van migratie; onderstreept dat Team Europa de politieke, diplomatieke, financiële en technische inspanningen moet coördineren om alomvattende partnerschappen te ontwikkelen en te verdiepen die partnerlanden ondersteunen bij een veilig, ordelijk, regulier en verantwoord beheer van migratie door een doeltreffende, op mensenrechten gebaseerde en mensgerichte aanpak toe te passen die ook tegemoetkomt aan de behoeften van vluchtelingen en intern ontheemden;

6.benadrukt dat de Commissie, om corruptie te voorkomen en wanbeheer te vermijden, ervoor moet zorgen dat er duidelijke toezicht- en evaluatiemechanismen worden ingevoerd om te zorgen voor effectieve verantwoordingsplicht en transparantie bij de uitvoering van de EU-begroting, ook wanneer het gaat om het verband tussen ontwikkeling en de onderliggende oorzaken van migratie;

7.verzoekt de Commissie en de lidstaten de politieke dialoog met derde landen te intensiveren en voor elk land alomvattende en wederzijds voordelige benaderingen te ontwikkelen en te versterken, waarbij rekening wordt gehouden met de specifieke context en de behoeften op het gebied van ontwikkeling en migratie van de landen van herkomst en doorreis, met name wat betreft menselijke ontwikkeling, fatsoenlijk werk, sociale inclusie en de bescherming van migranten, vluchtelingen en intern ontheemden; benadrukt dat een dergelijke samenwerking gebaseerd moet zijn op solidariteit, gedeelde verantwoordelijkheid en eerbiediging van de mensenrechten;

8.benadrukt dat het van belang is om een duidelijk beeld te krijgen van de vestiging van migranten en de lokale gevolgen daarvan; verzoekt de Commissie en de lidstaten een strategie te ontwikkelen waarin de noodzaak van een lokaal perspectief wordt benadrukt, de lokale verantwoordelijkheid te versterken en voort te bouwen op bestaande regionale prioriteiten, met name door intra-continentale migratiesystemen te ondersteunen;

9.verzoekt de Commissie prioriteit te geven aan kwetsbare geografische contexten door ook rekening te houden met migratiespecifieke gegevens en op onderzoek gebaseerde informatie om de behoeften van partnerlanden beter in kaart te brengen en hun prioriteiten gerichter aan te pakken, onder meer op het gebied van irreguliere migratie en gedwongen ontheemding;

10.onderstreept dat de Global Gateway een sleutelrol kan spelen bij het bevorderen van duurzame economische ontwikkeling en het scheppen van banen in partnerlanden, waardoor lokale gemeenschappen een sterkere positie krijgen en personen actief kunnen bijdragen aan de ontwikkeling van zowel hun land van herkomst als hun gastgemeenschappen, waardoor de onderliggende oorzaken van irreguliere migratie worden aangepakt;

11.benadrukt dat het noodzakelijk is om de betrokkenheid van de particuliere sector te vergroten, legale migratietrajecten te diversifiëren en in te voeren, vaardigheden te erkennen, ontwikkelingsbanken van de EU in te schakelen en innovatieve benaderingen te ontwikkelen voor het combineren van financiering binnen het kader van Team Europa, en tegelijkertijd bij te dragen aan het Global Gateway-initiatief; moedigt de deelname van de Europese particuliere sector aan ontwikkelingsprojecten in partnerlanden aan, waarbij wordt gezorgd voor ondersteuning van een veilig en transparant investeringsklimaat dat de betrokkenheid van kleine en middelgrote ondernemingen en de totstandkoming van lokale productieketens bevordert;

12.onderstreept dat waterschaarste, aantasting van het milieu en land, ontbossing en andere klimaatgerelateerde rampen factoren zijn die ten grondslag liggen aan migratiestromen, waaronder gedwongen ontheemding; benadrukt dat personen die ontheemd zijn geraakt als gevolg van de aantasting van het milieu en door het klimaat veroorzaakte rampen passende steun nodig hebben; verzoekt de Commissie en de lidstaten om in ontwikkelingsprogramma’s prioriteit te geven aan investeringen in duurzaam beheer van natuurlijke hulpbronnen, waaronder water- en bodembescherming, herbebossing, klimaatbestendige landbouw en hernieuwbare energie, teneinde de sociale cohesie en de veerkracht van gemeenschappen te versterken, spanningen rond natuurlijke hulpbronnen te voorkomen en mensen meer kansen te bieden om een duurzaam bestaan op te bouwen in hun land van herkomst;

13.benadrukt dat de EU een holistische aanpak moet hanteren, gericht op het lokale niveau, met als doel ontwikkelingshulp te verlenen die bijdraagt aan structurele ontwikkeling door democratie, de rechtsstaat, een op regels gebaseerde orde en instellingen te ondersteunen, teneinde een duurzaam effect te sorteren;

14.onderstreept het belang van de uitvoering van ontwikkelingsprogramma’s in nauwe samenwerking met lokale autoriteiten, het maatschappelijk middenveld en de particuliere sector;

15.benadrukt de noodzaak om mensensmokkel en -handel te bestrijden door middel van versterkte internationale en multilaterale samenwerking met partnerlanden, met inbegrip van, in voorkomend geval, lokale overheden, veiligheidstroepen en maatschappelijke organisaties, op het gebied van misdaadpreventie, slachtofferbescherming, betere rechtshandhaving, voorlichtingscampagnes om desinformatie tegen te gaan, de vervolging van daders en het voorkomen van uitbuiting van migranten door criminele netwerken en mensensmokkelaars, alsmede door het bieden van veiligere alternatieven via het creëren van legale kanalen voor veilige en reguliere migratie en arbeidsmobiliteit; benadrukt dat strenge grenscontroles zonder alternatieve legale migratiemogelijkheden ertoe leiden dat migratieroutes worden verlegd, waardoor er nieuwe etappes aan de reis worden toegevoegd en nieuwe doorreislanden worden aangedaan, waardoor de reis nog gevaarlijker wordt en migranten nog meer worden blootgesteld aan mensensmokkelnetwerken, afpersing en geweld;

16.verzoekt de Commissie en de lidstaten de samenwerking met partnerlanden op het gebied van migratie te bevorderen;

17.herinnert eraan dat humanitaire hulp altijd moet worden verleend in overeenstemming met humanitaire beginselen;

18.verzoekt de Commissie de landen van herkomst en de aangrenzende gastlanden verder te ondersteunen bij de aanpak van de toegenomen intercontinentale migratiestromen;

19.roept de Commissie en de lidstaten ertoe op hun capaciteit te versterken om de instrumentalisering van migranten te voorkomen en erop te reageren; benadrukt de noodzaak van nauwere samenwerking met partnerlanden en relevante agentschappen om dergelijke praktijken op te sporen, te voorkomen en tegen te gaan;

20.benadrukt dat publieke ontwikkelingsfinanciering van cruciaal belang is voor partnerlanden en dat particuliere investeringen kunnen bijdragen aan het verwezenlijken van de doelstellingen van het ontwikkelingsbeleid van de EU; merkt op dat investeringsgaranties van de EU bedrijven aanmoedigen om te investeren, mits er rigoureuze zorgvuldigheidsprocedures wordt uitgevoerd om naleving van sociale, milieu- en governancenormen te waarborgen, evenals afstemming op de SDG’s; herinnert eraan dat de verwezenlijking van de duurzameontwikkelingsdoelstellingen van essentieel belang is voor het verbeteren van de levensomstandigheden in derde landen;

21.dringt erop aan dat de financiële instrumenten van de EU, het Europees Fonds voor duurzame ontwikkeling+ en de Europese Investeringsbank zich richten op het genereren van lokaal economisch rendement, met het oog op het versterken van de economische autonomie en de duurzaamheid op lange termijn;

22.herinnert eraan dat officiële ontwikkelingshulp een essentieel instrument blijft om armoede terug te dringen, ongelijkheden aan te pakken en de meest kwetsbare gemeenschappen te ondersteunen; maakt ernstig bezwaar tegen de drastische bezuinigingen op de officiële ontwikkelingshulp door de belangrijkste internationale donoren; dringt er bij de EU en haar lidstaten op aan hun toezegging na te komen om 0,7 % van het bruto nationaal inkomen aan officiële ontwikkelingshulp te besteden;

23.verzoekt de Commissie te zorgen voor meer verantwoordingsplicht, transparantie en parlementair toezicht bij de opzet en uitvoering van alle EU-financiering, met inbegrip van het komende instrument “Europa in de wereld”, dat prioriteit moet geven aan de verwezenlijking van de duurzameontwikkelingsdoelstellingen, ook wat betreft het aanpakken van de uitdagingen op het gebied van irreguliere migratie;

24.wijst erop dat landbouw- en plattelandsontwikkeling, samen met het voedsel- en voedingsbeleid, kunnen bijdragen tot het aanpakken van een aantal van de onderliggende oorzaken van migratie; herinnert eraan dat toegang tot land en natuurlijke hulpbronnen van cruciaal belang is om de voedsel- en voedingszekerheid van lokale gemeenschappen te waarborgen, de productiviteit van kleine landbouwers te verbeteren en tegelijkertijd de productie aan te passen aan de klimaatverandering, en de uitvoering te bevorderen van de vrijwillige richtsnoeren van de Voedsel- en Landbouworganisatie voor een verantwoord beheer van grondbezit, waarbij prioriteit wordt gegeven aan de rechten en behoeften van legitieme houders van landrechten, met name vrouwen;

25.verzoekt de Commissie om, in het kader van haar ontwikkelingsstrategie, meer steun te verlenen aan instellingen voor hoger onderwijs en aan technisch en beroepsonderwijs en -opleiding in partnerlanden, teneinde de onderliggende oorzaken van migratie aan te pakken; benadrukt het belang om menselijke ontwikkeling te ontwikkelen door lokaal in vaardigheden te investeren; verzoekt de Commissie de partnerlanden bij te staan bij de capaciteitsopbouw op dit gebied; dringt voorts aan op meer steun voor door jongeren geleide initiatieven om vaardigheden, innovatie en uitwisseling te versterken en migratie te benutten als aanjager van duurzame ontwikkeling;

26.verzoekt de Commissie om de mogelijkheden voor EU-talentpartnerschappen met meer derde landen verder te onderzoeken, met name met landen waar veel emigratie plaatsvindt;

27.benadrukt dat economische empowerment en het scheppen van fatsoenlijke banen essentiële instrumenten zijn om ongelijkheden terug te dringen, en dat deze maatregelen de levensomstandigheden in de landen van herkomst verbeteren en zo de oorzaken van irreguliere migratie beperken; verzoekt EU-financiering ook in te zetten voor de ondersteuning van lokaal ondernemerschap en openbare infrastructuur;

28.benadrukt dat jongeren centraal moeten staan in partnerschappen en van essentieel belang zijn voor duurzame ontwikkeling; benadrukt het belang van het ondersteunen van uitwisselingsprogramma’s zoals Erasmus+ en andere programma’s voor de mobiliteit en vaardigheden van jongeren, om zo onderwijskansen en werkgelegenheid te bieden en jongeren de mogelijkheid te geven zich in hun land van herkomst te ontplooien;

29.verzoekt de Commissie landbouw en waterbeheer op te nemen in haar prioriteiten voor samenwerking en projecten te bevorderen die de zelfvoorziening verbeteren en de migratiedruk verminderen;

30.merkt op dat migratie en braindrain de ontwikkeling van een partnerland kunnen belemmeren doordat het aanbod aan geschoolde arbeidskrachten afneemt; herinnert eraan dat ontwikkelingssamenwerking dit risico kan beperken door middel van alomvattende strategieën ter ondersteuning van hoogwaardige onderwijs- en opleidingsstelsels, ter versterking van de lokale werkgelegenheid en ter bevordering van de overdracht van kennis en vaardigheden; verzoekt de Commissie daarom haar werkzaamheden op dit gebied voort te zetten, onder meer door de kwestie van de braindrain aan te pakken via het kader van het ontwikkelingsbeleid en de bijbehorende financiering;

31.erkent de cruciale rol die diasporagemeenschappen spelen bij het bevorderen van duurzame ontwikkeling, investeringen en innovatie in de landen van herkomst; benadrukt dat het versterken van diasporanetwerken wederzijdse voordelen oplevert, zowel voor partnerlanden als voor de EU; verzoekt de EU en haar lidstaten de samenwerking met diasporaorganisaties te versterken en inclusieve programma’s te ontwikkelen die bijdragen tot wederzijds voordelige vormen van circulaire migratie;

32.verzoekt de Commissie en de lidstaten te investeren in bewustmakingscampagnes, zowel binnen de EU als in derde landen, om desinformatie tegen te gaan en informatie te verspreiden over de risico’s van irreguliere migratie en om meer inzicht te geven in de EU-regelgeving inzake arbeidsmigratie;

33.verzoekt de Commissie en de lidstaten meer financiële middelen uit te trekken voor de versterking van de rechtsstaat, de ondersteuning van de democratie, opbouw van staatsinstellingen en capaciteitsopbouw, en openbare diensten, met inbegrip van gezondheidszorg, toegang tot schoon water en onderwijs;

34.herhaalt dat een holistische aanpak waarbij ontwikkelingssamenwerking en migratiebeheer worden gecombineerd, essentieel is om veiligheid en solidariteit te waarborgen, zowel binnen de EU als in de landen van herkomst;

35.is ingenomen met het cruciale werk van actoren op het gebied van humanitaire hulp, ontwikkeling en vrede, met name VN-organisaties, andere internationale organisaties en lokale actoren, waaronder lokale autoriteiten, maatschappelijke organisaties, mensenrechtenactivisten, vrouwenorganisaties, jongerenorganisaties en niet-gouvernementele organisaties, alsook geloofsgemeenschappen en confessionele organisaties;

° °

36.verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie en de Europese Dienst voor extern optreden.