1.á chur in iúl go seasann sí i ndlúthpháirtíocht iomlán leis na híospartaigh uile, lena dteaghlaigh agus leis na daoine uile a ndearna na tuilte sa Rómáin difear dóibh ag deireadh mhí na Bealtaine agus go luath i mí an Mheithimh 2025, chomh maith leis na falscaithe sa Chipir i mí Iúil 2025 agus sa Spáinn i mí Lúnasa 2025, agus leis na húdaráis náisiúnta, réigiúnacha agus áitiúla a bhfuil baint acu leis na hiarrachtaí fóirithinte;

2.á chur in iúl gur geal léi an cinneadh mar fhoirm inbhraite agus infheicthe de dhlúthpháirtíocht an Aontais leis na saoránaigh agus leis na réigiúin a ndearna na tuilte agus na falscaithe sa Rómáin, sa Chipir agus sa Spáinn difear dóibh;

3.á athdhearbhú a thábhachtaí atá sé na tairbhí inláimhsithe a eascraíonn as Ciste Dlúthpháirtíochta an Aontais Eorpaigh (CDAE) a chur in iúl don phobal, agus chun feasacht na saoránach ar uirlisí agus cláir an Aontais agus ar dhlúthpháirtíocht na hEorpa a mhéadú tuilleadh tráth géarchéime, go háirithe sna limistéir atá buailte;

4.á mheabhrú go bhfuil buiséad teoranta ag CDAE agus nach féidir a mheas gurb é an t-aon ionstraim amháin é chun aghaidh a thabhairt ar mhórthubaistí nádúrtha; á iarraidh, dá bhrí sin, go ndéanfaí measúnú ar acmhainneacht airgeadais bhuiséad an Aontais; á chur i bhfáth gur gá dlús a chur lena nósanna imeachta uile agus iad a shimpliú chun a áirithiú go sroichfidh an chabhair na limistéir atá buailte a luaithe is féidir;

5.á thabhairt chun suntais go bhfuil méadú ag teacht ar líon na dtubaistí nádúrtha tromchúiseacha, millteacha agus marfacha san Eoraip agus á iarraidh ar na Ballstáit agus ar an gCoimisiún infheistíocht a dhéanamh i mbearta maidir le maolú ar an athrú aeráide agus oiriúnú don athrú sin chun caillteanais dhaonna agus eacnamaíocha a sheachaint; ag iarraidh ar na Ballstáit a chur san áireamh go mbíonn tionchar díréireach ag rioscaí aeráide ar dhaonraí leochaileacha mar gheall ar thosca socheacnamaíocha; ag tabhairt dá haire gur cheart do na Ballstáit tosaíocht a thabhairt do bhearta téarnaimh chun tacú leis na pobail atá buailte, go príomha na pobail leochaileacha, chun rochtain ar thithíocht leormhaith agus ar sheirbhísí bunriachtanacha a áirithiú le linn téarnaimh; á iarraidh go ndéanfaí iarrachtaí chun a áirithiú go sroichfidh cabhair CDAE a fhaighteoirí deiridh go pras, lena n-áirítear gnólachtaí, FBManna, teaghlaigh agus saoránaigh dá ndéantar difear, chomh maith le hatógáil bonneagair agus deisiú damáiste ábhartha, agus an measúnú tionchair comhfhreagrach agus sásraí rialaithe iomchuí ag gabháil leo go léir; á thabhairt chun suntais a thábhachtaí atá sé bonneagar criticiúil a athbhunú agus a threisiú, lena n-áirítear iompar, fuinneamh, bainistiú uisce, sláinte agus líonraí cumarsáide, chun athléimneacht na réigiún atá buailte a fheabhsú agus chun leochaileacht i leith tubaistí a bheidh ann amach anseo a laghdú;

6.á chur i bhfáth nach bhfuil in CDAE ach ionstraim leigheasach agus gur cheart don Aontas leanúint d’aghaidh a thabhairt ar oiriúnú don athrú aeráide agus ar mhaolú ar an athrú sin trí thacú le beartais Eorpacha agus náisiúnta chun tubaistí nádúrtha a chosc; á chur i bhfios go láidir go leagtar béim i dTuarascáil na Gníomhaireachta Eorpaí Comhshaoil Uimh. 1/2024 ‘Measúnú Eorpach ar Rioscaí Aeráide’ ar an ngá atá le gníomhaíocht maidir leis na rioscaí a shainaithnítear inti; á iarraidh ar na Ballstáit agus ar an gCoimisiún leanúint dá n-iarrachtaí athléimneacht a neartú, ullmhacht a fheabhsú agus chun rannchuidiú le cur chun feidhme na ngealltanas faoi Chomhaontú Pháras, agus acmhainneachtaí éifeachtacha maidir le cosc tubaistí, bainistiú riosca agus cosaint shibhialta á n-áirithiú ar fud an Aontais ag an am céanna; á chur i bhfáth freisin go bhfuil gá le bearta coisctheacha, ní hamháin chun damáiste amach anseo a mhaolú ach freisin chun géarú ar dhálaí riosca i ndiaidh eachtraí tubaisteacha a chosc, ar nós tuilte, falscaithe, sciorrthaí talún nó triomú lochanna agus aibhneacha; á chur i bhfios go láidir a thábhachtaí atá solúbthacht leormhaith idir na cláir éagsúla; á chur i bhfios go láidir nach mór rialú buiséadach dian a bheith ag gabháil le haon solúbthacht idir cláir chistiúcháin éagsúla chun dúbláil nó cur amú cistiúcháin a sheachaint, agus nach mór prionsabail na héifeachtúlachta buiséadaí agus na dtáscairí feidhmíochta spriocdhírithe a urramú go hiomlán;

7.á mheabhrú go gcuireann RESTORE IO L, 2024/3236, 23.12.2024, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2024/3236/oj. agus na bearta sonracha faoin gCiste Eorpach Talmhaíochta um Fhorbairt Tuaithe (CETFT) IO L, 2024/3242, 23.12.2024, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2024/3242/oj. cúnamh breise ar fáil do na Ballstáit atá thíos le tubaistí nádúrtha trí sholúbthacht bhreise maidir le húsáid na gcistí; á chur i bhfáth gur cheart do na Ballstáit leas a bhaint as na deiseanna nua sin;

8.á mheabhrú go bhfuil gá le sineirgí éifeachtacha le beartais agus cláir eile de chuid an Aontais agus á chur i bhfios go láidir gur cheart do na Ballstáit an leas is fearr is féidir a bhaint as deiseanna cistiúcháin, go háirithe Ciste Forbraíochta Réigiúnaí na hEorpa, Ciste Sóisialta na hEorpa+ agus na cláir forbartha tuaithe; á iarraidh ar an gCoimisiún measúnú a dhéanamh go pras ar aon iarratas réasúnaithe ó na Ballstáit chun cistí laistigh de na pleananna Náisiúnta Téarnaimh agus Athléimneachta a ath-leithdháileadh ar chúnamh i gcás tubaistí nádúrtha, i gcomhréir leis na rialacha a leagtar síos i Rialachán (AE) 2021/241 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle Rialachán (AE) 2021/241 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 12 Feabhra 2021 lena mbunaítear an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta (IO L 57, 18.2.2021, lch. 17, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2021/241/oj).; ag tathant ar na húdaráis ábhartha an comhordú iomchuí agus riachtanach a áirithiú idir an leibhéal náisiúnta, an leibhéal réigiúnach agus an leibhéal áitiúil chun a ráthú go ndáilfear cistí go trédhearcach, go cothrom, agus gan aon treallachas ar fud na gceantar uile a ndéantar difear dóibh;

9.á chur i bhfios go láidir nár cheart go ndéanfadh an cúnamh a sholáthraítear faoi CDAE dochar do chistiú an Aontais a fhaigheann na Ballstáit faoi bheartais nó cláir eile de chuid an Aontais; á mheabhrú gur féidir leis na Ballstáit Státchabhair a dheonú, i gcomhréir leis na rialacha is infheidhme de chuid an Aontais, go háirithe do ghnólachtaí talmhaíochta a d’fhulaing damáistí de dheasca tubaistí nádúrtha;

10.á mheabhrú a thábhachtaí is atá measúnú tapa láidir ar dhamáiste lena dtugtar an aird chuí ar na hiarmhairtí eacnamaíocha agus á iarraidh go ndéanfaí iarrachtaí oibríochtúla méadaithe ar mhaithe leis na meán-tréimhsí faoina ndéantar réamhíocaíochtaí a laghdú, agus buiséad an Aontais á chosaint ag an am céanna; á chur i bhfáth, ina leith sin, go bhfuil gá le trédhearcacht iomlán, faireachán éifeachtach agus rialú ex-post ar úsáid acmhainní CDAE, chun a áirithiú go sroichfidh cistí an Aontais na réigiúin agus na pobail atá buailte; ag tathant ar an gCoimisiún freisin féachaint ar na bealaí uile a d’fhéadfadh a bheith ann chun dlús a chur le slógadh CDAE;

11.á chur i bhfáth go bhfuil géarghá le cúnamh airgeadais láithreach a chur ar fáil trí CDAE do shaoránaigh, do theaghlaigh, do ghnólachtaí agus do phobail áitiúla atá buailte chomh tapa agus is féidir chun a áirithiú gur féidir leis an tacaíocht an Rómáin, an Chipir agus an Spáinn a bhaint amach go tráthúil; ag tathant ar an gCoimisiún freisin féachaint ar na bealaí uile is féidir chun dlús a chur le slógadh CDAE, go háirithe trí na rialacha reatha a leasú agus réamhíocaíochtaí níos airde a dheonú do thíortha iarrthacha; á chur i bhfáth a thábhachtaí atá sé an t-am idir cur isteach iarratais ar chúnamh CDAE agus an cinneadh maoiniúcháin a laghdú; á chur i bhfios go láidir gur gá nósanna imeachta inmheánacha a shimpliú agus dlús a chur leo gan an bonn a bhaint ón gcothromaíocht institiúideach, go háirithe cearta Pharlaimint na hEorpa mar bhrainse amháin den údarás buiséadach;

12.á iarraidh ar an gCoimisiún oibriú i ndlúthchomhar le húdaráis na Rómáine chun tacú le hatógáil thapa Mhianach Salainn Praid agus na bpobal máguaird a ndéantar difear dóibh, agus aitheantas á thabhairt dá thábhacht straitéiseach uathúil d’athléimneacht eacnamaíoch réigiúnach, d’fhostaíocht, do thurasóireacht, do shláinte phoiblí, do bhonneagar criticiúil agus do bhonneagar bainistithe uisce; á iarraidh, i ndáil leis sin, go ndéanfaí ionstraimí cistiúcháin ábhartha uile an Aontais a shlógadh go hiomlán agus go n-úsáidfí an tsolúbthacht is mó atá ar fáil faoi rialacha reatha an Aontais, chun dlús a chur leis an téarnamh, chun seirbhísí bunriachtanacha a athbhunú, chun tacú leis an ngeilleagar áitiúil agus chun athléimneacht fhadtéarmach an réigiúin a neartú i gcoinne rioscaí a bhaineann le tuilte amach anseo; á iarraidh ar an gCoimisiún, i bhfianaise scála na ndúshlán agus a dtionchair shóisialta agus eacnamaíoch, ionstraimí airgeadais breise agus sásraí dlúthpháirtíochta breise a shainaithint chun tacú leis na hoibrithe agus na réigiúin a ndéantar difear dóibh, lena n-áirítear solúbthacht níos mó maidir le húsáid chistí an Bheartais Chomhtháthaithe, slógadh Chiste Sóisialta na hEorpa Plus (CSE+), an Chiste Eorpaigh um Choigeartú don Domhandú d’Oibrithe Iomarcacha (CED), agus aon ionstraime airgeadais ábhartha eile de chuid an Aontais;

13.ag formheas an chinnidh atá i gceangal leis an rún seo;

14.á threorú dá hUachtarán an cinneadh seo a shíniú in éineacht le hUachtarán na Comhairle agus a shocrú go ndéanfar é a fhoilsiú in Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh;

15.á threorú dá hUachtarán an rún seo, mar aon leis an iarscríbhinn a ghabhann leis, a chur ar aghaidh chuig an gComhairle agus chuig an gCoimisiún.