A.mając na uwadze, że 10 marca 2023 r., zgodnie z art. 5 i 17 rozporządzenia (WE) nr 1829/2003, przedsiębiorstwo Corteva Agriscience Belgium B.V. z siedzibą w Belgii, zwróciło się w imieniu przedsiębiorstwa Corteva Agriscience LLC z siedzibą w Stanach Zjednoczonych z wnioskiem dotyczącym wprowadzenia do obrotu żywności, składników żywności i paszy zawierających kukurydzę zmodyfikowaną genetycznie DP202216 × NK603 × DAS-40279-9 („kukurydza zmodyfikowana genetycznie”), składających się z niej lub z niej wyprodukowanych; mając na uwadze, że wniosek dotyczył również wprowadzenia do obrotu produktów zawierających kukurydzę zmodyfikowaną genetycznie lub składających się z niej, do zastosowań innych niż żywność i pasza, z wyjątkiem uprawy;

B.mając na uwadze, że EFSA wydał 30 października 2025 r. pozytywną opinię naukową w sprawie zezwolenia na kukurydzę zmodyfikowaną genetycznie i opublikował ją 5 grudnia 2025 r.;

C.mając na uwadze, że EFSA uznał, że kukurydza zmodyfikowana genetycznie i jej subkombinacje, zgodne z opisem we wniosku, są równie bezpieczne jak ich konwencjonalny odpowiednik i przebadane niezmodyfikowane genetycznie odmiany referencyjne kukurydzy pod względem potencjalnego wpływu na zdrowie ludzi i zwierząt oraz na środowisko; mając na uwadze, że EFSA stwierdził również, że spożywanie żywności i paszy z kukurydzy zmodyfikowanej genetycznie i jej subkombinacji nie budzi obaw, jeśli chodzi o odżywianie ludzi i zwierząt; mając na uwadze, że w opinii tej nie odniesiono się do szerzej pojętych skutków środowiskowych, społeczno-gospodarczych i skumulowanych, które zdaniem EFSA nie wchodzą w zakres jego kompetencji;

D.mając na uwadze, że kukurydza zmodyfikowana genetycznie została opracowana w drodze krzyżowania w celu połączenia następujących trzech modyfikacji: DP202216 wyrażające ekspresję enzymu acetylotransferazy fosfinotrycyny (PAT) w celu nadania tolerancji na herbicydy zawierające glufosynat amonowy oraz endogenne białko kukurydzy o zmienionej ekspresji (EPAE) ZMM28 w celu zapewnienia możliwości zwiększenia plonów (YE) w warunkach upraw polowych; NK603 wyrażające CP4 EPSPS i CP4 EPSPS L214P w celu nadania tolerancji na herbicydy na bazie glifosatu; oraz DAS-40278-9 wyrażające dioksygenazę aryloksyalkanianu (AAD-1) w celu nadania tolerancji na klasę herbicydów 2,4-D i aryloksyfenoksypropionianu (AOPP) Opinia EFSA, https://doi.org/10.2903/j.efsa.2025.9746, s. 7.;

E.mając na uwadze, że tylko subkombinacja NK603 × DAS- 40278-9 została wcześniej oceniona przez EFSA; mając na uwadze, że wnioskodawca nie przedstawił żadnych danych doświadczalnych dotyczących subkombinacji DP202216 x NK603 i DP202216 x DAS-40278-9, które nie zostały wcześniej ocenione przez EFSA; mając na uwadze, że mimo to EFSA stwierdził, iż subkombinacja ta nie budzi obaw co do bezpieczeństwa;

F.mając na uwadze, że oceny ryzyka przeprowadzone przez EFSA nie obejmowały długoterminowych badań toksykologicznych ani szczegółowej analizy skutków skumulowanych i skojarzonych, w tym potencjalnych interakcji z pozostałościami pestycydów powszechnie stosowanych w uprawie kukurydzy;

G.mając na uwadze, że zdecydowana większość roślin uprawnych zmodyfikowanych genetycznie, w tym kukurydza zmodyfikowana genetycznie, została zmodyfikowana genetycznie, aby uzyskać tolerancję na co najmniej jeden herbicyd uzupełniający spośród herbicydów, które mogą być stosowane w trakcie całego cyklu uprawy roślin zmodyfikowanych genetycznie bez powodowania zamierania upraw, jak miałoby to miejsce w przypadku upraw nietolerujących herbicydów; mając na uwadze, że wiele badań wskazuje, że uprawa genetycznie zmodyfikowanych roślin tolerujących herbicydy prowadzi do większego zużycia herbicydów uzupełniających, co w dużej mierze spowodowane jest pojawieniem się chwastów tolerujących herbicydy;

H.mając na uwadze, że genetycznie zmodyfikowane uprawy odporne na herbicydy uzależniają rolników od systemu zarządzania chwastami, który jest w dużej mierze lub całkowicie uzależniony od herbicydów, a jednocześnie tworzą zależność od stosowania herbicydów uzupełniających jako integralnej części systemu produkcji; mając na uwadze, że zwiększone uzależnienie od herbicydów uzupełniających w gospodarstwach, w których prowadzi się uprawy genetycznie zmodyfikowanej kukurydzy, przyspiesza pojawianie się i rozprzestrzenianie chwastów odpornych na te herbicydy, co sprawia, że konieczne staje się coraz szersze stosowanie herbicydów, czyli prowadzi do powstania błędnego koła; mając na uwadze, że nadmierne uzależnienie od herbicydów będzie mieć negatywne skutki, takie jak pogorszenie zdrowia gleby, jakości wody oraz różnorodności biologicznej na powierzchni ziemi i pod ziemią, a także zwiększy ekspozycję ludzi i zwierząt na herbicydy, potencjalnie również w związku z większymi pozostałościami herbicydów w żywności i paszy;

I.mając na uwadze, że wiele badań wskazuje, że uprawa genetycznie zmodyfikowanych roślin tolerujących herbicydy prowadzi do większego zużycia herbicydów uzupełniających, co w dużej mierze spowodowane jest pojawieniem się chwastów odpornych na herbicydy Zob. na przykład S. Bonny „Genetically Modified Herbicide-Tolerant Crops, Weeds, and Herbicides: Overview and Impact” [Genetycznie zmodyfikowane uprawy odporne na chwasty i herbicydy. Przegląd i oddziaływanie], Environmental Management, styczeń 2016 r., 57(1), s. 31–48, https://doi.org/10.1007/s00267-015-0589-7 oraz C.M. Benbrook „Impacts of genetically engineered crops on the pesticide use in the U.S. - the first sixteen years” [Wpływ upraw genetycznie modyfikowanych na zużycie pestycydów w USA – pierwsze szesnaście lat], Environmental Sciences Europe, 28 września 2012 r., t. 24(1), https://doi.org/10.1186/2190-4715-24-24.; mając na uwadze, że należy się w związku z tym spodziewać stosowania w uprawie genetycznie zmodyfikowanej kukurydzy większych i częstych dawek herbicydów na bazie glifosatu, glufosynatu, aryloksyfenoksypropionianu i 2,4-D, a tym samym obecności w zbiorach większej ilości jego pozostałości i produktów rozpadu („metabolity”);

J.mając na uwadze, że glufosynat zaliczono do substancji działających szkodliwie na rozrodczość (1B), w związku z czym spełnia on kryteria graniczne określone w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1107/2009 Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1107/2009 z dnia 21 października 2009 r. dotyczące wprowadzania do obrotu środków ochrony roślin i uchylające dyrektywy Rady 79/117/EWG i 91/414/EWG (Dz.U. L 309 z 24.11.2009, s. 1, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2009/1107/oj).; mając na uwadze, że zezwolenie na stosowanie glufosynatu w Unii wygasło 31 lipca 2018 r. https://ec.europa.eu/food/plant/pesticides/eu-pesticides-database/start/screen/active-substances/details/79.;

K.mając na uwadze, że nadal istnieją poważne wątpliwości naukowe dotyczące bezpieczeństwa glifosatu dla zdrowia ludzkiego i środowiska; mając na uwadze, że EFSA w listopadzie 2015 r. stwierdził, iż jest mało prawdopodobne, aby glifosat był rakotwórczy, a Europejska Agencja Chemikaliów uznała w marcu 2017 r., że nie ma podstaw, by zaliczyć go do substancji rakotwórczych; mając na uwadze, że z kolei Międzynarodowa Agencja Badań nad Rakiem – wyspecjalizowana agencja Światowej Organizacji Zdrowia ds. badań nad rakiem – w 2015 r. zaliczyła glifosat do substancji prawdopodobnie rakotwórczych dla ludzi; mając na uwadze, że inne najnowsze recenzowane badania naukowe potwierdzają możliwe działanie rakotwórcze glifosatu Zob. na przykład https://doi.org/10.1016/j.mrrev.2019.02.001, https://doi.org/10.1093/ije/dyz017, https://doi.org/10.1371/journal.pone.0219610 and https://doi.org/10.1186/s13045-019-0767-9.; mając na uwadze, że czasopismo „Regulatory Toxicology and Pharmacology” oficjalnie wycofało opublikowany w 2000 r. artykuł naukowy pt. „Safety Evaluation and Risk Assessment of the Herbicide Roundup and Its Active Ingredient, Glyphosate, for Humans” [Ocena bezpieczeństwa i ocena ryzyka herbicydu Roundup i jego aktywnego składnika glifosatu dla ludzi], który wykorzystywano w obronie bezpieczeństwa glifosatu w wielu ocenach ryzyka, ponieważ „wyrażono wątpliwości co do jego autorstwa, zasadności wyników badań w kontekście mylącego przedstawienia wkładu autorów i sponsora badania oraz potencjalnych konfliktów interesów autorów” https://doi.org/10.1006/rtph.1999.1371.;

L.mając na uwadze, że zrecenzowany artykuł jednego z ekspertów, który zajmuje się rozwojem zmodyfikowanych genetycznie roślin, stawia pod znakiem zapytania bezpieczeństwo upraw zmodyfikowanych genetycznie tolerujących 2,4-D ze względu na cytotoksyczne produkty jego rozpadu Lurquin, P.F., ‘Production of a toxic metabolite in 2, 4-D-resistant GM crop plants’ [Powstawanie toksycznego metabolitu w zmodyfikowanych genetycznie roślinach uprawnych odpornych na 2,4-D], 3 Biotech 6, 82 (2016), https://doi.org/10.1007/s13205-016-0387-9.;

M.mając na uwadze, że ocenę pozostałości herbicydów i metabolitów znalezionych na roślinach zmodyfikowanych genetycznie uznaje się za niewchodzącą w zakres kompetencji panelu EFSA ds. organizmów modyfikowanych genetycznie, w związku z czym nie dokonuje się jej w ramach procedury zatwierdzania GMO; mając na uwadze, że to podejście jest problematyczne, gdyż sama modyfikacja genetyczna może wpływać na sposób, w jaki dana roślina genetycznie zmodyfikowana rozkłada herbicydy uzupełniające, oraz na skład, a tym samym toksyczność metabolitów Ma to istotnie miejsce w przypadku glifosatu, jak stwierdzono w opublikowanej przez EFSA uzasadnionej opinii „Przegląd obowiązujących najwyższych poziomów pozostałości glifosatu zgodnie z art. 12 rozporządzenia (WE) nr 396/2005”, Dziennik EFSA 2018;16(5):5263, s. 12, https://doi.org/10.2903/j.efsa.2018.5263.;

N.mając na uwadze, że zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 1829/2003 genetycznie zmodyfikowana żywność lub pasza nie mogą wywierać szkodliwego wpływu na zdrowie ludzi i zwierząt ani na środowisko naturalne, a przy sporządzaniu decyzji Komisja musi brać pod uwagę wszelkie istotne przepisy prawa Unii oraz inne uzasadnione czynniki istotne dla sprawy; mając na uwadze, że te uzasadnione czynniki powinny obejmować zobowiązania Unii wynikające z celów zrównoważonego rozwoju ONZ, paryskiego porozumienia klimatycznego Dz.U. L 282 z 19.10.2016, s. 4. oraz Konwencji ONZ o różnorodności biologicznej Dz.U. L 309 z 13.12.1993, s. 3, ELI: http://data.europa.eu/eli/convention/1993/626/oj.;

O.mając na uwadze, że nadal w niewystarczającym stopniu gwarantuje się niezależne monitorowanie i niezależny nadzór nad potencjalnym niekorzystnym wpływem na różnorodność biologiczną, zdrowie gleb, owady zapylające i organizmy niebędące przedmiotem zwalczania;

P.mając na uwadze, że w przypadku braku pewności naukowej należy postępować zgodnie z zasadą ostrożności zapisaną w art. 191 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej;

Q.mając na uwadze, że jako umawiająca się strona Konwencji ONZ o różnorodności biologicznej oraz zgodnie z art. 3 tej konwencji Unia ponosi odpowiedzialność za zapewnienie, aby działalność na obszarach jej jurysdykcji lub pod jej kontrolą nie powodowała szkody w środowisku innych państw;

R.mając na uwadze, że odnowienie w Unii zezwolenia na genetycznie zmodyfikowaną kukurydzę nie byłoby spójne z międzynarodowymi zobowiązaniami w zakresie ograniczenia stosowania pestycydów W grudniu 2022 r. podczas 15. Konferencji stron Konwencji Narodów Zjednoczonych o różnorodności biologicznej (COP15) uzgodniono globalne ramy różnorodności biologicznej, które obejmują globalny cel zmniejszenia ryzyka związanego z pestycydami o co najmniej 50 % do 2030 r. (zob. https://ec.europa.eu/commission/presscorner/detail/pl/ip_22_7834)., zważywszy na zwiększone narażenie ludzi, zwierząt i środowiska na glifosat i glufosynat w krajach, w których uprawia się genetycznie zmodyfikowane rośliny odporne na tego rodzaju herbicydy, a także związane z tym potencjalnie poważne efekty zdrowotne;

S.mając na uwadze, że uprawa kukurydzy genetycznie zmodyfikowanej nie jest dozwolona w Unii;

T.mając na uwadze, że decyzja wykonawcza Komisji (UE) 2026/1443 umożliwiłby przywóz do Unii produktów, które nie spełniają norm przestrzeganych przez unijnych rolników, stawiając ich w niekorzystnej sytuacji konkurencyjnej;

U.mając na uwadze, że we wnioskach ze strategicznego dialogu na temat przyszłości rolnictwa w UE https://commission.europa.eu/topics/agriculture-and-rural-development/strategic-dialogue-future-eu-agriculture_pl. wzywa się Komisję do ponownej oceny podejścia do kwestii wprowadzenia do obrotu produktów rolno-spożywczych w imporcie i eksporcie, z uwzględnieniem wyzwania, jakie stanowią rozbieżne standardy Unii i jej partnerów handlowych; mając na uwadze, że sprawiedliwsze stosunki handlowe na poziomie globalnym spójne z celami na rzecz zdrowego środowiska były jednym z głównych postulatów rolników podczas demonstracji w latach 2023, 2024 i 2025;

V.mając na uwadze, że Parlament wielokrotnie podkreślał, iż aby zaradzić utrzymującemu się deficytowi demokratycznemu, Komisja nie powinna zatwierdzać GMO w przypadkach, gdy państwa członkowskie nie osiągnęły większości kwalifikowanej w Stałym Komitecie ds. Roślin, Zwierząt, Żywności i Pasz lub w komitecie odwoławczym;

W.mając na uwadze, że Komisja nadal wydaje zezwolenia na GMO, mimo że sama stwierdziła niedemokratyczność tego procesu, a także mimo braku poparcia ze strony państw członkowskich i mimo sprzeciwów Parlamentu;

X.mając na uwadze, że podejście „Jedno zdrowie” wymaga uwzględnienia współzależności między zdrowiem ludzi, zwierząt i roślin oraz stanem środowiska podczas oceny długoterminowego zrównoważonego charakteru i bezpieczeństwa organizmów zmodyfikowanych genetycznie;