1.podkreśla, że postępy na drodze do przystąpienia do UE, stanowiące proces rzeczywiście oparty na osiągnięciach, są uzależnione od pełnego poszanowania wartości UE oraz przestrzegania zasad demokracji, praworządności i praw podstawowych, z których wszystkie są zapisane w kryteriach kopenhaskich; podkreśla, że wiąże się to nie tylko z przyjęciem reform, ale również z ich dokładnym i pełnym wdrożeniem, ponieważ utrzymująca się luka między dostosowaniem przepisów a ich skutecznym wdrożeniem nadal osłabia postępy Serbii; podkreśla, że droga każdego państwa do integracji z UE musi być oceniana indywidualnie i że żadnego państwa nie należy wiązać z innym lub traktować jako części pakietu; podkreśla, że nie ma drogi na skróty, jeśli chodzi o wartości i podstawowe zasady UE, ponieważ przystąpienie do UE jest procesem technicznym i politycznym;

2.zauważa, że zgodnie ze sprawozdaniem Komisji z 2025 r. odnotowano pewien poziom przygotowania i częściowe wdrożenie zaleceń Komisji; ubolewa jednak, że główne zobowiązania Serbii określone w dokumencie roboczym z listopada 2024 r., mające na celu usunięcie przeszkód, które wciąż uniemożliwiają otwarcie klastra 3, pozostają w dużej mierze niezrealizowane; ubolewa w związku z tym nad niedawną podburzającą retoryką rządu wymierzoną w kraje, które nie poparły otwarcia klastra 3;

3.podkreśla, że należy zachować wiarygodność procesu rozszerzenia poprzez stosowanie rygorystycznych i sprawiedliwych warunków, przy jednoczesnym zapewnieniu należytego uznania wysiłków reformatorskich w stosownych przypadkach;

4.przypomina o podjętym przez Serbię zobowiązaniu, że członkostwo w UE jest jej celem strategicznym, jednak zauważa, że deklarowane zobowiązania często nie znalazły odzwierciedlenia w praktyce, czego przykładem była m.in. nieobecność najwyższych przedstawicieli Serbii na szczycie UE–Bałkany Zachodnie w grudniu 2025 r.; podkreśla, że ta utrzymująca się rozbieżność wymaga wyjaśnienia europejskiego kursu obranego przez Serbię; wzywa Serbię do wyraźnego wykazania trwałego zaangażowania na rzecz wartości i standardów UE oraz do konsekwentnego realizowania jej zobowiązania na rzecz członkostwa w UE;

5.ponownie podkreśla, że Bałkany Zachodnie mają strategiczne znaczenie dla bezpieczeństwa i stabilności całej UE w obecnym kontekście geopolitycznym; wskazuje, że ze względu na rozmiar i położenie geopolityczne Serbia ma bezpośredni wpływ na ogólną stabilność regionu; w związku z tym potępia podejmowaną przez Serbię próbę ustanowienia strefy wpływów i jej działania podważające suwerenność krajów sąsiadujących;

6.ponownie podkreśla, że Serbia pilnie musi jasno i konsekwentnie wykazać swoje ukierunkowanie geopolityczne na UE, w tym poprzez pełne dostosowanie się do wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa UE (WPZiB), w szczególności do środków ograniczających wprowadzonych przez UE w kontekście rosyjskiej wojny napastniczej przeciwko Ukrainie, i wyraża poważne zaniepokojenie tym, że Serbia wciąż nie dostosowuje się w pełni do unijnej WPZiB; ubolewa, że poziom jej dostosowania należy do najniższych ze wszystkich krajów kandydujących; zauważa, że brak dostosowania Serbii do polityki zagranicznej UE, w tym nieprzyjęcie środków ograniczających, jest niezgodny z jednym z celów szczegółowych określonych w art. 3 rozporządzenia w sprawie Instrumentu Wsparcia Reform i Wzrostu Gospodarczego Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1449 z dnia 14 maja 2024 r. w sprawie ustanowienia Instrumentu Wsparcia Reform i Wzrostu Gospodarczego na Bałkanach Zachodnich (Dz.U. L, 2024/1449, 24.5.2024, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2024/1449/oj).; ponownie wyraża pogląd, że pełne dostosowanie pozostaje niepodlegającym negocjacjom wymogiem przystąpienia; z zadowoleniem przyjmuje niedawne dostosowanie Serbii do decyzji Rady (WPZiB) 2026/438 Decyzja Rady (WPZiB) 2026/438 z dnia 23 lutego 2026 r. zmieniająca decyzję (WPZiB) 2022/266 w sprawie środków ograniczających w odpowiedzi na nielegalne uznanie, okupację lub aneksję przez Federację Rosyjską niektórych niekontrolowanych przez rząd obszarów Ukrainy (Dz.U. L, 2026/438, 23.2.2026, ELI: http://data.europa.eu/eli/dec/2026/438/oj). i (WPZiB) 2025/490 Decyzja Rady (UE) 2025/490 z dnia 18 lutego 2025 r. w sprawie zawarcia w imieniu Unii Europejskiej Umowy o udziale Republiki Chorwacji w Europejskim Obszarze Gospodarczym i trzech powiązanych z nią umów (Dz.U. L, 2025/490, 18.3.2025, ELI: http://data.europa.eu/eli/dec/2025/490/oj)., przypominając jednak, że selektywne dostosowanie jest niewystarczające;

7.ubolewa, że Serbia nadal utrzymuje bliskie więzi i pogłębia partnerstwo z Rosją, co budzi obawy co do jej strategicznej orientacji i podważa wiarygodną drogę do członkostwa w UE; podkreśla, że droga Serbii do integracji z UE wymaga jasnego wyboru strategicznego; podkreśla, że polityka balansowania między UE a innymi podmiotami geopolitycznymi jest niezgodna z zaufaniem politycznym oczekiwanym od kraju kandydującego; wzywa władze serbskie do zaprzestania publicznych komunikatów i działań sprzecznych z kluczowymi stanowiskami UE w dziedzinie polityki zagranicznej i bezpieczeństwa;

8.jest głęboko zaniepokojony inwestycjami Rosji i Chin w Serbii oraz rosnącym wpływem tych krajów na procesy polityczne i gospodarcze w regionie; potępia wizytę wysokiego szczebla w Belgradzie w marcu 2026 r. ministra rozwoju gospodarczego Federacji Rosyjskiej, który znajduje się na unijnej liście sankcyjnej; wzywa do natychmiastowego zamknięcia tzw. rosyjsko-serbskiego centrum humanitarnego w Niszu, które zapewnia rosyjskiej agencji wywiadowczej GRU bazę do prowadzenia działań z kraju kandydującego, oraz wzywa Serbię do zakończenia wszelkiej współpracy wojskowej z Rosją, ponieważ budzi to uzasadnione wątpliwości co do strategicznej orientacji Serbii i jej dostosowania się do interesów bezpieczeństwa UE; potępia rosyjskie obce ingerencje w Serbii; przypomina, że Serbia jest aktywnie wykorzystywana jako regionalna platforma do rozpowszechniania dezinformacji i kampanii wprowadzających w błąd w całym regionie Bałkanów Zachodnich;

9.wyraża zaniepokojenie trwającą koncentracją potencjału wojskowego Serbii w połączeniu z coraz bardziej wrogą retoryką wobec krajów sąsiadujących, a także pogłębieniem współpracy Serbii z Chinami w zakresie bezpieczeństwa i obrony, w tym ćwiczeniami sił specjalnych i rozszerzeniem porozumień strategicznych, a także rosnącą obecnością chińskich technologii bezpieczeństwa i nadzoru; zdecydowanie potępia niedawne nabycie przez Serbię chińskich pocisków balistycznych powietrze-ziemia CM-400AKG; ostrzega, że ta koncentracja potencjału wojskowego zmienia równowagę bezpieczeństwa regionalnego oraz zagraża stabilności regionalnej i stosunkom dobrosąsiedzkim z sąsiadującymi państwami członkowskimi NATO; podkreśla, że takie zamówienia są sprzeczne z WPZiB UE i budzą poważne wątpliwości co do orientacji geopolitycznej Serbii; podkreśla, że duże zamówienia w dziedzinie obronności od autorytarnych strategicznych konkurentów UE wymagają pełnej przejrzystości i starannej oceny ich wpływu na stabilność regionalną, interoperacyjność i deklarowaną przez Serbię orientację europejską; z zaniepokojeniem odnotowuje niedawne porozumienie o współpracy między serbską partią rządzącą a Komunistyczną Partią Chin, które budzi dodatkowe wątpliwości co do strategicznego zaangażowania Serbii w dążenie do integracji z UE;

10.potępia fakt, że Serbia stała się dla rosyjskich służb wywiadowczych bazą do prowadzenia działań sabotażowych w Europie; wyraża poważne zaniepokojenie wiarygodnymi doniesieniami wskazującymi, że Serbia stała się kluczowym ośrodkiem operacyjnym rosyjskich działań hybrydowych i destabilizujących w Europie; odnotowuje w szczególności udokumentowane przypadki, w których osoby rekrutowane i finansowane przez podmioty powiązane z rosyjskim wywiadem prowadziły skoordynowane prowokacje i działania mające na celu podżeganie do napięć etnicznych i religijnych w państwach członkowskich UE; odnotowuje ponadto doniesienia o zorganizowanych sieciach działających z terytorium Serbii, w tym o szkoleniu i rozmieszczaniu osób w celu prowadzenia działań destabilizujących w innych krajach europejskich i w sąsiedztwie UE; wzywa władze serbskie do podjęcia natychmiastowych i skutecznych środków w celu prowadzenia dochodzeń w sprawie takich działań, zapobiegania im i ich ścigania;

11.wyraża ubolewanie z powodu wstrzymania się Serbii od głosu podczas głosowania nad rezolucją Zgromadzenia Ogólnego ONZ z lutego 2026 r. popierającą sprawiedliwy i trwały pokój na Ukrainie; uważa, że takie głosowania jeszcze bardziej osłabiają zaufanie do strategicznego zaangażowania Serbii na rzecz integracji europejskiej;

12.wyraża zaniepokojenie faktem, że Serbia zachowuje status obserwatora w Zgromadzeniu Parlamentarnym Organizacji Układu o Bezpieczeństwie Zbiorowym – strukturze bezpieczeństwa kierowanej przez Federację Rosyjską – i nadal wdraża umowę o wolnym handlu z Euroazjatycką Unią Gospodarczą;

13.ubolewa, że Serbia poczyniła ograniczone postępy w spełnianiu kryteriów członkostwa w UE w wielu innych rozdziałach negocjacyjnych lub nie poczyniła ich wcale; odnotowuje utworzenie zespołu operacyjnego mającego na celu przyspieszenie wdrażania reform związanych z UE; wzywa Serbię do podjęcia konkretnych i kompleksowych działań świadczących o jej zaangażowaniu we wdrażanie reform wymaganych na drodze do członkostwa w UE; przypomina, że negocjacje akcesyjne z Serbią mogą posunąć się do przodu dopiero wtedy, gdy Serbia dostosuje się do sankcji UE wobec Rosji oraz w oparciu o wymierne i trwałe postępy w klastrze dotyczącym kwestii podstawowych, a zwłaszcza w obszarze praworządności, wolnych i uczciwych wyborów, walki z korupcją i przestępczością zorganizowaną, niezawisłości sądów, wolności mediów i reformy administracji publicznej oraz funkcjonowania instytucji demokratycznych; wzywa Komisję do ścisłego stosowania zasady „najpierw kwestie podstawowe” oraz do odzwierciedlenia wszelkiego istotnego regresu w tempie i intensywności wsparcia finansowego udzielanego w ramach instrumentów przedakcesyjnych;

14.przypomina, że przystąpienie do UE jest procesem obejmującym całe społeczeństwo, i wzywa rząd Serbii do promowania wśród ludności Serbii znaczenia przystąpienia do UE oraz korzyści z niego płynących i obowiązków z nim związanych, a także wsparcia finansowego UE i reform związanych z przystąpieniem; wzywa UE i jej instytucje do zintensyfikowania działań komunikacyjnych i informacyjnych w Serbii, aby lepiej podkreślić wpływ wsparcia UE i płynące z niego korzyści;

15.ponownie wzywa Serbię do poczynienia wiarygodnych postępów i zwiększenia wysiłków na rzecz przeciwdziałania zagranicznym i krajowym manipulacjom informacjami i ingerencjom w informacje, w tym dezinformacji i antyunijnej oraz antyzachodniej retoryce, które mają również negatywny wpływ poza Serbią w całym regionie;

16.ubolewa nad niskim poparciem dla członkostwa w UE w Serbii, które jest wynikiem długotrwałej manipulacyjnej narracji antyunijnej rozpowszechnianej przez media kontrolowane przez rząd oraz przez niektórych wyższych urzędników serbskich i członków partii rządzącej, w tym na najwyższym szczeblu; apeluje do Serbii, aby zwalczała dezinformację, w tym na temat rosyjskiej agresji na Ukrainę, a w szczególności aby zakończyła własne, sponsorowane przez państwo kampanie dezinformacyjne, przy jednoczesnym promowaniu spójnej i konstruktywnej orientacji unijnej; wzywa UE do zacieśnienia współpracy z serbskimi organizacjami pozarządowymi w celu wzmocnienia odporności demokratycznej i przeciwdziałania zagrożeniom hybrydowym; wyraża głębokie ubolewanie z powodu ciągłej, spójnej i systematycznej antyzachodniej narracji w mediach serbskich, przy czym UE jest w przeważającej mierze przedstawiana w negatywnym świetle, podczas gdy Rosja, Chiny, a także – w coraz większym stopniu – Stany Zjednoczone, są przedstawiane w pozytywny sposób;

17.ze szczególnym zaniepokojeniem odnotowuje ustalenie Komisji, że Serbia nie podjęła żadnych działań w celu przeciwdziałania obcym manipulacjom informacjami i ingerencjom; wzywa Serbię do niezwłocznego przyjęcia i wdrożenia kompleksowych krajowych ram odporności demokratycznej, obejmujących jasne obowiązki instytucjonalne, regularną sprawozdawczość publiczną i ochronę niezależnych organów nadzoru; zachęca UE do wzmocnienia komunikacji strategicznej i obecności w Serbii w celu przeciwdziałania narracjom antyunijnym; wzywa władze serbskie do ścigania i likwidowania wszelkich sieci dezinformacyjnych działających z terytorium Serbii oraz do zacieśnienia współpracy z państwami członkowskimi UE i krajami partnerskimi w zakresie przeciwdziałania zagrożeniom hybrydowym i obcym ingerencjom; wzywa Komisję do wyjaśnienia z odnośnymi platformami internetowymi zawieszenia szeregu profili mediów znanych z krytykowania rządu serbskiego;

18.stanowczo odrzuca wszelkie zarzuty stawiane przez serbskich urzędników, jakoby UE i niektóre jej państwa członkowskie miały uczestniczyć w organizacji protestów studenckich trwających od listopada 2024 r. w celu wywołania „kolorowej rewolucji”; ubolewa nad faktem, że najwyżsi urzędnicy państwowi aktywnie rozpowszechniają teorie spiskowe, wedle których zawalenie się dachu jest aktem sabotażu lub atakiem terrorystycznym przeprowadzonym i popieranym przez państwa członkowskie UE; ponownie zdecydowanie potępia bezprawne aresztowanie i wydalenie obywateli UE, którzy złożyli oświadczenia popierające protestujących studentów; odrzuca również nieuzasadnione zarzuty władz serbskich, jakoby Chorwacja ingerowała w przebieg wyborów lokalnych w marcu 2026 r. i była w nie zaangażowana; potępia wszystkie takie fałszywe zarzuty;

19.potępia niedopuszczalne zachowanie, obelgi, oszczerstwa i nawoływanie do nienawiści pod adresem posłów do Parlamentu Europejskiego i innych polityków, w tym członków delegacji Komisji Spraw Zagranicznych do Serbii w styczniu 2026 r.; ubolewa w tym kontekście nad oświadczeniami prezydenta Serbii z września 2025 r., w których odnosi się on do posłów do Parlamentu Europejskiego w obraźliwy sposób;

20.ponownie wyraża zaniepokojenie ugodowym podejściem Komisji do Serbii w kontekście trwającego od lat odchodzenia tego kraju od praworządności, demokracji i praw podstawowych, a także jego destabilizującego wpływu na cały region; wzywa Komisję, by stała na straży podstawowych wartości UE, używając klarowniejszego języka wobec Serbii i konsekwentnie odnosząc się do jej istotnych niedociągnięć, braku postępów, a nawet regresu; z zadowoleniem przyjmuje pierwsze postępy komisarz ds. rozszerzenia w usuwaniu niedociągnięć Serbii oraz zapowiedziane zawieszenie funduszy przeznaczonych dla Serbii w związku z reformami legislacyjnymi; ostrzega przed ewentualnymi systematycznymi próbami utrudniania przez Serbię przyspieszonych postępów krajów sąsiadujących na drodze do członkostwa w UE, zwłaszcza w kontekście stagnacji Serbii na ścieżce akcesyjnej; wzywa Serbię, by ściślej dostosowała swoją politykę wizową do unijnego wykazu państw trzecich, których obywatele muszą posiadać wizy;

21.wyraża zaniepokojenie pogłębiającym się kryzysem politycznym w Serbii w związku z masowymi protestami, do których dochodzi w całym kraju od listopada 2024 r. i które odzwierciedlają reakcję serbskich obywateli na systemową korupcję oraz brak rozliczalności i przejrzystości w tym kraju; zauważa, że misja informacyjna Parlamentu w styczniu 2026 r. wskazała na rosnącą polaryzację, ograniczony dialog parlamentarny i osłabienie zaufania instytucjonalnego jako główne czynniki przyczyniające się do tej sytuacji; jest zaniepokojony, że w wielu dziedzinach korupcja jest nadal powszechna i że postępy wymagają silnej woli politycznej, aby skutecznie zwalczać korupcję, a także zdecydowanej reakcji wymiaru sprawiedliwości w sprawach karnych dotyczących korupcji na wysokim szczeblu;

22.zauważa z zaniepokojeniem, że Serbia odnotowała najgorszy wynik od dwóch dekad według wskaźnika postrzegania korupcji za 2025 r. opracowanego przez Transparency International; uważa, że jest to kolejny sygnał ostrzegawczy wskazujący na słabość instytucji i niewystarczającą rozliczalność; wyraża zadowolenie z przyjęcia krajowej strategii antykorupcyjnej na lata 2024–2026; wzywa władze serbskie do zapewnienia pełnej zgodności z zaleceniami serbskiej Rady Antykorupcyjnej; wyraża obawy co do niezależności serbskiej Agencji ds. Zapobiegania Korupcji;

23.odnotowuje, że wciąż toczy się śledztwo w sprawie zawalenia się dachu dworca kolejowego w Nowym Sadzie w 2024 r., i ubolewa, że nie poczyniono żadnych znaczących postępów; ubolewa nad brakiem jasności co do śledztwa, w tym sprzecznymi oświadczeniami urzędników, a także możliwą manipulacją lub niedbałym przekazywaniem dowodów; zdecydowanie potępia wszelkie nienależne naciski, jakim poddawana jest prokuratura prowadząca tę sprawę; ponownie apeluje o pełną przejrzystość, rozliczalność i niezawisłość sądów w odnośnych postępowaniach;

24.przypomina, że tragedia w Nowym Sadzie obnażyła dalsze słabości strukturalne w serbskiej administracji publicznej oraz niedobory przejrzystości, rozliczalności i praworządności, które pozostają kluczowymi obszarami reform dla każdego kraju kandydującego ubiegającego się o członkostwo w UE; ostrzega przed powtarzającym się schematem udzielania zamówień publicznych chińskim przedsiębiorstwom i realizowania zamówień przez chińskie przedsiębiorstwa, które nie zapewniają wystarczającej przejrzystości, kontroli publicznej ani rozliczalności, oraz podkreśla potrzebę zapewnienia pełnej zgodności z normami i zasadami UE dotyczącymi zamówień publicznych;

25.uważa, że najlepszą metodą na rozwiązanie kryzysu politycznego w Serbii jest przeprowadzenie prawdziwie wolnych i uczciwych wyborów; apeluje o pełną realizację wszystkich zaleceń ODIHR w sposób przejrzysty i inkluzywny oraz podkreśla, że wymaga to m.in. położenia kresu presji na wyborców, w tym zastraszaniu i kupowaniu głosów, skutecznego zapobiegania niewłaściwemu wykorzystywaniu zasobów publicznych i administracyjnych, zapewnienia równych warunków działania wszystkim podmiotom politycznym, podjęcia działań w celu rozwiązania problemu stronniczości mediów oraz położenia kresu bezkarności za nieprawidłowości wyborcze i powiązane przestępstwa, na co wielokrotnie zwracały uwagę ODIHR i Komisja;

26.zdecydowanie potępia wrogą atmosferę, jaka towarzyszyła wyborom samorządowym przeprowadzonym 29 marca 2026 r. w 10 gminach; podczas tych wyborów misje obserwacyjne odnotowały liczne przypadki przemocy, groźby oraz nieprawidłowości w głosowaniu, w tym zastraszanie i presję na wyborców, ataki na dziennikarzy, studentów, działaczy i obserwatorów, przemoc wokół lokali wyborczych, równoległe listy wyborcze i rejestry wyborców, kupowanie głosów, przewożenie wyborców z innych miast do lokali wyborczych, naloty na biura partii opozycyjnych, niewłaściwe wykorzystanie zasobów administracyjnych i brak równych warunków działania; wzywa władze krajowe do zapewnienia rozliczalności w drodze zdecydowanego, dokładnego i przejrzystego dochodzenia; odnotowuje wysoką frekwencję wyborczą jako pozytywną oznakę zaangażowania obywatelskiego; podkreśla, że wolne i uczciwe wybory wymagają skutecznej ochrony środowiska informacji wyborczej przed ukrytymi wpływami, skoordynowaną dezinformacją i nadużywaniem przewagi strukturalnej przez urzędujących; potępia atmosferę powszechnej przemocy i zastraszania, która regularnie panuje w Serbii w okresie wyborczym, gdzie zarówno dziennikarze, jak i obywatele spotykają się z systematycznymi utrudnieniami, groźbami fizycznej przemocy i bezpośrednimi atakami, co stanowi poważne pogorszenie się sytuacji demokratycznej, przy czym organy ścigania w wielu przypadkach nie podejmują żadnych działań;

27.ponawia apel o rzetelne i kompletne wdrożenie ustawy o jednolitym rejestrze wyborców, w tym w odniesieniu do dotrzymywania terminów prawnych i zapewnienia pełnej i skutecznej współpracy wszystkich odnośnych instytucji państwowych w zakresie kontroli tego rejestru; przypomina, że poprawa rejestru wyborców pozostaje kluczowym zaleceniem ODIHR i warunkiem wstępnym wiarygodnych wyborów; podkreśla, że właściwe wdrożenie tych środków ma zasadnicze znaczenie dla zapewnienia zaufania publicznego do dokładności i uczciwości rejestru wyborców, a tym samym zaufania publicznego do procesu wyborczego;

28.wyraża ubolewanie z powodu nasilenia aktów przemocy, napaści fizycznych, nielegalnej inwigilacji i zastraszania dziennikarzy, które osiągnęły punkt kulminacyjny podczas wyborów samorządowych w marcu 2026 r. i były dokonywane przez zamaskowanych napastników; wzywa do zwiększenia rozliczalności sprawców i do ich ścigania; ponownie podkreśla znaczenie wolności prasy dla krajów kandydujących do UE;

29.jest zaniepokojony rosnącą rolą obcych manipulacji informacjami i ingerencji (FIMI) oraz zagranicznych cyberoperacji, a także ingerencją w demokratyczne procesy wyborcze Serbii;

30.z zaniepokojeniem odnotowuje trwające zmiany redakcyjne w mediach i potępia zwiększoną presję na pozostałych niezależnych nadawców medialnych w ramach szerszego procesu zawłaszczania mediów; potępia dalsze działanie RT Balkan i Sputnik Srbija, które są wykorzystywane do propagowania prorosyjskich narracji i dezinformacji w regionie Bałkanów Zachodnich; przypomina, że sieci te są wykorzystywane do obchodzenia europejskich sankcji wobec Rosji; wzywa władze serbskie, by przeciwdziałały zagrożeniom hybrydowym i w pełni dostosowały się do decyzji Rady w sprawie zawieszenia działalności nadawczej stacji Sputnik i RT;

31.wyraża poważne zaniepokojenie poprawkami przyjętymi przez Zgromadzenie Narodowe 28 stycznia 2026 r. w celu zmiany kluczowych ustaw sądowych w trybie pilnym, bez konsultacji publicznych, zaangażowania organów sądowych i odpowiedniego uzasadnienia; podkreśla, że stanowi to kolejny poważny krok wstecz na drodze Serbii do przystąpienia do UE, ponieważ jeszcze bardziej osłabia niezależność sądów i autonomię prokuratury; ubolewa nad faktem, że tzw. ustawy Mrdicia zostały już wprowadzone w życie poprzez odwołanie prokuratorów ds. przestępczości zorganizowanej (TOK), co w praktyce oznacza cofnięcie postępów osiągniętych w reformach sądownictwa od czasu reformy konstytucyjnej z 2022 r., a tym samym sprawia, że apel o ich późniejsze uchylenie stał się bezprzedmiotowy; zauważa, że wstrzymano wdrażanie tych poprawek; wzywa do ich pilnego przeglądu, w pełni zgodnego z zaleceniami zawartymi w opinii Komisji Weneckiej, i wzywa władze serbskie do przedstawienia jasnego harmonogramu przywrócenia gwarancji niezależności sądów; wzywa Komisję do wstrzymania dalszych wypłat środków finansowych dla Serbii w ramach Instrumentu Wsparcia Reform i Wzrostu Gospodarczego na Bałkanach Zachodnich w kontekście przyjętych poprawek;

32.wyraża głębokie zaniepokojenie w związku z tym, że Serbia nie zapewniła ciągłości skutecznej współpracy sądowej z Agencją Unii Europejskiej ds. Współpracy Wymiarów Sprawiedliwości w Sprawach Karnych (Eurojust), ponieważ nie wyznaczyła na czas prokuratora łącznikowego, co doprowadziło do tymczasowego zamknięcia jej biura łącznikowego i negatywnie wpłynęło na bieżącą współpracę, przy czym według doniesień ponad 200 spraw zostało wstrzymanych lub boryka się z utrudnieniami; odnotowuje ponowne mianowanie prokuratora łącznikowego w Eurojuście i wzywa Serbię do kontynuowania właściwej współpracy sądowej i traktowania współpracy sądowej z agencjami UE jako podstawowego zobowiązania akcesyjnego; wzywa władze serbskie do zapewnienia pełnego i spójnego zaangażowania jako warunku wstępnego dalszej wypłaty środków;

33.wyraża ponadto zaniepokojenie coraz częstszymi przypadkami wywierania bezprawnego wpływu na sądownictwo w Serbii, w tym publicznymi atakami na sędziów i prokuratorów, oświadczeniami politycznymi podważającymi ich niezależność oraz próbami wywierania na nich presji za pomocą środków instytucjonalnych i ustawodawczych; ostrzega, że takie praktyki mogą wywołać efekt mrożący w odniesieniu do niezależnego podejmowania decyzji i jeszcze bardziej podważyć zaufanie publiczne do systemu wymiaru sprawiedliwości; podkreśla, że niezależność sądów musi być skutecznie chroniona zarówno w prawie, jak i w praktyce; wzywa władze serbskie do powstrzymania się od wszelkich działań lub retoryki, które mogą zagrozić niezależności sądownictwa, oraz do zapewnienia sędziom i prokuratorom bezpiecznego i sprzyjającego środowiska, by mogli wykonywać swoje obowiązki bez nacisków; potępia używanie przez serbskich urzędników języka nawołującego do przemocy;

34.wyraża zaniepokojenie utrzymującymi się oznakami zawłaszczania państwa, w tym nadmiernym wpływem politycznym na kluczowe instytucje, organy regulacyjne i administrację publiczną; podkreśla, że wzmocnienie niezależności i rozliczalności instytucjonalnej ma zasadnicze znaczenie dla przywrócenia zaufania publicznego i dla postępów na drodze do Europy;

35.wyraża zaniepokojenie faktem, że ustanowiona w konstytucji rola i bezstronność urzędu prezydenta są dodatkowo podważane przez nieustanne działania wyborcze i partyjną aktywność, w tym poprzez umieszczanie nazwiska prezydenta na listach kandydatów w wyborach samorządowych; potępia niewłaściwe wykorzystywanie urzędu publicznego i funduszy publicznych do celów politycznych partii rządzącej, w tym między innymi kampanii wyborczej i mobilizacji wyborców, co ostatecznie prowadzi do zatarcia granic między państwem a partią rządzącą;

36.ubolewa, że przerwanie prac parlamentarnych w połączeniu ze stałym trybem kampanii i dużą polaryzacją przyczynia się do braku funkcjonalności Zgromadzenia Narodowego; potwierdza swoją gotowość, aby za pomocą istniejących narzędzi i inicjatyw Parlamentu Europejskiego służących demokracji wspierać Zgromadzenie Narodowe i jego członków w procesach demokratycznych związanych z europejskim kursem Serbii, w tym właściwe funkcjonowanie parlamentu zgodnie z jego regulaminem; zachęca do dalszego wzmacniania dialogu parlamentarnego UE–Serbia i konstruktywnego zaangażowania w prace Komisji Parlamentarnej ds. Stabilizacji i Stowarzyszenia Parlamentu Europejskiego;

37.wyraża głębokie zaniepokojenie problemami systemowymi, o których zrobiło się głośno dzięki protestom studentów i różnym innym protestom w Serbii, takimi jak kwestie związane ze swobodami obywatelskimi, podziałem władzy, korupcją, ochroną środowiska oraz przejrzystością instytucjonalną i finansową, zwłaszcza w związku z projektami infrastrukturalnymi;

38.wyraża głębokie zaniepokojenie przyjęciem lex specialis, a następnie „autentyczną interpretacją” ustawy dotyczącej modernistycznego kompleksu Generalštab w Belgradzie, która w praktyce uchyla ramy prawne dotyczące ochrony dziedzictwa kulturowego i podważa pewność prawa; podkreśla, że takie doraźne środki ustawodawcze osłabiają praworządność, przewidywalność prawa i ogólną integralność systemu prawnego; wzywa władze serbskie do uchylenia tych środków i zapewnienia pełnej zgodności z przepisami konstytucyjnymi, przepisami dotyczącymi ochrony dziedzictwa i planowania przestrzennego;

39.przypomina, że zgodnie z warunkami określonymi w konstytucji ustawa o finansowaniu prowincji autonomicznej Wojwodina powinna była zostać przyjęta przed końcem 2008 r.; w związku z tym zachęca rząd, aby bez dalszej zwłoki przedstawił tę sprawę parlamentowi;

40.ponownie wyraża poparcie dla podstawowego prawa wszystkich obywateli Serbii, w tym studentów, do swobodnego wyrażania opinii i pokojowych protestów, w tym w celu wezwania do rozliczalności i reform demokratycznych bezpośrednio związanych z praworządnością, a także do dostosowania kraju do zasad i wartości UE;

41.potępia fakt, że w ostatnim roku pokojowi demonstranci, studenci, działacze i dziennikarze byli poddawani wielu represjom, w tym nadmiernemu użyciu siły i przemocy ze strony policji, arbitralnym zatrzymaniom i aresztowaniom, wygnaniu politycznemu, nielegalnemu nadzorowi, nękaniu i zastraszaniu ze względu na płeć w internecie, w tym rozpowszechnianiu bez zgody treści intymnych, niewłaściwemu wykorzystywaniu danych osobowych z rejestrów publicznych do odwetu na pokojowych demonstrantach i innym formom zastraszania oraz bezprawnemu wydalaniu; apeluje o ukierunkowane sankcje wobec osób odpowiedzialnych za poważne i systematyczne naruszenia prawa i łamanie praw człowieka w Serbii;

42.potępia falę przemocy wywołaną przez nieformalne gangi mające bliskie powiązania z partią rządzącą, które działają bezkarnie i atakują demonstrantów; wzywa władze Serbii do zapewnienia ochrony osobom uczestniczącym w pokojowych protestach;

43.apeluje o pilne, bezstronne i przejrzyste dochodzenia w sprawie wszystkich zarzutów dotyczących niepotrzebnego i nieproporcjonalnego użycia siły i bezprawnej inwigilacji demonstrantów; wzywa władze do zaprzestania ataków na obywateli w związku z ich legalną działalnością oraz do zapewnienia pełnego poszanowania praw politycznych;

44.jest nadal głęboko zaniepokojony doniesieniami m.in. Amnesty International i Fundacji SHARE, wskazującymi, że władze serbskie wykorzystywały nielegalne oprogramowanie szpiegowskie, takie jak Pegasus, do nadzorowania działaczy, dziennikarzy, członków społeczeństwa obywatelskiego i obywateli, oraz jest głęboko zaniepokojony brakiem reakcji odpowiednich instytucjonalnych lub niezależnych mechanizmów nadzorczych na przypadki stosowania oprogramowania szpiegowskiego; wzywa rząd Serbii do natychmiastowego zaprzestania takich praktyk, dokładnego zbadania wszystkich spraw i pociągnięcia winnych do odpowiedzialności; wzywa Komisję do podjęcia działań następczych w związku z tymi incydentami i do nakłonienia władz serbskich do zapewnienia pełnego i niezależnego dochodzenia; zdecydowanie potępia niedopuszczalne oświadczenia serbskiego ministra informacji i telekomunikacji z 4 kwietnia 2026 r. dotyczące przemocy policji wobec obywateli; wyraża głębokie zaniepokojenie wykorzystywaniem strategicznych powództw zmierzających do stłumienia debaty publicznej (SLAPP) przeciwko dziennikarzom śledczym i działaczom społeczeństwa obywatelskiego;

45.wyraża głębokie zaniepokojenie wiarygodnymi zarzutami dotyczącymi użycia broni akustycznej przeciwko pokojowym demonstrantom; odnotowuje brak szybkiego i przejrzystego dochodzenia w sprawie tego incydentu; przypomina o środku tymczasowym Rady Europy z kwietnia 2025 r. dotyczącym ochrony demonstrantów i podkreśla, że niezbadanie takich zarzutów może stanowić naruszenie europejskiej konwencji praw człowieka; wzywa władze serbskie do przeprowadzenia natychmiastowego i bezstronnego dochodzenia oraz do zapewnienia rozliczalności; zwraca uwagę, że Serbia kupuje chiński sprzęt i oprogramowanie po obniżonych cenach w celu wzmocnienia nadzoru nad swoimi obywatelami, w szczególności poprzez wdrożenie rozległych systemów nadzoru wideo i zaawansowane rozpoznawanie twarzy w przestrzeni publicznej dzięki współpracy z Huawei w ramach projektu „Bezpieczne miasto” realizowanego w Belgradzie; wyraża poważne zaniepokojenie doniesieniami, że władze serbskie wykorzystały fundusze przedakcesyjne UE do zakupu oprogramowania biometrycznego i kryminalistycznego od Papilon, rosyjskiego przedsiębiorstwa objętego sankcjami UE; wzywa Komisję do zapewnienia pełnej zgodności z unijnymi środkami ograniczającymi we wszystkich programach finansowanych przez UE; ubolewa nad prowadzoną przez władze serbskie kampanią zastraszania wymierzoną w pokojowo działających studentów, dziennikarzy i aktywistów, w której wykorzystuje się kontrowersyjny raport rosyjskiej Federalnej Służby Bezpieczeństwa (FSB), by fałszywie oskarżać protestujących o użycie armaty dźwiękowej podczas protestu na placu Sławija w Belgradzie 15 marca 2025 r.; podkreśla, że wykorzystywanie strachu jako broni do tłumienia sprzeciwu obywatelskiego jest całkowicie niedopuszczalne i niezgodne z podstawowymi wartościami UE; zdecydowanie potępia ostatnie ataki najwyższych rangą serbskich urzędników na posłów do Parlamentu Europejskiego, w tym fałszywe oskarżenia, jakoby rozpowszechniali oni kłamstwa i błędne informacje na temat protestu;

46.wyraża głębokie zaniepokojenie nasileniem ataków werbalnych, kampanii oszczerstw i nacisków na organizacje społeczeństwa obywatelskiego opowiadające się za praworządnością; wyraża ponadto zaniepokojenie faktem, że organizacje społeczeństwa obywatelskiego w Serbii stoją przed coraz większymi wyzwaniami, w tym restrykcyjnymi warunkami, ograniczeniami finansowania, nalotami policyjnymi i innymi formami zastraszania ze strony władz państwowych; podkreśla, jak ważne są warunki umożliwiające lokalnym, dynamicznym organizacjom społeczeństwa obywatelskiego uczestniczenie w kształtowaniu polityki, w tym w procesach integracji z UE, w sposób inkluzywny i konstruktywny; wzywa władze, by zapewniły społeczeństwu obywatelskiemu bezpieczne środowisko do swobodnego działania oraz by powstrzymały się od wszelkich działań podważających jego niezależność i pracę; potępia pogorszenie się warunków pracy dziennikarzy i mediów; wzywa Serbię do odwrócenia regresu w zakresie wolności słowa; zauważa z zaniepokojeniem, że w 2025 r. Serbia osiągnęła najniższy w historii wynik w światowym rankingu wolności prasy, zajmując 96. miejsce na 180 krajów, co plasuje ją na przedostatnim miejscu w Europie;

47.wyraża głębokie zaniepokojenie tworzeniem wrogiego środowiska dla niezależnych mediów i poszczególnych dziennikarzy poprzez ataki słowne ze strony najwyższych osobistości politycznych; wyraża poważne zaniepokojenie wzrostem liczby odnotowanych ataków na dziennikarzy w ubiegłym roku, w połączeniu ze spadkiem wskaźników ścigania, co sprzyja bezkarności; podkreśla utrzymujące się problemy strukturalne związane z własnością mediów, niewystarczającym nadzorem regulacyjnym i brakiem prawdziwego pluralizmu mediów; z zaniepokojeniem odnotowuje koncentrację własności mediów i nieproporcjonalny wpływ mediów prorządowych, co ogranicza pluralizm i przyczynia się do rozpowszechniania dezinformacji; wzywa władze serbskie do zapewnienia prawdziwie niezależnego i zróżnicowanego środowiska medialnego zgodnie ze standardami europejskimi;

48.z poważnym zaniepokojeniem zauważa, że serbski organ regulacyjny ds. mediów elektronicznych (REM) nadal nie jest w stanie skutecznie funkcjonować, ponieważ wciąż nie posiada pełnoprawnej i działającej rady, niezależnej od ingerencji politycznych; przypomina, że Zgromadzenie Narodowe drugi rok z rzędu nie wybrało członków Rady REM; podkreśla, że ciągły paraliż REM osłabia nadzór regulacyjny w okresie zwiększonej polaryzacji politycznej; przypomina, że Komisja wielokrotnie podkreślała potrzebę w pełni funkcjonującego i niezależnego REM jako kluczowego zabezpieczenia pluralizmu mediów; podkreśla kluczowe znaczenie zapewnienia niezależności i skutecznego funkcjonowania REM; z zadowoleniem przyjmuje udział organizacji społeczeństwa obywatelskiego, stowarzyszeń zawodowych i innych upoważnionych wnioskodawców w pluralistycznym procesie wyboru pomimo nieprawidłowości i naruszeń proceduralnych oraz uważa, że taki udział uwypukla potrzebę uznania wyniku procesu w celu usunięcia podstaw do wycofania należycie wybranych kandydatów; uważa, że wiarygodność zarówno procesu, jak i przyszłej Rady REM można przywrócić jedynie poprzez powrót do zgodnego z prawem etapu procedury i uznanie wyniku najnowszego inkluzywnego procesu selekcji;

49.obawia się o niezależność, wiarygodność i integralność serbskiego krajobrazu medialnego; podkreśla w szczególności rozpowszechnianie dezinformacji i prorosyjskiej propagandy przez media powiązane z państwem; wzywa rząd Serbii do podjęcia odpowiednich środków w celu zapewnienia przejrzystości mediów, dokładności informacji i poszanowania standardów dziennikarskich; wzywa Serbię do odwrócenia regresu w zakresie wolności mediów i do dostosowania się do europejskiego aktu o wolności mediów Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1083 z dnia 11 kwietnia 2024 r. w sprawie ustanowienia wspólnych ram dla usług medialnych na rynku wewnętrznym i zmiany dyrektywy 2010/13/UE (europejski akt o wolności mediów), Dz.U. L, 2024/1083, 17.4.2024, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2024/1083/oj).; podkreśla, że wzmocnienie umiejętności korzystania z mediów i umiejętności cyfrowych ma zasadnicze znaczenie dla przeciwdziałania dezinformacji, obcym manipulacjom informacjami i ingerencjom oraz antyunijnym narracjom, a także dla wzmocnienia odporności demokratycznej; wzywa Serbię do dalszego rozwijania i wdrażania kompleksowych i inkluzywnych inicjatyw na rzecz umiejętności korzystania z mediów w całym systemie edukacji;

50.z zaniepokojeniem odnotowuje szeroko zakrojone kontrolowanie przez partie polityczne nominacji w sektorze publicznym, agencjach państwowych, przedsiębiorstwach państwowych, radach nadzorczych i kluczowych organach regulacyjnych, ponieważ protekcja polityczna podważa profesjonalizm i rozliczalność administracji;

51.podkreśla znaczenie ochrony wolności akademickiej i autonomii instytucjonalnej zgodnie z zasadami europejskiego obszaru szkolnictwa wyższego; wyraża głębokie zaniepokojenie doniesieniami o presji finansowej, administracyjnej i fizycznej wywieranej na kadrę akademicką oraz o ingerencji czynników rządowych w autonomię instytucjonalną uniwersytetów, w tym groźbami politycznymi wobec rektora Uniwersytetu w Belgradzie i dziekanów uniwersytetów w całej Serbii, zwolnieniami kadry akademickiej i doniesieniami o interwencjach policji w pomieszczeniach uniwersytetów; wzywa władze serbskie do natychmiastowego zaprzestania tych praktyk i pełnego poszanowania autonomii uniwersytetów zgodnie z europejską konwencją praw człowieka; potępia presję polityczną wywieraną na uniwersytety i inne instytucje badawcze; potępia oczernianie profesorów, badaczy i innych pracowników akademickich w mediach prorządowych; potępia nalot policji na siedzibę Uniwersytetu w Belgradzie, transmitowany za pośrednictwem prorządowych tabloidów, który jest kolejną formą wywierania presji na środowisko akademickie i wolność akademicką oraz zastraszania ich;

52.zauważa z zaniepokojeniem, że postępowanie rządu serbskiego w dziedzinie edukacji i wolności akademickiej podważa standardy określone w rozdziałach 25 i 26, które są jedynymi rozdziałami tymczasowo zamkniętymi przez Serbię; wzywa Komisję do oceny, czy warunki tymczasowego zamknięcia rozdziałów 25 i 26 są nadal spełniane;

53.wyraża poważne zaniepokojenie rosnącą ingerencją polityczną w instytucje kulturalne w Serbii, w tym presją na programowanie artystyczne, struktury zarządzania i decyzje o finansowaniu, a także na instytucje ochrony dziedzictwa i specjalistów w tej dziedzinie; odnotowuje doniesienia o ograniczeniach w dostępie do treści kulturowych, podważających prawo obywateli do uczestnictwa w życiu kulturalnym, o anulowaniu programów kulturalnych, zwolnieniach osób zawodowo związanych z kulturą oraz naciskach na ekspertów zaangażowanych w ochronę dziedzictwa kulturowego; podkreśla, że wolność wypowiedzi artystycznej, autonomia instytucjonalna i niezależność zawodowa stanowią integralną część życia demokratycznego; wzywa władze serbskie do pełnego przestrzegania tych zasad zgodnie ze standardami europejskimi i europejską konwencją praw człowieka oraz do ustanowienia przejrzystego, opartego na osiągnięciach i odpolitycznionego zarządzania kulturą, zapewniającego sprawiedliwy i niezależny przydział środków publicznych oraz sprzyjające otoczenie dla sektora kultury i sektora kreatywnego wolne od ingerencji politycznych;

54.powtarza, że Serbia musi zapewnić spójne i skuteczne wdrażanie ram legislacyjnych i instytucjonalnych na rzecz ochrony praw podstawowych, zwłaszcza jeśli chodzi o polityki dotyczące przemocy wobec kobiet, deinstytucjonalizacji i przemocy wobec dzieci; wyraża zaniepokojenie utrzymującym się wysokim wskaźnikiem przemocy ze względu na płeć w Serbii, w tym jej wymiarem cyfrowym, i wzywa władze serbskie do zapewnienia reakcji za pomocą odpowiednich planów działania, finansowania i mechanizmów wdrażania;

55.wzywa Serbię do zapewnienia poszanowania praw wszystkich mniejszości narodowych w praktyce oraz do wykazania szczerego zaangażowania w rozwiązywanie nierozstrzygniętych kwestii, w tym dotyczących dostępu do edukacji, informacji, specjalnej przestrzeni medialnej, finansowania, udogodnień i posługi religijnej w językach mniejszości, a także pełnej reprezentacji na wszystkich szczeblach sprawowania rządów, w miarę możliwości zgodnie z zasadą wzajemności, a także ze wszystkimi odpowiednimi standardami europejskimi; ubolewa, że od 2025 r. mniejszości narodowe nie są reprezentowane na szczeblu ministerialnym, w szczególności jeśli chodzi o teki obejmujące prawa człowieka i prawa mniejszości; podkreśla, że chociaż serbskie ramy prawne i polityczne dotyczące ochrony mniejszości narodowych zasadniczo istnieją, nadal występują znaczne niedociągnięcia w ich skutecznym i spójnym wdrażaniu; odnotowuje znaczne opóźnienie w opracowaniu nowego planu działania na rzecz realizacji praw mniejszości narodowych, który ostatecznie przyjęto 28 maja 2026 r., i podkreśla pilną potrzebę szybkiego sfinalizowania i wdrożenia go przez Serbię; apeluje o dalsze konkretne środki, w tym jasne harmonogramy, odpowiednie zasoby i solidne mechanizmy monitorowania; wzywa do pełnego wdrożenia przepisów antydyskryminacyjnych oraz do wzmożenia wysiłków na rzecz zapewnienia niedyskryminacyjnego traktowania wszystkich mniejszości narodowych i innych mniejszości; apeluje o skuteczne dochodzenia i wyroki skazujące za przestępstwa motywowane nienawiścią; zdecydowanie potępia ataki, zastraszanie, branie na cel i nękanie społeczności mniejszościowych, w tym Słowaków, Rumunów, Bułgarów i Chorwatów, oraz używanie w prorządowych mediach obelg o charakterze etnicznym; podkreśla, że wymierne i weryfikowalne postępy w ochronie mniejszości powinny być traktowane jako część klastra dotyczącego kwestii podstawowych oraz że należy przewidzieć jasne punkty odniesienia i monitorowanie;

56.podkreśla, że dostęp do edukacji w językach mniejszościowych pozostaje w praktyce ograniczony i należy go zagwarantować na wszystkich szczeblach bez opóźnień lub przeszkód administracyjnych, zgodnie z podstawowymi prawami mniejszości; wzywa Serbię do ochrony i promowania dziedzictwa kulturowego i tradycji mniejszości narodowych tego kraju, w szczególności do stworzenia pozytywnej atmosfery dla edukacji w językach mniejszościowych, a także ubolewa nad łamaniem praw mniejszości w tym zakresie; podkreśla potrzebę zapewnienia wystarczającej liczby nauczycieli, podręczników i materiałów; wzywa Serbię do powstrzymania się od wykorzystywania tożsamości narodowych i zdecydowanie potępia odnotowane przypadki nawoływania do nienawiści wobec niektórych z nich;

57.uznaje rolę rad mniejszości narodowych, ale wyraża zaniepokojenie ich ograniczonymi zdolnościami i apeluje o odpowiednie wsparcie finansowe i instytucjonalne w celu zapewnienia ich niezależności;

58.zdecydowanie potępia podejmowane przez władze Serbii próby podważenia tożsamości narodowej społeczności w kraju; w tym kontekście wyraża zaniepokojenie promowaniem narracji takich jak tzw. naród szopski, które mają na celu wymazanie istnienia społeczności bułgarskiej i zaprzeczenie jej historycznym korzeniom, dziedzictwu kulturowemu i prawu do samookreślenia, chronionemu na mocy prawa międzynarodowego; wzywa Serbię do zapewnienia prawa do posługiwania się nazwiskami i językiem charakterystycznymi dla grup mniejszościowych, w tym kobiet w społeczności bułgarskiej; wyraża zaniepokojenie spadkiem demograficznym odnotowywanym w niektórych grupach mniejszościowych;

59.wzywa rząd serbski do zapewnienia równych praw mniejszości chorwackiej w Serbii, tak jak mniejszości serbskiej przysługują równe prawa w Chorwacji, oraz do wykazania szczerego zaangażowania na rzecz rozwiązania nierozstrzygniętych kwestii dotyczących mniejszości chorwackiej; wyraża ubolewanie z powodu działań Serbii zmierzających do zawłaszczenia chorwackiego dziedzictwa kulturowego i początków chorwackiej tradycji literackiej lub do zakwestionowania statusu języka chorwackiego; jednocześnie z zadowoleniem przyjmuje zatwierdzenie edukacji przedszkolnej w języku chorwackim w Tavankut; oczekuje, że pełne wdrożenie rozpocznie się natychmiast, i zachęca władze krajowe i lokalne do kontynuowania dialogu z Chorwacką Radą Narodową;

60.podkreśla sytuację mniejszości rumuńskiej w Serbii i wzywa władze, by podjęły działania niezbędne do umożliwienia jej pełnego korzystania z praw językowych, religijnych, edukacyjnych i kulturalnych, w tym poprzez ułatwienie dostępu do edukacji, obrzędów religijnych i mediów w języku rumuńskim, a także by promowały politykę sprzyjającą włączeniu społecznemu, która chroni tożsamość jej członków i ich udział w życiu publicznym; wzywa władze serbskie do powstrzymania się od wprowadzania rozróżnień między Wołochami i Rumunami; ubolewa nad sytuacją rumuńskiego Kościoła Prawosławnego w Serbii, którego państwo nie uznaje oficjalnie za tradycyjny kościół, co stwarza poważne wyzwania dla rumuńskich kościołów i duchownych, jeśli chodzi o sprawowanie kultu religijnego dla społeczności rumuńskiej;

61.ponownie wyraża zaniepokojenie restrykcyjnym i arbitralnym egzekwowaniem ustawy o pobycie stałym i tymczasowym w związku z unieważnianiem meldunku tysięcy Albańczyków w południowej Serbii; wzywa Ministerstwo Spraw Wewnętrznych do jak najszybszego opublikowania kompleksowych statystyk dotyczących obywateli objętych unieważnianiem meldunku w latach 2011–2024 w miejscowościach Medveđa, Bujanovac i Preševo, z podziałem według narodowości/pochodzenia etnicznego; podkreśla, że Ministerstwo Administracji Publicznej i Samorządu Terytorialnego musi zatrzymać proces usuwania obywateli z unieważnionym meldunkiem z jednolitego spisu wyborców;

62.wzywa Serbię do zapewnienia pełnego wdrożenia strategii integracji Romów, w tym odpowiedniego finansowania, koordynacji i monitorowania z udziałem społeczności romskich; apeluje o środki zapewniające równy dostęp do edukacji i zapobiegające segregacji;

63.wyraża zaniepokojenie rosnącymi wpływami politycznymi instytucji religijnych i wzywa władze do zapewnienia poszanowania sekularyzmu, równego traktowania i pełnego uznania wszystkich wspólnot religijnych;

64.potępia utrzymujący się klimat wrogości, dyskryminacji i mowy nienawiści wobec osób LGBTIQ+ w Serbii; wzywa Serbię do poprawy wdrażania przepisów dotyczących przestępstw z nienawiści, nawoływania do nienawiści i przeciwdziałania dyskryminacji; zachęca władze serbskie do niezwłocznego wznowienia procesu legislacyjnego dotyczącego ustawy o równouprawnieniu płci i ustawy o związkach osób tej samej płci w celu wzmocnienia ochrony praw podstawowych i zapewnienia zgodności z europejskimi standardami w zakresie równości i niedyskryminacji;

65.zauważa, że w sprawozdaniu w sprawie handlu ludźmi podkreślono, że właściwe organy w Serbii nie spełniają wszystkich minimalnych standardów w zakresie wyeliminowania handlu ludźmi, choć odnotowano zwiększone wysiłki w porównaniu z poprzednim okresem sprawozdawczym; wzywa władze do wyeliminowania tych niedociągnięć poprzez wzmocnienie podejścia skoncentrowanego na ofiarach, zapewnienie skutecznego i odstraszającego ścigania, poprawę koordynacji międzyinstytucjonalnej oraz zacieśnienie współpracy ze społeczeństwem obywatelskim zgodnie ze standardami międzynarodowymi;

66.oczekuje, że Serbia będzie w pełni współpracować z Kosowem, aby w końcu postawić przed sądem sprawców ataku terrorystycznego w Banjskiej z 2023 r.; ubolewa, że Serbia nadal nie pociągnęła sprawców do odpowiedzialności, a zwłaszcza Milana Radoičicia, byłego wiceprzewodniczącego Serbskiej Listy; przypomina, że wszystkie osoby odpowiedzialne za akty przemocy muszą zostać pociągnięte do odpowiedzialności i bezzwłocznie stanąć przed wymiarem sprawiedliwości, zgodnie z zasadami praworządności i sprawiedliwości proceduralnej; zdecydowanie potępia atak na kanał Ibar-Lepenac na północy Kosowa w listopadzie 2024 r. i wzywa do szybkiego zatrzymania sprawców i postawienia ich przed sądem; wzywa Serbię do bezzwłocznej odpowiedzi na złożony w styczniu 2025 r. wniosek Kosowa o wzajemną pomoc prawną w związku z tym atakiem oraz do pełnej współpracy w ramach dochodzenia;

67.uznaje ważną rolę Serbii w regionie Bałkanów Zachodnich, a jednocześnie zdecydowanie potępia wszelkie działania lub próby mające na celu ustanowienie strefy wpływów, która podważyłaby suwerenność i integralność terytorialną krajów sąsiadujących;

68.przypomina, że normalizacja stosunków z Kosowem i realizacja wszystkich porozumień osiągniętych w ramach dialogu między Belgradem a Prisztiną pozostają integralną częścią oraz podstawowym i niezbędnym elementem europejskiej perspektywy Serbii; podkreśla, że konkretne, trwałe i możliwe do zweryfikowania postępy w tej dziedzinie mają zasadnicze znaczenie dla wzmocnienia stabilności w regionie i rozwoju europejskiej perspektywy Serbii; podkreśla, że normalizacji tej nie można postrzegać jako kwestii drugorzędnej, lecz musi ona pozostać absolutnym priorytetem politycznym; zwraca uwagę na znaczenie dalszego wzmacniania wysiłków UE na rzecz ułatwiania kontaktów między stronami w celu przezwyciężenia obecnego impasu;

69.podkreśla, że stosunki dobrosąsiedzkie i współpraca regionalna są nadal kluczowymi elementami procesu rozszerzenia; podkreśla znaczenie rozwijania przez Serbię stosunków dobrosąsiedzkich, w szczególności poprzez wdrażanie umów z państwami członkowskimi UE;

70.podkreśla, że integracja europejska nie może iść w parze z koncepcją „serbskiego świata”, której celem jest podważenie pokoju i stabilności w regionie; podkreśla, że takie narracje są sprzeczne z zasadami stosunków dobrosąsiedzkich i współpracy regionalnej, które są podstawowymi elementami procesu przystąpienia do UE; podkreśla, że takie narracje zagrażają procesowi normalizacji stosunków z Republiką Kosowa; wzywa władze serbskie, by powstrzymały się od retoryki i działań, które mogą podsycać napięcia w regionie;

71.zdecydowanie potępia powtarzające się przypadki mowy nienawiści, wrogiej retoryki i podburzającej narracji skierowanej do krajów sąsiadujących, w szczególności Bułgarii, Chorwacji, Kosowa i Albanii, w tym przez urzędników publicznych i media; podkreśla, że taki dyskurs jest niezgodny z wartościami europejskimi i podważa zaufanie, pojednanie i stabilność w regionie; wzywa władze serbskie do aktywnego przeciwdziałania mowie nienawiści, zapewnienia rozliczalności oraz promowania klimatu szacunku i konstruktywnego dialogu w regionie;

72.ponawia apel o poprawę jakości dialogu przez zaangażowanie kobiet, większą przejrzystość wobec społeczeństwa i znaczące zaangażowanie społeczeństwa obywatelskiego;

73.ponownie wyraża pełne poparcie dla wspieranego przez UE dialogu i z zadowoleniem przyjmuje przedłużenie mandatu specjalnego przedstawiciela UE ds. dialogu między Belgradem a Prisztiną Petera Sørensena do 29 lutego 2028 r.;

74.ponownie podkreśla znaczenie konstruktywnego zaangażowania władz Kosowa i Serbii, tak aby przyspieszyć wdrażanie porozumienia w sprawie ścieżki normalizacji stosunków i załącznika wykonawczego do tego porozumienia, które pozostaje ważne i prawnie wiążące dla obu stron; wzywa zarówno Kosowo, jak i Serbię do pełnego wdrożenia porozumienia brukselskiego i umowy z Ochrydy, np. za pomocą ustanowienia stowarzyszenia lub wspólnoty gmin zamieszkanych w większości przez Serbów oraz zniesienia sprzeciwu Serbii wobec członkostwa Kosowa w organizacjach regionalnych i międzynarodowych, a także do unikania jednostronnych działań, które mogłyby osłabić dialog;

75.potępia powtarzającą się negatywną, agresywną i szowinistyczną retorykę serbskich przywódców politycznych skierowaną przeciwko krajom i narodom sąsiadującym, która podważa wysiłki na rzecz nawiązania stosunków dobrosąsiedzkich, w tym jeśli chodzi o niekonstytucyjne obchody Dnia Republiki Serbskiej, które zagrażają stabilności i integralności terytorialnej Bośni i Hercegowiny; wzywa Serbię do powstrzymania się od eskalacji narracji oraz do dopilnowania, aby jej polityka bezpieczeństwa i obrony była zgodna z wartościami europejskimi i zapewniała poszanowanie stosunków dobrosąsiedzkich;

76.potępia agresywną i podburzającą retorykę stosowaną przez prezydenta Serbii wobec sąsiadów, który bezpodstawnie twierdzi, że Chorwacja, Albania i Kosowo przygotowują się do ataku na Serbię, i który wykorzystuje to jako pretekst do zakupu chińskich pocisków naddźwiękowych;

77.ubolewa, że Serbia nadal usiłuje izolować sąsiadujące z nią Kosowo od społeczności międzynarodowej, prowadząc kampanie przeciwko uznaniu tego kraju lub wykluczając go z organizacji międzynarodowych; wzywa Serbię, aby przestała sprzeciwiać się wnioskowi Kosowa o członkostwo w Radzie Europy; taki sprzeciw narusza porozumienie między Kosowem a Serbią z 2013 r. w sprawie normalizacji stosunków;

78.wzywa Serbię, by aktywniej przeciwstawiała się negowaniu zbrodni wojennych i rewizjonizmowi historycznemu, zwłaszcza w odniesieniu do wojen w Chorwacji, Bośni i Hercegowinie oraz Kosowie; wzywa władze Serbii do zapewnienia sprawiedliwości ofiarom przez uznawanie i respektowanie wyroków sądowych w sprawie zbrodni wojennych, walkę z bezkarnością za zbrodnie wojenne oraz wspieranie krajowych prokuratorów w stawianiu sprawców przed sądem; zdecydowanie potępia powszechne publiczne negowanie międzynarodowych orzeczeń w sprawie zbrodni wojennych, w tym negowanie ludobójstwa w Srebrenicy; apeluje o włączenie negowania zbrodni wojennych i gloryfikacji zbrodniarzy wojennych do kodeksu karnego w celu ścigania wszelkich form zaprzeczania zbrodniom wojennym określonych w wyrokach Międzynarodowego Trybunału Karnego dla byłej Jugosławii i Międzynarodowego Trybunału Sprawiedliwości;

79.ubolewa, że Serbia nie wykazała rzeczywistego zaangażowania, by rozliczyć się ze swoją przeszłością oraz skutecznie zbadać i ścigać zbrodnie wojenne, o czym świadczy brak zarzutów wobec osób podejrzanych pełniących istotne funkcje, brak prokuratora generalnego ds. zbrodni wojennych od 2023 r. oraz powszechne publiczne negowanie międzynarodowych wyroków w sprawie zbrodni wojennych, w tym negowanie ludobójstwa w Srebrenicy; ubolewa nad ciągłym promowaniem skazanych zbrodniarzy wojennych przez partię rządzącą i za pośrednictwem prorządowych mediów, co zapewnia im przestrzeń dla rewizjonizmu historycznego i mowy nienawiści;

80.podtrzymuje swoje stanowisko w sprawie znaczenia otwarcia i publikacji archiwów wojennych oraz ponawia swój apel o otwarcie archiwów byłej Jugosławii, a w szczególności o zagwarantowanie dostępu do akt byłych jugosłowiańskich służb specjalnych (UDBA) i tajnych służb Jugosłowiańskiej Armii Ludowej (KOS) oraz o zwrot tych akt odpowiednim rządom sukcesorom na ich wniosek;

81.podkreśla potrzebę konstruktywnej współpracy regionalnej w rozliczaniu zbrodni wojennych poprzez unikanie konfliktów jurysdykcji i dopilnowanie, aby zbrodnie wojenne były ścigane bez jakiejkolwiek dyskryminacji, oraz podkreśla, że wszystkie nierozstrzygnięte kwestie w tym zakresie muszą zostać w pełni rozwiązane;

82.zauważa, że poważnym wyzwaniem i poważną przeszkodą dla normalizacji stosunków są nadal nierozwiązane sprawy osób zaginionych; wzywa Serbię do wzmożenia wysiłków na rzecz pojednania i do przyjęcia bardziej aktywnego podejścia; wzywa Serbię do pełnej współpracy z organami sądowymi państw członkowskich UE w dochodzeniach w sprawie zbrodni wojennych, w tym zbrodni przeciwko osobom zaginionym, oraz do dostarczenia wszelkich istotnych informacji, które umożliwiłyby ich identyfikację; wzywa do konstruktywnej współpracy dwustronnej z innymi zainteresowanymi państwami dzięki szybkiej wymianie informacji, w tym poprzez dostęp do dokumentacji i archiwów oraz poprzez rozwiązywanie spraw dotyczących osób zaginionych, rozstrzyganie spraw spadkowych, ściganie zbrodni wojennych i zwrot dóbr kultury; wzywa Serbię do ostatecznego przyjęcia od dawna zapowiadanej ustawy o osobach zaginionych w prawdziwie pluralistyczny i przejrzysty sposób;

83.potępia wykorzystywanie serbskiego Kościoła Prawosławnego jako narzędzia rozszerzenia serbskich wpływów w całym regionie i wzywa przywódców religijnych w tym kraju, by promowali przekazy, które sprzyjają stosunkom dobrosąsiedzkim i zrozumieniu między poszczególnymi krajami i religiami w regionie, a także aktywnie przyczyniali się do zapobiegania kulturze konfrontacji; wzywa do ochrony mniejszości religijnych w Serbii i Kosowie oraz do zapewnienia dostępu do miejsc kultu;

84.przypomina, że wsparcie w ramach planu reform i wzrostu gospodarczego jest uzależnione od poszanowania skutecznych mechanizmów demokratycznych, w tym wielopartyjnego systemu parlamentarnego, wolnych i uczciwych wyborów, pluralistycznych mediów, niezależnego sądownictwa, praworządności, wypełnienia wszystkich zobowiązań w zakresie praw człowieka i konstruktywnego zaangażowania w normalizację stosunków z Kosowem; z zaniepokojeniem zauważa, że w styczniu 2026 r. Komisja zatwierdziła jednak pierwszą wypłatę środków dla Serbii w ramach Instrumentu Wsparcia Reform i Wzrostu Gospodarczego na Bałkanach Zachodnich; wzywa Komisję do wyjaśnienia, w jaki sposób spełniono warunki wstępne; zauważa, że zapewnienie Serbii funduszy jest niewłaściwym sygnałem dla innych krajów ubiegających się o członkostwo w UE, sugerującym, że fundusze UE można uzyskać bez rzeczywistych postępów w zakresie reform związanych z przystąpieniem; uważa, że fundusze europejskie powinny lepiej wspierać reformy demokratyczne w tym kraju; wzywa do przeprogramowania odpowiednich istniejących i przyszłych funduszy UE w celu przekierowania większych środków na wspieranie reform sądownictwa, środków antykorupcyjnych, niezależnych mediów i organizacji społeczeństwa obywatelskiego oraz niezależnego sektora kultury, aby wspierać ich kluczową pracę; podkreśla, że wsparcie udzielane za pośrednictwem rządu serbskiego powinno zostać natychmiast zawieszone ze względu na brak wyraźnych i wiarygodnych postępów w dziedzinie praworządności, wolności mediów i warunków wyborczych;

85.zauważa, że proces przystąpienia do UE opiera się na zbliżeniu ustawodawstwa krajowego do dorobku prawnego UE; podkreśla potrzebę dalszych działań na rzecz wdrażania reform zarządzania finansami publicznymi i administracji publicznej oraz na rzecz przeciwdziałania utrzymującym się ograniczeniom zdolności administracyjnych poprzez stałe inwestycje UE w rozwój zdolności wysokiej jakości oraz ramy wymiany wiedzy; wzywa Serbię do zintensyfikowania wysiłków i zwiększenia inwestycji w rozwój społeczno-gospodarczy regionów przygranicznych w celu rozwiązania problemu wyludnienia i zapewnienia mieszkańcom dostępu do podstawowych usług, w tym możliwości zawodowych, opieki zdrowotnej i edukacji;

86.wzywa UE i kraje Bałkanów Zachodnich do ustanowienia ram współpracy między Prokuraturą Europejską (EPPO) a jej odpowiednikami z Bałkanów Zachodnich oraz do szybkiego zawarcia dwustronnego porozumienia roboczego z EPPO, tak aby umożliwić EPPO skuteczne wykonywanie uprawnień w zakresie funduszy IPA III i Instrumentu na rzecz Bałkanów Zachodnich w krajach będących beneficjentami; wzywa do wypłaty środków w ramach przyszłego programu „Globalny wymiar Europy” na ściśle określonych warunkach dotyczących praworządności;

87.wyraża zaniepokojenie skalą i zakresem udzielonych zamówień, które są wyłączone z istniejących ram prawnych dotyczących zamówień publicznych;

88.z zadowoleniem przyjmuje wniosek Komisji dotyczący rozpoczęcia negocjacji z Serbią i innymi krajami Bałkanów Zachodnich w celu ich włączenia do unijnego systemu znoszącego opłaty roamingowe; podkreśla, że rozszerzenie obszaru objętego tym systemem na Bałkany Zachodnie przyniosłoby wymierne korzyści zarówno obywatelom, jak i przedsiębiorstwom, ponieważ sprzyjałoby kontaktom międzyludzkim, wzmacniałoby więzi gospodarcze, wspierałoby wymianę edukacyjną i ułatwiałoby turystykę; wzywa do szybkiego przyjęcia mandatów negocjacyjnych i terminowego zawarcia umów dwustronnych z partnerami z Bałkanów Zachodnich;

89.z zadowoleniem przyjmuje fakt, że banki w Serbii oficjalnie rozpoczęły przeprowadzanie transgranicznych transakcji w euro za pośrednictwem systemu jednolitego obszaru płatności w euro (SEPA);

90.z ubolewaniem odnotowuje wyzwania demograficzne, przed którymi stoi Serbia ze względu na starzenie się społeczeństwa i niski współczynnik urodzeń, spotęgowane odpływem młodzieży spowodowanym niepewnością polityczną i trudnościami społeczno-gospodarczymi;

91.wzywa Serbię do wzmocnienia ochrony bezpieczeństwa i higieny pracy poprzez przyjęcie konkretnych krajowych strategii politycznych dotyczących zagrożeń psychospołecznych i innych pojawiających się zagrożeń, w tym w gospodarce prac dorywczych i gospodarce platform, oraz poprzez zapewnienie pracownikom rzeczywistego prawa do bycia offline; wzywa Serbię do dopilnowania, aby pracownicy domowi byli w pełni objęci przepisami dotyczącymi bezpieczeństwa i higieny pracy oraz aby byli skutecznie chronieni w praktyce, w tym poprzez odpowiednie mechanizmy inspekcji pracy i egzekwowania przepisów; wzywa Serbię do zapewnienia równości wynagrodzeń dla kobiet i mężczyzn poprzez przyjęcie skutecznych środków, które pozwolą osiągnąć wymierne postępy w zmniejszaniu zróżnicowania wynagrodzenia ze względu na płeć;

92.wzywa Serbię, by dostosowała swoje przepisy dotyczące prawa do strajku do norm MOP; wzywa Serbię do wzmożenia wysiłków na rzecz zmniejszenia luki w zatrudnieniu między kobietami a mężczyznami oraz do promowania wymiernych postępów w zakresie reprezentacji kobiet na stanowiskach kierowniczych;

93.zauważa, że dialog społeczny i konsultacje z partnerami społecznymi są nadal słabe, i wzywa władze do wzmocnienia rokowań zbiorowych, w prawie i w praktyce, oraz do wykorzystania Instrumentu Wsparcia Reform i Wzrostu Gospodarczego na Bałkanach Zachodnich do wspierania budowania zdolności partnerów społecznych; zauważa, że wypłata środków z Instrumentu Wsparcia Reform i Wzrostu Gospodarczego na Bałkanach Zachodnich musi pozostać uzależniona od zaangażowania partnerów społecznych w opracowanie programu reform;

94.ponownie zwraca uwagę, że Serbia musi zwiększyć przejrzystość w odniesieniu do badania bezpośrednich inwestycji zagranicznych;

95.zwraca uwagę na politycznie newralgiczną sytuację przedsiębiorstwa naftowo-gazowego Naftna Industrija Srbije (NIS) i przekształcenie jego struktury własnościowej, w kontekście sankcji nałożonych przez Stany Zjednoczone i faktu, że większościowe udziały w NIS mają rosyjskie przedsiębiorstwa Gazprom i Gazprom Neft; odnotowuje zaangażowanie i wsparcie UE oraz Chorwacji na rzecz znalezienia trwałego rozwiązania tego kryzysu; uważa, że niezbędnym celem w zakresie polityki bezpieczeństwa jest odejście Serbii od rosyjskiej energii;

96.wzywa władze serbskie do pilnego wzmożenia wysiłków na rzecz dywersyfikacji źródeł dostaw gazu, w tym poprzez wzmocnienie regionalnych połączeń międzysystemowych, inwestycje w energię ze źródeł odnawialnych oraz dostosowanie do unijnej strategii dywersyfikacji źródeł energii; ubolewa, że mimo wysiłków Serbii na rzecz dywersyfikacji dostaw energii, aby uniezależnić się od Rosji, niedawne rozmowy doprowadziły do zawarcia nowej umowy z Rosją w sprawie importu gazu, co podważa postępy Serbii w dostosowywaniu się do polityki energetycznej UE i budzi poważne wątpliwości co do zobowiązania tego kraju do zmniejszenia strategicznej zależności od rosyjskich źródeł energii; zauważa, że dywersyfikację źródeł energii można postrzegać jako element strategicznego ukierunkowania kraju;

97.ponownie podkreśla znaczenie ochrony norm środowiskowych w Serbii, zwłaszcza w odniesieniu do projektów wydobywczych, przy pełnym poszanowaniu praw społeczności lokalnych;

98.wzywa Serbię do właściwej i przejrzystej kontroli i oceny przychodzących bezpośrednich inwestycji zagranicznych, zwłaszcza pod względem norm środowiskowych i zrównoważonego rozwoju; wyraża zaniepokojenie doniesieniami o degradacji środowiska i skutkach społecznych związanych z wielkoskalowymi projektami wydobywczymi, a także poważnymi skutkami dla środowiska i zdrowia publicznego działalności wydobywczej i przemysłowej z udziałem chińskich inwestorów, co doprowadziło do zintensyfikowanej eksploatacji miedzi, złota i innych rzadkich materiałów w gminach Bor i Majdanpek; podkreśla, że przy zatwierdzaniu i wdrażaniu takich projektów Serbia musi w pełni chronić swój porządek konstytucyjny, zapewnić ścisłe przestrzeganie norm środowiskowych oraz chronić prawa społeczności lokalnych i mniejszości narodowych; wzywa władze serbskie do zapewnienia pełnej przejrzystości, rozliczalności i należytej staranności w procedurach udzielania zamówień publicznych, prywatyzacji i koncesji z udziałem zagranicznych przedsiębiorstw państwowych, w tym wykonawców chińskich;

99.jest zaniepokojony niedawnymi blokadami na przejściach granicznych do strefy Schengen zorganizowanymi przez zawodowych kierowców z krajów Bałkanów Zachodnich w związku z wdrażaniem unijnego systemu wjazdu/wyjazdu (EES), ponieważ zagrażają one źródłom utrzymania ludności w krajach kandydujących i potencjalnie zakłócają łańcuchy dostaw w UE; wzywa Komisję, aby w ścisłej współpracy z państwami członkowskimi oceniła możliwe pragmatyczne i prawnie uzasadnione rozwiązania, które równoważą realia operacyjne w sektorze transportu z potrzebą zachowania integralności dorobku Schengen, zapewniając odpowiednie zabezpieczenia i zapobiegając wszelkim nadużyciom;

100.wzywa Serbię do zwiększenia wysiłków na rzecz transpozycji odpowiedniego dorobku prawnego w dziedzinie środowiska i klimatu oraz do zapewnienia właściwego stosowania norm ochrony środowiska; apeluje do władz serbskich o poprawę przejrzystości wszystkich inwestycji, w tym chińskich i rosyjskich, oraz ocen ich oddziaływania na środowisko; wyraża zadowolenie z przyjęcia ustawy o ocenie oddziaływania na środowisko oraz ustawy o strategicznej ocenie oddziaływania na środowisko; podkreśla jednak, że zasadnicze znaczenie ma nadal skuteczna realizacja, w szczególności dopilnowanie, by wszystkie projekty podlegały pełnym i przejrzystym procedurom oceny, by udział społeczeństwa był znaczący i terminowy oraz by żadne praktyki administracyjne nie pozwalały na pominięcie kompleksowej kontroli środowiskowej w projektach;

101.wzywa Serbię, by przyspieszyła dostosowanie przepisów do dyrektywy ptasiej i dyrektywy siedliskowej oraz znacznie zintensyfikowała wysiłki na rzecz identyfikacji i wstępnego wyznaczenia obszarów sieci Natura 2000 z myślą o wypełnieniu podstawowych zobowiązań wynikających z rozdziału 27, a także by rozszerzyła obszary chronione i skutecznie nimi zarządzała, w tym poprzez skuteczniejsze egzekwowanie przepisów dotyczących przestępstw przeciwko dzikiej przyrodzie; wyraża zaniepokojenie rosnącą presją ze strony przemysłu wydobywczego na obszary o wysokiej różnorodności biologicznej, w tym obszary chronione i ekosystemy starodrzewów; ponownie daje wyraz ubolewaniu z powodu braku działań w sprawie zanieczyszczenia, w tym zanieczyszczenia rzeki Dragowisztica, przez kopalnie działające w tym regionie oraz szkodliwego oddziaływania na zdrowie miejscowej ludności i na środowisko;

102.zobowiązuje swoją przewodniczącą do przekazania niniejszej rezolucji przewodniczącemu Rady Europejskiej, Komisji, wiceprzewodniczącej Komisji / wysokiej przedstawicielce Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa oraz rządom i parlamentom państw członkowskich, a także do przetłumaczenia jej na język serbski i przekazania jej prezydentowi, rządowi i Zgromadzeniu Narodowemu Serbii.