(4 bis)De Europese Rekenkamer heeft herhaaldelijk tekortkomingen met betrekking tot de toegankelijkheid en interoperabiliteit van btw-gerelateerde informatiesystemen tussen de lidstaten en organen van de Unie vastgesteld, als een aanzienlijke hindernis voor doeltreffende grensoverschrijdende onderzoeken van btw-fraude, recentelijk nog in haar Speciaal verslag 8/2025 over btw-fraude bij invoer. In dit verslag werden bovendien aanzienlijke verschillen vastgesteld in de hoogte van de administratieve sancties van de lidstaten voor btw-fraude bij invoer, die omstandigheden creëren waarin handelaren kunnen profiteren van het rechtsgebied met de lichtste sancties. De toegang tot btw-gegevens die bij deze verordening aan het EOM en OLAF wordt verleend, vergroot weliswaar de mogelijkheden voor opsporing en vervolging, maar vormt op zich geen afschrikkend middel voor verschillen in sancties. In dat verband, en in overeenstemming met de toezegging van de Commissie om de fraudebestrijdingsarchitectuur te herzien als onderdeel van de maatregelen die zijn opgenomen in het MFK voor de periode na 2027, kan verdere actie worden overwogen om die verschillen aan te pakken, zoals een wetgevingsvoorstel op basis van de juiste rechtsgrondslag, gericht op het bereiken van een minimumniveau van harmonisatie of consistentie van de sancties die van toepassing zijn op de ernstigste inbreuken op het gebied van btw en douane, gezien de noodzaak om de financiële belangen van de Unie doeltreffend te beschermen. Een dergelijk voorstel moet worden vergezeld van een omvattende effectbeoordeling en moet aantonen dat wordt voldaan aan de beginselen van subsidiariteit en evenredigheid zoals bedoeld in artikel 5 VEU.

(4 ter) In het witboek van de Commissie van juli 2025 over de herziening van de fraudebestrijdingsarchitectuur van de EU is de versnippering van de informatiestromen tussen Eurofisc, het EOM, OLAF, Europol en Eurojust aangemerkt als een systemische structurele tekortkoming die de doeltreffendheid van de respons van de Unie op grensoverschrijdende btw-fraude ondermijnt. Deze verordening vormt de wetgevende uitvoering van de gegevensuitwisselingspijler van een herziene fraudebestrijdingsarchitectuur en moet worden gelezen in samenhang met de verdere maatregelen, zoals aangekondigd in dat witboek, waaronder de versterking van de operationele capaciteit van Eurofisc, de harmonisatie van de voorwaarden en aansprakelijkheidsregels die van toepassing zijn op fiscale vertegenwoordigers die zijn aangewezen door belastingplichtigen van buiten de Unie in het kader van het IOSS en andere btw-regelingen bij invoer, en de uitbreiding van het kader voor gegevensbeheer van Cesop om te zorgen voor samenhang met de bij deze verordening vastgestelde toegang tot douanegegevens.

(4 quater) De door de douaneautoriteiten opgeslagen informatie met betrekking tot invoerprocedures in het kader waarvan btw-verplichtingen worden uitgesteld of vrijgesteld, is intrinsiek btw-gerelateerde informatie voor de toepassing van artikel 113 VWEU. Om de bevoegde autoriteiten, waaronder het EOM en OLAF, in staat te stellen invoeraangiften te vergelijken met btw-aangiften en discrepanties op te sporen die wijzen op fraude, moet het toepassingsgebied van artikel 17, lid 1, punt f), van Verordening (EU) nr. 904/2010 worden uitgebreid tot alle invoerprocedures waarbij sprake is van btw-vrijstellingen of uitstel, onder meer in het kader van het bij Richtlijn 2006/112/EG ingestelde éénloketsysteem voor invoer, en moeten de aangegeven douanewaarde en het land van oorsprong als verplichte gegevenselementen worden toegevoegd. Een dergelijke uitbreiding mag geen afbreuk doen aan de materiële douaneregels die van toepassing zijn op die invoerprocedures, die onderworpen blijven aan Verordening (EU) nr. 952/2013.

(4 quinquies)Om ervoor te zorgen dat de door deze verordening gecreëerde handhavingscapaciteit daadwerkelijk alle lidstaten bestrijkt, om aanhoudende onevenwichtigheden binnen de interne markt en in het fraudebestrijdingslandschap van de Unie te voorkomen, en in het kader van het streven van de Commissie om de fraudebestrijdingsarchitectuur te herzien, moet van lidstaten die niet deelnemen aan het EOM worden verlangd dat zij een bevoegde nationale autoriteit aanwijzen die verantwoordelijk is voor het vervullen van gelijkwaardige taken met het oog op samenwerking met Eurofisc en OLAF op het gebied van grensoverschrijdende btw-fraude. Deze lidstaten stellen de Commissie binnen zes maanden na de inwerkingtreding van deze verordening in kennis van de aangewezen autoriteit en brengen jaarlijks verslag uit aan de Commissie over de manier waarop de ontvangen informatie is benut, alsook over het aantal onderzoeken dat is ingesteld en de resultaten daarvan.

(5 bis)De doeltreffende samenwerking tussen de organen van de Unie wordt gehinderd door aanhoudende belemmeringen als incompatibiliteit tussen IT-systemen, versnippering van communicatiekanalen en beperkte interoperabiliteit van dossierbeheersystemen, leidend tot inefficiënties, vertragingen en hogere administratieve lasten. Derhalve moet de interoperabiliteit van IT-systemen worden versterkt en moeten er gemeenschappelijke digitale infrastructuren worden ontwikkeld die naadloze en veilige informatie-uitwisseling mogelijk maken.

(8 bis) Hoewel artikel 13 van Verordening (EU) nr. 904/2010 de bevoegde btw-autoriteiten van de lidstaten reeds verplicht om uit eigen beweging informatie uit te wisselen die nuttig kan zijn voor de bestrijding van btw-fraude, geldt die verplichting alleen voor btw-autoriteiten en niet voor de bevoegde douaneautoriteiten van de lidstaten, die geen bevoegde btw-autoriteiten zijn in de zin van die verordening. Daarnaast voorziet noch het mechanisme van artikel 13 van Verordening (EU) nr. 904/2010, noch het Eurofisc-netwerk in de directe uitwisseling zonder voorafgaand verzoek van douane-inlichtingen over fraude met het EOM en OLAF. Btw-fraudeconstructies in het kader van invoerprocedures worden gekenmerkt door stelselmatige discrepanties tussen de inlichtingen die op het punt van invoer aan de douaneautoriteiten worden verstrekt enerzijds en de btw-aangiften die vervolgens in de lidstaat van bestemming worden gedaan anderzijds. Het zijn vaak de douaneautoriteiten die als eerste dergelijke onregelmatigheden vaststellen in hun risicoanalyses. Om die leemte te dichten en ervoor te zorgen dat de inlichtingen over fraude die eerder in de keten door de douaneautoriteiten worden vastgesteld onverwijld worden doorgegeven aan de organen die zijn belast met het onderzoek naar en de vervolging van grensoverschrijdende btw-fraude, en omdat de doeltreffende uitoefening van de toegangsrechten als bedoeld in de artikelen 49 bis en 49 ter van Verordening (EU) nr. 904/2010 afhangt van de inkennisstelling van het EOM en OLAF van het bestaan van mogelijke fraudegevallen, moeten de bevoegde douaneautoriteiten worden verplicht die inlichtingen zonder voorafgaand verzoek met hen uit te wisselen. Wanneer de in artikel 17, lid 1, punt f), bedoelde inlichtingen overeenkomen met patronen die op btw-fraude duiden, moeten die worden uitgewisseld met Eurofisc, het EOM en OLAF. Die maatregel is van cruciaal belang voor de doeltreffende bescherming van de financiële belangen van de Unie en strookt met de toezegging van de Commissie om de fraudebestrijdingsarchitectuur te herzien als essentieel onderdeel van het pakket inzake het MFK voor de periode na 2027. Het Europees Parlement heeft de voorbije jaren in zijn resoluties over de bescherming van de financiële belangen van de Unie herhaaldelijk aangedrongen op versterkte samenwerking op nationaal niveau tussen de douane- en de btw-autoriteiten, in het bijzonder in het kader van de nationale fraudebestrijdingsstrategieën. Een dergelijk mechanisme voor de uitwisseling van inlichtingen zonder voorafgaand verzoek functioneert uitsluitend binnen het kader voor administratieve samenwerking met betrekking tot btw als bedoeld in Verordening (EU) nr. 904/2010 en laat de materiële douaneprocedures van Verordening (EU) nr. 952/2013 en de daaraan gerelateerde voorschriften inzake datagovernance onverlet.

(8 ter) De doeltreffendheid van het in deze verordening bedoelde mechanisme voor uitwisseling van inlichtingen zonder voorafgaand verzoek is afhankelijk van adequate coördinatie op nationaal niveau tussen de bevoegde douaneautoriteiten en de bevoegde btw-autoriteiten. In veel lidstaten zijn die autoriteiten afzonderlijke administratieve entiteiten met onderscheiden toezichtsketens en inlichtingensystemen. De lidstaten moeten er dan ook voor zorgen dat hun bevoegde douane- en btw-autoriteiten mechanismen voor geregelde coördinatie vaststellen, waaronder middels het Eurofisc-kader, om discrepanties die op btw-fraude duiden gemakkelijker op te sporen en relevante douanegegevens tijdig uit te wisselen met Eurofisc, het EOM en OLAF. De bedoelde coördinatie is procedureel en organisatorisch van aard en behelst voor de nationale autoriteiten geen aanvullende verplichtingen met betrekking tot informatietechnologie.

(10 bis)De toegang van het EOM en OLAF tot het VIES, het Surveillance-systeem en Cesop, of tot welke andere systemen en databanken dan ook, moet betrekking hebben op de volgende hoofdcategorieën van gegevens: informatie over btw-identificatienummers en intracommunautaire btw-transacties, relevante informatie over van btw vrijgestelde invoer in verband met het éénloketsysteem voor invoer (IOSS) en invoer in het kader van douaneregeling 42/63 en geaggregeerde betalingsinformatie. Die toegang mag enkel aan het EOM en OLAF worden verleend indien het doeleinde de uitvoering van hun taken uit hoofde van artikel 4 van Verordening (EU) 2017/1939 en artikel 1, lid 1, van Verordening (EU, Euratom) nr. 883/2013 betreft. Aan de Commissie moeten bevoegdheden worden toegekend om uitvoeringshandelingen vast te stellen tot nadere bepaling van de exacte gegevenscategorieën waartoe het EOM en OLAF toegang hebben in het kader van de uitoefening van hun taken uit hoofde van die artikelen. De ontwerpuitvoeringshandelingen moeten ter informatie worden doorgezonden aan het Europees Parlement, zodat het zijn rechten kan uitoefenen.

(-1) het volgende artikel wordt ingevoegd:

(-1 bis)het volgende artikel wordt ingevoegd:

(-1 ter) in artikel 17, lid 1, wordt punt f) vervangen door:

“f) de inlichtingen die door de douaneautoriteiten van de lidstaten worden verzameld in verband met alle invoer van goederen waarvoor een btw-vrijstelling, uitstel van btw-betaling of een speciale boekhoudingsregeling wordt aangevraagd bij invoer, waaronder uit hoofde van artikel 143, lid 1, punt d), van Richtlijn 2006/112/EG (douaneprocedure 42/63), het éénloketsysteem voor invoer als bedoeld in de artikelen 369 terdecies tot en met 369 quinvicies van die richtlijn, en enige andere invoerprocedure n het kader waarvan de verplichting tot btw-aangifte wordt verlegd naar de lidstaat van bestemming, zijn beperkt tot de volgende gegevenselementen:

1 bis.De in lid 1 bedoelde toegang is wordt alleen verleend in het kader van actieve onderzoeken van vermoedelijke strafbare feiten of de vervolging van daders van die strafbare feiten, vallend binnen het bereik van artikel 4 van Verordening (EU) 2017/1939, en wordt zodanig ontworpen en gebruikt dat niet-gericht zoeken of toegang die geen verband houdt met een concreet geval, worden voorkomen. Om de beginselen inzake gegevensbescherming te waarborgen, verbieden de architectuur en de operationele protocollen van het systeem uitdrukkelijk elke vorm van speculatieve datamining, grootschalige extractie van gegevens, algemene zoekopdrachten of geautomatiseerde profilering die geen verband houdt met een specifiek onderzoek.

1 ter.Op de in lid 1 bedoelde gecentraliseerde toegang zijn passende technische en organisatorische maatregelen van toepassing die ervoor zorgen dat elke toegang kan worden gekoppeld aan een specifiek onderzoek of een specifieke vervolging en aan een geïdentificeerde gemachtigde gebruiker. Een dergelijke toegang wordt zodanig geregistreerd dat een doeltreffende verificatie achteraf mogelijk is.

3 bis.Het EOM publiceert jaarlijks afzonderlijke statistieken met betrekking tot het gebruik van de op grond van deze verordening verleende gecentraliseerde toegang, met inbegrip van het aantal zoekopdrachten, het aantal onderzoeken waarbij de toegang in kwestie heeft bijgedragen tot vorderingen in de zaak, en het aantal gevallen waarin de geraadpleegde gegevens irrelevant zijn bevonden en zijn gewist. Deze statistieken worden opgenomen in de jaarverslagen van het EOM die bij het Europees Parlement worden ingediend. Overeenkomstig de relevante bepalingen die van toepassing zijn op de onderzoeken, moeten die gegevens naar behoren zijn opgesteld om de vertrouwelijkheid en een correcte uitvoering van de onderzoeken te waarborgen.

5 bis. De in deze verordening vastgelegde geheimhoudingsregels zijn bindend voor alle gebruikers. In verband met de procedures voor de uitwisseling van inlichtingen en de toegang tot gegevens worden de Verordeningen (EU) 2016/679 en (EU) 2018/1725 van het Europees Parlement en de Raad nageleefd en wordt het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie geëerbiedigd.

5 ter. De systemen die de in lid 1 bedoelde gecentraliseerde toegang mogelijk maken, worden zo ontworpen dat zij volledige interoperabiliteit met de door de desbetreffende organen van de Unie gebruikte systemen waarborgen, teneinde efficiënte en beveiligde informatie-uitwisseling te vereenvoudigen en de administratieve lasten te verminderen.

5 quater. De Commissie beoordeelt in nauwe samenwerking met het EOM de behoefte aan aanvullende financiering van de Unie ter ondersteuning van de ontwikkeling van interoperabele IT-systemen, digitale instrumenten en gespecialiseerd personeel.

5 quinquies.Indien het EOM van douaneautoriteiten persoonsgegevens ontvangt naar aanleiding van een doorgifte van gegevens zonder voorafgaand verzoek als bedoeld in artikel 13 bis, zijn de volgende regels van toepassing:

2 bis.De in lid 1 bedoelde gecentraliseerde toegang wordt zodanig opgezet en gebruikt dat OLAF de gerichte, toegang heeft die het nodig heeft om voor zijn onderzoeken, en dat het niet mogelijk is niet-gerichte zoekopdrachten uit te voeren of toegang te verkrijgen voor andere doeleinden dan het openen of uitvoeren van onderzoeken overeenkomstig de taken van OLAF als bedoeld in artikel 1, lid 1, van Verordening (EU, Euratom) nr. 883/2013. Die toegang laat geen grootschalige extractie van gegevens, veralgemeniseerde bewaking of geautomatiseerde profilering toe, tenzij deze verband houdt met een specifiek administratief onderzoek.

2 ter.Op de in lid 1 bedoelde gecentraliseerde toegang zijn passende technische en organisatorische maatregelen van toepassing die ervoor zorgen dat elke toegang kan worden gekoppeld aan een specifiek onderzoek en aan een geïdentificeerde gemachtigde gebruiker. Een dergelijke toegang wordt zodanig geregistreerd dat een doeltreffende verificatie achteraf mogelijk is.

3 bis.OLAF publiceert jaarlijks afzonderlijke statistieken met betrekking tot het gebruik van de op grond van deze verordening verleende gecentraliseerde toegang, met inbegrip van het aantal zoekopdrachten, het aantal onderzoeken waarbij de toegang in kwestie heeft bijgedragen tot vorderingen in de zaak, en het aantal gevallen waarin de geraadpleegde gegevens irrelevant zijn bevonden en zijn gewist. Deze statistieken worden opgenomen in de jaarverslagen van OLAF die bij het Europees Parlement worden ingediend. Overeenkomstig de relevante bepalingen die van toepassing zijn op de onderzoeken, moeten die gegevens naar behoren zijn opgesteld om de vertrouwelijkheid en een correcte uitvoering van de onderzoeken te waarborgen.

5 bis. De in deze verordening vastgelegde geheimhoudingsregels zijn bindend voor alle gebruikers. In verband met de procedures voor de uitwisseling van inlichtingen en de toegang tot gegevens worden de Verordeningen (EU) 2016/679 en (EU) 2018/1725 van het Europees Parlement en de Raad nageleefd en wordt het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie geëerbiedigd.

5 ter. De systemen die de in lid 1 bedoelde gecentraliseerde toegang mogelijk maken, worden zo ontworpen dat zij volledige interoperabiliteit met de door de desbetreffende organen van de Unie gebruikte systemen waarborgen, teneinde efficiënte en beveiligde informatie-uitwisseling te vereenvoudigen en de administratieve lasten te verminderen.

5 quater. De Commissie beoordeelt in nauwe samenwerking met OLAF de behoefte aan aanvullende financiering van de Unie ter ondersteuning van de ontwikkeling van interoperabele IT-systemen, digitale instrumenten en gespecialiseerd personeel.

5 quinquies.Indien OLAF van douaneautoriteiten persoonsgegevens ontvangt naar aanleiding van een doorgifte van gegevens zonder voorafgaand verzoek als bedoeld in artikel 13 bis, zijn de volgende regels van toepassing:

5 bis.artikel 59, lid 1, wordt vervangen door:

‘1. Elke drie jaar, te beginnen op [datum van inwerkingtreding van deze wijzigingsverordening], en op grond van de verslagen van het EOM, OLAF en Eurofisc doet de Commissie het Europees Parlement, de Raad en de Europese Rekenkamer een verslag over de uitvoering van deze verordening toekomen. In dit verslag wordt met name het volgende beoordeeld: