(1)Leagtar amach sa teachtaireacht ón gCoimisiún an 11 Nollaig 2019 dar teidealthe European Green Deal [An Comhaontú Glas don Eoraip] straitéis nua fáis na hEorpa arb é is aidhm di sochaí chothrom rathúil a dhéanamh den Aontas, ina mbeidh geilleagar nua-aimseartha iomaíoch, atá tíosach ó thaobh acmhainní de, áit nach mbeidh aon ghlanastaíocht gás ceaptha teasa ann faoi 2050 ar a dhéanaí agus ina mbeidh an fás eacnamaíoch díchúpláilte feasta ó úsáid acmhainní. Chun gur féidir le beartais táirge an Aontais cur le hastaíochtaí carbóin a ísliú ar an leibhéal domhanda, ní mór a áirithiú go ndéantar táirgí a mhargaítear agus a dhíoltar san Aontas a fhoinsiú, a mhonarú agus a chóireáil nuair a bheidh siad a bhfuil a ré caite ar shlí inbhuanaithe.

(2)Is rannchuiditheoir tábhachtach í an earnáil mótarfheithiclí le húsáid na n-acmhainní fuinnimh agus ábhair ag an Aontas, agus le giniúint gás ceaptha teasa dá réir. Cuireann táirgeadh na bhfeithiclí i dtríú tíortha a chuirtear ar mhargadh an Aontais, le gáis ceaptha teasa dhomhanda a ghiniúint, rud ag a mbíonn tionchar comhshaoil diúltach ar an Aontas. Tá aistriú ó úsáid na mbreoslaí iontaise i bhfeithiclí go dtí an tsoghluaisteacht astaíochtaí nialasacha, dá bhforáiltear sa phacáiste ‘Oiriúnach do 55’ ar cheann de na réamhriachtanais chun an sprioc aeráidneodrachta a bhaint amach faoi 2050. Laghdóidh an t-aistriú sin na hastaíochtaí gás ceaptha teasa ón earnáil mótarfheithiclí atá nasctha le céim úsáide na bhfeithiclí. Tá an earnáil mótarfheithiclí ar cheann de na húsáideoirí alúmanaim, cruach agus plaisteach príomhúil is mó dá bhfuil ann, atá nasctha le monarú na bhfeithiclí nua a chuirtear ar mhargadh an Aontais. Is féidir tionchar comhshaoil suntasach a bheith i gceist leis sin, atá nasctha leis an bhfuinneamh is gá chun na hábhair sin a eastóscadh agus a phróiseáil. D’fhéadfadh an lorg comhshaoil atá nasctha le monarú na bhfeithiclí nua dul i méid le leictriú leanúnach an fhlít, leis an bhfás leanúnach ar mhéid agus ar mheáchan na bhfeithiclí, agus i ngeall ar úsáid níos forleithne as leictreonaic i gcineálacha feithicle amach anseo agus ar chastacht na leictreonaice sin, ar gá le haghaidh an dá cheann sin méid nach beag d’amhábhair chriticiúla agus straitéiseacha agus de mhiotail lómhara, amhail copar agus dúile tearc-chré. Is é toradh na n-athruithe sin go bhféadfadh lorg comhshaoil níos mó a bheith ag an gcéim táirgthe ná céim úsáide feithiclí, agus go bhféadfadh tionscal na Eorpa a bheith ag brath níos mó agus níos mó ar allmhairí amhábhar criticiúil agus a bheith soghonta do shuaitheadh soláthair, chun dochar dá iomaíochas.

Ina theannta sin, as na ceanglais atá i bhfeidhm faoi láthair i ndlí an Aontais maidir leis an mbainistiú dramhaíola, eascraíonn aisghabháil fho-optamach acmhainní as feithiclí a bhfuil a ré caite, agus tá an-acmhainneacht ann méadú a dhéanamh ar chainníocht agus ar cháilíocht na bpáirteanna, na gcomhpháirteanna agus na n-ábhar atá le deisiú, le hathúsáid, le hathmhonarú, le hathchóiriú, le hiarfheistiú nó le hathchúrsáil ó fheithiclí le linn na céime úsáide agus ó fheithiclí a bhfuil a ré caite. Chun aghaidh a thabhairt ar na tionchair sin ar an gcomhshaol agus chun rannchuidiú le dícharbónú na hearnála, agus chun tacú leis an iomaíochas trí athléimneacht thionscal na ngluaisteán a mhéadú, is gá feabhas a chur ar fheidhmiú an mhargaidh aonair agus aistriú na hearnála mótarfheithiclí chuig geilleagar ciorclach a fheabhsú. Tá sé sin i gcomhréir le teachtaireacht ón gCoimisiún an 11 Márta 2020 maidir le Plean Gníomhaíochta Nua don Gheilleagar Ciorclach – Chun Eoraip níos glaine agus níos iomaíche a bhaint amach lenar iarradh athbhreithniú ar na rialacha atá i bhfeidhm faoi láthair chun samhlacha gnó níos ciorclaí a chur chun cinn trí shaincheisteanna dearaidh a nascadh leis an gcóireáil a bhfuil a ré caite, rialacha maidir le cion athchúrsáilte sainordaitheach a mheas le haghaidh ábhair áirithe, agus feabhas a chur ar an éifeachtúlacht athchúrsála. Tá sé sin i gcomhréir freisin le Rialachán (AE) 2024/1252 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairleRialachán (AE) 2024/1252 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 11 Aibreán 2024 lena mbunaítear creat chun soláthar slán inbhuanaithe amhábhar criticiúil a áirithiú agus lena leasaítear Rialacháin (AE) Uimh. 168/2013, (AE) 2018/858, (AE) 2018/1724 agus (AE) 2019/1020 (IO L, 2024/1252, 3.5.2024, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2024/1252/oj).. Chuir an Chomhairle agus Parlaimint na hEorpa i dtábhacht an gá le rialacha nua chomh maith ón Aontas maidir leis na hábhair sin, le hathsholáthar na rialacha reatha maidir le feithiclí a chineálcheadú ó thaobh a n-in-athúsáidteachta, a n-in-athchúrsáilteachta agus a n-in-aisghabháltachta de agus maidir le feithiclí a bhfuil a ré caite.

(3)Le Treoir 2000/53/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairleTreoir 2000/53/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 18 Meán Fómhair 2000 maidir le feithiclí a bhfuil a ré caite (IO L 269, 21.10.2000, lch. 34, ELI: http://data.europa.eu/eli/dir/2000/53/oj)., cuirtear ar bun ceanglais chóireála chomhchuibhithe i gcás feithiclí a bhfuil a ré caite agus spriocanna i gcás athúsáid agus athchúrsáil feithiclí chomh maith le hathúsáid agus aisghabháil feithiclí. Bunaítear oibleagáidí léi maidir le bailiú na bhfeithiclí a bhfuil a ré caite, mar aon le hoibleagáidí le haghaidh oibreoirí eacnamaíocha, agus úsáid na miotal trom i bhfeithiclí á srianadh go háirithe. Cruthaítear léi bunrialacha freisin maidir le freagracht leathnaithe táirgeora, lena gceanglaítear ar tháirgeoirí feithiclí cuid de na costais a chumhdach i dtaca le bailiú na bhfeithiclí a bhfuil a ré caite.

(4)Cuireadh i dtábhacht sa mheastóireacht ón gCoimisiún ar Threoir 2000/53/CE go raibh an Treoir éifeachtach ó thaobh roinnt mhaith dá cuspóirí tosaigh a bhaint amach, go háirithe deireadh a chur le caidmiam, luaidhe, mearcair agus cróimiam heicsifhiúsach i bhfeithiclí, méadú ar phointí bailiúcháin le haghaidh feithiclí a bhfuil a ré caite agus na spriocanna aisghabhála agus athchúrsála a ghnóthú. Fuarthas sa mheastóireacht, áfach, nár tugadh aghaidh go leordhóthanach leis an Treoir sin ar shaincheisteanna tábhachtacha atá nasctha le bailiú na bhfeithiclí a bhfuil a ré caite agus nach raibh an Treoir sin oiriúnaithe a thuilleadh chun ardcháilíocht chóireála na bhfeithiclí sin a áirithiú.

(5)Le Treoir 2005/64/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle,Treoir 2005/64/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 26 Deireadh Fómhair 2005 maidir le cineálcheadú mótarfheithiclí maidir lena n-in-athúsáidteacht, lena n-in-athchúrsáilteacht agus lena n-in-aisghabhálacht agus lena leasaítear Treoir 70/156/CEE ón gComhairle (IO L 310, 25.11.2005, lch. 10 ELI: http://data.europa.eu/eli/dir/2005/64/oj). rialáiltear cineálcheadú na bhfeithiclí i dtaca lena n-ath-inúsáidteacht, lena n-athchúrsáilteacht agus lena n-in-aisghabháltacht, chun go bhféadfadh na feithiclí sin na spriocanna a bhunaítear i dTreoir 2000/53/CE a chomhlíonadh nuair a bheidh siad a bhfuil a ré caite. Mar sin féin, ní raibh Treoir 2005/64/CE éifeachtach maidir le feabhas a chur ar in-athúsáidteacht, in-athchúrsáilteacht ná in-aisghabháltacht na bhfeithiclí nua agus níl sí oiriúnaithe do thréithe feithiclí nua, a bhfuil athrú nach beag tagtha orthu ó tháinig Treoir 2005/64/CE i bhfeidhm.

(6)Le Rialachán (AE) 2018/858 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairleRialachán (AE) 2018/858 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 30 Bealtaine 2018 maidir le ceadú mótarfheithiclí agus a leantóirí, agus córas, comhpháirteanna agus aonad teicniúil ar leithligh atá ceaptha le haghaidh feithiclí den sórt sin, agus faireachas margaidh orthu, lena leasaítear Rialacháin (CE) Uimh. 715/2007 agus (CE) Uimh. 595/2009 agus lena n-aisghairtear Treoir 2007/46/CE (IO L 151, 14.6.2018, lch. 1, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2018/858/oj)., tugadh isteach córas cuimsitheach cineálcheadaithe agus faireachas margaidh ar mhótarfheithiclí, leantóirí, agus ar chórais, comhpháirteanna agus aonaid theicniúla ar leithligh atá ceaptha le haghaidh na bhfeithiclí sin, d’fhonn feidhmiú ceart an mhargaidh aonair a áirithiú agus chun ardleibhéal feidhmíochta comhshaoil a thairiscint. Tá gá le gníomh rialála ar leithligh chun críocha nós imeachta cineálcheadaithe an Aontais a leagtar síos in Iarscríbhinn II a ghabhann leis an Rialachán sin. Is gá, mar sin, forálacha agus ceanglais a leagan síos maidir le ciorclaíocht na bhfeithiclí atá i mbun cineálcheadú an Aontais a fháil. Chun a áirithiú go gcomhlíonfaidh feithiclí na ceanglais sin, is gá a bhfíorú i bpróiseas cineálcheadaithe an Aontais a áirithiú. Forálacha riaracháin Rialachán (AE) 2018/858, lena n-áirítear na forálacha maidir leis an bhfaireachas margaidh, bearta ceartaitheacha, clásail choimirce, agus pionóis, tá feidhm acu maidir le cineálcheaduithe a eisítear i gcomhréir le ceanglais an Rialacháin seo.

(7) Tá sé tábhachtach idirdhealú a dhéanamh idir cineálcheaduithe reatha agus cineálcheaduithe nua. Mar sin, is gá a shoiléiriú cé na forálacha a bhfuil feidhm acu maidir le cineálacha nua feithiclí faoi Rialachán (AE) 2018/858. Mar sin, ba cheart a shoiléiriú nach n-éilíonn leasuithe ar an gcineálcheadú síneadh ar chineálcheadú faoin Rialachán sin go córasach.

(8)Chun feabhas a chur ar fheidhmiú an mhargaidh aonair, agus ardleibhéal cosanta comhshaoil á áirithiú an tráth céanna, tá sé fíor-riachtanach na coinníollacha maidir le cineálcheadú na bhfeithiclí a chomhchuibhiú a mhéid a bhaineann lena n-in-athúsáidteacht, lena n-in-athchúrsáilteacht agus lena n-in-aisghabháltacht, ▌ céim táirgthe ▌ feithiclí, measúnú stádais na feithicle agus onnmhairiú feithiclí athláimhe. Chun cur leis na cuspóirí chun cáilíocht an chomhshaoil a chaomhnú, a chosaint agus a fheabhsú, sláinte an duine a chosaint, agus úsáid stuama agus réasúnach acmhainní nádúrtha, tá sé fíor-riachtanach rialacha a leagan síos maidir le bainistiú feithiclí a bhfuil a ré caite, agus dearadh na feithicle á chur i gcuntas, chomh maith le bearta arb é is aidhm dóibh díchóimeáil neamhdhleathach a chosc amhail inrianaitheacht níos fearr i gcás aistriú úinéireachta feithiclí athláimhe ▌. Is é an bealach is éifeachtúla chun aistriú na hearnála mótarfheithiclí chuig geilleagar ciorclach a éascú dá bhrí sin creat rialála aonfhoirmeach a bhunú ar leibhéal an Aontais, lena gcumhdófar ar bhealach comhsheasmhach agus comhtháite dearadh, monarú, cur ar an margadh san Aontas agus cóireáil na bhfeithiclí a bhfuil a ré caite. Tá sé sin fíor-riachtanach freisin chun margadh an Aontais a fhorbairt le haghaidh amhábhair thánaisteacha a áirítear i bhfeithiclí nua a chuirtear ar an margadh, mar aon le bacainní roimh an trádáil agus saofaí iomaíochta a sheachaint, an tsoiléireacht dhlíthiúil a áirithiú agus feabhas a chur ar fheidhmíochtaí comhshaoil na n-oibreoirí eacnamaíocha uile atá rannpháirteach i ndearadh, táirgeadh agus cóireáil na bhfeithiclí a bhfuil a ré caite. Chun na cuspóirí sin a bhaint amach ▌, ba cheart Rialachán a chur in ionad Treoracha 2000/53/CE agus 2005/64/CE, bunaithe ar Airteagal 114 agus Airteagal 192(1) den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh (CFAE).

(9) Sna réigiúin is forimeallaí dá dtagraítear in Airteagal 349 CFAE, ba cheart do na Ballstáit a bheith in ann oibleagáidí táirgeoirí a oiriúnú chun seirbhís a ráthú agus na costais a bhaineann le bainistiú a dhéanamh ar fheithiclí a bhfuil a ré caite a chumhdach ag féachaint do shaintréithe na réigiún sin.

(10)Ní bheidh feidhm ag Treoracha 2000/53/CE ná 2005/64/CE ach amháin maidir le feithiclí paisinéirí (M1) agus feithiclí tráchtála éadroma (N1), arb iad sin thart faoi 85 % de na feithiclí uile dá bhfuil cláraithe san Aontas. Ní bheidh na feithiclí eile, is é sin feithiclí dhá agus trí rotha, cuadrothair, leoraithe, busanna agus leantóirí, faoi réir aon reachtaíocht ón Aontas maidir lena n-éicidhearthóireacht ná maidir lena mbainistiú ina gcéim deireadh ré. Mar sin, chun creat ciorclach cuimsitheach a áirithiú le haghaidh na bhfeithiclí uile atá cláraithe san Aontas, lena n-áirítear iad a chóireáil ar shlí atá fónta ó thaobh an chomhshaoil, mar aon le hilroinnt an mhargaidh aonair a chosc, ba cheart feidhm a bheith ag an Rialachán seo ní hamháin maidir le feithiclí de chatagóirí M1 and N1, ach, go páirteach, maidir le feithiclí áirithe de chatagóir L ▌, feithiclí tromshaothair agus a leantóirí (M2, M3, N2, N3 agus O). Tá easpa faisnéis chuimsitheach ann maidir le cóireáil na bhfeithiclí sin i ndeireadh a ré san Aontas, rud a chuireann cosc ​​ar an gcóras céanna a chur i bhfeidhm orthu agus atá i bhfeidhm ar fheithiclí de chatagóir M1 agus N1 ar theacht i bhfeidhm an Rialacháin seo. Mar sin féin, ba cheart feidhm a bheith ag na ceanglais maidir le bailiú feithiclí a bhfuil a ré caite, seachadadh éigeantach na bhfeithiclí sin chun saoráidí cóireála údaraithe lena gcóireáil mar aon lena ndíthruailliú, baint shainordaitheach páirteanna agus comhpháirteanna áirithe lena n-athúsáid agus lena n-athchúrsáil roimh an mionghearradh agus na coinníollacha chun dramhaíl neamhthámh ó mhionghearradh a chur i líonadh talún, maidir le feithiclí de chatagóir L ▌ agus feithiclí tromshaothair agus a leantóirí (M2, M3, N2, N3 agus O). Chun cóireáil na bhfeithiclí a bhfuil a ré caite sin a éascú, ba cheart a cheangal ar a monaróirí faisnéis a sholáthar faoi bhaint agus faoi athsholáthar na bpáirteanna, na gcomhpháirteanna agus na n-ábhar ó na feithiclí sin. Ina theannta sin, ba cheart feidhm a bheith ag na forálacha lena rialaítear an fhreagracht leathnaithe táirgeora maidir leis na catagóirí feithiclí sin, lena gcumhdaítear costais a mbailithe agus a ndíthruaillithe i ndeireadh a ré.

(11) Ós rud é nach n-éilíonn gach Ballstát go gclárófaí feithiclí de chatagóir L1e, L2e nó L6e, is gá an deis a thabhairt do na Ballstáit na catagóirí feithiclí sin a dhíolmhú ó cheanglais atá nasctha le clárú.

(12)Ní le feithiclí paisinéirí (M1) ná le feithiclí tráchtála éadroma (N1) amháin a bhaineann fadhbanna le feithiclí athláimhe a onnmhairiú, ach mar a léiríonn staidéir, le feithiclí atá níos mó freisin. Mar sin, ba cheart feidhm a bheith ag na forálacha sin maidir le feithiclí tromshaothair agus lena leantóirí freisin (M2, M3, N2, N3 agus O).

(13) Ba cheart feithiclí a dheartar agus a dhéantar nó a oiriúnaítear lena n-úsáid ag na seirbhísí armtha amháin chomh maith le feithiclí a dheartar agus a dhéantar lena n-úsáid ag na seirbhísí armtha, ag an gcosaint shibhialta, ag seirbhísí dóiteáin, ag fórsaí atá freagrach as an ord poiblí a choinneáil ar bun agus ag seirbhísí éigeandála leighis a eisiamh ó raon feidhme an Rialacháin seo. Freastalaíonn na feithiclí sin ar shainfheidhmeanna oibríochtúla agus tá siad faoi réir ceanglais theicniúla shonracha, agus tá difríocht shuntasach idir dearadh, déanamh agus úsáid na bhfeithiclí sin agus dearadh, déanamh agus úsáid feithiclí atá ceaptha le haghaidh iompar ginearálta de bhóthar. Níorbh iomchuí, dá bhrí sin, cur i bhfeidhm na gceanglas ciorclaíochta ginearálta maidir le dearadh feithiclí agus bainistiú na bhfeithiclí sin a bhfuil a ré caite agus tá a n-eisiamh ó raon feidhme an Rialacháin seo comhsheasmhach le cineál sonrach a bhfeidhmeanna.

(14) Chun oidhreacht chultúrtha na hEorpa a chaomhnú, ba cheart feithiclí ar díol spéise staire iad a eisiamh ó raon feidhme an Rialacháin seo agus níor cheart iad a bheith faoi réir na n-oibleagáidí a bhaineann le haistriú nó onnmhairiú úinéireachta, ná faoi réir ceanglais deireadh ré. Sa tslí chéanna, ba cheart feithiclí a n-aithníonn Ballstát go bhfuil mórspéis chultúrtha ag baint leo a eisiamh ó raon feidhme an Rialacháin seo. Is féidir leis seo feithiclí a chlúdach, mar shampla atá i seilbh bailitheoirí nó músaeim, feithiclí saincheaptha nó feithiclí rásaíochta, ar choinníoll go n-aithníonn na húdaráis inniúla go bhfuil mórspéis chultúrtha ag baint leo. Ba cheart feidhm a bheith ag ceanglais an Rialacháin seo, áfach, amhail ceanglais deartha ciorclaíochta, maidir leis na feithiclí sin sula meastar gur feithiclí ar díol spéise staire nó feithiclí mórspéise cultúrtha iad. Thairis sin, nuair nach measann na Ballstáit a thuilleadh gur feithiclí ar díol spéise staire nó feithiclí mórspéise cultúrtha iad na feithiclí sin, tagann siad faoi raon feidhme an Rialacháin seo agus ba cheart feidhm a bheith ag ceanglais amhail oibleagáidí a bhaineann le haistriú úinéireachta, onnmhairiú nó deireadh ré.

(15) Chun ualach riaracháin iomarcach a sheachaint agus chun a áirithiú go gclúdaíonn raon feidhme an Rialacháin seo riachtanais an mhargaidh inmheánaigh, ba cheart go bhfanfadh cineálacha eile feithiclí, amhail feithiclí de chatagóir L a tháirgtear i sraitheanna beaga nó timthriallta áirithe atá deartha chun troitheán a oibriú ar chatagóir L1e-A agus L1e-B, lasmuigh de raon feidhme an Rialacháin seo.

(16)Ceaptar feithiclí sainchuspóireacha chun feidhm shonrach a chomhlíonadh agus tá socruithe cabhalra speisialta ag teastáil uathu nach bhfuil go hiomlán faoi rialú an mhonaróra. Bíonn ríomh na rátaí in-athúsáidteachta, in-athchúrsáilteachta agus in-aisghabháltachta níos casta mar gheall air sin. I gcás feithiclí sainchuspóireacha i gcatagóirí M1 agus N1, ba cheart do tháirgeoirí costais bailithe, díthruaillithe agus bhaint shainordaitheach na bpáirteanna agus na gcomhpháirteanna agus a gcóireáil a chumhdach faoin scéim freagrachta leathnaithe táirgeora. I gcás feithiclí sainchuspóireacha de chatagóirí M2, M3, N2, N3 agus O, níor cheart ach sraith theoranta rialacha a bheith i bhfeidhm. Ba cheart feidhm a bheith ag forálacha maidir le substaintí ar ábhar imní iad i bhfeithiclí maidir le feithiclí sainchuspóireacha de chatagóirí M1 agus N, mar atá faoi Threoir 2000/53/CE. Ba cheart páirteanna eile d’fheithicil shainchuspóireach a cineálcheadaíodh i gcineálcheadú ilchéimneach, a chumhdach sa mhéid chéanna agus catagóir na feithicle lena mbaineann. Níor cheart feithiclí sainchuspóireacha de gach catagóir seachas catagóir M1 agus N1 a tháirgeann monaróir ísealtáirgeachta a chumhdach faoin Rialachán seo.

(17) Tá carbháin mhótair agus carbháin leantóra éagsúil ó ghnáthfheithiclí nó gnáthleantóirí, ós é an phríomhfheidhm atá acu cóiríocht seachas iompar. Tógtar na carbháin sin le comhpháirteanna neamhghluaisteán amhail adhmad, troscán, córais uisce agus córais leictreacha tí, atá lasmuigh de raon feidhme saoráidí athchúrsála feithiclí. Socraítear go leor carbháin leantóra go buan mar thithe saoire, úsáidtear iad i gcomhair cóiríocht shéasúrach, agus fanann siad feidhmiúil ar feadh na mblianta. I bhfianaise a gcineáil shainchuspóirigh, a gcomhdhéanaimh ábhair shainiúil, agus a n-úsáide leanúnaí, ba cheart carbháin leantóra a eisiamh ó raon feidhme an Rialacháin seo. Níor cheart carbháin mhótair, a bhíonn neamhchláraithe go minic, a aicmiú mar fheithiclí a bhfuil a ré caite fad a leanann siad de bheith ag fónamh mar thithíocht. Tá páirteanna agus comhpháirteanna ina mbonnfheithiclí ag carbháin mhótair a úsáidtear freisin i bhfeithiclí eile agus, dá bhrí sin, ba cheart iad a bheith faoi réir na n-oibleagáidí céanna a luaithe nach n-úsáidtear chun críoch tithíochta iad a thuilleadh.

(18)Baineann ceann de na dúshláin phraiticiúla is mó i dtaca le cur i bhfeidhm Threoir 2000/53/CE lena chinneadh cibé acu an bhfuil nó nach bhfuil feithicil ina feithicil a bhfuil a ré caite, go háirithe i gcásanna loingsithe feithiclí trasteorann. D’ainneoin treoir a bheith eisithe maidir leis an tsaincheist sin, baineann fadhbanna leis an measúnú sin fós. Is gá dá bhrí sin foráil a dhéanamh do chritéir bheachta atá ceangailteach ó thaobh an dlí de lena bhféadfar feithicil a bhfuil a ré caite a chinneadh. Ba cheart do na húdaráis inniúla ábhartha uile, na hoibreoirí eacnamaíocha uile agus na húinéirí feithiclí uile, a dhéileálann le feithiclí a bhfuil a ré caite, na critéir sin a úsáid. Ina theannta sin, áfach, ní mór foráil a dhéanamh do dhíolúintí chun go mbeidh na Ballstáit fós in ann cásanna a chinneadh nár cheart a mheas go dtiocfadh feithiclí aonair faoi raon feidhme an Rialacháin seo mar gheall ar a stádas mar fheithicil mórspéise cultúrtha speisialta fad a choinníonn siad an stádas sin. Ina theannta sin, féadfaidh údaráis inniúla Ballstáit feithicil a dhíolmhú ó stádas na feithicle a bhfuil a ré caite nuair atá an fheithicil lena mbaineann faoi réir deisiú, ar iarraidh a fháil óna húinéir.

(19)Leis an meastóireacht ar Threoir 2000/53/CE, cinneadh go raibh tionchar an-teoranta ag na forálacha sa Treoir sin maidir le dearadh feithiclí a bhí dírithe ar dhíchóimeáil na bhfeithiclí a éascú agus ar ghlacadh na n-ábhar athchúrsáilte, ar dhearadh agus ar mhonarú na bhfeithiclí nua, toisc nach raibh na forálacha sin sách mionsonrach, sonrach agus intomhaiste.

(20)Chun aghaidh a thabhairt ar dhearadh na bhfeithiclí uile a chuirtear ar mhargadh an Aontais chomh maith lena gcéim deireadh ré, is gá ceanglais chiorclaíochta chomhchuibhithe a bhunú arna bhfíorú ag céim an chineálcheadaithe. Tá sé fíor-riachtanach feithiclí a dhearadh agus a mhonarú chun a áirithiú go bhfuil a bpáirteanna agus a gcomhpháirteanna in-athúsáidte, agus go bhfuil na hábhair atá iontu in-athchúrsáilte, chun a sheachaint nach féidir luach ceart a chur ar na páirteanna, na comhpháirteanna ná na hábhair sin nuair a bheidh ré feithicle caite. Mar sin, ba cheart do mhonaróirí agus dá soláthróirí straitéisí deartha a chomhtháthú a chuirfidh feabhas ar an in‑athúsáidteacht agus ar an in-athchúrsáilteacht ag céim luath i bhforbairt feithiclí nua. Dá réir sin, ba cheart leanúint de chineálacha nua feithicle a dhéanamh ionas go mbeidh íosmhéid 85 % de réir maise díobh in-athúsáidte nó in-athchúrsáilte agus suas le híosmhéid 95 % de réir maise díobh in-athúsáidte nó in-aisghabhála, dá bhforáiltear cheana féin i dTreoir 2005/64/CE. Chun a áirithiú go ríomhfar na rátaí in-athúsáidteachta, in-athchúrsáilteachta agus in-aisghabháltachta ar shlí aonfhoirmeach agus gur féidir faireachán a dhéanamh air sin, ba cheart modheolaíocht nua a bhunú chun rátaí in-athúsáidteachta, in-athchúrsáilteachta agus in-aisghabháltachta feithicle a ríomh agus a fhíorú. Ba cheart léiriú níos fearr a dhéanamh leis an modheolaíocht sin ar acmhainneacht iarbhír feithicle nua a bheidh le hathchúrsáil, le hathúsáid agus le haisghabháil tráth a bheidh a ré caite, agus an dul chun cinn teicneolaíoch leanúnach á chur i gcuntas. Chun coinníollacha aonfhoirmeacha a áirithiú chun an Rialacháin seo a chur chun feidhme, ba cheart cumhachtaí cur chun feidhme a thabhairt don Choimisiún chun an mhodheolaíocht sin a bhunú, agus caighdeán idirnáisiúnta ISO 22628:2002 á chur i gcuntas. Go dtí go mbunófar an mhodheolaíocht sin, ba cheart leanúint de na rátaí in-athúsáidteachta, in-athchúrsáilteachta agus in-aisghabháltachta a ríomh i gcomhréir le caighdeán idirnáisiúnta ISO 22628:2002, mar a dhéantar i dTreoir 2005/64/CE. Ba cheart don Choimisiún féachaint lena chinntiú go ndéanfar modheolaíocht ábhartha Coimisiún Eacnamaíochta na Náisiún Aontaithe don Eoraip (UNECE) a uasdátú dá réir sin, chun neamhréireachtaí le modheolaíocht an Aontais a sheachaint agus chun an t-ualach ar mhonaróirí a laghdú.

(21) Tá líon mór soláthróirí i gceist le slabhra soláthair na mótarfheithiclí, lena n-áirítear go leor fiontair bheaga agus mheánmhéide (FBManna) a oibríonn i réigiúin éagsúla agus a bhfuil struchtúir eagraíochtúla éagsúla acu. Cé gur cheart do mhonaróirí faisnéis a bhailiú ar fud an tslabhra soláthair faoi na hábhair a úsáidtear i bhfeithiclí agus nósanna imeachta a bhunú agus a chur chun feidhme chun cruinneas na faisnéise sin a fhíorú, ba cheart dóibh acmhainneachtaí FBManna a chur i gcuntas. Is minic nach mbíonn ach acmhainní riaracháin teoranta ag FBManna, is minic a bhíonn níos lú uirlisí teicniúla acu agus, i gcásanna áirithe, is minic nach mbíonn aon chóras bunaithe acu chun sonraí mionsonraithe maidir leis an gcomhshaol nó maidir le comhdhéanamh ábhair a ghiniúint nó a fhíorú. Féadfaidh na srianta sin difear a dhéanamh d’infhaighteacht agus d’iomláine na faisnéise is féidir le FBManna a sholáthar. Dá réir sin, agus measúnú á dhéanamh ar nósanna imeachta na monaróirí chun faisnéis faoi sholáthróirí a bhailiú agus a fhíorú, ba cheart aird chuí a thabhairt ar chás sonrach FBManna sa slabhra soláthair.

(22) Is colún bunúsach de gheilleagar mótarfheithiclí atá fíor-inbhuanaithe agus ciorclach é indeisitheacht feithiclí a áirithiú ar feadh a saolré. Níor cheart feithiclí a aicmiú roimh am mar fheithiclí a bhfuil a ré caite nuair a bheidh siad fós indeisithe, ó bheadh dramhaíl neamhriachtanach, neamhéifeachtúlachtaí eacnamaíocha, agus ualach míchuí ar úinéirí feithiclí mar thoradh air sin.

(23)Ba cheart feithiclí a dhearadh agus a mhonarú ar shlí a gcuirfeadh teorainn le láithreacht substaintí ar ábhar imní iad. I dteachtaireacht an 14 Deireadh Fómhair 2020 uaidh dar teideal Chemicals Strategy for Sustainability – Towards a Toxic-Free Environment [Straitéis Ceimiceán um an Inbhuanaitheacht – I dTreo Timpeallacht Saor ó Thocsainí], shonraigh an Coimisiún go raibh substaintí ar ábhar imní iad le híoslaghdú agus le hionadú a mhéid is féidir, agus go bhfuil deireadh le cur de réir a chéile leis na cinn is díobhálaí le haghaidh úsáid shochaíoch neamhriachtanach, go háirithe i dtáirgí tomhaltais. Dá réir sin, ba cheart substaintí ar ábhar imní iad mar chomhábhair d’ábhair a úsáidtear i bhfeithiclí nó d’aon cheann de na páirteanna nó de na comhpháirteanna feithiclí a íoslaghdú a mhéid is féidir chun a áirithiú nach mbíonn drochthionchar ag feithiclí, chomh maith le hábhair a athchúrsáiltear ó fheithiclí, ar an gcomhshaol ná ar shláinte an duine, ar feadh a saolré.

(24)Le Treoir 2000/53/CE, cuirtear srian cheana féin ar úsáid luaidhe, caidmiam, mearcair agus cróimiam heicsifhiúsaigh i bhfeithiclí agus soláthraítear díolúintí, i gcás ina gceadaítear na substaintí sin a úsáid i bhfeidhmeanna áirithe. Ba cheart an Rialachán seo na rialacha reatha sin a ghlacadh chuige féin. Mar sin féin, chun comhleanúnachas na reachtaíochta maidir le ceimiceáin a áirithiú, ba cheart aghaidh a thabhairt ar shrianta maidir le cur ar an margadh agus úsáid substaintí eile i bhfeithiclí faoi Rialachán (CE) Uimh. 1907/2006 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairleRialachán (CE) Uimh. 1907/2006 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 18 Nollaig 2006 maidir le Clárú, Meastóireacht, Údarú agus Srianadh Ceimiceán (REACH), lena mbunaítear Gníomhaireacht Eorpach Ceimiceán, lena leasaítear Treoir 1999/45/CE agus lena n‑aisghairtear Rialachán (CEE) Uimh. 793/93 ón gComhairle agus Rialachán (CE) Uimh. 1488/94 ón gCoimisiún, chomh maith le Treoir 76/769/CEE ón gComhairle agus Treoracha 91/155/CEE, 93/67/CEE, 93/105/CE agus 2000/21/CE ón gCoimisiún (IO L 396, 30.12.2006, lch. 1, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2006/1907/oj).. Sa tslí chéanna, ba cheart srianta ar úsáid na substaintí a rialáiltear le Rialachán (AE) 2019/1021 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairleRialachán (AE) 2019/1021 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 20 Meitheamh 2019 maidir le truailleáin orgánacha mharthanacha (IO L 169, 25.6.2019, lch. 45, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2019/1021/oj). a urramú ar bhonn fhorálacha an Rialacháin sin. ▌

(25) Chun comhlíonadh an Rialacháin seo a éascú agus treoir a thabhairt ar shubstaintí ar ábhar imní iad a bheith i bhfeithiclí agus ina bpáirteanna agus ina gcomhpháirteanna, lena n-áirítear iad siúd a bhacann athúsáid agus athchúrsáil ábhar, nó a bhfuil éifeachtaí díobhálacha acu ar an tsláinte nó ar an gcomhshaol, is iomchuí don Choimisiún measúnú agus mapáil a dhéanamh ar na substaintí sin. Chuige sin, ba cheart don Choimisiún, le cúnamh ón nGníomhaireacht Eorpach Ceimiceán a bunaíodh faoi Rialachán (CE) Uimh. 1907/2006 (‘an Ghníomhaireacht’), tuarascáil a ullmhú ar shubstaintí ar ábhar imní iad a bheith i bhfeithiclí. Ba cheart a shainaithint sa tuarascáil sin a mhéid a bhacann na substaintí sin athúsáid agus athchúrsáil nó a mhéid a dhéanann siad dochar don tsláinte nó don chomhshaol, gan measúnuithe a cheanglaítear cheana féin faoi reachtaíocht eile an Aontais a dhúbláil. Ar bhonn a torthaí, ba cheart don Choimisiún bearta leantacha iomchuí a mheas agus a dhéanamh, lena n-áirítear, i gcás inarb ábhartha, gníomhartha tarmligthe a ghlacadh chun ceanglais faisnéise agus srianta a bhunú i gcás substaintí ar ábhar imní iad a mbíonn tionchar diúltach acu ar athúsáid agus athchúrsáil ábhar ar chúiseanna nach mbaineann go príomha le sábháilteacht cheimiceach.

(26)Soláthraítear i dTreoir 2000/53/CE díolúintí ó na srianta ar úsáid luaidhe agus caidmiam i gceallraí a úsáidtear i bhfeithiclí, a nglacann an Rialachán seo chuige. Mar sin féin, déantar úsáid na substaintí i gceallraí a rialáil go cuimsitheach i Rialachán (AE) 2023/1542 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairleRialachán (AE) 2023/1542 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 12 Iúil 2023 maidir le ceallraí agus ceallraí dramhaíola, lena leasaítear Treoir 2008/98/CE agus Rialachán (AE) 2019/1020 agus lena n-aisghairtear Treoir 2006/66/CE (IO L 191, 28.7.2023, lch. 1, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2023/1542/oj).. Dá bhrí sin, ba cheart aghaidh a thabhairt ar na substaintí sin sa Rialachán sin, agus ba cheart na srianta agus na díolúintí a bhaineann leo a aistriú le himeacht ama, de réir mar is iomchuí, chuig an Rialachán sin trí fhoráil leasaitheach a leagtar amach sa Rialachán seo. ▌

(27)Chun an dul chun cinn eolaíoch agus teicniúil a chur i gcuntas, ba cheart leanúint den chumhacht chun gníomhartha tarmligthe a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 290 CFAE a tharmligean chuig an gCoimisiún i leith leasú a dhéanamh ar dhíolúintí ó shrianta ar úsáid luaidhe, mearcair, caidmiam agus cróimiam heicsifhiúsaigh i bhfeithiclí faoin Rialachán seo. Roimh na díolúintí sin a mhodhnú nó a scriosadh, ba cheart tionchair shocheacnamaíocha an athraithe sin a mheasúnú, atá ar iarraidh i dTreoir 2000/53/CE, lena n-áirítear infhaighteacht na substaintí malartacha a mheas mar aon leis na tionchair ar an gcomhshaol agus ar shláinte an duine ar feadh shaolré na bhfeithiclí. Sula nglacfaidh sé gníomh tarmligthe den sórt sin, ba cheart don Choimisiún dul i gcomhairle le saineolaithe agus geallsealbhóirí ábhartha chun a áirithiú go gcuirfear tionchair shocheacnamaíocha níos leithne i gcuntas, mar aon leis na héifeachtaí ar an gcomhshaol agus ar shláinte an duine. Chun cinnteoireacht, comhordú agus bainistíocht éifeachtach a áirithiú i leith na ngnéithe teicniúla, eolaíocha agus riaracháin a bheidh i gceist leis an Rialachán seo a leasú maidir le srianta ar úsáid substaintí i bhfeithiclí, ba cheart don Ghníomhaireacht cúnamh a thabhairt don Choimisiún sa mheasúnú sin.

(28)Chun an chiorclaíocht san earnáil mótarfheithiclí a mhéadú, ba cheart feithiclí a dhearadh agus a mhonarú de réir a chéile ar shlí a chuirfidh ábhair athchúrsáilte seachas amhábhair phríomhúla ina gcodanna díobh, agus feidhmíocht sábháilteachta feithiclí á coinneáil. Le húsáid ábhar athchúrsáilte, lamháiltear úsáid ábhar atá níos tíosaí ar acmhainní, déantar an táirgeadh a dhícharbónú agus tionchair chomhshaoil dhiúltacha a bhaineann le húsáid na n-amhábhar príomhúil a laghdú. Cuirfidh ciorclaíocht mhéadaithe i gcás na bhfeithiclí a mhonaraítear i dtríú tíortha a chuirtear ar mhargadh an Aontais le hastaíochtaí gás ceaptha teasa a laghdú ar an leibhéal domhanda chomh maith, lena n-áirítear san Aontas. Neartaíonn sí uathriail straitéiseach agus iomaíochas an Aontais chomh maith trí spleáchais amhábhar agus fuinnimh atá nasctha le soláthar amhábhar príomhúil a laghdú, go háirithe trí chur le hamhábhair chriticiúla luachmhara a choinneáil laistigh den Aontas agus an margadh le haghaidh amhábhair thánaisteacha á threisiú ag an am céanna. Cé nach bhfuil aon cheanglas ann a bhaineann le húsáid an chion athchúrsáilte ar an leibhéal domhanda, tá ábhair athchúrsáilte ionchorpraithe ina bhfeithiclí ag roinnt mhaith monaróirí cheana féin. Ach spriocanna agus forálacha aonfhoirmeacha a leagan síos maidir leis an mbealach chun an cion athchúrsáilte a ríomh, soláthrófar deimhneacht dhlíthiúil agus rannchuideofar le hiomaíocht chothrom a chruthú idir monaróirí. Ba cheart go mbeidh feidhm ag na ceanglais maidir leis na monaróirí uile a bheartaíonn feithiclí a chur ar mhargadh an Aontais, lena n-áirítear trí mhargaí ar líne, gan beann ar an áit a bhfuil siad bunaithe. Agus tábhacht na slabhraí luacha domhanda san earnáil mótarfheithiclí á haithint, ba cheart a lamháil leis an Rialachán seo foinsiú amhábhair thánaisteacha ó lasmuigh den Aontas.

(29)I bhfianaise ráta íseal na hathchúrsála le haghaidh plaisteach, go háirithe ó fheithiclí a bhfuil a ré caite, agus thionchair dhiúltacha fhoriomlána na bhfoirmeacha eile chun dramhaíl phlaisteach a chóireáil, is iomchuí glacadh na bplaisteach athchúrsáilte i bhfeithiclí a mhéadú. Chuige sin, ba cheart sprioc shainordaitheach i gcás plaistigh a athchúrsáiltear ó dhramhaíl iarthomhaltais a áireamh i bhfeithiclí nua. Dá réir sin, ba cheart ▌ plaisteach a athchúrsáiltear ó dhramhaíl phlaisteach iarthomhaltais a bheith i ngach cineál feithicle, agus na céatadáin ag ardú de réir a chéile. Ba cheart 20% den sprioc sin den chion athchúrsáilte i gcás na bplaisteach sna cineálacha feithicle a bhaint amach trí phlaistigh a athchúrsáiltear ó fheithiclí a bhfuil a ré caite a chur san áireamh. Tá roghnú na bplaisteach a chlúdaítear faoi raon feidhme na spriocanna bunaithe ar na cineálacha in-athchúrsáilte plaisteach a shonraítear sa staidéar tiomnaithe ón Airmheán Comhpháirteach Taighde dar teideal ‘Towards recycled plastic content targets in new passenger cars and light commercial vehicles – Technical proposals and analysis of impacts in the context of the review of the ELV Directive’ [I dtreo spriocanna cion plaisteach athchúrsáilte i ngluaisteáin nua paisinéirí agus i bhfeithiclí tráchtála éadroma – Tograí teicniúla agus anailís ar thionchair i gcomhthéacs an athbhreithnithe ar Threoir FRC] agus an measúnú tionchair ar an Rialachán seo. Sna doiciméid sin, ní chuirtear teirmithéachtaí seachas cúir pholúireatáin i suíocháin agus leaistiméirí san áireamh agus na spriocanna á ríomh, ó tá sé thar a bheith dúshlánach teirmithéachtaí a athchúrsáil. Comhlíonann go leor leaistiméirí, teirmithéachtaí agus ábhar trasnasctha coitianta an sainmhíniú ar pholaiméir dá dtagraítear sa sainmhíniú ar phlaistigh a leagtar amach i Rialachán (CE) Uimh. 1907/2006. Áirítear leaistiméirí, lena n-áirítear leaistiméirí teirmeaplaisteacha, is féidir a athphróiseáil ina dteirmeaplaistigh, faoi raon feidhme na spriocanna cion athchúrsáilte le haghaidh plaisteach dá bhforáiltear sa Rialachán seo. Mar sin féin, tá spriocanna cion athchúrsáilte le haghaidh leaistiméirí i mbonn á mbreithniú, ós táirge tosaíochta iad sin faoi Rialachán (AE) 2024/1781 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle Rialachán (AE) 2024/1781 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 13 Meitheamh 2024 lena mbunaítear creat chun ceanglais éicidhearthóireachta le haghaidh táirgí inbhuanaithe a shocrú, lena leasaítear Treoir (AE) 2020/1828 agus Rialachán (AE) 2023/1542 agus lena n-aisghairtear Treoir 2009/125/CE (IO L, 2024/1781, 28.6.2024, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2024/1781/oj). agus, mar sin, nach gclúdaítear iad faoi raon feidhme an Rialacháin seo.

Chun coinníollacha aonfhoirmeacha a áirithiú chun an oibleagáid sin a chur chun feidhme, ba cheart cumhachtaí cur chun feidhme a thabhairt don Choimisiún chun modheolaíocht a bhunú chun sciar de na plaistigh a athchúrsáiltear ó dhramhaíl iarthomhaltais, agus de dhramhaíol iarthomhaltais ó fheithiclí a bhfuil a ré caite, a ríomh agus a fhíorú. Chun modhanna athchúrsála seachas athchúrsáil mheicniúil a lamháil, lena n-áirítear athchúrsáil cheimiceach, agus chun cur leis na spriocanna cion athchúrsáilte a bhaint amach, is gá rialacha breise a bhunú chun ábhar plaisteach athchúrsáilte a ríomh, a fhíorú agus a thuairisciú. Sna cásanna sin, is gá cuntasaíocht mhaischothromaíochta, mar a thugtar uirthi, a thabhairt isteach i gcomhréir le modheolaíochtaí cuntasaíochta maischothromaíochta is infheidhme maidir le hathchúrsáil plaisteach, agus saintréithe teicneolaíochtaí tiomnaithe athchúrsála le haghaidh plaisteach á gcur i gcuntas, amhail dramhaíl mótarfheithiclí mhionstiallta ilchineálach. I gcás ina bhfuil sé ródheacair na híoschéatadáin a chomhlíonadh mar gheall ar easpa infhaighteachta nó praghsanna iomarcacha plaisteach athchúrsáilte sonrach, ba cheart a chumhachtú don Choimisiún an Rialachán seo a fhorlíonadh trí mhaoluithe sealadacha ar na spriocanna cion plaisteach athchúrsáilte a leagan síos.

▌

(30) Cuirtear úsáid plaisteach athchúrsáilte i bpacáistíocht phlaisteach i bhfeithiclí chun cinn ar an mbonn go dtáirgtear an cion athchúrsáilte féin ar shlí atá inbhuanaithe ó thaobh an chomhshaoil de, ionas go laghdaítear an lorg carbóin agus go spreagtar an geilleagar ciorclach. Chuige sin, is gá coimircí áirithe a chur i bhfeidhm chun a áirithiú nach gcealaítear, sa tslí ina bhfaightear cion athchúrsáilte, na tairbhí comhshaoil a bhaineann leis an ábhar athchúrsáilte sin a úsáid i bhfeithiclí. Is gá, dá bhrí sin, aghaidh a thabhairt ar na hábhair imní a bhaineann leis an gcomhshaol ar shlí neamh-idirdhealaitheach ag féachaint do phlaisteach athchúrsáilte a tháirgtear sa bhaile agus do phlaisteach athchúrsáilte a allmhairítear araon. Chuige sin, chun go n-áireofar iad sna spriocanna cion athchúrsáilte a leagtar amach sa Rialachán, ba cheart do phlaistigh athchúrsáilte a bheith faoi réir coinníollacha coibhéiseacha maidir le ceanglais chun sláinte an duine, an aeráid agus an comhshaol a chosaint, lena n-áirítear ar astaíochtaí agus ar bhainistiú dramhaíola, gan beann ar cibé acu a dhéantar an próiseas athchúrsála laistigh den Aontas nó lasmuigh de.

(31) Níor cheart feidhm a bheith ag na coinníollacha is infheidhme maidir le hábhar a athchúrsáiltear i dtríú tíortha, lena n-áirítear na ceanglais iniúchóireachta, ach ón ... [48 mí ó dháta theacht i bhfeidhm an Rialacháin seo] agus ba cheart don Choimisiún measúnú níos cuimsithí a dhéanamh ar an tionchar a mheastar a bheidh ag na coinníollacha sin i bhfianaise éabhlóid staid an mhargaidh agus an chaidrimh trádála agus ba cheart dó a mheasúnú a thuairisciú do Pharlaimint na hEorpa agus don Chomhairle faoin ... [24 mhí ó dháta theacht i bhfeidhm an Rialacháin seo].

(32) Chun na spriocanna do chomhtháthú cion athchúrsáilte faoin Rialachán seo a bhaint amach, ba cheart don Choimisiún, faoin … [72 mhí ó dháta theacht i bhfeidhm an Rialacháin seo], athbhreithniú ar staid na forbartha teicneolaíche agus ar fheidhmíocht chomhshaoil ​​plaisteach bithbhunaithe agus leaistiméirí ó athphróiseáil bonn i bhfeithiclí a fhoilsiú, agus, i gcás inarb iomchuí, togra reachtach a chur i láthair ina bhfuil ceanglais agus spriocanna inbhuanaitheachta.

(33)Tá an earnáil mótarfheithiclí ar cheann de na húsáideoirí cruach is mó dá bhfuil ann agus tá glacadh reatha na cruach athchúrsáilte i bhfeithiclí nua fós íseal. Chun cur le hísliú an loirg carbóin a bhaineann le táirgeadh feithiclí nua agus tacú le haistriú na hearnála mótarfheithiclí i dtreo na haeráidneodrachta, ba cheart sciar íosta cruach a athchúrsáiltear ó dhramhaíl cruach iar-thomhaltais agus, i gcás inarb ábhartha, dramhaíl fheiriúil i bhfeithiclí nua a shocrú. Ba cheart, dá bhrí sin, an chumhacht chun gníomhartha a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 290 CFAE a tharmligean chuig an gCoimisiún i leith sciar íosta cruach a athchúrsáiltear ó dhramhaíl chruach iarthomhaltais a bhunú agus, i gcás inarb ábhartha, dramh feiriúil lena n-áirítear cruach charbóin chomhréidh agus fhada agus b’fhéidir aicmí táirgí cruach dosmálta, atá le bheith i láthair i gcineálacha feithiclí agus le hionchorprú iontu. Sula mbunófar sprioc amach anseo, ba cheart don Choimisiún staidéar tiomnaithe a dhéanamh lena gcumhdófar na tosca teicniúla, comhshaoil agus eacnamaíocha ábhartha uile a bhaineann le hindéantacht na sprice sin, lena n-áirítear tionchair ar earnálacha eile ina n-úsáidtear cruach agus astaíochtaí gás ceaptha teasa domhanda. Tá sé tábhachtach idirdhealú a dhéanamh idir aicmí éagsúla táirgí cruach laistigh den fheithicil, ó tháirgtear iad trí úsáid a bhaint as teicneolaíochtaí éagsúla a bhfuil srianta éagsúla orthu chun dramh feiriúil a úsáid maidir lena gcumas ábhar copair agus eilimintí fáin miotail eile a fhulaingt. Chun gnéithe neamhriachtanacha áirithe den Rialachán seo a fhorlíonadh, ba cheart an chumhacht chun gníomhartha a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 290 CFAE a tharmligean chuig an gCoimisiún i leith modheolaíocht a bhunú chun sciar na cruach a aisghabhtar ó dhramhaíl cruach iar-thomhaltais agus, i gcás inarb iomchuí, dramh feiriúil atá sa chineál feithicle agus atá ionchorpraithe ann a ríomh agus a fhíorú.

(34) Tá an earnáil mótarfheithiclí ar cheann de na húsáideoirí alúmanaim is mó freisin, arb ionann í agus níos mó ná 40 % d’éileamh iomlán an Aontais, agus tá an úsáid ag dul i méid. Tá glacadh reatha an alúmanaim athchúrsáilte i bhfeithiclí nua íseal. Chun cur leis an lorg carbóin a bhaineann le táirgeadh feithiclí nua a laghdú agus chun tacú le haistriú na hearnála mótarfheithiclí i dtreo na haeráidneodrachta, tomhaltas fuinnimh agus costais a laghdú, agus athléimneacht a fheabhsú trí spleáchais ar sholáthairtí amhábhar príomhúil a laghdú, is iomchuí glacadh alúmanaim athchúrsáilte i bhfeithiclí a mhéadú. Chuige sin, ba cheart an chumhacht chun gníomhartha a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 290 CFAE a tharmligean chuig an gCoimisiún i leith sciar íosta alúmanaim agus a chóimhiotail a athchúrsáiltear ó dhramhaíl iarthomhaltais i gcineálacha feithiclí agus, más infheidhme, ó dhramhaíl réamhthomhaltais, atá i láthair i gcineálacha feithiclí agus a ionchorpraítear iontu, a bhunú. Sula mbunófar sprioc amach anseo, ba cheart don Choimisiún staidéar tiomnaithe a dhéanamh lena gcumhdófar na tosca teicniúla, comhshaoil agus eacnamaíocha uile a bhaineann le hindéantacht na sprice sin. Chun gnéithe neamhriachtanacha áirithe den Rialachán seo a fhorlíonadh, ba cheart an chumhacht chun gníomhartha a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 290 CFAE a tharmligean chuig an gCoimisiún i leith modheolaíocht a bhunú chun sciar na cruach a aisghabhtar ó dhramhaíl iarthomhaltais agus, más infheidhme, ó dhramhaíl réamhthomhaltais atá sa chineál feithicle agus atá ionchorpraithe ann a ríomh agus a fhíorú.

(35)Tá an deis ann úsáid an chion athchúrsáilte i bhfeithiclí a mhéadú i gcás ábhair eile a úsáideann an earnáil mótarfheithiclí go coiteann dá bhfuil margaí le haghaidh amhábhair thánaisteacha thearcfhorbartha, dá bhfuil an lorg comhshaoil atá nasctha le táirgeadh na n-amhábhar príomhúil ard nó dá bhfuil leibhéil athchúrsála teoranta, cé go bhfuil feabhas ag teacht ar theicneolaíochtaí sórtála agus athchúrsála. Mar sin, is iomchuí don Choimisiún measúnú a dhéanamh ar a inmhianaithe agus a indéanta atá sé spriocanna a leagan amach maidir leis an gcion athchúrsáilte neoidimiam, diospróisiam, praiséidimiam, teirbiam, samairiam, nicile, cóbailt agus bóróin a úsáidtear i mbuanmhaighnéid agus le haghaidh maignéisiam agus a chóimhiotal, agus ar na tionchair a bheadh aige sin. ▌

(36)Chun borradh a chur faoi na margaí tearcfhorbartha le haghaidh amhábhair thánaisteacha, ba cheart an chumhacht chun gníomhartha a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 290 CFAE a tharmligean chuig an gCoimisiún i leith sciar íosta maignéisiam agus a chóimhiotal, neoidimiam, diospróisiam, praiséidimiam, teirbiam samairiam, nicile, cóbailt nó bóróin a athchúrsáiltear ó dhramhaíl iarthomhaltais a bheidh i láthair agus a ionchorprófar sna cineálacha feithiclí a bhunú. Chun gnéithe neamhriachtanacha áirithe den Rialachán seo a fhorlíonadh, ba cheart an chumhacht chun gníomhartha a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 290 CFAE a tharmligean chuig an gCoimisiún chun modheolaíocht a bhunú chun sciar na n-ábhar sin a aisghabhtar ó dhramhaíl iarthomhaltais, agus i gcás inarb ábhartha, ó dhramhaíl réamhthomhaltais i gcineálacha feithiclí. Tá gá leis an modheolaíocht chun na sainmhínithe ar dhramh iarthomhaltais agus ar dhramh réamhthomhaltais a shoiléiriú. Tá sé sin ábhartha chun feabhsú na cáilíochta agus coimeád luacha a dhreasú ▌ le haghaidh codáin dramhaíola iarthomhaltais. Chun an dícharbónú a chur chun cinn trí chion athchúrsáilte níos mó a úsáid, is gá sainmhínithe soiléire chun athchúrsáil draimh iarthomhaltais a dhreasú, agus an tráth céanna, úsáid draimh réamhthomhaltais á íoslaghdú, ina mbíonn an lorg carbóin céanna agus a bhíonn ag an amhábhar príomhúil go hiondúil.

(37)I gcomhréir le ceanglais Rialachán (AE) 2024/1252 ▌, agus i bhfianaise gur gá forálacha a bhunú sa Rialachán seo maidir leis an gcion athchúrsáilte i bhfeithiclí agus faisnéis faoi pháirteanna agus comhpháirteanna ina bhfuil ábhair buanmhaighnéad a bhaint i bhfeithiclí, ba cheart feidhm a bheith ag na forálacha sin mar chur chun feidhme earnáilsonrach na bhforálacha atá i Rialachán (AE) 2024/1252. Áiritheofar leis sin go ndéanfar oibleagáidí éagsúla a bhaineann le faisnéis faoi bhaint na gcodanna agus na gcomhpháirteanna sin faoin Rialachán seo a shruthlíniú agus a chomhtháthú leis na cinn sin i gcás páirteanna agus comhpháirteanna eile. Tá feidhm ag na hoibleagáidí a bhaineann le lipéadú in Airteagal 28 de Rialachán (AE) 2024/1252.

(38)Chun a áirithiú go ndéanfar ceallraí a athchúrsáil i gcomhréir le ceanglais Rialachán (AE) 2023/1542, agus gur féidir mótair ríomhthiomána, ina bhfuil cainníochtaí suntasacha de dhúile tearc-chré, a athsholáthar agus a athchúrsáil freisin, is gá ceanglais nua deartha a thabhairt isteach le haghaidh cineálacha feithicle nua, lena n-áiritheofar gur féidir le saoráidí cóireála nó oibreoirí deisiúcháin agus cothabhála údaraithe na ceallraí agus a bpacaí ceallraí agus na mótair ríomhthiomána sin a bhaint ar bhealach réidh le linn aon chéim de shaolré feithicle. Ba cheart don Choimisiún freisin forbairt caighdeán a spreagadh i gcás teicnící deartha agus cóimeála lena n-éascaítear cothabháil, deisiú agus athrú cuspóra ceallraí agus pacaí ceallraí. Ar bhonn níos leithne, chun an póitéinseal a uasmhéadú chun páirteanna agus comhpháirteanna feithiclí a athsholáthar, a athúsáid, a athchúrsáil, a athmhonarú nó a athfheistiú, agus chun dramhaíl a íoslaghdú, ba cheart feithiclí a dhearadh ar shlí a fhágann gur féidir an oiread páirteanna agus comhpháirteanna agus is féidir a bhaint. Ba cheart coincheap na hindéantachta teicniúla a léirmhíniú ar shlí a thacaíonn leis na cuspóirí sin agus a éascaíonn iad, agus é á aithint, i gcásanna áirithe, gur féidir le ceanglais sábháilteachta nó fheidhmiúla de pháirt údar a thabhairt le réitigh mhalartacha a theorannaíonn inbhainteacht páirte nó comhpháirte. Sna cásanna sin, ba cheart do mhonaróirí a léiriú go bhfuil gá le rogha den sórt sin. Chun an dul chun cinn teicniúil agus eolaíoch a chur i gcuntas, ba cheart an chumhacht chun gníomhartha a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 290 CFAE a tharmligean chuig an gCoimisiún i leith an Rialachán seo a leasú trí athbhreithniú a dhéanamh ar an liosta páirteanna agus comhpháirteanna atá le dearadh lena mbaint ó fheithiclí agus lena n-athsholáthar. Chun coinníollacha aonfhoirmeacha a áirithiú do chur chun feidhme an cheanglais deartha sin, ba cheart cumhachtaí cur chun feidhme a thabhairt don Choimisiún.

(39)Leis an gcóras cineálcheadaithe a leagtar síos i Rialachán (AE) 2018/858, ceanglaítear ar mhonaróirí a gcuid feithiclí, córas, comhpháirteanna agus aonad teicniúil faoi leith a dhéanamh i gcomhréir le cineál feithicle ceadaithe. Chun a áirithiú go gcomhlíonfaidh monaróirí na ceanglais chiorclaíochta is infheidhme maidir leo ag an gcéim chineálcheadaithe agus a leagtar síos sa Rialachán seo, agus gur féidir le húdaráis chineálcheadaithe an comhlíonadh a fhíorú, is gá do mhonaróirí an fhaisnéis, a cheanglaítear le haghaidh an nós imeachta cineálcheadaithe, a áireamh san fhillteán faisnéise. Chun an trédhearcacht a mhéadú agus chun a áirithiú go gcuirfear an fhaisnéis is gá faoi chineálcheadú i láthair ar shlí atá comhleanúnach leis na ceanglais i reachtaíocht eile lena rialaítear ceanglais cineálcheadaithe le haghaidh feithiclí, ba cheart don Choimisiún na rialacha a bhunaítear i Rialachán Cur Chun Feidhme (AE) 2020/683Rialachán Cur Chun Feidhme (AE) 2020/683 ón gCoimisiún an 15 Aibreán 2020 lena gcuirtear Rialachán (AE) 2018/858 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle chun feidhme a mhéid a bhaineann leis na ceanglais riaracháin chun mótarfheithiclí agus a leantóirí, agus córas, comhpháirteanna agus aonad teicniúil ar leithligh atá ceaptha le haghaidh na bhfeithiclí sin, a cheadú agus faireachas margaidh a dhéanamh orthu (IO L 163, 26.5.2020, lch. 1, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg_impl/2020/683/oj). ón gCoimisiún lena gcaighdeánaítear na doiciméid agus an fhaisnéis atá le háireamh san fhillteán faisnéise a leasú, agus sa tslí sin, na ceanglais riaracháin cineálcheadaithe a shonrú.

(40)Chun a áirithiú go gcuirfidh monaróirí gluaisteán paisinéirí agus feithiclí tráchtála éadroma gníomhaíochtaí i bhfeidhm chun a áirithiú go gcomhlíonfaidh siad na ceanglais chiorclaíochta faoin Rialachán seo, agus chun iad a dhreasú chun ciorclaíocht na bhfeithiclí a fheabhsú, ba cheart dóibh straitéis chiorclaíochta chuimsitheach a tharraingt suas. Ba cheart an straitéis chiorclaíochta a ullmhú ar leibhéal an mhonaróra agus a uasdátú gach 5 bliana. Ba cheart cóip di a sholáthar do na húdaráis chineálcheadaithe agus don Choimisiún. Cé go soláthraítear í do na húdaráis chineálcheadaithe, níor cheart an straitéis chiorclaíochta a nascadh leis an bpróiseas cineálcheadaithe. Chun maoirseacht agus grinnscrúdú níos leithne a áirithiú, ba cheart don Choimisiún straitéisí ciorclaíochta na monaróirí, chomh maith lena leaganacha nuashonraithe, a chur ar fáil go poiblí, agus aird chuí á tabhairt ar aon fhaisnéis rúnda a chosaint. Ba cheart don Choimisiún tuarascáil a ullmhú agus a fhoilsiú, gach sé bliana ar a laghad, maidir le ciorclaíocht na hearnála mótarfheithiclí ar bhonn na straitéisí ciorclaíochta arna soláthar ag na monaróirí, i measc faisnéis eile. ▌

(41)Chun an trédhearcacht ar úsáid na n-ábhar athchúrsáilte ag an earnáil mótarfheithiclí a mhéadú agus chun dreasachtaí a sholáthar chun leibhéil an chion athchúrsáilte a mhéadú, ba cheart a cheangal ar mhonaróirí doiciméadacht theicniúil a sholáthar lena dtaispeánfaí céatadán na n-ábhar athchúrsáilte atá i gcineálacha nua feithicle a chuirtear isteach lena gcineálcheadú. Ba cheart feidhm a bheith ag an gceanglas sin maidir le rogha ábhar a mbeadh tairbhí comhshaoil a bhfuil tábhacht ar leith ag baint leo mar thoradh ar mhéadú ar leibhéal an chion athchúrsáilte i bhfeithiclí. Ba cheart an dearbhú sainordaitheach a chur faoi bhráid an údaráis cineálcheadaithe in éineacht le doiciméid eile mar chuid den iarratas ar chineálcheadú.

(42)Tá rochtain ar fhaisnéis atá cothrom le dáta agus cumarsáid thráthúil idir monaróirí agus oibreoirí bainistithe dramhaíola ar fud an tslabhra luacha mótarfheithiclí fíor-riachtanach chun athúsáid, athmhonarú agus athriochtú páirteanna agus comhpháirteanna feithicle a uasmhéadú agus chun athchúrsáil ardcháilíochta feithiclí a bhfuil a ré caite a áirithiú. Mar sin, ba cheart do mhonaróirí rochtain neamhshrianta, caighdeánaithe agus neamh-idirdhealaitheach a sholáthar d’oibreoirí bainistithe dramhaíola agus d’oibreoirí deisiúcháin agus cothabhála ar fhaisnéis, lena n-áirítear trí uirlisí reatha a úsáideann an tionscal gluaisteán, lena gcumasófar baint shábháilte páirteanna, comhpháirteanna agus ábhar áirithe atá i bhfeithicil. Níor cheart é a bheith d’oibleagáid ar mhonaróirí an fhaisnéis sin a sholáthar d’oibreoirí deisiúcháin agus cothabhála i gcás inar cuireadh an fhaisnéis sin ar fáil cheana féin de bhun reachtaíocht eile an Aontais. Ba cheart don fhaisnéis treoir a thabhairt d’oibreoirí bainistithe dramhaíola, d’fhoilsitheoirí faisnéise teicniúla agus d’oibreoirí deisiúcháin agus cothabhála ar na céimeanna is gá chun rochtain a fháil ar cheallra feithiclí leictreacha agus a bpacaí ceallraí agus iad a bhaint, lena n-áirítear ar na huirlisí nó na teicneolaíochtaí a chumasaíonn a n-urscaoileadh go sábháilte, agus mótair tiomána leictreacha. Ba cheart don fhaisnéis treoracha soiléire a sholáthar freisin faoi úsáid uirlisí nó teicneolaíochtaí le haghaidh na rochtana agus na bainte sin. Ba cheart don fhaisnéis cuidiú leis na páirteanna, comhpháirteanna agus ábhair a shainaithint, a lonnú agus a bhaint, ar páirteanna, comhpháirteanna agus ábhair iad ar cheart a dhíthruailliú agus a bhaint den fheithicil roimh an mionghearradh, mar aon le páirteanna agus comhpháirteanna, ina bhfuil na hamhábhair chriticiúla i mbuanmhaighnéid dá dtagraítear i Rialachán (AE) 2024/1252. Ba cheart go gcuirfeadh monaróirí faisnéis treorach faoi tharrtháil agus práinnfhreagairt ar fáil do sheirbhísí éigeandála chomh maith. Tá sé tábhachtach go n-urramófar cearta maoine intleachtúla go cuí, lena n-áiritheofar nach gcuirfidh rochtain ar fhaisnéis theicniúil isteach ar theicneolaíochtaí dílseánaigh ná ar rúin trádála. Ba cheart é sin a dhéanamh trí ardáin cumarsáide arna mbunú ag monaróirí agus ba cheart an fhaisnéis a sholáthar saor in aisce, gan costais riaracháin nach bhfuil ródhaor a chur san áireamh. Ba cheart do na húdaráis chineálcheadaithe a fhíorú go bhfuil an fhaisnéis is gá curtha isteach ag na monaróirí. Agus chun go gcuirfear i gcuntas gur gá tacú le hiarfheistiú feithiclí mar bhealach chun astaíochtaí a laghdú, saolréanna feithiclí a leathnú, agus inbhuanaitheacht a chur chun cinn, ba cheart do mhonaróirí comhar cuí le hoibreoirí iarfheistithe a áirithiú freisin ▌.

(43)Ba cheart rochtain oibreoirí iarmhargaidh ar fhaisnéis maidir le baint páirteanna agus comhpháirteanna ó fheithiclí a bhfuil a ré caite, lena n-áirítear d’fhonn athsholáthar na bpáirteanna agus na gcomhpháirteanna sin amach anseo, a ráthú chun rogha an tomhaltóra a choimirciú agus chun úsáid éifeachtúil acmhainní a áirithiú. Mar sin, is gá a áirithiú go soláthrófar d’oibreoirí bainistithe dramhaíola agus d’fhoilsitheoirí faisnéise teicniúla an fhaisnéis is gá chun na páirteanna agus na comhpháirteanna sin a bhaint go sábháilte agus go héifeachtach ó na feithiclí a bhfuil a ré caite. Thairis sin, ba cheart an fhaisnéis sin a sholáthar d’oibreoirí a shaothraíonn gníomhaíocht ina bhfuil deisiú agus cothabháil feithiclí, i gcás nach gcáilíonn siad mar oibreoirí bainistithe dramhaíola agus i gcásanna nach gclúdaítear an soláthar faisnéise sin cheana féin le reachtaíocht eile an Aontais agus sna cásanna sin amháin.

(44)Cé go bhfuil méadú ag teacht ar an úsáid a bhaintear as códú digiteach chun páirteanna agus comhpháirteanna difriúla i bhfeithiclí a rialú, leis an meastóireacht ar Threoir 2000/53/CE, sainaithníodh go bhféadfadh an chódáil sin bac a chur ar acmhainneacht athúsáide, athmhonaraithe agus athriochtaithe páirteanna agus comhpháirteanna áirithe. Tá sé fíor-riachtanach mar sin go n-iarrtar ar mhonaróirí faisnéis a sholáthar lena bhfágfar gur féidir le hoibreoirí bainistithe dramhaíola gairmiúla agus oibreoirí deisiúcháin agus cothabhála na fadhbanna a bhaineann leis na páirteanna agus na comhpháirteanna atá códaithe go digiteach i bhfeithicil a shárú, i gcás ina gcuirfidh an chódáil sin cosc ar oibríochtaí deisiúcháin, cothabhála nó athsholáthair i bhfeithicil eile.

(45)Ba cheart do mhonaróirí agus dá soláthróirí úsáid a bhaint as caighdeáin chun comhpháirteanna agus ábhair a chódú, a bunaíodh i gCinneadh 2003/138/CECinneadh 2003/138/CE ón gCoimisiún an 27 Feabhra 2003 lena mbunaítear caighdeáin um chódáil chomhpháirteanna agus ábhair le haghaidh feithiclí de bhun Threoir 2000/53/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir le feithiclí a bhfuil a ré caite (IO L 53, 28.2.2003, lch. 58, ELI: http://data.europa.eu/eli/dec/2003/138(1)/oj)., ón gCoimisiún i dtosach báire, chun páirteanna, comhpháirteanna agus ábhair phlaisteacha agus leaistiméire feithiclí a lipéadú agus a shainaithint. Ba cheart dóibh a áirithiú go ndéanfar páirteanna agus comhpháirteanna uile na bhfeithiclí a mharcáil i gcomhréir le reachtaíocht eile is infheidhme an Aontais, go háirithe reachtaíocht a bhaineann lipéadú na gceallraí agus na mbuanmhaighnéad a áirítear i bhfeithiclí a chuireann siad ar an margadh. Chun an dul chun cinn teicniúil agus eolaíoch a chur san áireamh, ba cheart an chumhacht chun gníomhartha a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 290 CFAE a tharmligean chuig an gCoimisiún i leith an Iarscríbhinn a leasú lena sonraítear an bealach ba cheart páirteanna agus comhpháirteanna feithiclí a lipéadú.

(46)Chun cóireáil na bhfeithiclí a bhfuil a ré caite a éascú, ba cheart go ndéanfadh monaróirí faisnéis a sholáthar, trí uirlisí digiteacha, atá cruinn, iomlán agus cothrom le dáta faoi pháirteanna agus comhpháirteanna feithiclí a bhaint agus a athsholáthar go sábháilte. Ba cheart pas digiteach ciorclaíochta feithicle a cheapadh mar sin agus a chur ar fáil mar iompróir sonraí le haghaidh na faisnéise sin, ar shlí a bheadh i gcomhréir le huirlisí agus le hardáin faisnéise dhigiteacha eile atá ann cheana nó a bhfuil tuilleadh forbartha á déanamh orthu san earnáil mótarfheithiclí ar fheidhmíocht chomhshaoil na bhfeithiclí agus é a ailíniú le forálacha comhfhreagracha i Rialacháin (AE) 2023/1542, (AE) 2024/1781 agus (AE) 2024/1257Rialachán (AE) 2024/1257 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 24 Aibreán 2024 maidir le cineálcheadú mótarfheithiclí agus inneall agus córas, comhpháirteanna agus aonad teicniúil ar leithligh atá ceaptha le haghaidh na bhfeithiclí sin maidir lena n-astaíochtaí agus marthanacht ceallraí (Euro 7), lena leasaítear Rialachán (AE) 2018/858 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle agus lena n-aisghairtear Rialacháin (CE) Uimh. 715/2007 agus (CE) Uimh. 595/2009 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle, Rialachán (AE) Uimh. 582/2011 ón gCoimisiún, Rialachán (AE) 2017/1151 ón gCoimisiún, Rialachán (AE) 2017/2400 ón gCoimisiún agus Rialachán Cur Chun Feidhme (AE) 2022/1362 ón gCoimisiún (IO L, 2024/1257, 8.5.2024, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2024/1257/oj). ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle. Chun coinníollacha aonfhoirmeacha chun cur chun feidhme an Rialacháin seo a áirithiú, ba cheart cumhachtaí cur chun feidhme a thabhairt don Choimisiún chun na ceanglais deartha agus oibrithe theicniúil i gcás an phas a leagan síos mar aon le rialacha maidir le suíomh an iompróra sonraí nó aitheantóra eile lenar féidir rochtain a fháil ar an bpas ar an bhfeithicil. Agus na rialacha i gcás an phas dhigitigh ciorclaíochta feithicle á leagan síos aige, ba cheart don Choimisiún an gá atá leis an ardleibhéal slándála agus príobháideachais a chur i gcuntas, lena n-áirítear maidir le sonraí oibriúcháin feithiclí chun bagairtí cibearshlándála a chosc.

(47)Is gá rialacha comhchuibhithe a leagan síos le haghaidh bainistiú dramhaíola feithiclí a bhfuil a ré caite chun a áirithiú go bhfuil táirgeoirí agus oibreoirí eacnamaíocha eile faoi réir na rialacha céanna ar fud na mBallstát. Ba cheart ardleibhéal cosanta le haghaidh an chomhshaoil agus shláinte an duine ar fud an Aontais a bheith ann dá thoradh sin. D’fhágfadh sé freisin go mbeadh tuilleadh comhchuibhithe ann ar cháilíocht na seirbhísí bainistithe dramhaíola a sholáthraíonn oibreoirí eacnamaíocha agus go n-éascófaí feidhmiú an mhargaidh le haghaidh amhábhair thánaisteacha.

(48)Chun cóireáil shábháilte a bheidh neamhdhíobhálach don chomhshaol a ráthú i leith feithiclí a bhfuil a ré caite, ba cheart d’aon bhunaíocht nó gnóthas a bheartaíonn oibríochtaí cóireála dramhaíola a dhéanamh le haghaidh na bhfeithiclí sin údarú a fháil ón údarás inniúil. Níor cheart an t-údarú a dheonú ach amháin má bhíonn an inniúlacht ▌ is gá ag an mbunaíocht nó ag an ngnóthas chun na hoibríochtaí cóireála a bhfuil a ré caite a dhéanamh ar fheithiclí ar shlí a chomhlíonfaidh dlí an Aontais is infheidhme agus an dlí idirnáisiúnta is infheidhme, lena n-áirítear na ceanglais chóireála shonracha a leagtar síos sa Rialachán seo. Ina theannta sin, is iad na saoráidí cóireála údaraithe agus iad sin amháin ar cheart inniúlacht a bheith acu chun deimhnithe scriosta a eisiúint i gcomhréir leis an Rialachán seo.

▌

(49) I gcás ina dtabharfaidh táirgeoirí nó eagraíochtaí um fhreagracht táirgeoirí conarthaí i gcrích le saoráidí cóireála údaraithe chun a n-oibleagáidí freagrachta táirgeoirí a chomhlíonadh, ba cheart na conarthaí sin a bheith i gcomhréir le prionsabail dhlí na hiomaíochta agus níor cheart forálacha a áireamh iontu a bhfuil sé de chuspóir nó d’éifeacht acu iomaíocht a shrianadh nó a shaobhadh, go háirithe de réir bhrí Airteagail 101 agus 102 CFAE. Ba cheart go mbeadh na conarthaí sin cothrom, trédhearcach agus níor cheart go mbeadh téarmaí ná coinníollacha idirdhealaitheacha iontu. Chun comhlíonadh na gceanglas sin a éascú, ba cheart na Ballstáit a bheith in ann conradh samplach a sholáthar.

(50)Bunaítear bunoibleagáid le Treoir 2000/53/CE le haghaidh táirgeoirí feithiclí chun cuid de na costais i dtaca le bailiú na bhfeithiclí a bhfuil a ré caite a chumhdach. Ag cur leis an oibleagáid sin, i gcomhréir leis an bprionsabal ‘costas an truaillithe ar an truaillitheoir’ agus i gcomhréir leis na híoscheanglais ghinearálta i gcás scéimeanna freagrachta leathnaithe táirgeora a leagtar amach i dTreoir 2008/98/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairleTreoir 2008/98/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 19 Samhain 2008 maidir le dramhaíl agus lena n-aisghairtear Treoracha áirithe (IO L 312, 22.11.2008, lch. 3, ELI: http://data.europa.eu/eli/dir/2008/98/oj).,is iomchuí ceanglais a leagan síos ar leibhéal an Aontais maidir le freagrachtaí na monaróirí a bhaineann le bainistiú na bhfeithiclí a bhfuil a ré caite. Ba cheart freagracht leathnaithe táirgeora a bheith ar tháirgeoirí as na feithiclí a chuireann siad ar fáil ar an margadh den chéad uair laistigh de chríoch Ballstáit nuair a bheidh siad ina gcéim deireadh ré. Ba cheart a chumhdach leis an bhfreagracht leathnaithe táirgeora na hoibleagáidí chun a áirithiú go ndéanfar na feithiclí a chuireann na táirgeoirí ar an margadh i mBallstát a bhailiú agus a chóireáil i gcomhréir leis an Rialachán seo agus go gcomhlíonfaidh oibreoirí bainistithe dramhaíola a bhíonn ag cóireáil na bhfeithiclí sin na spriocanna athchúrsála a bhunaítear leis an Rialachán seo.

(51)Chun éascaíocht a dhéanamh ar fhaireachán ar chomhlíontacht na dtáirgeoirí lena n-oibleagáidí um fhreagracht leathnaithe táirgeora, ba cheart do na Ballstáit clár táirgeoirí a bhunú nó clár atá ann cheana a úsáid. Ba cheart na ceanglais chlárúcháin a chomhchuibhiú ar fud an Aontais chun clárú a éascú, go háirithe i gcás ina gcuireann táirgeoirí feithiclí ar fáil i mBallstáit éagsúla. Ba cheart an clár a úsáid freisin chun feidhmíocht na n-oibleagáidí um fhreagracht leathnaithe táirgeora a thuairisciú d’údaráis inniúla. Ba cheart na tréithe agus na gnéithe nós imeachta atá nasctha leis an gclár sin a bheith i gcomhréir le clár na dtáirgeoirí arna bhunú le Rialachán (AE) 2023/1542, chun go mbeidh táirgeoirí feithiclí agus táirgeoirí ceallraí in ann an clár ceannann céanna a úsáid. Chun gur féidir na táirgeoirí a chlárú i ngach Ballstát, ba cheart don Choimisiún suíomh gréasáin a bhunú ina mbeidh na naisc chuig na cláir náisiúnta uile.

(52) Faoi Airteagal 30 de Rialachán (AE) 2022/2065 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairleRialachán (AE) 2022/2065 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 19 Deireadh Fómhair 2022 maidir le Margadh Aonair do Sheirbhísí Digiteacha agus lena leasaítear Treoir 2000/31/CE (an Gníomh um Sheirbhísí Digiteacha) (IO L 277, 27.10.2022, lch. 1, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2022/2065/oj)., tá soláthraithe ardán ar líne a lamhálann do thomhaltóirí cianchonarthaí a thabhairt i gcrích le trádálaithe lena áirithiú nach féidir le trádálaithe na hardáin ar líne sin iad a úsáid ach chun teachtaireachtaí a chur chun cinn, nó chun táirgí nó seirbhísí a thairiscint do thomhaltóirí atá lonnaithe san Aontas más rud é, sula n-úsáidfear na hardáin sin chun na gcríoch sin, go bhfuil faisnéis áirithe faighte ag soláthraithe na n-ardán sin, i gcás inarb infheidhme maidir leis an trádálaí. Sa chomhthéacs sin, is táirgí feithiclí. Is féidir gur clár poiblí é clár na dtáirgeoirí a bhunaítear faoin Rialachán seo chun Airteagal 30(1), pointe (d), de Rialachán (AE) 2022/2065 a chomhlíonadh. Le féindeimhniúchán ón trádálaí chun gealltanas a thabhairt nach dtairgfear ach táirgí nó seirbhísí a chomhlíonann na rialacha is infheidhme de dhlí an Aontais de bhun Airteagal 30(1), pointe (e), de Rialachán (AE) 2022/2065, is féidir na ceanglais maidir le freagracht leathnaithe táirgeora a leagtar síos faoin Rialachán seo a chumhdach freisin. Ar deireadh, chun críocha Airteagal 30(2) de Rialachán (AE) 2022/2065, i gcás nach bhfuil rochtain ag an bpobal ar an bhfaisnéis atá i gclár na dtáirgeoirí, ba cheart do na Ballstáit a áirithiú go dtabharfar rochtain, saor in aisce, ar an bhfaisnéis sin do sholáthraithe ardán ar líne, chun a ndícheall a dhéanamh lena mheasúnú an bhfuil an fhaisnéis iontaofa agus iomlán.

(53)I gcás ina gcuirfidh an táirgeoir feithiclí ar fáil ar an margadh den chéad uair laistigh de chríoch Ballstáit nach bhfuil an táirgeoir bunaithe ann, ba cheart don táirgeoir sin ionadaí údaraithe a ainmniú le haghaidh na freagrachta leathnaithe táirgeora. Má dhéanann ionadaí údaraithe amháin ionadaíocht do níos mó ná táirgeoir amháin i mBallstát, ba cheart don ionadaí údaraithe sin ainm agus sonraí teagmhála gach ceann de na táirgeoirí dá ndéantar ionadaíocht a chur ar fáil ar leithligh.

(54)Ba cheart táirgeoirí a bheith in ann a roghnú cé acu a fheidhmeoidh siad a n-oibleagáidí um fhreagracht leathnaithe táirgeora ar bhonn aonair nó ar bhonn comhchoiteann, trí bhíthin eagraíochtaí um fhreagracht táirgeoirí a ghlacfadh an fhreagracht thar a gceann. Mar sin féin, ba cheart do na Ballstáit a bheith in ann a cheangal go ndéanfadh eagraíocht um fhreagracht táirgeoirí ionadaíocht do tháirgeoir. Sna cásanna sin, níor cheart don Bhallstát a cheangal ar tháirgeoirí go ndéanfadh eagraíocht shonrach um fhreagracht táirgeoirí ionadaíocht dóibh, ós rud é gur cheart solúbthacht a bheith ann maidir leis an líon eagraíochtaí um fhreagracht táirgeoirí is féidir a bheith i mBallstát. Ba cheart gurbh amhlaidh an cás freisin i mBallstáit ina bhfuil eagraíochtaí um fhreagracht táirgeoirí atá á reáchtáil ag an stát a fhéadfaidh a bheith faoi réir socruithe níos sonraí faoin dlí náisiúnta. Cé go lamháiltear struchtúir rialachais éagsúla le creataí dlíthiúla na mBallstát, ba cheart d’eagraíochtaí um fhreagracht táirgeoirí oibriú, i bprionsabal, chun a áirithiú go n-úsáidtear táillí a bhailítear ó tháirgeoirí go heisiach chun na hoibleagáidí a bhaineann le bailiú agus cóireáil feithiclí a bhfuil a ré caite a chomhlíonadh chun oibleagáidí bainistithe dramhaíola a eagrú agus a mhaoiniú. Ba cheart do na heagraíochtaí uile um fhreagracht táirgeoirí rúndacht na sonraí a sholáthraíonn táirgeoirí dóibh a áirithiú. Chun a áirithiú go gcuirfear leasanna na n-oibreoirí eacnamaíocha uile san áireamh i gceart agus chun cás a sheachaint ina gcuirtear oibreoirí bainistithe dramhaíola faoi mhíbhuntáiste agus cinntí á ndéanamh i scéimeanna freagrachta leathnaithe táirgeora, mar shampla d’fhéadfadh eagraíochtaí um fhreagracht táirgeoirí comhairliúchán struchtúrtha a dhéanamh uair sa bhliain ar a laghad le geallsealbhóirí leasmhara agus tuarascáil achomair ar an gcomhairliúchán sin a fhoilsiú ar a suíomh gréasáin, ina leagfar amach na príomhbharúlacha a gheofar mar aon le míniú ar an gcaoi ar tugadh aghaidh ar na barúlacha sin. Ba cheart stádas breathnóra a dheonú d’oibreoirí bainistithe dramhaíola i gcomhlachtaí rialaithe na n-eagraíochtaí um fhreagracht táirgeoirí, eadhon ar a mboird feidhmiúcháin, chun rialachas agus éifeachtúlacht fhoriomlán an chórais a fheabhsú, agus urraim á tabhairt ag an am céanna don ghá atá le coinbhleacht leasa a sheachaint. Ina theannta sin, ba cheart d’eagraíochtaí um fhreagracht táirgeoirí oibreoirí bainistithe dramhaíola a roghnú trí nós imeachta neamh-idirdhealaitheach bunaithe ar chritéir dhámhachtana thrédhearcacha.

(55)Ba cheart do tháirgeoirí cuid de na costais a bhaineann le bailiú agus cóireáil na bhfeithiclí a bhfuil a ré caite a mhaoiniú, ar costais iad is gá chun na ceanglais a bhunaítear sa Rialachán seo a chomhlíonadh, go háirithe oibleagáidí a bhfuil sé d’aidhm acu cáilíocht níos airde amhábhar tánaisteach arna n-aisghabháil ó fheithiclí a áirithiú. Ba cheart leibhéal beacht chostais na n-oibríochtaí sin ar cheart go gcumhdódh táirgeoirí iad a chinneadh trí ioncaim na saoráidí cóireála údaraithe agus na n-oibreoirí bainistithe dramhaíola eile a chur i gcuntas, arb ioncaim é a fhaightear ó dhíol páirteanna nó comhpháirteanna spártha athláimhe agus amhábhar tánaisteach a aisghabhtar ó fheithiclí a bhfuil a ré caite. Chuige sin, ba cheart do na húdaráis inniúla, i gcomhar le táirgeoirí agus le hoibreoirí bainistithe dramhaíola, faireachán a dhéanamh ar mheánchostais na n-oibríochtaí bailiúcháin, athchúrsála agus cóireála, mar aon le leibhéal na ranníocaíochtaí airgeadais a íocann na táirgeoirí chun a áirithiú go mbeidh leithdháileadh costas cothrom i bhfeidhm idir na hoibreoirí leasmhara uile.

(56)Ba cheart do ranníocaíocht airgeadais na dtáirgeoirí costas na bhfeachtas oideachais a chumhdach freisin arb é is aidhm dóibh an pobal a chur ar an eolas agus bailiú feithiclí a bhfuil a ré caite a mhéadú, chomh maith le costas bhunú an chórais fógartha chun deimhnithe scriosta a eisiúint agus a aistriú agus sonraí a bhailiú agus a thuairisciú do na húdaráis inniúla. Ina theannta sin, ós rud é go dtugtar isteach leis an Rialachán seo athruithe maidir le freagracht airgeadais na dtáirgeoirí chun feithiclí a bhfuil a ré caite a bhailiú, a chumhdaítear le Treoir 2000/53/CE, ba cheart forálacha iomchuí a dhéanamh chun an t-aistriú ó Threoir 2000/53/CE go dtí an Rialachán seo a chur i gcuntas.

(57)Táirgeoirí a roghnaíonn a n-oibleagáidí um fhreagracht leathnaithe táirgeora a chomhlíonadh ar bhonn aonair, ba cheart dóibh ráthaíocht a sholáthar freisin a bheidh le húsáid chun costais an bhainistithe feithiclí a bhfuil a ré caite a chumhdach. Ba cheart na ráthaíochtaí sin a úsáid go háirithe i gcásanna ina mbeidh na táirgeoirí lena mbaineann dócmhainneach nó ina scoirfidh siad dá n-oibríochtaí go buan.

(58)I gcás ina bhfeidhmeoidh táirgeoir a n-oibleagáidí um fhreagracht leathnaithe táirgeora ar bhonn comhchoiteann laistigh d’eagraíocht um fhreagracht táirgeora, ba cheart na ranníocaíochtaí airgeadais a íocann an táirgeoir a mhodhnú ar bhonn critéir chomhchuibhithe. Ba cheart dreasachtaí eacnamaíocha a chruthú leis na critéir sin chun go méadóidh na monaróirí an chiorclaíocht i ndearadh agus i dtáirgeadh na bhfeithiclí nua, agus an méid ábhar príomhúil agus athchúrsáilte i bhfeithicil á chur san áireamh, a mhéid atá páirteanna, comhpháirteanna agus ábhair inti a bhíonn deacair le baint, díchóimeáil, athúsáid nó athchúrsáil, mar aon leis an méid substaintí guaiseacha atá inti. Chun saobhadh an mhargaidh aonair a sheachaint, ba cheart an chumhacht chun gníomhartha a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 290 CFAE a tharmligean chuig an gCoimisiún i leith an Rialachán seo a fhorlíonadh trí rialacha mionsonracha a leagan síos chun an bealach ba cheart na critéir i dtaca le modhnú na ranníocaíochtaí airgeadais a íoctar le heagraíochtaí um fhreagracht táirgeoirí a chur i bhfeidhm.

(59) Tá Ballstáit áirithe tar éis struchtúir um fhreagracht leathnaithe táirgeora agus córais bainistithe dramhaíola a bhunú cheana, arb iad is bonn le húdaruithe náisiúnta agus socruithe conarthacha ábhartha, agus Treoir 2000/53/CE á cur chun feidhme acu. Ba cheart do na Ballstáit sin a bheith in ann leanúint de na struchtúir agus na córais sin a úsáid, ar choinníoll go gcomhlíonann siad an Rialachán seo.

▌

(60)▌Is minic a thagann feithiclí chun bheith ina bhfeithiclí a bhfuil a ré caite i mBallstát seachas an Ballstát inar cuireadh ar an margadh iad. Fad is féidir táirgeoir de réir bhrí an Rialacháin seo a shainaithint sa Bhallstát ina dtagann an fheithicil chun bheith ina feithicil a bhfuil a ré caite, ba cheart don táirgeoir sin na costais ghaolmhara a bhaineann le bailiú agus cóireáil a chumhdach. Mar sin féin, ós rud é nach féidir i gcónaí táirgeoir a shainaithint sa Bhallstát ina dtagann an fheithicil chun bheith ina feithicil a bhfuil a ré caite tar éis di teorainn a thrasnú, is gá freisin rialacha a thabhairt isteach maidir le sásra um leithdháileadh costas trasteorann nár cheart feidhm a bheith aige ach amháin maidir leis an gcás sonrach sin agus i gcás feithiclí de chatagóir M1 agus N1 amháin. Ba cheart a áirithiú leis na rialacha sin go gcumhdófar na costais bhailiúcháin agus chóireála ▌ a thabhaíonn na hoibreoirí bainistithe dramhaíola sa Bhallstát ina dtagann an fheithicil chun bheith ina feithicil a bhfuil a ré caite. Níor cheart feidhm a bheith ag na hoibleagáidí a eascraíonn as an sásra um leithdháileadh costas trasteorann, lena n-áirítear ionadaithe údaraithe a cheapadh i ngach Ballstát, maidir le hallmhaireoirí ná dáileoirí, chun ualach riaracháin ar na hoibreoirí sin a sheachaint. Ba cheart é a bheith d’oibleagáid ar gach monaróir feithiclí de chatagóirí M1 agus N1 ionadaí údaraithe a cheapadh don sásra trasteorann i ngach Ballstát, fógra a thabhairt do na húdaráis inniúla faoi na hainmniúcháin agus sásraí a chur ar bun le haghaidh comhar trasteorann le hoibreoirí bainistithe dramhaíola ábhartha. Ba cheart do mhonaróirí a bheith in ann sainordú a thabhairt d’eagraíocht um fhreagracht táirgeoirí gníomhú mar ionadaí údaraithe orthu le haghaidh an tsásra trasteorann. I gcás monaróirí atá bunaithe lasmuigh den Aontas, ba cheart é a bheith indéanta ionadaí aonair an mhonaróra san Aontas dá dtagraítear in Airteagal 13(4) de Rialachán (AE) 2018/858 a cheapadh chun na hoibleagáidí maidir leis an sásra trasteorann a chomhlíonadh agus chun sásra comhair trasteorann a bhunú. Ach sásra trasteorann den sórt sin a thabhairt isteach, rannchuidítear le cothroime iomaíochta a chruthú idir na saoráidí cóireála údaraithe ar fud an Aontais ▌.

(61)Chun a áirithiú go gcomhlíonfar na hoibleagáidí sin agus chun saobhadh an mhargaidh aonair a sheachaint, ba cheart an chumhacht chun gníomhartha a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 290 CFAE a tharmligean chuig an gCoimisiún i leith tuilleadh rialacha mionsonraithe a leagan síos maidir leis na hoibleagáidí ar na táirgeoirí, na Ballstáit agus na hoibreoirí bainistithe dramhaíola agus tréithe na sásraí trasteorann.

(62)Réamhriachtanas lárnach le haghaidh chóireáil fhónta na bhfeithiclí a bhfuil a ré caite is ea go ndéanfar na feithiclí uile a bhfuil a ré caite a bhailiú. Dá bhrí sin, ba cheart oibleagáidí áirithe a bhaineann leis an mbailiú a fhorchur leis an Rialachán seo go príomha ar na táirgeoirí agus, go tánaisteach, ar na Ballstáit. Ba cheart do tháirgeoirí a áirithiú go mbaileofar na feithiclí uile a bhfuil a ré caite a chuir siad ar fáil ar an margadh den chéad uair i gcríoch Ballstáit. Chuige sin, ba cheart do tháirgeoirí nó d’eagraíochtaí um fhreagracht táirgeoirí na córais bhailiúcháin a chur ar bun nó páirt a ghlacadh ina gcur ar bun ▌agus ba cheart do na Ballstáit na bearta uile is gá a ghlacadh chun a áirithiú go mbeidh na córais bhailiúcháin i bhfeidhm agus go gcumasaíonn na córais sin cuspóirí an Rialacháin seo a chomhlíonadh. Leis na córais bhailiúcháin, ba cheart go mbeadh úinéirí feithiclí agus sealbhóirí feithiclí eile in ann an fheithicil a sheachadadh ar shaoráid chóireála údaraithe nó pointe bailiúcháin gan iarrachtaí ná costais gan ghá. Is éard a chiallaíonn sé sin go hiarbhír gur cheart críoch iomlán gach Ballstáit a chumhdach go hiomchuí leis na córais sin agus a áirithiú go mbeidh fáil leormhaith ar shaoráidí cóireála údaraithe nó ar phointí bailiúcháin. Leis na córais sin, ba cheart gur féidir gach branda feithiclí a bhfuil a ré caite a bhailiú, mar aon le dramhpháirteanna ó dheisiú feithiclí.

(63)Níor cheart feithiclí a bhfuil a ré caite a chóireáil ach amháin i saoráidí cóireála údaraithe, agus dá réir sin, bíonn ról ríthábhachtach ag na saoráidí sin i mbailiú na bhfeithiclí a bhfuil a ré caite. Mar sin féin, chun an bailiú a éascú agus infhaighteacht leormhaith na saoráidí a bhailíonn feithiclí a bhfuil a ré caite a áirithiú, foráiltear sa Rialachán seo gur féidir pointí bailiúcháin a bhunú. Bheadh ról na bpointí sin teoranta do bhailiú feithiclí a bhfuil a ré caite, iad a stóráil i ndálaí cearta agus iad a iompar chuig an tsaoráid chóireála údaraithe. Is gá cead sonrach chun pointe den sórt sin a oibriú. Ba cheart é a cheangal ar phointí bailiúcháin na feithiclí uile a bhfuil a ré caite a sheachadadh ar shaoráidí cóireála údaraithe.

(64)Chun na feithiclí uile a bhfuil a ré caite a bhailiú go héifeachtach, is gá an pobal a chur ar an eolas gurb ann do na córais bhailiúcháin. Ba cheart úinéirí feithiclí a bheith ar an eolas gur féidir leo feithicil a bhfuil a ré caite a sheachadadh i bprionsabal, in éineacht leis an gceallra feithicle leictrí nó dá uireasa, ar phointe bailiúcháin nó ar shaoráid chóireála údaraithe saor in aisce, mura bhfuil páirteanna bunriachtanacha amhail an mótar ríomhthiomána, an t-inneall nó píosaí móra iomadúla den chabhalra ar iarraidh, chun gníomhaíochtaí díchóimeála neamhdhleathacha a chiorrú. I gcás ceallra feithicle leictrí a bheith ar iarraidh, ba cheart d’úinéir na feithicle a chruthú gur láimhseáil oibreoir gairmiúil an ceallra i gcomhréir le Rialachán (AE) 2023/1542. Chun cosc a chur ar dhíchóimeáil neamhdhleathach páirteanna agus comhpháirteanna luachmhara ó fheithiclí a bhfuil a ré caite agus chun bailiú feithiclí iomlána a bhfuil a ré caite a chur chun cinn, d’fhéadfaí seachadadh saor in aisce feithiclí a bhfuil a ré caite a nascadh le soláthar dreasachtaí airgeadais. Leis an bhfeachtas oideachasúil ó na táirgeoirí nó ó na heagraíochtaí um fhreagracht táirgeoirí, ba cheart na hiarmhairtí don chomhshaol agus do shláinte an duine a bhaineann le feithiclí a bhfuil a ré caite a bhailiú agus a chóireáil go mícheart a chur i láthair freisin.

(65)Ba cheart don tsaoráid chóireála údaraithe deimhniú scriosta a eisiúint d’úinéir deiridh na feithicle tráth a sheachadtar an fheithicil a bhfuil a ré caite ▌. Is gá sin chun maoirseacht cheart ar bhainistiú na bhfeithiclí a bhfuil a ré caite a áirithiú. Leagtar síos na híoscheanglais maidir le deimhnithe den sórt sin faoi láthair i gCinneadh 2002/151/CE ón gCoimisiúnCinneadh 2002/151/CE ón gCoimisiún an 19 Feabhra 2002 maidir le híoscheanglais chun an deimhniú scriosta arna eisiúint i gcomhréir le hAirteagal 5(3) de Threoir 2000/53/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir le feithiclí a bhfuil a ré caite (IO L 50, 21.2.2002, lch. 94, ELI: http://data.europa.eu/eli/dec/2002/151(1)/oj). agus ba cheart ábhar an Chinnidh sin a áireamh sa Rialachán seo, in éineacht leis na hoiriúnuithe is gá. Ba cheart deimhnithe den sórt sin a eisiúint i bhformáid leictreonach ▌ d’úinéirí deiridh feithiclí a bhfuil a ré caite, agus ba cheart do na saoráidí cóireála údaraithe ▌ iad a sholáthar d’údaráis ábhartha an Bhallstáit trí nós imeachta um fhógra leictreonach chun clárú na feithicle a chur ar ceal. Leis an gcóras um fhógra leictreonach, ba cheart go mbeifí in ann an deimhniú scriosta a tharchur agus cóip den fhógra leictreonach a sholáthar d’úinéir deiridh na feithicle agus d’aon oibreoir eacnamaíoch atá ag gníomhú thar ceann an úinéara sin.

(66)D’ainneoin oibleagáid i dTreoir 2000/53/CE chun na feithiclí uile a bhfuil a ré caite a aistriú lena gcóireáil chuig saoráid chóireála údaraithe, tá sciar an-mhór feithiclí ann nach eol cá bhfuil siad, agus a d’fhéadfadh a bheith cóireáilte nó onnmhairithe go neamhdhleathach mar fheithiclí a bhfuil a ré caite, nó nach bhfuil a stádas tuairiscithe i gceart d’údaráis chlárúcháin na mBallstát. Tagraítear do na feithiclí sin mar ‘feithiclí ar iarraidh’. Ba cheart do na Ballstáit a gcomhar a láidriú chun an líon feithiclí ar iarraidh a laghdú. Ach deimhnithe scriosta a eisiúint i mBallstát eile a aithint agus an oibleagáid a bheith ann údaráis na mBallstát a chur ar an eolas, faoin áit a bhfuil an fheithicil cláraithe, go bhfuil deimhniú scriosta eisithe ina leith, ba cheart go lamhálfaí feithiclí a bhfuil a ré caite a rianú níos fearr.

(67)Chun bailiú éifeachtach feithiclí a bhfuil a ré caite a áirithiú, ba cheart oibleagáidí sainráite a dhíriú ar úinéirí feithiclí. Ba cheart dóibh a bhfeithicil a sheachadadh, nuair a bhaineann siad an chéim deireadh ré amach, ar phointí bailiúcháin nó saoráidí cóireála údaraithe. Nuair a dhéantar damáiste d’fheithiclí agus nuair a bhíonn baint ag cuideachtaí árachais lena ndearbhú mar chaillteanas iomlán teicniúil nó eacnamaíoch, ba cheart don chuideachta árachais nó d’aon saineolaí mótarfheithiclí eile atá ag gníomhú thar a ceann measúnú a dhéanamh freisin ar cé acu atá nó nach bhfuil an fheithicil ina feithicil a bhfuil a ré caite i gcomhréir leis an Rialachán seo. I gcás feithiclí tréigthe, ba cheart do na húdaráis ábhartha rialacha a leagan amach chun feithicil a dhearbhú mar fheithicil a bhfuil a ré caite agus leanúint ar aghaidh i gcomhréir leis an Rialachán seo. D’fhéadfadh sé go n-áireofaí ar fheithiclí tréigthe, mar shampla, feithiclí a fhágtar gan faire nó go neamhdhleathach ar mhaoin phoiblí, nó feithiclí atá páirceáilte ar mhaoin phríobháideach gan toiliú úinéir na maoine, nó feithiclí nár éilíodh ar ais tar éis do na húdaráis inniúla fógra a thabhairt d’úinéir na feithicle.

▌

(68)Chun cóireáil aonfhoirmeach agus neamhdhíobhálach don chomhshaol a áirithiú i gcás feithiclí a bhfuil a ré caite san Aontas, tá sé fíor-riachtanach a áirithiú go nglacfadh agus go ndéileálfadh na saoráidí cóireála údaraithe leis na feithiclí a bhfuil a ré caite, na páirteanna, na comhpháirteanna agus na hábhair uile, lena n-áirítear dramhpháirteanna a eascraíonn as deisiúcháin ar fheithiclí, i gcomhréir leis na coinníollacha a leagtar amach ina gceadanna, agus i gcomhréir leis na ceanglais a leagtar amach sa Rialachán seo, sna teicnící is fearr atá ar fáil, agus i dTreoir 2010/75/AE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairleTreoir 2010/75/AE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 24 Samhain 2010 maidir le hastaíochtaí tionsclaíocha agus tógála beostoic (cosc agus rialú comhtháite ar thruailliú) (IO L 334, 17.12.2010, lch. 17, ELI: http://data.europa.eu/eli/dir/2010/75/oj).. Chun na ceanglais bhainte, na ceanglais cháilíochta agus na spriocanna aisghabhála ábhair a chomhlíonadh, is féidir gur oibreoir bainistithe dramhaíola aonair a dhéanfaidh cóireáil iomlán ar fheithicil a bhfuil a ré caite nó go ndéanfar í laistigh de shuiteáil aonair, ach ní gá an chóireáil sin a dhéanamh amhlaidh.

(69)I bhfianaise an phríomhróil atá ag saoráidí cóireála údaraithe le linn feithiclí a bhfuil a ré caite a bhainistiú ar bhealach nach ndéanann dochar don chomhshaol ná do shláinte an duine agus a rannchuidíonn le cuspóirí geilleagair chiorclaigh an Aontais a bhaint amach, is gá oibleagáidí a leagan síos a mbeidh feidhm acu maidir leis na saoráidí sin agus lena gcumhdófar a gcuid gníomhaíochtaí uile, ó ghlacadh agus stóráil feithicle a bhfuil a ré caite go dtí an chóireáil deiridh a ndéantar uirthi.

(70)Chun inrianaitheacht a gcuid gníomhaíochtaí a áirithiú, lena n-áirítear cáilíocht an draimh nó ábhar ionchuir ábhartha eile, ba cheart do na saoráidí cóireála údaraithe na hoibríochtaí cóireála a dhéanann siad a dhoiciméadú agus an taifead orthu a stóráil go leictreonach ar feadh 3 bliana ar a laghad, agus ba cheart dóibh a bheith in ann an taifead sin a chur faoi bhráid na n-údarás náisiúnta ábhartha, ar iarraidh a fháil.

(71)Is é díthruailliú feithicle a bhfuil a ré caite an chéad chéim i dtreo cosc a chur ar dhamáiste don chomhshaol, ar shláinte an duine agus ar rioscaí don tsábháilteacht ceirde. Dá bhrí sin, tá sé bunriachtanach go ndéanfaí na hoibríochtaí díthruaillithe is gá ar fheithicil a bhfuil a ré caite laistigh de 30 lá tar éis í a sheachadadh ar an tsaoráid chóireála údaraithe, sula ndéantar aon chóireáil bhreise ar an bhfeithicil sin a bhfuil a ré caite. Le linn na céime sin, ba cheart dramh-olaí a bhailiú agus a stóráil ar leithligh ó na sreabháin agus na leachtanna eile, agus ba cheart iad a chóireáil a thuilleadh i gcomhréir le Treoir 2008/98/CE. Ba cheart caitheamh le cuisneáin i gcomhréir le Rialachán (AE) 2024/573 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairleRialachán (AE) 2024/573 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 7 Feabhra 2024 maidir le gáis ceaptha teasa fhluairínithe, lena leasaítear Treoir (AE) 2019/1937 agus lena n-aisghairtear Rialachán (AE) Uimh. 517/2014 (IO L, 2024/573, 20.2.2024, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2024/573/oj).. Ina theannta sin, ba cheart na páirteanna, comhpháirteanna agus ábhair ina bhfuil luaidhe, caidmiam, mearcair agus cróimiam heicsifhiúsach a bhaint ón bhfeithicil a bhfuil a ré caite, chun éifeachtaí díobhálacha ar an duine nó ar an gcomhshaol a sheachaint.

(72)Chun a áirithiú go gcuirfear Rialachán (AE) 2023/1542, chun feidhme i gceart, tá gach ceallra a ionchorpraítear i bhfeithiclí le baint ar leithligh ó fheithicil a bhfuil a ré caite agus le stóráil i limistéar ainmnithe le haghaidh tuilleadh cóireála.

(73)Chun an acmhainneacht a bhaineann le hathúsáid, le hathmhonarú agus le hathriochtú páirteanna agus comhpháirteanna a uasmhéadú, agus chun ardluach ar na hábhair thánaisteacha a dhíorthaítear ó fheithiclí a bhfuil a ré caite a chaomhnú, ba cheart páirteanna agus comhpháirteanna áirithe a bhaint ó fheithiclí a bhfuil a ré caite go sainordaitheach roimh an mionghearradh. Ba cheart na páirteanna agus na comhpháirteanna sin ▌ a bhaint i bpróiseas díchóimeála láimhe, i bpróiseas díchóimeála leath-uathoibrithe nó i bpróiseas díchóimeála uathoibrithe ar bhealach neamhscriosach. Ba cheart go bhféadfaí imeacht ón gceanglas maidir le baint neamhscriosach shainordaitheach páirteanna agus comhpháirteanna, nuair a léiríonn saoráid chóireála údaraithe go mbaineann costais eacnamaíocha dhíréireacha leis an díchóimeáil láimhe, leis an díchóimeáil leath-uathoibrithe nó leis an díchóimeáil uathoibrithe ar bhealach neamhscriosach, ar costais iad nach féidir a chúiteamh leis an ioncam a bhfuiltear ag súil leis ó athúsáid, athmhonarú nó athriochtú na bpáirteanna agus na gcomhpháirteanna sin. I gcás den sórt sin, ba cheart go bhféadfaí na páirteanna agus na comhpháirteanna sin a bhaint ar bhealach scriosach chun ábhair ábhartha a scaradh amach roimh an mionghearradh. Is féidir páirteanna agus comhpháirteanna a dhíolmhú go hiomlán ó bhaint shainordaitheach, má ainmnítear amhlaidh iad sa Rialachán seo, má léiríonn an tsaoráid chóireála údaraithe go scarann teicneolaíochtaí iar-mhionghearrthóra ábhair ó na páirteanna agus na comhpháirteanna lena mbaineann ar bhealach chomh héifeachtúil céanna le próisis láimhe, le próisis leath-uathoibrithe nó le próisis uathoibrithe, agus go gcomhlíontar critéir agus teorainnluachanna an Rialacháin seo. Chun dul chun cinn teicniúil agus eolaíoch a chur i gcuntas, ba cheart an chumhacht chun gníomhartha a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 290 CFAE a tharmligean chuig an gCoimisiún i leith an Iarscríbhinn ábhartha a leasú.

(74)A luaithe a bhainfidh na saoráidí cóireála údaraithe páirteanna agus comhpháirteanna ó fheithicil a bhfuil a ré caite, ba cheart dóibh measúnú cúramach agus cinneadh a dhéanamh cé acu atá nó nach bhfuil na páirteanna agus na comhpháirteanna sin oiriúnach lena n-athúsáid, lena n-athmhonarú nó lena n-athriochtú, bunaithe ar chritéir oibiachtúla atá nasctha leis na gnéithe teicniúla de na páirteanna agus na comhpháirteanna agus na ceanglais sábháilteachta feithicle.

(75)Le Rialachán (AE) 2023/1542, leagtar amach rialacha maidir le hinbhuanaitheacht, feidhmíocht, sábháilteacht, bailiú, athchúrsáil agus dara húsáid ceallraí, chomh maith le rialacha maidir le faisnéis i dtaobh ceallraí a bhaint le haghaidh oibreoirí eacnamaíocha. Ba cheart an acmhainneacht a bhaineann le dara húsáid ceallraí a chur san áireamh sa Rialachán seo trí cheallraí feithiclí leictreacha a eisiamh ó na páirteanna nó na comhpháirteanna bunriachtanacha, ionas go bhféadfar an fheithicil a thabhairt ar láimh lena cóireáil, saor in aisce, gan ceallra na feithicle leictrí, ar choinníoll go soláthróidh úinéir deireanach na feithicle doiciméadacht lena gcruthaítear gur láimhseáil oibreoir gairmiúil an ceallra i gcomhréir le Rialachán (AE) 2023/1542.

(76)Agus aitheantas á thabhairt don acmhainneacht a bhaineann le hathmhonarú agus athriochtú san earnáil mótarfheithiclí agus don mhéid a rannchuidíonn siad leis an ngeilleagar ciorclach, is gá soiléireacht dhlíthiúil a sholáthar do na hoibreoirí eacnamaíocha a bhfuil baint acu leis an earnáil sin. Dá bhrí sin, maidir le páirteanna agus comhpháirteanna a bhaintear as feithicil a bhfuil a ré caite nó as oibríochtaí deisiúcháin agus cothabhála, atá oiriúnach lena n-athúsáid láithreach, nó lena n-athmhonarú nó lena n-athriochtú tuilleadh ag oibreoirí gairmiúla, ba cheart a shoiléiriú nár cheart a mheas gur dramhaíl iad. Chun ord na réiteach dramhaíola a urramú agus chun borradh a chur faoi úsáid chiorclach páirteanna spártha, níor cheart srian a chur le haistriú na bpáirteanna ná na gcomhpháirteanna sin idir oibreoirí eacnamaíocha, cé is moite de cheallraí. Ba cheart páirteanna agus comhpháirteanna a bhaintear as feithiclí a bhfuil a ré caite a sheiceáil, a ghlanadh agus, i gcás inar gá, a thástáil i gceart ag saoráid chóireála údaraithe ionas go bhféadfaí iad a athúsáid láithreach gan aon réamhphróiseáil eile, nó, i gcásanna eile, go mbeidís oiriúnach lena n-athmhonarú nó lena n-athriochtú tuilleadh. Ba cheart páirteanna agus comhpháirteanna nach bhfuil oiriúnach lena n-athúsáid, lena n-athmhonarú nó lena n-athriochtú ▌a ▌ mheas mar dhramhaíl agus ba cheart a n-onnmhairiú a bheith faoi réir Rialachán (AE) 2024/1157 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairleRialachán (AE) 2024/1157 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 11 Aibreán 2024 maidir le loingsithe dramhaíola, lena leasaítear Rialacháin (AE) Uimh. 1257/2013 agus (AE) 2020/1056 agus lena n-aisghairtear Rialachán (CE) Uimh. 1013/2006 (IO L, 2024/1157, 30.4.2024, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2024/1157/oj).. Ba cheart do na húdaráis náisiúnta ábhartha a bheith in ann doiciméadacht a iarraidh, ón tsaoráid chóireála údaraithe a bhain an pháirt nó an chomhpháirt lena mbaineann, i gcás ina ndeimhníonn an tsaoráid chóireála údaraithe sin, trí mheasúnú tiomnaithe, oiriúnacht theicniúil na bpáirteanna agus na gcomhpháirteanna ábhartha lena n-athmhonarú, lena n-athriochtú nó lena n-athúsáid.

(77)Sa mheastóireacht uaidh ar Threoir 2000/53/CE, shuigh an Coimisiún go gcuireann soláthraithe neamhaitheanta páirteanna agus comhpháirteanna spártha athláimhe ar fáil don phobal agus gur minic a eascraíonn siad as gníomhaíochtaí neamhdhleathacha. Dá bhrí sin, ba cheart ceanglais nua a bhunú maidir le trádáil páirteanna agus comhpháirteanna athlaimhe, athmhonaraithe nó athchóirithe. Ba cheart, thar aon ní eile, na páirteanna agus na comhpháirteanna sin a mharcáil le lipéad ar a léirítear ainm na comhpháirte nó na páirte, agus faisnéis teagmhála na saoráide cóireála údaraithe a bhain an chomhpháirt nó an pháirt, agus ba cheart iad a chosaint go hiomchuí ar dhamáiste le linn iompar, luchtú agus dhíluchtú na bpáirteanna agus na gcomhpháirteanna. Ba cheart cóip den sonrasc nó den chonradh a bhaineann le haistriú na bpáirteanna sin a bheith ar fáil ag an tsaoráid chóireála údaraithe a bhain an chomhpháirt nó an pháirt, i gcás ina n-iarrfaidh an t-údarás inniúil an doiciméadacht sin.

(78) I gcás inar tomhaltóir é an t-úsáideoir deiridh, chumhdófaí, le Treoir (AE) 2019/771 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairleTreoir (AE) 2019/771 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 20 Bealtaine 2019 maidir le gnéithe áirithe a bhaineann le conarthaí i ndáil le díolacháin earraí, lena leasaítear Rialachán (AE) 2017/2394 agus Treoir 2009/22/CE, agus lena n-aisghairtear Treoir 1999/44/CE (IO L 136, 22.5.2019, lch. 28, ELI: http://data.europa.eu/eli/dir/2019/771/oj)., díolachán na bpáirteanna agus na gcomhpháirteanna athláimhe, athmhonaraithe nó athchóirithe idir gnólachtaí agus tomhaltóirí. Ceanglaítear leis an Treoir sin go mbeidh na hearraí a dhíoltar i gcomhréir leis an gconradh díolacháin agus sonraítear inti dliteanas leigheasanna an díoltóra agus na dtomhaltóirí i gcás easpa comhréireachta, amhail deisiú saor in aisce nó athsholáthar na n-earraí. Ós rud é, de réir bhrí Threoir (AE) 2019/771, gur earraí athláimhe iad na páirteanna agus comhpháirteanna a baineadh agus go bhfuil siad oiriúnach lena n-athúsáid nó lena n-athchóiriú, is féidir leis an díoltóir agus leis an tomhaltóir teacht ar chomhaontú ar thréimhse dhliteanais nó ar theorann níos giorra, nach lú ná bliain amháin, má tá foráil déanta ag an mBallstát lena mbaineann d'fhéidearthacht den sórt sin. Moltar do na hoibreoirí eacnamaíocha lena mbaineann ráthaíochtaí tráchtála maidir leis na páirteanna agus na comhpháirteanna athúsáidte, athmhonaraithe agus athchóirithe a sholáthar do thomhaltóirí agus dá gcustaiméirí in idirbhearta gnólacht le gnólacht.

(79)Ar mhaithe le sábháilteacht ar bhóithre agus le cosaint an chomhshaoil, níor cheart páirteanna agus comhpháirteanna áirithe a baineadh ó fheithiclí a bhfuil a ré caite a athúsáid, a athmhonarú ná a athriochtú. Níor cheart na páirteanna agus na comhpháirteanna sin a úsáid chun feithiclí nua a dhéanamh, ná i bhfeithiclí a cuireadh ar an margadh cheana féin, ach amháin i gcás ina léirítear sa mheasúnú teicniúil a rinneadh go gcomhlíonann siad na ceanglais feithicle is infheidhme. Níor cheart ach d’oibreoir deisiúcháin agus cothabhála cáilithe na páirteanna sin a shuiteáil.

(80)Chun forbairt agus feidhmiú cuí an mhargaidh le haghaidh páirteanna agus comhpháirteanna in-athúsáidte, athriochtaithe agus athmhonaraithe agus iarfheistiú feithiclí san Aontas a spreagadh, ba cheart na Ballstáit a spreagadh chun athúsáid, athriochtú agus athmhonarú páirteanna agus comhpháirteanna a dhreasú ar an leibhéal náisiúnta, cibé acu a bhaintear le linn chéime úsáide nó ag céim deireadh ré na feithicle iad, chomh maith le hiarfheistiú feithiclí. Ba cheart na dreasachtaí sin a léiriú sna cláir chun dramhaíl a chosc a cheanglaítear ar na Ballstáit a bhunú de bhun Airteagal 29 de Threoir 2008/98/CE. Ba cheart don Choimisiún an malartú faisnéise idir na Ballstáit a éascú trína gcuid dea-chleachtas a chomhroinnt maidir leis na dreasachtaí a ghlactar ar an leibhéal náisiúnta, d’fhonn faireachán a dhéanamh ar a n-éifeachtacht.

(81)Sa mheastóireacht uaidh ar Threoir 2000/53/CE, shuigh an Coimisiún go bhfuil an sainmhíniú ar athchúrsáil sa Treoir sin ró-leathan agus nach bhfuil sé i gcomhréir le Treoir 2008/98/CE, toisc go meastar ann gur oibríocht athchúrsála é ‘aislíonadh’. Dá bhrí sin, leis an Rialachán ba cheart an sainmhíniú ar athchúrsáil a ailíniú le Treoir 2008/98/CE trí aislíonadh a eisiamh óna raon feidhme.

(82)Ba cheart feabhas leanúnach a chur ar athchúrsáil na bplaisteach uile ó fheithiclí a bhfuil a ré caite, agus tá sé tábhachtach soláthar leordhóthanach ábhar athchúrsáilte a áirithiú chun freastal ar an éileamh atá ann ar phlaistigh athchúrsáilte i bhfeithiclí. Dá bhrí sin, is gá sprioc shonrach athchúrsála 30 % de phlaistigh ó fheithiclí a bhfuil a ré caite a leagan síos. Bheadh an sprioc sin comhlántach leis an sprioc athúsáide agus athchúrsála 85 % agus leis an sprioc athúsáide agus aisghabhála 95 % d’fheithiclí a bhfuil a ré caite de réir meánmheáchan in aghaidh na feithicle agus in aghaidh na bliana. Chun cur chun feidhme na gceanglas sin ag oibreoirí bainistithe dramhaíola a éascú, tá gá le hidirthréimhse 3 bliana. Idir an dá linn, an sprioc atá ann faoi láthair chun 85 % a athúsáid agus a athchúrsáil chomh maith le 95 % d’fheithiclí a bhfuil a ré caite a athúsáid agus a aisghabháil, a leagtar síos le Treoir 2000/53/CE, agus atá bunaithe ar an sainmhíniú ar athchúrsáil sa Treoir sin, ba cheart go leanfaidís d’fheidhm a bheith aici. Ní áireofar i meáchan an phlaistigh a athchúrsáiltear agus i meáchan iomlán na bplaisteach dá dtagraítear sa chéad fhomhír leaistiméirí, teirmithéachtaí seachas cúir pholúireatáin a úsáidtear le haghaidh cúisínithe agus plaistigh ina bhfuil aon substaint dá dtagraítear in Airteagal 7 de Rialachán (AE) 2019/1021 nó atá éillithe ag aon substaint dá dtagraítear in Airteagal 7 den Rialachán sin nuair a sháraítear tairseacha Iarscríbhinn IV a ghabhann leis an Rialachán sin.

(83)Tá sé tábhachtach aisghabháil ábhar tánaisteach ardcháilíochta a mhéadú trí fheabhas a chur ar phróisis mhionghearrtha na bhfeithiclí a bhfuil a ré caite. Dá bhrí sin, níor cheart a cheadú feithiclí a bhfuil a ré caite, a bpáirteanna, a gcomhpháirteanna agus a n-ábhair a phróiseáil i mionghearrthóir in éineacht le dramhaíl ó phacáistíocht agus le dramhthrealamh leictreach agus leictreonach, ach amháin má chomhlíontar critéir shonracha agus na ceanglais cháilíochta le haghaidh codáin aschuir.

(84)Chun cáilíocht na cóireála ar fheithiclí a bhfuil a ré caite a mhéadú tuilleadh, níor cheart go bhféadfaí ach codáin dramhaíola a chur i líonadh talún a eascraíonn as feithiclí mionghearrtha a bhfuil a ré caite, i gcás nach sáraíonn na codáin ina bhfuil dramhaíl neamhthámh na teorainnluachanna a leagtar amach sa Rialachán seo.

(85)Déantar feithiclí a bhfuil a ré caite a aicmiú mar dhramhaíl ghuaiseach agus ní féidir iad a onnmhairiú chuig tíortha nach tíortha de chuid ECFE iad. Ba cheart go bhféadfaí feithiclí díthruaillithe a bhfuil a ré caite a chóireáil lasmuigh den Aontas i gcónaí, ar choinníoll go ndéantar na feithiclí díthruaillithe sin a bhfuil a ré caite a sheoladh i gcomhréir le Rialachán (AE) 2024/1157.

(86)I gcás ina seoltar feithicil a bhfuil a ré caite ón Aontas chuig tríú tír, ba cheart don onnmhaireoir fianaise dhoiciméadach arna formheas ag an údarás inniúil sa tír cinn scríbe a sholáthar, lena ndearbhaítear go bhfuil na coinníollacha cóireála coibhéiseach den chuid is mó le ceanglais an Rialacháin seo, agus le ceanglais maidir leis an gcomhshaol agus maidir le sláinte an duine a chosaint a leagtar síos i reachtaíocht eile de chuid an Aontais, i gcomhréir le Rialachán (AE) 2024/1157.

(87)Chun a áirithiú go gcaitear le feithiclí a bhfuil a ré caite ar bhealach atá inbhuanaithe ó thaobh an chomhshaoil de, tá sé tábhachtach soiléireacht a sholáthar maidir le stádas feithicle ar feadh a ré ina hiomláine, go háirithe i gcásanna inar gá feithiclí athláimhe a idirdhealú ó fheithiclí a bhfuil a ré caite. Ba cheart a cheangal ar úinéir feithicle a bheartaíonn úinéireacht feithicle athláimhe a aistriú laistigh den Aontas, in imthosca áirithe, doiciméadacht a thíolacadh nach feithicil a bhfuil a ré caite í an fheithicil. Ba cheart a léiriú sa doiciméadacht sin go bhfuil an fheithicil ródacmhainneach nó ba cheart measúnú a sholáthar inti i gcomhréir leis an Rialachán seo, ina bhfuil critéir chun a chinneadh an feithicil ▌ a bhfuil a ré caite í an fheithicil ▌. Ba cheart an measúnú sin a dhéanamh ar bhealach cascáideach, ó chritéir cheangailteacha go critéir tháscacha. A luaithe a chomhlíonfar critéar ceangailteach amháin, ba cheart a mheas gur feithicil a bhfuil a ré caite í an fheithicil. Mura gcomhlíontar aon chritéar ceangailteach, ba cheart na critéir tháscacha a sheiceáil. Má bhíonn feidhm ag ceann de na critéir tháscacha sin, bheadh gá le measúnú teicniúil breise chun a chinneadh cad iad na deisiúcháin is gá chun deimhniú ródacmhainneachta a fháil. Bunaithe ar an measúnú teicniúil sin, ba cheart an deis a bheith ag úinéir na feithicle a chinneadh ar cheart an fheithicil a dhiúscairt. Más rud é, laistigh de 5 bliana tar éis an mheasúnaithe theicniúil sin, nach bhfaighidh úinéir na feithicle deimhniú ródacmhainneachta, ba cheart a mheas gur feithicil a bhfuil a ré caite í an fheithicil lena mbaineann. Ar feadh na tréimhse 5 bliana sin, ba cheart gurbh ionann an measúnú teicniúil agus doiciméadacht nach feithicil a bhfuil a ré caite í an fheithicil.

Ba cheart gur saineolaí neamhspleách mótarfheithiclí a dhéanann an measúnú deireadh ré, ach is faoi gach Ballstát a bheadh sé cinneadh a dhéanamh cén chaoi ar cheart na saineolaithe neamhspleácha mótarfheithiclí sin a cheapadh. Ba cheart gur gairmithe iad na saineolaithe neamhspleácha mótarfheithiclí a bhfuil saineolas acu i réimse na teicneolaíochta mótarfheithiclí, i réimse an deisiúcháin agus na cothabhála nó i réimse an mheasúnaithe ar luach feithiclí, a cheaptar chun saineolas neamhchlaonta a sholáthar, gan leasanna coinbhleachta a bheith acu leis na páirtithe lena mbaineann. Chun ualaí iomarcacha ar dhaoine nádúrtha nach oibreoirí eacnamaíocha iad a sheachaint agus chun díriú go príomha ar chás fhormhór na bhfeithiclí a fhéadfaidh a bheith a bhfuil a ré caite, níor cheart feidhm a bheith ag an gceanglas doiciméadachta ach amháin maidir leis na húinéirí feithiclí sin in imthosca sonraithe. Ba cheart baint a bheith ag na cásanna sin le díolacháin feithiclí ar dhearbhaigh cuideachta árachais gur caillteanas iomlán eacnamaíoch iad nó i gcás ina dtugtar an díolachán i gcrích go hiomlán trí ardán ar líne, gan an fheithicil a aistriú go fisiciúil idir an díoltóir agus an ceannaitheoir nó aon duine atá ag gníomhú thar a gceann.

(88) Is gá a áirithiú, i gcás ina ndéanfaidh cuideachta árachais nó aon saineolaí mótarfheithiclí atá ag gníomhú thar a ceann measúnú ar dhamáiste d’fheithicil ar bhain tionóisc di, go ndéanfaí a fhíorú leis an measúnú sin, go háirithe, an gcáilíonn an fheithicil mar fheithicil a bhfuil a ré caite, i gcomhréir leis na critéir a leagtar síos sa Rialachán seo. Chun dul i ngleic le gníomhaíochtaí neamhdhleathacha agus chun sainaithint chuí feithiclí a bhfuil a ré caite a áirithiú, ba cheart údaráis inniúla na mBallstát a chumhachtú, i gcás amhrais maidir le stádas feithicle athláimhe, doiciméadacht a iarraidh ar úinéir na feithicle chun a dheimhniú nach feithicil a bhfuil a ré caite í an fheithicil. Ba cheart gur measúnú deireadh ré a dhéanfaí i gcomhréir leis an Rialachán seo nó deimhniú ródacmhainneachta bailí a bheadh sa doiciméadacht sin. Is féidir le húdaráis inniúla úsáid a bhaint as an saincheart sin gan beann ar cé acu a bhí nó nach raibh baint ag an bhfeithicil le tionóisc. Tá an cumhachtú sin infheidhme freisin maidir le feithiclí sainchuspóireacha, nár cheart a bheith faoi réir na rialacha lena rialaítear stádas na bhfeithiclí murach sin. Ba cheart na Ballstáit a bheith in ann feithiclí de chatagóir L1e, L2e agus L6e a dhíolmhú ó na rialacha maidir le stádas na feithicle sa reachtaíocht náisiúnta. Ba cheart an chumhacht chun gníomhartha a ghlacadh faoi Airteagal 290 CFAE a tharmligean chuig an gCoimisiún chun na critéir sa Rialachán seo a leasú chun a chinneadh an feithicil a bhfuil a ré caite í feithicil trí chritéir a bhaint ar dá réir a mheastar gur feithicil a bhfuil a ré caite feithicil i gcás ina dtugann dul chun cinn teicneolaíoch i réimsí na hinrianaitheachta, na hindeisitheachta agus na sábháilteachta údar leordhóthanach le scriosadh den sórt sin.

(89)Chun a áirithiú nach mbainfear an bonn ón margadh inmheánach agus ós rud é go bhfuil dúshláin thábhachtacha chomhshaoil agus sláinte poiblí ag baint le honnmhairiú feithiclí athláimhe mar a dhoiciméadaítear i gClár Comhshaoil na Náisiún Aontaithe, is iomchuí ceanglais shonracha a leagan síos maidir le honnmhairiú feithiclí athláimhe. Ba cheart na ceanglais sin a bhunú ar chritéir oibiachtúla ar dá réir ní feithicil a bhfuil a ré caite feithicil athláimhe agus ní mór í a bheith ródacmhainneach de bhun Threoir 2014/45/AE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairleTreoir 2014/45/AE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 3 Aibreán 2014 maidir le tástálacha tréimhsiúla ródacmhainneachta ar mhótarfheithiclí agus ar leantóirí mótarfheithiclí agus lena n-aisghairtear Treoir 2009/40/CE (IO L 127, 29.4.2014, lch. 51, ELI: http://data.europa.eu/eli/dir/2014/45/oj).. Ba cheart a áirithiú leis sin nach féidir ach feithiclí athláimhe atá oiriúnach lena dtiomáint ar bhóithre an Aontais a onnmhairiú chuig tríú tír ▌. Chun go bhféadfaidh údaráis chustaim a fhíorú go mbeidh na ceanglais sin á gcomhlíonadh tráth an onnmhairiúcháin, ba cheart a cheangal ar aon duine a onnmhaireoidh feithicil athláimhe an Uimhir Aitheantais Feithicle (VIN) a sholáthar do na húdaráis sin mar aon le ráiteas lena ndearbhaítear nach feithicil a bhfuil a ré caite í an fheithicil athláimhe agus go meastar í a bheith ródacmhainneach.

(90)Tá sé tábhachtach sásra a bhunú lena bhféadfar fíorú éifeachtach a dhéanamh go bhfuil na ceanglais onnmhairiúcháin á gcomhlíonadh ag feithiclí athláimhe gan bac a chur ar an trádáil idir an tAontas agus tríú tíortha. Dá bhrí sin, ba cheart don Choimisiún córas leictreonach a bhunú, á chur ar a gcumas do na húdaráis sna Ballstáit faisnéis a mhalartú agus a fhíorú i bhfíor-am faoin VIN agus faoi stádas ródacmhainneachta na bhfeithiclí athláimhe atá le honnmhairiú. I bhfianaise na ngnéithe agus na bhfeidhmiúlachtaí atá aige cheana féin atá nasctha le faisnéis a bhaineann le feithiclí atá cláraithe san Aontas a chomhroinnt idir údaráis chlárúcháin feithiclí, d’fhorbair an Coimisiún MOVE-HUB, ar ardán malartaithe teachtaireachtaí é, chun teachtaireachtaí a mhalartú chun cláir leictreonacha náisiúnta na mBallstát a idirnascadh. Ba cheart do na Ballstáit a bheith in ann an Córas Eorpach Faisnéise maidir le Gluaisteáin agus Ceadúnais Tiomána (EUCARIS) a úsáid chun nascadh le córas leictreonach MOVE-HUB. I láthair na huaire, leis an ardán éascaítear idirnasc na nithe seo a leanas go léir: cláir de ghnóthais iompair de bhóthar (ERRU), na cláir um cheadúnais tiomána (RESPER), na cláir um oiliúint ghairmiúil do thiománaithe (ProDriveNet), an fógra maidir le teipeanna cigireachta cois bóthair ar fheithiclí (RSI) agus na cláir um chártaí tacagraif tiománaithe (TACHOnet).

Dá bhrí sin, ba cheart feidhmiúlachtaí MOVE-HUB a leathnú tuilleadh chun go bhféadfar faisnéis a mhalartú agus a fhíorú maidir leis an VIN agus maidir le stádas ródacmhainneachta na bhfeithiclí athláimhe atá le honnmhairiú. Chun go bhféadfaidh na húdaráis chustaim a fhíorú go leictreonach agus go huathoibríoch an gcomhlíonann feithicil athláimhe atá le honnmhairiú na ceanglais onnmhairiúcháin, ba cheart an córas leictreonach a oibríonn MOVE-HUB a idirnascadh le Timpeallacht an Ionaid Ilfhreastail AE maidir le Custam, i gcomhréir le Rialachán (AE) 2022/2399 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairleRialachán (AE) 2022/2399 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 23 Samhain 2022 lena mbunaítear Timpeallacht Ionaid Ilfhreastail an Aontais Eorpaigh maidir le Custaim agus lena leasaítear Rialachán (AE) Uimh. 952/2013 (IO L 317, 9.12.2022, lch. 1, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2022/2399/oj).. Déantar foráil sa Rialachán sin do chreat cuimsitheach de rialuithe uathoibrithe, a bhfuil feidhm acu maidir le foirmiúlacht neamhchustam shonrach de chuid an Aontais. Dá bhrí sin, ba cheart na príomheilimintí atá le rialú a leagan amach sa Rialachán seo, agus is faoi Rialachán (AE) 2022/2399 a leagfaí síos na bearta teicniúla de chur chun feidhme an rialaithe sin.

(91)Chun coinníollacha aonfhoirmeacha a áirithiú maidir le cur chun feidhme na gceanglas onnmhairiúcháin, ba cheart cumhachtaí cur chun feidhme a thabhairt don Choimisiún chun na córais leictreonacha is gá a fhorbairt agus chun iad a dhéanamh oibríochtúil leis na córais náisiúnta.

(92)Ba cheart d’údaráis inniúla na mBallstát dul i gcomhar le chéile chun cur chun feidhme éifeachtach a áirithiú maidir leis na ceanglais lena rialaítear onnmhairiú feithiclí athláimhe agus chun cúnamh frithpháirteach a sholáthar. Ba cheart malartú faisnéise a áireamh leis an gcúnamh sin chun stádas feithiclí roimh a n-onnmhairiú a fhíorú, lena n-áirítear faisnéis chlárúcháin a dhearbhú sa Bhallstát ina raibh siad cláraithe roimhe sin. Ba cheart an méid seo a leanas, inter alia, a bheith i gceist leis an gcomhar: rochtain a thabhairt ar dhoiciméid agus ar fhaisnéis ábhartha, lena n-áirítear torthaí na n-cigireachtaí, agus cloí leis an dlí is infheidhme maidir le cosaint sonraí lena rialaítear an t-údarás iarrata. Thairis sin, ar mhaithe le comhar cuimsitheach, ba cheart d’údaráis inniúla na mBallstát dul i gcomhar leis na húdaráis ó thríú tíortha.

(93)Tá sé tábhachtach go mbíonn údaráis chustaim in ann rialuithe a dhéanamh ar fheithiclí athláimhe atá le honnmhairiú i gcomhréir le Rialachán (AE) Uimh. 952/2013 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairleRialachán (AE) Uimh. 952/2013 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 9 Deireadh Fómhair 2013 lena leagtar síos Cód Custaim an Aontais (IO L 269, 10.10.2013, lch. 1, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2013/952/oj).. Tá sciar nach beag d’fheithiclí athláimhe a fhágann an tAontas ag déanamh ar thíortha ina bhfuil ceanglais maidir le allmhairiú bunaithe nó ina bhféadfaí iad a bhunú, cuir i gcás ceanglais i ndáil le haois na feithicle nó lena hastaíochtaí. Tá sé tábhachtach go mbíonn na húdaráis chustaim, trí Thimpeallacht Ionaid Ilfhreastail an Aontais Eorpaigh maidir le Custam, in ann fíorú leictreonach agus uathoibríoch a dhéanamh, an bhfuil na ceanglais sin á gcomhlíonadh ag feithicil athláimhe atá le honnmhairiú, i gcás ina ndéanfaidh na tríú tíortha lena mbaineann an fhaisnéis faoi na ceanglais sin a fhógairt don Choimisiún go hoifigiúil. Chun comhlíonadh a éascú, ba cheart don Choimisiún na coinníollacha sonracha ar tugadh fógra ina leith agus a bhaineann le cosaint an chomhshaoil nó na sábháilteachta ar bhóithre arna bhforchur ag tríú tíortha a fhoilsiú agus a thabhairt cothrom le dáta ar thairseach thiomnaithe ar líne. Chun an comhshaol agus an tsábháilteacht ar bhóithre i dtríú tíortha a chosaint, ba cheart an chumhacht chun gníomhartha tarmligthe a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 290 CFAE a tharmligean chuig an gCoimisiún i dtaca leis na ceanglais sin a leagan amach.

(94)Chun cosc a chur ar an riosca go n-onnmhaireofar feithiclí gan na doiciméid is gá lena léirítear VIN agus ródacmhainneacht na feithicle agus ar an riosca nach mbraithfear neamhchomhlíonadh na gceanglas onnmhairithe ach amháin nuair a bheidh an fheithicil imithe ón Aontas cheana féin, níor cheart cur i bhfeidhm nósanna imeachta an teachta isteach i dtaifid an dearbhóra agus an fhéinmheasúnaithe a leagtar amach i Rialachán (AE) Uimh. 952/2013 a lamháil. Leis na nósanna imeachta sin, chuirfí cosc ar údaráis chustaim rialuithe fíor-ama a dhéanamh trí Thimpeallacht Ionaid Ilfhreastail an Aontais Eorpaigh maidir le Custam, rud a mhéadódh an riosca go sárófaí rialacha an Aontais maidir le honnmhairiú feithiclí athláimhe.

(95)Sa mheastóireacht uaidh ar Threoir 2000/53/CE, mheas an Coimisiún gur easnamh sa Treoir sin í an easpa ceanglas maidir le cigireachtaí sainordaitheacha. Dá bhrí sin, ba cheart oibleagáidí áirithe a fhorchur ar na Ballstáit leis an Rialachán seo, arb oibleagáidí iad a bhaineann le gníomhaíochtaí neamhdhleathacha a bhrath i réimse bhailiú, chóireáil agus onnmhairiú na bhfeithiclí a bhfuil a ré caite agus a bpáirteanna agus a gcomhpháirteanna, chomh maith le híoscheanglais a leagan amach maidir le minicíocht na gcigireachtaí, a raon feidhme agus saintréithe na saoráidí atá faoi réir na gcigireachtaí sin. Dhéanfaí iomaíochas na saoráidí cóireála údaraithe i ndáil leis na hoibreoirí neamhdhleathacha a chosaint mar sin agus dhéanfaí comhlíonadh leanúnach choinníollacha na gceadanna agus na gceanglas maidir le bailiú agus cóireáil feithiclí a bhfuil a ré caite a áirithiú.

(96)Chun forfheidhmiú éifeachtach an Rialacháin seo a áirithiú, is gá do na Ballstáit straitéisí cigireachta a bhunú atá ceaptha chun gníomhaíochtaí neamhdhleathacha a bhrath le linn bailiú, cóireáil agus onnmhairiú feithiclí a bhfuil a ré caite, chomh maith lena bpáirteanna agus a gcomhpháirteanna. Ba cheart foráil a dhéanamh leis na straitéisí sin maidir leis na gníomhaíochtaí a leagtar amach sa Rialachán seo chun comhlíonadh a choimirciú agus chun rannchuidiú le cleachtais neamhdhleathacha san earnáil a chosc. Ba cheart do na Ballstáit cigireachtaí ▌a dhéanamh gach bliain féilire. Ba cheart eintitis a oibríonn go dlíthiúil agus gníomhaíochtaí neamhdhleathacha amhrasta araon a chumhdach leis na cigireachtaí sin. Ba cheart an t-íoslíon cigireachtaí atá le déanamh gach bliain i ngach Ballstát a bheith ag comhfhreagairt do mhéid nach lú ná 10 % de shaoráidí cóireála údaraithe agus de phointí bailiúcháin údaraithe a oibríonn laistigh den Bhallstát sin. Ní mór a chur i dtábhacht gur cheart na cigireachtaí a dhéantar faoin Rialachán seo a bheith comhlántach le cigireachtaí ar loingsithe feithiclí a bhfuil a ré caite, a rialaítear go cuimsitheach i Rialachán (AE) 2024/1157.

(97)Ba cheart do na Ballstáit sásraí comhair a bhunú ar an leibhéal náisiúnta agus idirnáisiúnta ionas gur féidir cigireachtaí a dhéanamh ar bhealach éifeachtúil agus é mar chuspóir acu cosc agus brath cóireála neamhdhleathaí agus onnmhairiú feithiclí a bhfuil a ré caite a éascú, agus aghaidh a thabhairt ar shaincheist na bhfeithiclí atá ar iarraidh. Ba cheart malartú sonraí clárúcháin feithicle a chumasú leis na sásraí sin, rud a bhfuil gá leis chun na feithiclí a rianú agus chun a sheiceáil an gcuirtear cóireáil chuí orthu nuair a bhaineann siad an chéim deireadh ré amach. Chun comhar a chothú ar fud an Aontais maidir leis na hábhair sin, ba cheart don Choimisiún agus do na Ballstáit úsáid ghníomhach a bhaint as gníomhaireachtaí ábhartha atá ann cheana, amhail Gníomhaireacht an Aontais Eorpaigh i ndáil le Comhar i bhForfheidhmiú an Dlí (Europol), arna bhunú le Rialachán (AE) 2016/794 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle Rialachán (AE) 2016/794 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 11 Bealtaine 2016 maidir le Gníomhaireacht an Aontais Eorpaigh i ndáil le Comhar i bhForfheidhmiú an Dlí (Europol) agus lena n-aisghairtear Cinntí 2009/371/CGB, 2009/934/CGB, 2009/935/CGB, 2009/936/CGB agus 2009/968/CGB ón gComhairle agus a ghabhann ionad na gCinntí sin (IO L 135, 24.5.2016, lch. 53, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2016/794/oj)., chomh maith le gréasáin forfheidhmiúcháin atá tiomnaithe d’aghaidh a thabhairt ar an gcoireacht chomhshaoil ar fud an Aontais.

(98)Ba cheart do na Ballstáit gach beart forfheidhmithe is gá a dhéanamh chun dul i ngleic le cóireáil neamhdhleathach ar fheithiclí a bhfuil a ré caite, chun díobhálacha don chomhshaol nó do shláinte an duine de dheasca na ngníomhaíochtaí sin a chosc. Dá bhrí sin, aon bhunaíocht nó gnóthas a dhéanann cóireáil ar fheithiclí a bhfuil a ré caite gan cead bailí, nó a sháraíonn na coinníollacha nó na ceanglais a leagtar amach sa chead, ba cheart iad a chur faoi réir pionós. Ba cheart do na Ballstáit féachaint ar bhearta eile freisin, amhail an cead a tharraingt siar nó oibríochtaí oibreora a chur ar fionraí chun comhlíonadh éifeachtach an Rialacháin seo a áirithiú.

(99)Ba cheart do na Ballstáit rialacha a leagan síos ar phionóis is infheidhme maidir le sáruithe ar an Rialachán seo agus ba cheart dóibh a áirithiú go gcuirtear na rialacha sin chun feidhme. Ba cheart na pionóis a bhunú go háirithe i gcás sáruithe ar na forálacha maidir le honnmhairiú feithiclí athláimhe, maidir le feithiclí a bhfuil a ré caite a sheachadadh ar shaoráidí cóireála údaraithe nó ar phointí bailiúcháin agus maidir le trádáil páirteanna agus comhpháirteanna úsáidte, athmhonaraithe nó athriochtaithe. Ba cheart do na pionóis dá bhforáiltear a bheith éifeachtach, comhréireach agus athchomhairleach.

(100)Is gá oibleagáidí tuairiscithe a bhunú chun cur chun feidhme cuí reachtaíocht an Aontais, mar aon le faireachán agus meastóireacht uirthi, a áirithiú agus chun faisnéis atá cothrom le dáta agus trédhearcach a sholáthar do mhargaí. Tá sonraí cearta agus bailí fíor-riachtanach chun go bhféadfaidh an Coimisiún measúnú a dhéanamh cé acu a fheidhmíonn nó nach bhfeidhmíonn na bearta dá bhforáiltear sa Rialachán seo i gceart agus chun tuilleadh coigeartuithe a mholadh, i gcás inar gá, a bhfuil sé d’aidhm acu cóireáil fhónta ó thaobh an chomhshaoil de a áirithiú le haghaidh feithiclí a bhfuil a ré caite nó cur chun feidhme an Rialacháin seo a chuíchóiriú. D’fhonn srian a chur leis an ualach a bhaineann le tuairisciú, níor cheart ach sonraí atá fíor-riachtanach chun an Rialachán seo a chur chun feidhme a thuairisciú agus ba cheart an tuairisciú a éascú trí uirlisí digiteacha. Ar bhonn na n-eilimintí sin, ba cheart a shonrú cé na sonraí atá le tuairisciú ag oibreoirí eacnamaíocha do na húdaráis ábhartha agus ag na Ballstáit don Choimisiún. Chun coinníollacha aonfhoirmeacha a áirithiú i gcás cur chun feidhme ceanglais tuairiscithe, ba cheart cumhachtaí cur chun feidhme a thabhairt don Choimisiún. Leis na gníomhartha cur chun feidhme, ar cheart iad a chur in ionad Chinneadh 2005/293/CE ón gCoimisiúnCinneadh 2005/293/CE ón gCoimisiún an 1 Aibreán 2005 lena leagtar síos rialacha mionsonraithe maidir le faireachán a dhéanamh ar na spriocanna athúsáide/aisghabhála agus na spriocanna athúsáide/athchúrsála a leagtar amach i dTreoir 2000/53/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir le feithiclí a bhfuil a ré caite (IO L 94, 13.4.2005, lch. 30, ELI: http://data.europa.eu/eli/dec/2005/293/oj)., ba cheart modheolaíocht a leagan síos freisin chun ríomh agus fíorú a dhéanamh ar baineadh amach na spriocanna athúsáide, athchúrsála agus aisghabhála.

(101)Tá ról tábhachtach ag údaráis inniúla na mBallstát maidir le comhlíonadh na n-oibleagáidí a bhunaítear faoin Rialachán seo a bhaineann le bailiú agus bainistiú feithiclí a bhfuil a ré caite a fhíorú, lena n-áirítear rianú níos fearr ag na húdaráis sin ar an áit a bhfuil na feithiclí agus láimhseáil neamhdhleathach feithiclí a bhfuil a ré caite a chomhrac. Dá bhrí sin, ba cheart do na Ballstáit a cheangal go soláthródh oibreoirí bainistithe dramhaíola agus oibreoirí eacnamaíocha ábhartha eile sonraí do na húdaráis inniúla lenar féidir leo faireachán níos fearr a dhéanamh ar an gcaoi a bhfuil na forálacha maidir le bailiú agus bainistíocht feithiclí a bhfuil a ré caite á gcur chun feidhme.

(102)Chun coinníollacha aonfhoirmeacha a áirithiú maidir leis an Rialachán seo a chur chun feidhme, ba cheart cumhachtaí cur chun feidhme a thabhairt don Choimisiún. Ba cheart na cumhachtaí sin a fheidhmiú i gcomhréir le Rialachán (AE) Uimh. 182/2011 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairleRialachán (AE) Uimh. 182/2011 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 16 Feabhra 2011 lena leagtar síos na rialacha agus na prionsabail ghinearálta a bhaineann leis na sásraí maidir le rialú ag na Ballstáit ar fheidhmiú cumhachtaí cur chun feidhme ag an gCoimisiún (IO L 55, 28.2.2011, lch. 13, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2011/182/oj)..

(103)Agus gníomhartha tarmligthe á nglacadh faoin Rialachán seo, tá sé tábhachtach, go háirithe, go rachadh an Coimisiún i mbun comhairliúcháin iomchuí le linn a chuid oibre ullmhúcháin, lena n-áirítear ar leibhéal na saineolaithe, agus go ndéanfar na comhairliúcháin sin i gcomhréir leis na prionsabail a leagtar síos i gComhaontú Idirinstitiúideach an 13 Aibreán 2016 maidir le Reachtóireacht Níos FearrIO L 123, 12.5.2016, lch. 1, ELI: http://data.europa.eu/eli/agree_interinstit/2016/512/oj.. Go háirithe, chun rannpháirtíocht chomhionann in ullmhú na ngníomhartha tarmligthe a áirithiú, faigheann Parlaimint na hEorpa agus an Chomhairle na doiciméid uile ag an am céanna leis na saineolaithe sna Ballstáit, agus bíonn rochtain chórasach ag a gcuid saineolaithe ar chruinnithe ghrúpaí saineolaithe an Choimisiúin a bhíonn ag déileáil le hullmhú na ngníomhartha tarmligthe.

(104)Iarscríbhinn II a ghabhann le Rialachán (AE) 2019/1020 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle Rialachán (AE) 2019/1020 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 20 Meitheamh 2019 maidir le faireachas margaidh ar tháirgí agus comhlíonadh táirgí agus lena leasaítear Treoir 2004/42/CE agus Rialacháin (CE) Uimh. 765/2008 agus (AE) Uimh. 305/2011 (IO L 169 25.6.2019, lch. 1, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2019/1020/oj)., lena liostaítear reachtaíocht an Aontais um chomhchuibhiú gan forálacha maidir le pionóis, ba cheart í a leasú chun Treoracha 2000/53/CE agus 2005/64/CE a scriosadh ón liosta sin toisc gur gá go mbeadh forálacha pionóis sa Rialachán atá i bhfeidhm faoi láthair.

(105)Is gá a áirithiú go ndéanfar forálacha agus ceanglais an Rialacháin seo a bhaineann le cineálcheadú a fhíorú le linn phróiseas cineálcheadaithe an Aontais. Ba cheart, dá bhrí sin, Rialachán (AE) 2018/858 a leasú dá réir.

(106)Aithníodh go bhfuil feithiclí ar iarraidh ar cheann de na dúshláin is mó a bhaineann le cur chun feidhme Threoir 2000/53/CE. In éagmais córas éifeachtúil lenar féidir faisnéis a mhalartú i bhfíor-am idir na Ballstáit maidir le stádas clárúcháin feithiclí, is amhlaidh a chuirtear bac ar inrianaitheacht agus sainaithníodh é sin mar chúis leis an líon ard ‘feithiclí ar iarraidh’ san Aontas. Chun aghaidh a thabhairt air sin, mhol an Coimisiún athbhreithniú a dhéanamh ar Threoir 1999/37/CE ón gComhairleTreoir 1999/37/CE ón gComhairle an 29 Aibreán 1999 maidir le doiciméid chlárúcháin le haghaidh feithiclí (IO L 138, 1.6.1999, lch. 57, ELI: http://data.europa.eu/eli/dir/1999/37/oj). maidir leis na doiciméid chlárúcháin le haghaidh feithiclí. Leis an athbhreithniú sin, ba cheart a cheangal ar na Ballstáit sonraí a thaifeadadh go leictreonach, i gcás feithiclí atá cláraithe ar a gcríoch, lenar féidir na cúiseanna le clárú feithicle a chealú a dhoiciméadú i gceart, go háirithe i gcás inar caitheadh le feithicil mar fheithicil a bhfuil a ré caite i saoráid chóireála údaraithe, inar athchláraíodh i mBallstát eile í, inar onnmhairíodh go tríú tír lasmuigh den Aontas í, nó inar goideadh í. Thairis sin, chun cosc a chur ar dhíchóimeáil nó onnmhairiú neamhdhleathach feithiclí a díchláraíodh go sealadach, ba cheart é a chur d’oibleagáid ar úinéirí feithiclí aon athrú ar a n-úinéireacht a thuairisciú go pras don údarás náisiúnta clárúcháin feithiclí. Leis na leasuithe sin, comhlánaítear na ceanglais atá ar na Ballstáit cheana sonraí a thaifeadadh go leictreonach maidir le gach feithicil atá cláraithe ar a gcríoch agus cuirtear leis na ceanglais sin.

(107)I bhfianaise an ghá atá ann ardleibhéal cosanta ar an gcomhshaol a áirithiú agus an dul chun cinn eolaíoch a chur i gcuntas, ba cheart don Choimisiún tuarascáil a chur faoi bhráid Pharlaimint na hEorpa agus na Comhairle maidir le cur i bhfeidhm an Rialacháin seo agus an tionchar atá aige ar fheidhmiú an mhargaidh aonair agus ar an gcomhshaol. Ba cheart don Choimisiún, inter alia, meastóireacht a áireamh ▌ ina thuarascáil ar na forálacha maidir le feithiclí nua a dhearadh, lena n-áirítear na spriocanna i gcás in-athúsáidteachta, in-athchúrsáilteachta agus in-aisghabhálachta, maidir le bainistiú feithiclí a bhfuil a ré caite, lena n-áirítear na spriocanna athchúrsála, agus pionóis chomh maith le measúnú ar an ngá atá le raon feidhme na bhforálacha a leathnú tuilleadh, ar forálacha iad is infheidhme maidir le feithiclí de chatagóir L, feithiclí tromshaothair, feithiclí a chineálcheadaítear i gcineálcheadú ilchéimneach agus maidir le mótarcharbháin, agus lena n-áirítear carbháin leantóra a thagann faoi raon feidhme an Rialacháin seo. Ba cheart don mheastóireacht sin díriú ní hamháin ar ghnéithe a bhaineann le cóireáil feithiclí a bhfuil a ré caite, ach freisin ar an ábharthacht agus ar an mbreisluach a bhaineann le ceanglais dearaidh a leagan síos agus meastóireacht a dhéanamh ar a mhéid a réitíodh saincheist na bhfeithiclí atá ar iarraidh, lena n-áirítear meastacháin ar líon na bhfeithiclí atá ar iarraidh agus ar thionchar na mbeart maidir le honnmhairiú feithiclí athláimhe, agus ar an ngá atá le bearta breise a áireamh chun aghaidh a thabhairt ar shaincheist inrianaitheacht na bhfeithiclí.

Maidir leis sin, ba cheart athbhreithniú a dhéanamh sa mheastóireacht sin ar éifeachtacht, idir-inoibritheacht agus iontaofacht na gcóras náisiúnta clárúcháin feithiclí agus ar a malartú trasteorann faisnéise chun sainaithint, stádas agus inrianaitheacht chruinn feithiclí ar feadh a saolré a áirithiú. Ba cheart don Choimisiún athbhreithniú a dhéanamh freisin ar staid na forbartha teicneolaíche agus ar fheidhmíocht chomhshaoil an ábhair phlaistigh bhithbhunaithe i bhfeithiclí agus ar leaistiméirí a dhíorthaítear ó athphróiseáil bonn i bhfeithiclí nua agus d’fhéadfadh sé togra reachtach a thíolacadh chun spriocanna ábhartha a leagan síos, i gcás inarb iomchuí. I gcás leaistiméirí a dhíorthaítear ó athphróiseáil bonn, ba cheart tús áite a thabhairt do mheasúnú a dhéanamh ar a mhéid is féidir iad a chomhtháthú sna spriocanna atá ann cheana i gcás ábhar plaisteach athchúrsáilte.

(108)Ba cheart a áireamh sa tuarascáil ón gCoimisiún freisin meastóireacht ar na bearta a bhaineann le faisnéis a sholáthar faoi shubstaintí i bhfeithiclí ar ábhar imní iad agus ar a mhéid is gá le feabhas a chur ar inrianaitheacht na substaintí sin. Ba cheart meastóireacht a dhéanamh inti freisin ar cé acu is gá nó nach gá bearta a thabhairt isteach lena dtabharfaí aghaidh ar na substaintí is féidir difear a dhéanamh do chóireáil feithiclí nuair a bhaineann siad an chéim deireadh ré amach, chun í a ailíniú ar bhonn níos dlúithe le Rialachán (AE) 2024/1781.

(109) Ba cheart don Choimisiún meastóireacht a dhéanamh freisin, bunaithe ar na dearbhuithe a dhéanann monaróirí, i dtaobh an bhfuil monaróirí ar an mbóthar ceart chun na spriocanna maidir le plaisteach athchúrsáilte a chomhlíonadh. Ba cheart meastóireacht a dhéanamh sa mheasúnú go háirithe ar infhaighteacht teicneolaíochtaí oiriúnacha athchúrsála plaisteacha, ar infhaighteacht leordhóthanach plaistigh athchúrsáilte, ar leibhéal cáilíochta an phlaistigh athchúrsáilte i gcomparáid leis an leibhéal sábháilteachta is gá agus ar dheacrachtaí teicniúla agus eacnamaíocha chun an sprioc a bhaint amach. I gcás inarb iomchuí, ba cheart togra reachtach ón gCoimisiún chun na forálacha ábhartha den Rialachán seo a leasú a bheith ag gabháil leis an meastóireacht.

(110)Is gá foráil a dhéanamh chun am leordhóthanach a thabhairt d’oibreoirí eacnamaíocha a n-oibleagáidí faoin Rialachán seo a chomhlíonadh, agus do na Ballstáit chun an bonneagar rialacháin is gá a bhunú chun é a chur i bhfeidhm. Ba cheart, dá bhrí sin, cur i bhfeidhm an Rialacháin seo a chur siar.

(111)Chun gur féidir leis na Ballstáit na bearta riaracháin is gá a dhéanamh maidir le córais bhailiúcháin a bhunú, agus leanúnachas a choimeád le haghaidh oibreoirí eacnamaíocha agus oibreoirí bainistithe dramhaíola, ba cheart aisghairm Threoir 2000/53/CE a chur siar.

(112)Ní athraítear leis an Rialachán seo na rialacha maidir le srianta ar úsáid luaidhe, caidmiam mearcair agus cróimiam heicsifhiúsaigh i bhfeithiclí a bunaíodh faoi Threoir 2000/53/CE ná na díolúintí ó na srianta sin. Mar sin féin, leagtar síos rialacha níos soiléire leis maidir leis an gcaoi a ndéanfar fíorú ar chomhlíonadh na srianta sin, chomh maith le comhlíonadh ceanglas ciorclaíochta eile, le linn an phróisis cineálcheadaithe. Chun a áirithiú go mbeidh am leordhóthanach ag monaróirí chun na rialacha sin a chomhlíonadh, ba cheart a gcur i bhfeidhm a chur siar. Dá bhrí sin, ba cheart forálacha Threoir 2000/53/CE maidir le srianta ar úsáid luaidhe, caidmiam mearcair agus cróimiam heicsifhiúsaigh a bheith i bhfeidhm go dtí go mbeidh feidhm ag na rialacha sa Rialachán seo, chun leanúnachas a áirithiú agus chun a chinntiú nach bhfuil na substaintí sin sna feithiclí a chuirtear ar mhargadh an Aontais, i gcásanna seachas na cásanna dá bhforáiltear sa Treoir sin.

(113)Ina theannta sin, soláthraítear leis an Rialachán seo forálacha níos soiléire maidir le freagracht leathnaithe táirgeora ná na cinn a leagtar síos i dTreoir 2000/53/CE. Ó tharla go mbíonn roinnt ama i gceist le scéimeanna den sórt sin agus na forálacha náisiúnta is gá maidir le húdarú táirgeoirí agus eagraíochtaí um fhreagracht táirgeoirí a bhunú, ba cheart cur i bhfeidhm na bhforálacha sin a chur siar. Ba cheart forálacha comhfhreagracha Threoir 2000/53/CE leanúint de bheith i bhfeidhm go dtí go mbeidh feidhm ag na forálacha sa Rialachán seo chun leanúnachas a áirithiú maidir leis na táirgeoirí a mhaoiníonn na costais a bhaineann le feithiclí i ndeireadh a ré a bhailiú.

(114)Tá ceanglais nua sa Rialachán seo maidir le cóireáil feithiclí a bhfuil a ré caite, go háirithe maidir le páirteanna agus comhpháirteanna a bhaint chun a n-athúsáid, a n-athmhonarú nó a n-athriochtú a chur chun cinn chomh maith le cáilíocht na bpróiseas athchúrsála a mhéadú. Teastaíonn am ó oibreoirí bainistithe dramhaíola chun iad féin a oiriúnú do na ceanglais nua sin agus dá bhrí sin, ba cheart a gcur i bhfeidhm a chur siar. Ba cheart forálacha comhfhreagracha Threoir 2000/53/CE leanúint de bheith i bhfeidhm go dtí go mbeidh feidhm ag na ceanglais sa Rialachán seo chun leanúnachas a áirithiú i dtaobh cóireáil feithiclí a bhfuil a ré caite.

(115)Chun leanúnachas a áirithiú, ba cheart feidhm a bheith ag na hoibleagáidí faoi Threoir 2000/53/CE maidir le tuairisciú agus na hoibleagáidí gaolmhara maidir le tarchur sonraí chuig an gCoimisiún go dtí go nglacfaidh an Coimisiún na rialacha nua maidir le ríomh agus na formáidí tuairiscithe nua faoin Rialachán seo.

(116)Ba cheart cur i bhfeidhm na bhforálacha uile a bhaineann le feithiclí de chatagóir L ▌agus feithiclí de chatagóirí M2, M3, N2, N3 agus O a chur siar chun am leordhóthanach a sholáthar d’oibreoirí chun na ceanglais nua a chomhlíonadh. Tá tábhacht ar leith ag baint leis sin a mhéid a bhaineann le ceadanna le haghaidh saoráidí cóireála údaraithe atá in ann díthruailliú a dhéanamh mar aon le tuilleadh cóireála ar na feithiclí sin.

(117)Ar mhaithe le soiléireacht, réasúnaíocht agus simpliú, ós rud é go bhfuil na rialacha uile maidir le cineálcheadú mótarfheithiclí i dtaca le hin-athúsáidteacht, in-athchúrsáilteacht agus in-aisghabhálacht na mótarfheithiclí sin sa Rialachán seo, ba cheart aisghairm Threoir 2005/64/CE a chur siar. Leis sin, soláthraítear am leordhóthanach do mhonaróirí chun a áirithiú go gcomhlíonann na cineálacha feithicle a dhearann agus a thógann siad na ceanglais chiorclaíochta agus d’údaráis chineálcheadaithe chun na rialacha nua a chur chun feidhme.

(118)Maidir le cuspóirí an Rialacháin seo, is é sin rannchuidiú le feidhmiú an mhargaidh aonair, na drochthionchair ó bhainistiú feithiclí a bhfuil a ré caite a chosc agus a laghdú agus ardleibhéal cosanta ar an gcomhshaol agus ar shláinte an duine a áirithiú, ós rud é nach féidir leis na Ballstáit iad a ghnóthú go leordhóthanach agus, de bharr go bhfuil gá le comhchuibhiú, gur fearr is féidir iad a ghnóthú ar leibhéal an Aontais, féadfaidh an tAontas bearta a ghlacadh, i gcomhréir le prionsabal na coimhdeachta a leagtar amach in Airteagal 5 den Chonradh ar an Aontas Eorpach. I gcomhréir le prionsabal na comhréireachta a leagtar amach san Airteagal sin, ní théann an Rialachán seo thar a bhfuil riachtanach chun na cuspóirí sin a ghnóthú.

(119) Tharraing an Ríocht Aontaithe siar as an Aontas Eorpach an 1 Feabhra 2020. Tugadh an Comhaontú um Tharraingt SiarComhaontú maidir le Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann a bheith ag tarraingt siar as an Aontas Eorpach agus as an gComhphobal Eorpach do Fhuinneamh Adamhach (IO L 29, 31.1.2020, lch. 7, ELI: http://data.europa.eu/eli/treaty/withd_2020/sign). i gcrích idir an tAontas Eorpach agus an Comhphobal Eorpach do Fhuinneamh Adamhach, de pháirt, agus an Ríocht Aontaithe, den pháirt eile. Tugadh i gcrích é le Cinneadh (AE) 2020/135 ón gComhairleCinneadh (AE) 2020/135 ón gComhairle an 30 Eanáir 2020 maidir le tabhairt i gcrích an Chomhaontaithe maidir le Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann a bheith ag tarraingt siar as an Aontas Eorpach agus as an gComhphobal Eorpach do Fhuinneamh Adamhach (IO L 29, 31.1.2020, lch. 1, ELI: http://data.europa.eu/eli/dec/2020/135/oj). agus tháinig sé i bhfeidhm an 1 Feabhra 2020. Leis an gComhaontú um Tharraingt Siar, déantar foráil d’idirthréimhse ar tháinig deireadh léi an 31 Nollaig 2020. Ag deireadh na hidirthréimhse, scoir dlí an Aontais d’fheidhm a bheith aige sa Ríocht Aontaithe, agus tháinig an Prótacal maidir le hÉirinn/Tuaisceart Éireann (‘Creat Windsor’)Dearbhú Comhpháirteach Uimh. 1/2023 ón Aontas agus ón Ríocht Aontaithe sa Chomhchoiste a bunaíodh leis an gComhaontú maidir le Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann a bheith ag tarraingt siar as an Aontas Eorpach agus as an gComhphobal Eorpach do Fhuinneamh Adamhach an 24 Márta 2023 (IO L 102, 17.4.2023, lch. 87)., ar dlúthchuid den Chomhaontú um Tharraingt Siar é, i bhfeidhm. I gcomhréir le hAirteagal 5(4) de Chreat Windsor agus le pointe 9 d’Iarscríbhinn 2 a ghabhann le Creat Windsor, tá feidhm ag Treoir 2005/64/CE, chomh maith le gníomhartha dlí an Aontais lena gcuirtear chun feidhme, lena leasaítear nó lena n-ionadaítear an Treoir sin, maidir leis an Ríocht Aontaithe agus sa Ríocht Aontaithe i ndáil le Tuaisceart Éireann. Tagann an Rialachán seo in ionad Threoir 2005/64/CE agus dá bhrí sin bheadh feidhm aige maidir leis an Ríocht Aontaithe agus sa Ríocht Aontaithe i ndáil le Tuaisceart Éireann. I bhfianaise raon feidhme Chreat Windsor, is iomchuí, dá bhrí sin, a shonrú nár cheart feidhm a bheith ag forálacha áirithe den Rialachán seo maidir leis an Ríocht Aontaithe agus sa Ríocht Aontaithe i ndáil le Tuaisceart Éireann,