A.overwegende dat Corteva Agriscience Belgium B.V., gevestigd in België, namens Corteva Agriscience LLC, gevestigd in de Verenigde Staten, op 10 maart 2023 een aanvraag heeft ingediend voor het in de handel brengen van levensmiddelen, levensmiddeleningrediënten en diervoeders die geheel of gedeeltelijk bestaan uit of zijn geproduceerd met de genetisch gemodificeerde mais DP202216 × NK603 × DAS-40279-9 (hierna “de genetisch gemodificeerde mais”), overeenkomstig de artikelen 5 en 17 van Verordening (EG) nr. 1829/2003; overwegende dat de aanvraag ook het in de handel brengen van producten die geheel of gedeeltelijk bestaan uit de genetisch gemodificeerde mais betrof voor andere toepassingen dan als levensmiddel of als diervoeder, met uitzondering van de teelt;

B.overwegende dat de EFSA op 30 oktober 2025 een positief wetenschappelijk advies heeft goedgekeurd met betrekking tot de aanvraag voor het in de handel brengen van de genetisch gemodificeerde mais, en dat dit advies op 5 december 2025 werd gepubliceerd;

C.overwegende dat de EFSA heeft geconcludeerd dat in de aanvraag beschreven genetisch gemodificeerde mais en subcombinaties daarvan wat betreft de mogelijke gevolgen voor de gezondheid van mens en dier of het milieu even veilig is als de conventionele tegenhanger ervan en de geteste niet-genetisch gemodificeerde referentievariëteiten van mais; overwegende dat de EFSA ook heeft geconcludeerd dat de consumptie van levensmiddelen en diervoeders van de genetisch gemodificeerde mais en subcombinaties daarvan geen voedingsprobleem voor mens of dier vormt; overwegende dat in het advies niet werd ingegaan op een aantal bredere ecologische, sociaal-economische en cumulatieve effecten die volgens de EFSA buiten haar bevoegdheid vallen;

D.overwegende dat de genetisch gemodificeerde mais is ontwikkeld door middel van kruisingen, waarbij de volgende drie afzonderlijke modificaties zijn gecombineerd: DP202216, waarin het enzym fosfinotricine-acetyltransferase (PAT) tot expressie wordt gebracht om tolerantie te geven tegen herbiciden die glufosinaat-ammonium bevatten, en het endogene maiseiwit met gewijzigde expressie (EPAE) ZMM28, dat onder veldomstandigheden de mogelijkheid biedt tot verbetering van de opbrengst; NK603, waarin CP4 EPSPS en CP4 EPSPS L214P tot expressie worden gebracht om tolerantie te geven tegen op glyfosaat gebaseerde herbiciden; en DAS-40278-9, waarin aryloxyalkanoaat dioxygenase (AAD-1) tot expressie wordt gebracht om tolerantie te verlenen tegen de klasse herbiciden 2,4-D en aryloxyfenoxypropionaat (AOPP) Wetenschappelijk advies van de EFSA, https://doi.org/10.2903/j.efsa.2025.9746, blz. 7.;

E.overwegende dat de EFSA tot nu toe alleen de subcombinatie NK603 × DAS-40278-9 heeft beoordeeld; overwegende dat door de aanvrager geen experimentele gegevens zijn ingediend voor de subcombinaties DP202216 x NK603 en DP202216 x DAS-40278-9, die nog niet eerder door de EFSA zijn beoordeeld; overwegende dat de EFSA desondanks concludeerde dat deze subcombinatie geen veiligheidsproblemen zou opleveren;

F.overwegende dat de EFSA in haar risicobeoordelingen niet heeft gekeken naar toxicologische langetermijnstudies of gedetailleerde analysen van cumulatieve en gecombineerde effecten, waaronder de mogelijke wisselwerking met resten van pesticiden die gewoonlijk bij de maisteelt worden gebruikt;

G.overwegende dat de overgrote meerderheid van de genetisch gemodificeerde gewassen, waaronder genetisch gemodificeerde mais, zodanig genetisch zijn gemodificeerd dat ze tolerant zijn voor één of meerdere “complementaire” herbiciden die gedurende de gehele teelt van het genetisch gemodificeerde gewas kunnen worden gebruikt zonder dat het gewas sterft, zoals het geval zou zijn bij een niet-herbicidetolerant gewas; overwegende dat in meerdere studies is aangetoond dat de teelt van herbicidetolerante genetisch gemodificeerde gewassen een toename van het gebruik van complementaire herbiciden in de hand werkt, voornamelijk vanwege het ontstaan van herbicidetolerant onkruid;

H.overwegende dat herbicidetolerante genetisch gemodificeerde gewassen een lock-in veroorzaken, waarbij landbouwers afhankelijk worden van een onkruidbeheersysteem dat grotendeels of volledig berust op het gebruik van herbiciden, terwijl het ook een afhankelijkheid creëert van het gebruik van complementaire herbiciden als een integraal onderdeel van het productiesysteem; overwegende dat een grotere afhankelijkheid van complementaire herbiciden op landbouwbedrijven die de genetisch gemodificeerde mais aanplanten het ontstaan en de verspreiding van onkruid zal versnellen dat tolerant is voor deze herbiciden, waardoor nog meer herbiciden moeten worden gebruikt; een vicieuze cirkel die bekendstaat als de “pesticidentredmolen”; overwegende dat als gevolg daarvan de negatieve effecten van de buitensporige afhankelijkheid van herbiciden op de bodemgezondheid, de waterkwaliteit en de boven- en ondergrondse biodiversiteit nog zullen verslechteren en zullen leiden tot een grotere blootstelling van mens en dier, mogelijk ook door een toename van residuen van herbiciden op levensmiddelen en diervoeders;

I.overwegende dat in meerdere studies is aangetoond dat de teelt van herbicidetolerante genetisch gemodificeerde gewassen een toename van het gebruik van complementaire herbiciden in de hand werkt, voornamelijk vanwege het ontstaan van herbicidetolerant onkruid Zie bijvoorbeeld Bonny, S., “Genetically Modified Herbicide-Tolerant Crops, Weeds, and Herbicides: Overview and Impact”, Environmental Management, januari 2016, 57(1), blz. 31-48, https://doi.org/10.1007/s00267-015-0589-7 en Benbrook, C.M., “Impacts of genetically engineered crops on pesticide use in the U.S. — the first sixteen years”, Environmental Sciences Europe, 28 september 2012, vol. 24(1), https://doi.org/10.1186/2190-4715-24-24.; overwegende dat er dan ook van moet worden uitgegaan dat de genetisch gemodificeerde mais zal worden blootgesteld aan meer en hogere doses op glyfosaten, glufosinaten, AOPP en 2,4-D gebaseerde herbiciden, waardoor er mogelijk meer residuen en afbraakproducten daarvan (hierna “metabolieten” genoemd) zullen achterblijven in de oogst;

J.overwegende dat glufosinaat is ingedeeld als toxisch voor de voortplanting, categorie 1B, en dus onder de uitsluitingscriteria valt van Verordening (EG) nr. 1107/2009 van het Europees Parlement en de Raad Verordening (EG) nr. 1107/2009 van het Europees Parlement en de Raad van 21 oktober 2009 betreffende het op de markt brengen van gewasbeschermingsmiddelen en tot intrekking van de Richtlijnen 79/117/EEG en 91/414/EEG van de Raad (PB L 309 van 24.11.2009, blz. 1, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2009/1107/oj).; overwegende dat de goedkeuring van glufosinaat voor gebruik in de Unie op 31 juli 2018 is verstreken https://ec.europa.eu/food/plant/pesticides/eu-pesticides-database/start/screen/active-substances/details/79.;

K.overwegende dat er nog steeds aanzienlijke wetenschappelijke onzekerheden bestaan over de veiligheid van glyfosaat voor de menselijke gezondheid en het milieu; overwegende dat de EFSA in november 2015 tot de conclusie is gekomen dat het onwaarschijnlijk is dat glyfosaat kankerverwekkend is, en dat het Europees Agentschap voor chemische stoffen in maart 2017 heeft geconcludeerd dat het niet gerechtvaardigd is de stof als zodanig in te delen; overwegende dat het Internationaal Agentschap voor kankeronderzoek, het agentschap van de Wereldgezondheidsorganisatie dat gespecialiseerd is op het gebied van kankeronderzoek, glyfosaat in 2015 echter heeft ingedeeld als waarschijnlijk kankerverwekkend voor de mens; overwegende dat in een aantal andere recente, collegiaal getoetste wetenschappelijke studies wordt bevestigd dat glyfosaat mogelijk kankerverwekkend is Zie bijvoorbeeld https://doi.org/10.1016/j.mrrev.2019.02.001, https://doi.org/10.1093/ije/dyz017, https://doi.org/10.1371/journal.pone.0219610 en https://doi.org/10.1186/s13045-019-0767-9.; overwegende dat het tijdschrift “Regulatory Toxicology and Pharmacology” het in 2000 gepubliceerde wetenschappelijk artikel “Safety Evaluation and Risk Assessment of the Herbicide Roundup and Its Active Ingredient, Glyphosate, for Humans”, dat in veel risicobeoordelingen is gebruikt om de veiligheid van glyfosaat te verdedigen, formeel heeft ingetrokken, nadat er bezorgdheid was geuit over het auteurschap, de geldigheid van de onderzoeksresultaten in verband met een verkeerde voorstelling van de bijdragen door de auteurs en de sponsor van de studie, en mogelijke belangenconflicten van de auteurs https://doi.org/10.1006/rtph.1999.1371.;

L.overwegende dat in een intercollegiaal getoetst artikel van een deskundige die betrokken is bij de ontwikkeling van genetisch gemodificeerde gewassen, de veiligheid in twijfel wordt getrokken van genetisch gemodificeerde gewassen die tolerant zijn voor 2,4-D, vanwege de afbraak hiervan in cytotoxische afbraakproducten Lurquin, P.F., “Production of a toxic metabolite in 2,4-D-resistant GM crop plants”, 3 Biotech 6, 82 (2016), https://doi.org/10.1007/s13205-016-0387-9.;

M.overwegende dat de beoordeling van residuen van herbiciden en metabolieten die in genetisch gemodificeerde gewassen worden aangetroffen, wordt beschouwd als een kwestie die niet binnen de bevoegdheid van het EFSA-panel voor genetisch gemodificeerde organismen valt en daarom geen deel uitmaakt van de vergunningsprocedure voor ggo’s; overwegende dat dit problematisch is, aangezien de genetische modificatie zelf invloed kan hebben op de manier waarop complementaire herbiciden door de genetisch gemodificeerde plant worden afgebroken, evenals op de samenstelling en dus de toxiciteit van de metabolieten Dit is inderdaad het geval voor glyfosaat, zoals vermeld in het met redenen omklede advies van de EFSA getiteld “Review of the existing maximum residue levels for glyphosate according to Article 12 of Regulation (EC) No 396/2005”, EFSA Journal 2018;16(5):5263, blz. 12, https://doi.org/10.2903/j.efsa.2018.5263.;

N.overwegende dat in Verordening (EG) nr. 1829/2003 wordt vereist dat genetisch gemodificeerde levensmiddelen en diervoeders geen negatieve effecten mogen hebben op de menselijke gezondheid, de diergezondheid of het milieu, en dat de Commissie bij het opstellen van haar besluit rekening moet houden met eventuele relevante bepalingen van het Unierecht en andere ter zake dienende factoren; overwegende dat het bij deze ter zake dienende factoren onder meer gaat om de verplichtingen van de Unie in het kader van de duurzameontwikkelingsdoelstellingen van de Verenigde Naties, de Klimaatovereenkomst van Parijs PB L 282 van 19.10.2016, blz. 4. en het Verdrag van de Verenigde Naties inzake biologische diversiteit (VBD van de VN) PB L 309 van 13.12.1993, blz. 3, ELI: http://data.europa.eu/eli/convention/1993/626/oj.;

O.overwegende dat onafhankelijk toezicht op en controle van mogelijke schadelijke effecten op de biodiversiteit, bodemgezondheid, bestuivers en niet-doelsoorten nog steeds onvoldoende gewaarborgd zijn;

P.overwegende dat het voorzorgsbeginsel, opgenomen in artikel 191 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, in geval van wetenschappelijke onzekerheid van toepassing moet zijn;

Q.overwegende dat de Unie, als verdragsluitende partij bij het VBD van de VN en krachtens artikel 3 daarvan, een verantwoordelijkheid heeft om ervoor te zorgen dat activiteiten die binnen haar rechtsmacht of onder haar toezicht vallen, geen schade aanrichten aan het milieu van andere staten;

R.overwegende dat de verlenging door de Unie van de vergunning voor de genetisch gemodificeerde mais niet in overeenstemming zou zijn met de internationale verbintenissen inzake de vermindering van pesticiden In december 2022 is tijdens de COP15 van het VBD van de VN een mondiaal kader voor biodiversiteit overeengekomen dat een mondiale doelstelling omvat om het risico van pesticiden uiterlijk in 2030 met ten minste 50 % te verminderen (zie: https://ec.europa.eu/commission/presscorner/detail/nl/ip_22_7834)., gezien de toegenomen blootstelling van mensen, dieren en het milieu aan glyfosaat, dicamba en glufosinaat in landen waar dit herbicidetolerante genetisch gemodificeerde gewas wordt geteeld, en de mogelijk ernstige gevolgen voor de gezondheid die hiermee gepaard gaan;

S.overwegende dat de teelt van genetisch gemodificeerde mais in de Unie niet is toegestaan;

T.overwegende dat Uitvoeringsbesluit (EU) 2026/1443 van de Commissie de invoer in de Unie mogelijk zou maken van producten die niet voldoen aan de normen waar de landbouwers van de Unie zich aan moeten houden, waardoor deze een concurrentienadeel lijden;

U.overwegende dat de Commissie in de conclusies van de strategische dialoog over de toekomst van de landbouw in de EU https://commission.europa.eu/strategy-and-policy/priorities-2019-2024/european-green-deal/agriculture-and-green-deal/strategic-dialogue-future-eu-agriculture_nl. wordt verzocht haar aanpak inzake markttoegang voor de in- en uitvoer van agrovoedingsmiddelen te herzien, gezien de uitdagingen die het gevolg zijn van uiteenlopende normen van de Unie en haar handelspartners; overwegende dat eerlijkere handelsbetrekkingen op mondiaal niveau, in overeenstemming met de doelstellingen voor een gezond milieu, een van de belangrijkste eisen van landbouwers waren tijdens de demonstraties van 2023, 2024 en 2025;

V.overwegende dat het Parlement herhaaldelijk heeft benadrukt dat de Commissie geen ggo’s mag toelaten als de lidstaten in het permanent Comité voor planten, dieren, levensmiddelen en diervoeders of het comité van beroep geen gekwalificeerde meerderheid kunnen bereiken, met als doel het aanhoudende democratische tekort aan te pakken;

W.overwegende dat de Commissie zich bewust is van de democratische tekortkomingen, het gebrek aan steun van de lidstaten en de bezwaren van het Parlement, maar desondanks vergunningen voor ggo’s blijft verlenen;

X.overwegende dat volgens de “één gezondheid”-benadering rekening moet worden gehouden met de onderlinge afhankelijkheid tussen de gezondheid van mensen, dieren, planten en het milieu bij de beoordeling van de duurzaamheid en veiligheid van ggo’s op de lange termijn;