A.overwegende dat water essentieel is voor het overleven van de mensheid en al het leven op aarde en daarom duurzaam en eerlijk moet worden beheerd als een gemeenschappelijk publiek en mondiaal goed;

B.overwegende dat toegang tot veilig drinkwater en sanitaire voorzieningen een mensenrecht is en een voorwaarde voor gezondheid, stabiliteit, veiligheid en vrede en voor het volledig genot van het leven en alle mensenrechten; overwegende dat slecht waterbeheer, waterschaarste en ongelijke toegang tot water kunnen bijdragen aan instabiliteit, conflict en ontheemding; overwegende dat ongeveer 2,2 miljard mensen nog steeds geen toegang hebben tot veilig beheer drinkwater, 3,5 miljoen niet over veilig beheerde sanitaire voorzieningen beschikken, en ongeveer 4 miljard mensen gedurende minstens één maand per jaar te maken hebben met ernstige waterschaarste;

C.overwegende dat ontoereikende water- en sanitaire voorzieningen in belangrijke mate bijdragen aan de verspreiding van voorkombare infectieziekten zoals cholera, malaria en maag-darmziekten;

D.overwegende dat de klimaatverandering en niet-duurzame menselijke activiteiten een groot gevaar vormen voor de watervoorraden en de waterstress verergeren; overwegende dat toenemende druk op de watervoorraden als gevolg van een snel groeiende bevolking, stijging van de vraag en niet-duurzaam water- en landgebruik bijdraagt tot waterschaarste, honger en conflict;

E.overwegende dat slechts in ongeveer een derde van het continentale stroomgebied in elk van de afgelopen zes jaar normale omstandigheden inzake afwatering zijn vastgesteld; overwegende dat 90 % van alle natuurrampen verband houdt met water; overwegende dat waterkringlopen steeds onregelmatiger worden en worden gekenmerkt door heftige schommelingen tussen ernstige droogte en verwoestende overstromingen als gevolg van de klimaatverandering; overwegende dat in alle met ijs bedekte gebieden in de wereld de afgelopen jaren melding is gemaakt van ijsverlies; overwegende dat menselijke activiteiten verantwoordelijk zijn voor een aanzienlijk deel van de verontreiniging van zoetwatervoorraden wereldwijd;

F.overwegende dat de kwantiteit en de kwaliteit van water even belangrijk zijn; overwegende dat een goed beheer van beide aspecten economische en sociale kansen biedt;

G.overwegende dat 60 % van de zoetwaterstromen in de wereld grensoverschrijdende watervoerende lagen, meren en stroomgebieden zijn, die zich uitstrekken over twee of meer landen;

H.overwegende dat er weliswaar vooruitgang is geboekt, maar dat de grensoverschrijdende samenwerking op het gebied van water wereldwijd nog steeds ontoereikend is; overwegende dat van de 153 lidstaten van de VN die grensoverschrijdende wateren delen, slechts 43 lidstaten operationele overeenkomsten hebben gesloten; overwegende dat meer dan 20 landen niet over dergelijke regelingen beschikken, met in het bijzonder weinig vooruitgang in Azië en Latijns-Amerika;

I.overwegende dat sterk waterbeheer, transparantie en monitoring in de sector water en sanitaire voorzieningen ervoor zorgen dat het gebruik van financiële middelen het algemeen belang dient en duurzame ontwikkeling ondersteunt;

J.overwegende dat waterstress en unilaterale acties van landen in grensoverschrijdende wateren, zoals vervuiling, overexploitatie of de aanleg van infrastructuur, gevolgen kunnen hebben voor alle staten die aan die wateren grenzen; overwegende dat geschillen over de toegang tot water grotere conflicten en ineenstorting van de economie veroorzaken en kunnen aanwakkeren, met ernstige gevolgen voor de regionale stabiliteit en de menselijke veiligheid;

K.overwegende dat water de laatste jaren meer een bron van conflict is geworden dan een gebied waarop wordt samengewerkt; overwegende dat hoewel er de afgelopen tien jaar vooruitgang is geboekt bij het aanbieden van drinkwater en sanitaire voorzieningen, miljarden mensen ter wereld nog steeds geen toegang hebben tot basisdiensten op het gebied van water, sanitaire voorzieningen en hygiëne, waardoor zij het risico lopen op ziekte en verdere sociale uitsluiting; overwegende dat bepaalde groepen, met name vrouwen, kinderen, vluchtelingen, inheemse volkeren, achtergestelde gemeenschappen, mensen met een handicap en andere groepen, vaak over het hoofd worden gezien of worden gediscrimineerd bij de planning en ontwikkeling van water- en sanitaire infrastructuur; overwegende dat achteruitgang van het milieu en klimaatgerelateerde risico’s arme en gemarginaliseerde gemeenschappen doorgaans onevenredig zwaar treffen; overwegende dat deze omstandigheden steeds vaker worden uitgebuit door criminele netwerken, terroristische organisaties en lokale milities om hun invloed te vergroten en hun agenda te bevorderen;

L.overwegende dat alleen billijke en duurzame toegang tot watervoorraden kan zorgen voor voorspelbaarheid op lange termijn voor iedereen; overwegende dat strategische transnationale samenwerking op het gebied van watervoorraden het mogelijk maakt om menselijke activiteiten duurzaam te beheren en zich gezamenlijk voor te bereiden op onregelmatige waterkringlopen, ten behoeve van alle buren;

M.overwegende dat het pact voor het Middellandse Zeegebied een kader vormt voor versterkte regionale samenwerking; overwegende dat waterdiplomatie moet worden opgenomen als een van de prioritaire acties in het kader van dit pact, gezien de toenemende druk op gedeelde watervoorraden in het hele Middellandse Zeegebied, met inbegrip van regio’s zoals het oostelijke Middellandse Zeegebied en Noord-Afrika; overwegende dat coöperatief waterbeheer, gezamenlijke infrastructuurprojecten en dialoog over grensoverschrijdende hulpbronnen moeten worden erkend als belangrijke instrumenten voor conflictpreventie, klimaatbestendigheid en duurzame ontwikkeling;

N.overwegende dat gewapende conflicten en bezetting de toegang tot water en de transnationale samenwerking op het gebied van water aanzienlijk verstoren;

O.overwegende dat politieke toezeggingen op mondiaal niveau voor duurzaam waterbeheer niet gepaard zijn gegaan met de benodigde financiering of acties ter plaatse;

P.overwegende dat het internationaal humanitair recht, meer bepaald de aanvullende protocollen bij het Verdrag van Genève van 1977, voorziet in uitdrukkelijke beschermingsmaatregelen voor stuwdammen en andere “installaties die gevaarlijke krachten bevatten”; overwegende dat de inzet van water als wapen, met inbegrip van het viseren van watersystemen en -voorzieningen of de daaruit voortvloeiende milieuschade, een ernstige schending van de mensenrechten vormt en kan neerkomen op een misdaad tegen de menselijkheid en ecocide;

Q.overwegende dat moderne oorlogsvoering steeds vaker gepaard gaat met opzettelijke aanvallen op en instrumentalisering van watervoorraden en waterinfrastructuur, zoals recent is aangetoond door de verwoestende vernietiging van de Kachovka-dam door Rusland in Oekraïne in 2023; overwegende dat de vernietiging van de Kachovka-dam ernstige milieuschade heeft veroorzaakt, waaronder overstromingen, verontreiniging van zoetwatervoorraden, verlies van biodiversiteit en langetermijnschade aan ecosystemen, en tot sterfgevallen en massale ontheemding van de burgerbevolking heeft geleid en hen de toegang tot veilig drinkwater en bestaansmiddelen heeft ontzegd; overwegende dat de vernietiging van de dam ernstige risico’s voor de nucleaire veiligheid in de nabijgelegen kerncentrale van Zaporizja met zich meebracht; overwegende dat als gevolg van de aanvalsoorlog van Rusland tegen Oekraïne ongeveer 1,7 miljoen kinderen in Oekraïne momenteel geen betrouwbare toegang hebben tot veilig water;

R.overwegende dat het Parlement de opzettelijke vernietiging door Rusland van waterinfrastructuur, waaronder dammen, als oorlogswapen in de krachtigste bewoordingen heeft veroordeeld; overwegende dat de vernietiging ernstige milieuschade heeft veroorzaakt, de waterzekerheid heeft ondermijnd en een gevaar vormde voor de burgerbevolking; overwegende dat dergelijke handelingen schendingen van het internationaal recht vormen en dat degenen die ervoor verantwoordelijk zijn volledige rekenschap moeten afleggen; overwegende dat de Commissie en de EU-lidstaten Oekraïne steun blijven verlenen bij het voeren van onderzoek naar de daders, zodat deze kunnen worden vervolgd voor oorlogsmisdaden en misdaden tegen de menselijkheid;

S.overwegende dat de EU de gezamenlijke Israëlisch-Palestijnse mechanismen voor waterbeheer steunt, waaronder het heropstarten van bestaande kaders zoals de gemengde commissie voor water, teneinde de billijke verdeling van water, meer transparantie en doeltreffende infrastructuurontwikkeling te bevorderen; overwegende dat ongelijke toegang tot gedeelde watervoorraden een structurele oorzaak van instabiliteit in het Midden-Oosten blijft, vooral in het stroomgebied van de Jordaan, waar historische en aanhoudende onevenwichtigheden bij de toewijzing van watervoorraden en de controle erover voor Palestijnse gemeenschappen sociaal-economische verschillen nog vergroten; overwegende dat de Israëlische autoriteiten in het kader van de bestaande regelingen effectieve controle uitoefenen over het grootste deel van de watervoorraden die zich bevinden in of wegstromen uit de Westelijke Jordaanoever;

T.overwegende dat als gevolg van het conflict tussen Israël en Hamas de infrastructuur voor water, sanitaire voorzieningen en hygiëne in de Gazastrook, met inbegrip van ontziltingsinstallaties, voorzieningen voor de zuivering van afvalwater en distributienetwerken, op grote schaal is vernietigd, waardoor een groot deel van de bevolking geen betrouwbare toegang heeft tot veilig drinkwater en de humanitaire behoeften zijn toegenomen; overwegende dat het Bureau van de Hoge Commissaris van de VN voor de mensenrechten in juli 2025 heeft gemeld dat 89 % van de infrastructuur voor water en sanitaire voorzieningen in Gaza is beschadigd of vernietigd, waardoor 90 % van het water voor gezinnen onveilig is; overwegende dat een snelle en ongehinderde levering van materialen, brandstof en technische bijstand nodig is om kritieke waterinfrastructuur, onder andere pijpleidingen, ontziltingseenheden en waterzuiveringsinstallaties, te herstellen en herop te bouwen;

U.overwegende dat de grensoverschrijdende effecten van grootschalige stuwdamprojecten die door Turkije worden uitgevoerd in het kader van het Zuidoost-Anatolië-project (GAP), onder andere de Ilısu-dam, gevolgen hebben voor de waterstromen in de Tigris en de Eufraat verder stroomafwaarts en leiden tot watertekorten, verliezen in de landbouw en achteruitgang van het milieu in Irak en Syrië; overwegende dat Turkse, Irakese en Syrische belanghebbenden een gestructureerde en inclusieve dialoog over het beheer van het rivierenstelsel van de Tigris en de Eufraat moeten voeren waarbij het hele stroomgebied betrokken wordt, op basis van de beginselen van het internationaal waterrecht, waaronder billijk en redelijk gebruik en de verplichting geen ernstige schade te veroorzaken;

V.overwegende dat de spanningen tussen Egypte en Ethiopië als gevolg van de voltooiing en inwijding van de Grote Ethiopische Renaissancedam (GERD) in 2025 aanhouden, met mogelijk aanzienlijke gevolgen voor het hydropolitieke evenwicht in het stroomgebied van de Nijl; overwegende dat de VN-Veiligheidsraad de Grote Ethiopische Renaissancedam herhaaldelijk heeft besproken; overwegende dat alle betrokken partijen zich moeten onthouden van unilaterale maatregelen die de spanningen kunnen doen toenemen en prioriteit moeten geven aan maatregelen ter bevordering van het vertrouwen, zoals transparantie bij werkzaamheden in verband met dammen en technische samenwerking op het gebied van debietprognoses;

W.overwegende dat de rivier de Aras voor Armenië en Azerbeidzjan van vitaal belang is voor de landbouw, de economische ontwikkeling en het drinkwater, terwijl de kwaliteit en kwantiteit van het water in de rivier de Aras onder druk staan; overwegende dat een toekomstige overeenkomst tussen Armenië en Azerbeidzjan over hun gemeenschappelijke grensoverschrijdende waterlichaam, met inbegrip van mechanismen voor gegevensuitwisseling, gezamenlijke monitoring, damveiligheid en een billijke en duurzame toewijzing van water voor landbouw- en civiel gebruik, van de rivier een gedeelde hulpbron zou maken in plaats van een bron van instabiliteit;

X.overwegende dat verontreiniging en afval die door rivieren en zeestromingen worden aangevoerd zich kunnen ophopen aan de kusten van andere staten, en milieu-, economische en sociale schade kunnen veroorzaken, onder meer aan het toerisme en de visserij;

Y.overwegende dat waterschaarste en de aantasting van watervoorraden ook kunnen leiden tot massale ontheemding en gedwongen migratie, waardoor de voedselonzekerheid, armoede en instabiliteit in de meest kwetsbare gebieden nog toeneemt; overwegende dat een van de manieren om de onderliggende oorzaken van migratie aan te pakken erin bestaat het waterbeheer in derde landen te verbeteren;

Z.overwegende dat gewapende overheids- en niet-overheidsactoren in conflictgebieden de verzwakte bevolking gebruiken als een manier om legitimiteit te verwerven door controle uit te oefenen over watervoorraden; overwegende dat de toegang tot waterinfrastructuur en de controle erover steeds meer worden gebruikt als instrumenten voor politieke druk, dwang of oorlogvoering;

AA.overwegende dat publiek-private partnerschappen betere en meer betaalbare toegang tot water, sanitaire voorzieningen en hygiëne moeten bevorderen voor iedereen, met name bij de ontwikkeling en het doeltreffende onderhoud en beheer van waterinfrastructuur; overwegende dat overheidsinvesteringen en -beleid de particuliere sector moeten aanmoedigen en stimuleren om te investeren in technologieën en beheerpraktijken die duurzame economische activiteit bevorderen;