„d) w przypadku przeniesienia do klasy o niższym standardzie;” [Popr. 38]

„e) utraty lotu łączonego;” [Popr. 39]

„»przewoźnik wspólnotowy« oznacza przewoźnika lotniczego z ważną licencją na prowadzenie działalności wydaną przez państwo członkowskie zgodnie z przepisami rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1008/2008*.

_____________________

* Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1008/2008 z dnia 24 września 2008 r. w sprawie wspólnych zasad wykonywania przewozów lotniczych na terenie Wspólnoty (Dz.U. L 293 z 31.10.2008, s. 3).”;

„»organizator« oznacza osobę w rozumieniu art. 2 ust. 2 dyrektywy Rady 90/314/EWG z dnia 13 czerwca 1990 r. w sprawie zorganizowanych podróży, wakacji i wycieczekDz.U. C 158 z 23.6.1990, s. 59. , która w sposób nieokazjonalny organizuje wyjazdy turystyczne oraz sprzedaje je lub oferuje do sprzedaży bezpośrednio lub za pośrednictwem punktu sprzedaży detalicznej”; [Popr. 40]

„»rezerwacja« oznacza fakt posiadania przez pasażera biletu lub innego dowodu potwierdzającego, że rezerwacja została przyjęta i zarejestrowana przez przewoźnika lotniczego lub organizatora;”; [Popr. 41]

„osoba niepełnosprawna” lub »osoba o ograniczonej sprawności ruchowej« oznacza osobę określoną w art. 2 lit. a) rozporządzenia (WE) nr 1107/2006 w sprawie praw osób niepełnosprawnych oraz osób o ograniczonej sprawności ruchowej podróżujących drogą lotniczą , której możliwość poruszania się jest ograniczona podczas korzystania z transportu na skutek jakiejkolwiek niesprawności fizycznej (zmysłowej lub ruchowej, trwałej bądź przejściowej), upośledzenia lub niesprawności umysłowej lub każdej innej przyczyny niepełnosprawności lub wieku i której sytuacja wymaga specjalnej uwagi oraz przystosowania do szczególnych potrzeb takiej osoby usług dostępnych dla wszystkich pasażerów;”; [Popr. 42]

„»odmowa przyjęcia na pokład« oznacza odmowę przewozu pasażerów danym lotem, pomimo że stawili się oni do wejścia na pokład zgodnie z warunkami ustanowionymi w art. 3 ust. 2, chyba że odmowa przyjęcia na pokład jest racjonalnie uzasadniona, w szczególności przyczynami związanymi ze zdrowiem, wymogami bezpieczeństwa lub niewłaściwymi dokumentami podróżnymi. Jeżeli zmiana godziny odlotu spowodowała utratę możliwości skorzystania z danego lotu przez pasażera, lot ten jest uważany za taki, na który pasażerowi odmówiono przyjęcia na pokład.”; [Popr. 43]

„Lot, w którego ramach statek powietrzny wystartował, lecz z jakiegokolwiek powodu był następnie zmuszony do lądowania w porcie lotniczym innym niż docelowy port lotniczy bądź do powrotu do portu lotniczego wyjścia, a pasażerowie tego statku powietrznego zostali przeniesieni na inne loty, uważa się za lot odwołany.”; [Popr. 44]

„m) »nadzwyczajne okoliczności« oznaczają okoliczności, na które, ze względu na swój charakter lub źródło, przewoźnik lotniczy nie wpisują się w ramy ma wpływu w trakcie normalnego wykonywania swojej działalności danego przewoźnika lotniczego , i które nie pozwalają mu na skuteczne nad nimi panowanie są związane z obowiązkami leżącymi po jego stronie w zakresie stosowania przyjętych zasad bezpieczeństwa. Do celów niniejszego rozporządzenia, nadzwyczajne okoliczności obejmują są ograniczone do okoliczności wyszczególnione wyszczególnionych w załączniku; [Popr. 45]n)»lot« oznacza operację transportu lotniczego między dwoma portami lotniczymi; nie uwzględnia się postojów dokonywanych wyłącznie w celach technicznych i operacyjnych;o)»lot łączony« oznacza lot, który na podstawie jednej umowy przewozu oraz jednego numeru rezerwacji lub na podstawie obydwu tych numerów ma umożliwić pasażerowi przybycie do punktu przesiadkowego w celu odbycia kolejnego lotu albo, w stosownym przypadku w kontekście art. 6a, jeśli tak wynika z kontekstu, taki inny lot odbywający się z punktu przesiadkowego; [Popr. 46]p)»podróż« oznacza lot ciąg kolejnych lotów łączonych zapewniających pasażerowi transport z portu lotniczego wylotu do miejsca docelowego zgodnie z umową przewozu;q)»port lotniczy« oznacza dowolny obszar specjalnie dostosowany do lądowania, startu i poruszania się statków powietrznych, w tym urządzenia pomocnicze, które mogą być wykorzystywane do takich czynności ze względu na wymogi ruchu statków powietrznych i ich obsługi, w tym urządzenia potrzebne do obsługi lotów handlowych;r)»organ zarządzający portem lotniczym« oznacza organ, który w powiązaniu z inną działalnością lub nie, zależnie od sytuacji, ma za zadanie, wynikające z prawa, regulacji krajowych lub umów, administrowanie i zarządzanie infrastrukturą portu lotniczego lub sieci portów lotniczych, a także koordynację i kontrolę działalności różnych podmiotów działających w danym porcie lotniczym lub w sieci portów lotniczych zgodnie z uprawnieniami; [Popr. 47]s)»cena biletu« oznacza pełną cenę biletu obejmującą cenę przelotu oraz wszystkie mające zastosowanie podatki, opłaty, dopłaty i prowizje uiszczane z tytułu wszystkich opcjonalnych i nieopcjonalnych usług, których dotyczy bilet, takie jak koszty odprawy, dostarczenia biletów i wydania karty pokładowej, wnoszenia minimalnej ilości bagażu, w tym jednej sztuki bagażu ręcznego, jednej sztuki bagażu odprawionego oraz rzeczy niezbędnych, a także wszystkie koszty związane z dokonywaniem płatności, takie jak koszty karty kredytowej; opublikowana wcześniej cena biletu zawsze odzwierciedla końcową cenę biletu do zapłacenia; [Popr. 48]t)»cena lotu« oznacza wartość otrzymaną poprzez przemnożenie ceny biletu przez współczynnik długości lotu do całkowitej długości podróży objętej (lub objętych) biletem; jeśli cena biletu nie jest znana, wysokość jakiegokolwiek zwrotu należności jest równa dodatkowi płaconemu za miejsca premium w przypadku danego lotu; [Popr. 49]u)»czas odlotu« oznacza czas, w którym statek powietrzny opuszcza stanowisko odlotu, wypchnięty lub własną siłą (czas odblokowania);v)»czas przylotu« oznacza czas, w którym statek powietrzny osiąga stanowisko przylotu i zostają użyte hamulce postojowe (czas zablokowania);w)»przestój na płycie« oznacza, w związku z odlotem, czas, w którym statek powietrzny pozostaje na ziemi między zakończeniem rozpoczęciem przyjmowania pasażerów na pokład a startem statku powietrznego lub, w związku z przylotem, czas między lądowaniem statku powietrznego a rozpoczęciem opuszczania pokładu przez pasażerów; [Popr. 50]x)»noc« oznacza okres między północą a godziną szóstą;y)»dziecko podróżujące bez opiekuna« oznacza dziecko podróżujące bez towarzyszącego mu rodzica lub opiekuna, przy czym przewoźnik lotniczy wziął na siebie odpowiedzialność za opiekę nad nim zgodnie ze swoim opublikowanym regulaminem;ya)»opóźnienie odlotu« oznacza różnicę czasu między godziną przylotu wskazaną na bilecie pasażera a rzeczywistą godziną przylotu. Lot, w którego ramach statek powietrzny wystartował, lecz był następnie zmuszony do powrotu do portu lotniczego wyjścia i ponownego startu w późniejszym czasie uważa się za lot, którego przybycie zostało opóźnione. Również lot, którego kierunek został zmieniony, ale który ostatecznie dotarł do docelowego portu lotniczego lub portu lotniczego znajdującego się w sąsiedztwie docelowego portu lotniczego, uważa się za lot, którego przybycie zostało opóźnione; [Popr. 51]yb)»zmiana planu podróży« oznacza alternatywną ofertę przelotu umożliwiającą pasażerowi dotarcie do celu podróży bez ponoszenia dodatkowych kosztów.”; [Popr. 52]

„Ustęp 1 stosuje się pod warunkiem, że pasażerowie:a)posiadają potwierdzoną rezerwację na dany lot oraz, z wyjątkiem przypadku odwołania, o którym mowa w art. 5, oraz przypadku zmiany rozkładu lotów, o którym mowa w art. 6, lub – w przypadku lotu łączonego – o którym mowa w art. 6a, stawią się do wejścia na pokład, [Popr. 53]–zgodnie z wymogami i w czasie określonym uprzednio na piśmie (w tym drogą elektroniczną) przez przewoźnika lotniczego, organizatora lub autoryzowane biuro podróży,

lub, jeżeli czas nie został określony,–nie później niż 45 minut przed wskazanym w rozkładzie czasem odlotu; lubb)bez względu na przyczynę zostali przeniesieni przez przewoźnika lotniczego lub organizatora z lotu, na który mieli rezerwacje, na inny lot.;aa)w ust. 3 dodaje się punkt w brzmieniu:

„3. Niniejsze rozporządzenie nie ma zastosowania do pasażerów podróżujących bezpłatnie lub na podstawie taryfy zniżkowej, która nie jest bezpośrednio lub pośrednio dostępna powszechnie, w tym dzieci poniżej 2. roku życia, dla których nie zostało wykupione własne miejsce. Jednakże ma ono zastosowanie do pasażerów posiadających bilety wydane przez przewoźnika lotniczego lub operatora wycieczki w ramach programu lojalnościowego lub innego programu komercyjnego.”; [Popr. 54]

„4. Bez uszczerbku dla art. 8 ust. 6, niniejsze rozporządzenie ma zastosowanie tylko do pasażerów przewożonych statkiem powietrznym sklasyfikowanym jako stałopłat o napędzie silnikowym. Jeśli jednak część podróży odbywa się, zgodnie z jedną umową przewozu oraz w ramach jednej rezerwacji, z wykorzystaniem innego rodzaju transportu lub śmigłowca, niniejsze rozporządzenie art. 6a ma zastosowanie w odniesieniu do całości podróży, a część podróży odbywającą się z wykorzystaniem innego rodzaju transportu uważa się za lot łączony do celów niniejszego rozporządzenia , pod warunkiem że tak wskazano w umowie przewozu. Przewoźnik lotniczy odpowiada za wykonanie niniejszego rozporządzenia w odniesieniu do całej podróży.”; [Popr. 55]

„6. Niniejsze rozporządzenie ma zastosowanie do pasażerów linii lotniczych transportowanych na podstawie umów dotyczących imprez turystycznych, pozostaje jednak bez wpływu na prawa pasażerów wynikające z dyrektywy Rady 90/314/EWG. Pasażer ma prawo dochodzić roszczeń na podstawie niniejszego rozporządzenia u przewoźnika lotniczego oraz na podstawie dyrektywy Rady 90/314/EWG u organizatora, ale w odniesieniu do tych samych faktów nie może kumulować praw wynikających z obu wymienionych aktów prawnych, jeśli takie prawa zabezpieczają ten sam interes lub mają ten sam cel. Niniejsze rozporządzenie nie ma zastosowania w przypadkach anulowania lub opóźnienia imprezy turystycznej z przyczyn innych niż anulowanie lub opóźnienie lotu.”; [Popr. 56]

„1. Jeżeli obsługujący przewoźnik lotniczy ma uzasadnione powody, by przewidywać odmowę przyjęcia na pokład, powinien on najpierw wezwać ochotników do rezygnacji z ich rezerwacji w zamian za korzyści na warunkach uzgodnionych pomiędzy danym pasażerem a przewoźnikiem lotniczym obsługującym. Ochotnikom należy udzielić informacji o przysługujących im prawach zgodnie z art. 14 ust. 2, udzielić im pomocy na zasadach określonych w art. 8, a w przypadkach, kiedy uzgodniony czas wylotu ma miejsce po upływie co najmniej dwóch godzin od początkowego czasu wylotu, obsługujący przewoźnik lotniczy zapewni pasażerowi opiekę zgodnie z art. 9, traktując pomoc i opiekę jako dodatek do korzyści wspomnianych w niniejszym ustępie.”; [Popr. 57]

„3. W przypadku odmowy przyjęcia pasażerów na pokład wbrew ich woli obsługujący przewoźnik lotniczy niezwłocznie wypłaca im odszkodowanie zgodnie z art. 7 i udziela pomocy zgodnie z art. 8. Jeśli pasażer zdecyduje się na zmianę planu podróży zgodnie z art. 8 ust. 1 lit. b) oraz jeśli czas odlotu przypada co najmniej dwie godziny po pierwotnym czasie odlotu, obsługujący przewoźnik udziela pasażerowi pomocy zgodnie z art. 9.”; [Popr. 58]

„3a. Przewoźnicy lub ich reprezentanci nie mogą odmówić przyjęcia pasażera na pokład w lotach krajowych z powodu braku ważności dokumentu przewozowego, jeżeli pasażer okaże dokument potwierdzający jego tożsamość określony w przepisach krajowych państwa, w którym odbywa się odprawa.” [Popr. 169]

„4. Ustępy 1, 2 i 3 mają również zastosowanie do biletów powrotnych w przypadku gdy pasażerowi odmówionoNie można odmówić pasażerom przyjęcia na pokład w celu odbycia podróży powrotnej, w tym składającej się z wielu lotów, ze względu na fakt, że nie wziął on udziału w podróży do miejsca przeznaczenia objętej biletem powrotnym lub nie uiścił dodatkowej opłaty na ten cel. W przypadku odmowy przyjęcia pasażerów na pokład wbrew ich woli zastosowanie mają ust. 1 i 2. Ponadto obsługujący przewoźnik lotniczy niezwłocznie wypłaca odnośnym pasażerom odszkodowanie zgodnie z art. 7 i udziela im pomocy zgodnie z art. 8 i 9.

Pierwszy akapit niniejszego ustępu nie ma zastosowania w sytuacji, w której bilet obejmuje loty wieloczęściowe, a pasażerom odmówi się przyjęcia na pokład ze względu na fakt, że przelot w ramach danej podróży nie został wykorzystany we wszystkich poszczególnych lotach lub loty nie zostały wykorzystane w uzgodnionej kolejności wskazanej na bilecie. [Popr. 59]

5.Jeśli pasażer lub pośrednik działający w imieniu pasażera zgłasza błąd błędy pisowni w nazwisku jednego lub kilku pasażerów objętych tą samą umową przewozu, mogący prowadzić do odmowy przyjęcia na pokład, przewoźnik lotniczy dokonuje odpowiedniej korekty tych błędów co najmniej raz w okresie poprzedzającym odlot o 48 godzin lub więcej bez naliczania pasażerowi lub pośrednikowi żadnej dodatkowej opłaty, o ile nie uniemożliwia mu tego prawo krajowe lub międzynarodowe.”; [Popr. 60]

„5a. Ustępy 1, 2 i 4 mają zastosowanie także w przypadkach, w których pasażer traci lot, ponieważ:a)samolot wystartował przed planowanym czasem wylotu, a pasażer przybył do portu lotniczego punktualnie zgodnie z art. 3 ust. 2; lub b)planowany czas odlotu został przyspieszony, a pasażer nie został poinformowany o tym fakcie z wyprzedzeniem co najmniej 24 godzin. Ciężar dowodu w kwestii tego, że pasażer został poinformowany we właściwym czasie o zmianie planowanego czasu odlotu, spoczywa na obsługującym przewoźniku lotniczym.

Ponadto obsługujący przewoźnik lotniczy niezwłocznie wypłaca odnośnemu pasażerowi odszkodowanie zgodnie z art. 7 i udziela mu pomocy zgodnie z art. 8 i 9.” [Popr. 61]

„a) otrzymują od obsługującego przewoźnika lotniczego ofertę wyboru między zwrotem należności, kontynuacją podróży po zmianie jej planu lub podróżą później tego samego dnia lub w późniejszym terminie, zgodnie z art. 8; oraz [Popr. 63]b)w przypadku zmiany planu podróży, jeśli zasadnie oczekiwany czas odlotu przypada co najmniej dwie godziny po planowanym odlocie odwołanego rejsu, otrzymują od obsługującego przewoźnika lotniczego opiekę, o której mowa w art. 9 oraz”;

„2. Gdy pasażerowie zostali poinformowani o odwołaniu, otrzymują oni wyjaśnienie dotyczące możliwości alternatywnego połączenia lotu, obsługujący przewoźnik lotniczy lub organizator mają obowiązek w pełni poinformować ich o przysługujących im prawach zgodnie z art. 5 ust. 1 oraz o alternatywnych rodzajach transportu.”; [Popr. 64]

„3. Obsługujący przewoźnik lotniczy nie jest zobowiązany do wypłaty odszkodowania przewidzianego w art. 7, jeżeli może dowieść, że odwołanie jest spowodowane zaistnieniem nadzwyczajnych okoliczności oraz że opóźnienia nie można było uniknąć nawet w przypadku zastosowania wszystkich zasadnych środków. Na takie nadzwyczajne okoliczności można powołać się jedynie w takim zakresie, w jakim mają one wpływ na dany lot lub na poprzedni lot obsługiwany przez ten sam statek powietrzny. Jeżeli dowód zaistnienia nadzwyczajnych okoliczności nie został przedstawiony przez przewoźnika lotniczego na piśmie, przewoźnik lotniczy jest zobowiązany do wypłaty odszkodowania, o którym mowa w art. 7.

Akapit pierwszy nie zwalnia przewoźników lotniczych z obowiązku udzielenia pomocy pasażerom, określonego w art. 5 ust. 1 lit. b) niniejszego rozporządzenia.”; [Popr. 65]

„5. W portach lotniczych, które w ciągu ostatnich trzech kolejnych lat obsługiwały nie mniej niż trzy miliony pasażerów rocznie, organ zarządzający portem lotniczym zapewnia, aby działalność portu lotniczego i jego Na wypadek odwołania więcej niż jednego lotu lub opóźnienia więcej niż jednego lotu, mogącego skutkować unieruchomieniem w porcie lotniczym znacznej liczby pasażerów, w tym w przypadku niewypłacalności przewoźników lotniczych lub cofnięcia im koncesji, organy zarządzające portami lotniczymi powinny zapewnić odpowiedną koordynację użytkowników, w szczególności przewoźników lotniczych i podmiotów świadczących usługi obsługi naziemnej, były koordynowaneportu lotniczego w drodze odpowiedniego planu awaryjnego w portach lotniczych, które w ciągu ostatnich trzech kolejnych lat obsługiwały nie mniej niż półtora miliona pasażerów rocznie uwzględniającego możliwe sytuacje odwołania więcej niż jednego lotu lub opóźnienia więcej niż jednego lotu, mogące skutkować unieruchomieniem w porcie lotniczym znacznej liczby pasażerów, w tym przypadki niewypłacalności przewoźników lotniczych lub cofnięcia im koncesji .

Plan awaryjny należy opracować w celu zapewnienia unieruchomionym pasażerom odpowiedniej informacji i opieki jest sporządzany przez organ zarządzający portem lotniczym, we współpracy z użytkownikami portu lotniczego, w szczególności przewoźnikami lotniczymi, podmiotami świadczącymi usługi obsługi naziemnej, instytucjami zapewniającymi służby żeglugi powietrznej i sklepami prowadzącymi sprzedaż detaliczną na terenie portu lotniczego, a także podmiotami świadczącymi specjalną pomoc dla pasażerów niepełnosprawnych i pasażerów o ograniczonej sprawności ruchowej oraz, w stosownych przypadkach, przy udziale właściwych władz i organizacji krajowych, regionalnych lub lokalnych.

Organ zarządzający portem lotniczym przedstawia plan awaryjny i wszelkie zmiany w nim krajowemu organowi wykonawczemu zgodnie z art. 16. Państwa członkowskie dopilnowują, aby krajowy organ wykonawczy miał zarówno zdolności, jak i zasoby do skutecznego działania w związku z planami awaryjnymi i ich dostosowywaniem w razie konieczności.

W portach lotniczych obsługujących mniejszą niż wspomniana wyżej liczbę pasażerów organ zarządzający poczyni wszelkie rozsądne starania w celu skoordynowania działań użytkowników portu oraz otoczenia opieką i udzielenia informacji pasażerom, którzy znaleźli się w takiej sytuacji.” [Popr. 66]

„5a. O ile przewoźnicy lotniczy nie mogą zmniejszyć swoich zobowiązań określonych w niniejszym rozporządzeniu, o tyle plan awaryjny, o którym mowa w ust. 5, należy sporządzić w celu określenia skoordynowanych działań, jeżeli istnieje taka konieczność, aby zapewnić udzielenie odpowiednich informacji i pomocy unieruchomionym w porcie lotniczym pasażerom, a szczególnie osobom niepełnosprawnym i osobom o ograniczonej sprawności ruchowej, zwłaszcza w odniesieniu do:–udzielania informacji pasażerom unieruchomionym w porcie lotniczym lub do niego zmierzającym w celu rozpoczęcia podróży drogą lotniczą;–udzielania doraźnej pomocy w zakresie zakwaterowania w sytuacji, gdy duża liczba pasażerów unieruchomionych w porcie lotniczym przekracza możliwości kwaterunkowe bazy hotelowej;–udzielania informacji i pomocy pasażerom, których dotyczą ograniczenia określone w art. 9 ust. 4 i 5;–zmiany planu podróży pasażerów unieruchomionych w porcie lotniczym za sprawą alternatywnych przewoźników i rodzajów transportu, po obniżonej cenie lub bezpłatnie, jeżeli obsługujący przewoźnik zaprzestał działalności.”; [Popr. 67]

„5b. Przewoźnicy lotniczy opracowują i wdrażają szczegółowe procedury umożliwiające im zapewnienie w skuteczny i spójny sposób zgodności z niniejszym rozporządzeniem, zwłaszcza w przypadkach opóźnień, odwołań, odmowy przyjęcia na pokład, masowych zakłóceń i niewypłacalności. Takie procedury jasno określają osobę kontaktową z ramienia przewoźnika lotniczego w każdym porcie lotniczym, która jest odpowiedzialna za przekazywanie wiarygodnych informacji dotyczących opieki, pomocy, zmian planu podróży oraz zwrotów należności, jak również za przyjmowanie niezbędnych środków doraźnych. Przewoźnik lotniczy określa procedury i warunki świadczenia powyższych usług w taki sposób, aby dany przedstawiciel był w stanie niezwłocznie wypełnić powyższy obowiązek. Przewoźnik lotniczy komunikuje takie procedury i jakiekolwiek zmiany tych procedur krajowemu organowi wykonawczemu wyznaczonemu zgodnie z art. 16.”; [Popr. 68]

„5c. Odwołanie lotu z powodu niewypłacalności, bankructwa, zawieszenia lub zakończenia działalności przewoźnika lotniczego uprawnia unieruchomionych pasażerów do otrzymania zwrotu należności, biletu powrotnego lub zmiany planu podróży, jak również do otrzymania opieki, zgodnie z art. 8 i 9 niniejszego rozporządzenia. Również pasażerom, którzy jeszcze nie rozpoczęli podróży, przysługuje zwrot należności. Przewoźnicy lotniczy wykazują, że podjęli wszystkie konieczne środki, takie jak wybór ubezpieczenia lub stworzenie funduszu gwarancyjnego, w celu zapewnienia unieruchomionym pasażerom, w razie potrzeby, opieki, zwrotu należności lub zmiany planu podróży. Wszyscy odnośni pasażerowie mają prawo do skorzystania z wyżej wymienionych zabezpieczeń bez względu na miejsce zamieszkania, miejsce odlotu lub miejsce sprzedaży biletu.”; [Popr. 69]

„Artykuł 6

Duże opóźnienie

1.Jeżeli obsługujący przewoźnik lotniczy ma uzasadnione powody, by przewidywać, że lot będzie opóźniony lub jeśli obsługujący przewoźnik lotniczy przesuwa planowy start w stosunku do pierwotnego planowego startu, pasażerowie otrzymują od obsługującego przewoźnika lotniczego:(i)jeśli opóźnienie wynosi co najmniej dwie godziny, pomoc, o której mowa w art. 9 ust. 1 lit. a) i w art. 9 ust. 2; oraz(ii)jeśli opóźnienie wynosi co najmniej pięć godzin trzy godziny i obejmuje jedną lub kilka nocy godziny nocne, pomoc, o której mowa w art. 9 ust. 1 lit. b) i w art. 9 ust. 1 lit. c); oraz [Popr. 71](iii)jeśli opóźnienie wynosi co najmniej pięć godzin trzy godziny, pomoc, o której mowa w art. 8 ust. 1 lit. a). [Popr. 72]

1a.Jeżeli obsługujący przewoźnik lotniczy przyspiesza planowany czas odlotu o ponad trzy godziny, proponuje on pasażerom otrzymanie zwrotu należności, o którym mowa w art. 8 ust. 1 lit. a), lub zmianę planu podróży, o której mowa w art. 8 ust. 1 lit. b). Pasażer może samodzielnie zorganizować swoją własną zmianę planu podroży i domagać się zwrotu związanych z tym kosztów, jeżeli obsługujący przewoźnik lotniczy nie przedstawi mu propozycji zmiany planu podróży, o której mowa w art. 8 ust. 1 lit. b). [Popr. 73]

2.Pasażerowi przysługuje prawo do odszkodowania ze strony obsługującego przewoźnika lotniczego zgodnie z art. 7, jeśli pasażer dotrze do miejsca docelowegoa)przed upływem pięciu po upływie co najmniej trzech godzin od planowego czasu przylotu w przypadku wszystkich podróży wewnątrzunijnych oraz podróży do i z państw trzecich na trasie długości poniżej 3500 km;b)przed upływem dziewięciu po upływie co najmniej pięciu godzin od planowego czasu przylotu w przypadku podróży wewnątrzunijnych na trasie długości powyżej 3500 km lub w przypadku podróży do i z państw trzecich na trasie długości 3500–6000 km;c)przed upływem dwunastu po upływie co najmniej siedmiu godzin od planowego czasu przylotu w przypadku podróży do i z państw trzecich na trasie długości powyżej 6000 km. [Popr. 74]

3.Ustęp 2 ma również zastosowanie w przypadku gdy obsługujący przewoźnik lotniczy zmienił planowe czasy odlotu i przylotu powodując opóźnienie w stosunku do czasu przylotu pierwotnie podanego w rozkładzie, chyba że pasażera powiadomiono o zmianie rozkładu z wyprzedzeniem większym niż piętnaście dni w stosunku do pierwotnego planowego czasu odlotu.

4.Obsługujący przewoźnik lotniczy nie jest zobowiązany do wypłaty odszkodowania przewidzianego w art. 7, jeżeli może dowieść, że opóźnienie lub zmiana rozkładu jest spowodowana zaistnieniem nadzwyczajnych okoliczności oraz że opóźnienia lub zmiany rozkładu nie można było uniknąć nawet w przypadku zastosowania wszystkich rozsądnych środków.

Na takie nadzwyczajne okoliczności można powołać się jedynie w takim zakresie, w jakim mają one wpływ na dany lot lub na poprzedni lot obsługiwany przez ten sam statek powietrzny. Jeżeli dowód zaistnienia nadzwyczajnych okoliczności nie został przedstawiony przez przewoźnika lotniczego na piśmie, przewoźnik lotniczy jest zobowiązany do wypłaty odszkodowania, o którym mowa w art. 7. Powyższe nie zwalnia przewoźników lotniczych z obowiązku udzielenia pomocy pasażerom, określonego w art. 5 ust. 1 lit. b). [Popr. 75]

5.Z zastrzeżeniem ograniczeń dotyczących bezpieczeństwa, jeśli przestój na płycie trwa ponad godzinę, obsługujący przewoźnik lotniczy nieodpłatnie zapewnia dostęp do toalet i wody pitnej, zapewnia odpowiednie ogrzewanie lub chłodzenie kabiny pasażerskiej, a także w razie potrzeby zapewnia dostępność odpowiedniej opieki medycznej. W przypadku gdy przestój na płycie osiąga maksymalną długość pięciu dwóch godzin, statek powietrzny powraca do punktu przyjęć pasażerów na pokład lub do innego miejsca odpowiedniego do celów opuszczenia przez nich pokładu statku powietrznego, gdzie pasażerom umożliwia się opuszczenie pokładu i skorzystanie z tej samej pomocy, o której mowa w ust. 1, chyba że ze względów bezpieczeństwa statek powietrzny nie może opuścić swojego stanowiska na płycie. Jeśli całkowity czas opóźnienia wyniesie więcej niż trzy godziny od planowego czasu wylotu, pasażerom przysługuje prawo do skorzystania z tej samej pomocy, o której mowa w ust. 1, łącznie z możliwością zwrotu należności, lotu powrotnego oraz zmiany planu podróży zgodnie z art. 8 ust. 1, ponadto pasażerom przekazuje się odpowiednie informacje.”; [Popr. 76]

„Artykuł 6a

Utrata lotu łączonego

1.W przypadku gdy pasażer utraci możliwość skorzystania z lotu łączonego, na który ma rezerwację, w tym gdy dokonał rezerwacji na lot alternatywny w przypadku zmiany planu podróży, wskutek opóźnienia lub zmiany rozkładu w odniesieniu do poprzedniego lotu, unijny przewoźnik lotniczy obsługujący kolejny ten wcześniejszy lot łączony , odpowiedzialny za opóźnienie lub zmianę planu podróży, zapewnia pasażerowi: [Popr. 77](i)pomoc, o której mowa w art. 9 ust. 1 lit. a) i w art. 9 ust. 2, jeśli czas oczekiwania pasażera na lot łączony przedłuża się o co najmniej dwie godziny; oraz(ii)zmianę planu podróży, o której mowa w art. 8 ust. 1 lit. b); oraz(iii)w przypadku gdy planowy czas odlotu alternatywnego lotu lub czas odjazdu innego transportu oferowanego zgodnie z art. 8 przypada co najmniej pięć godzin trzy godziny po planowym czasie odlotu lotu utraconego, a opóźnienie obejmuje jedną lub kilka nocy godziny nocne, pomoc, o której mowa w art. 9 ust. 1 lit. b) i w art. 9 ust. 1 lit. c). [Popr. 78]

2.W przypadku gdy pasażer utraci możliwość skorzystania z lotu łączonego w wyniku zmiany rozkładu lub opóźnienia wcześniejszego lotu łączonego przekraczającego 90 minut, liczonych od momentu przybycia do punktu przesiadkowego, pasażerowi przysługuje prawo do odszkodowania ze strony unijnego przewoźnika lotniczego obsługującego taki wcześniejszy lot zgodnie z art. 6 ust. 2. Do tych celów całkowite opóźnienie oblicza się w odniesieniu do planowego czasu przylotu w miejscu docelowym. [Popr. 79]

3.Ustęp 2 pozostaje bez uszczerbku dla wszelkich ustaleń w sprawie odszkodowań poczynionych między odnośnymi przewoźnikami lotniczymi.

4.Ustępy 1 i 2 mają zastosowanie także w odniesieniu do przewoźników z państw trzecich obsługujących loty łączone do i z portów lotniczych UE na terenie Unii do innego portu lotniczego na terenie Unii lub z portu lotniczego na terenie Unii do portu lotniczego poza Unią”; [Popr. 80]

„1. W przypadku odwołania do niniejszego artykułu pasażerowie otrzymują odszkodowanie w wysokości:a)250 EUR 300 EUR dla wszystkich lotów podróży o długości do 1500 2 500 kilometrów;b)400 EUR dla wszystkich lotów wewnątrzwspólnotowych dłuższych niż 1500 kilometrów i wszystkich innych lotów podróży o długości od 1500 2 500 do 3500 6 000 kilometrów;c)600 EUR dla lotów niż loty określone w lit. a) lub b) wszystkich podróży o długości 6 000 kilometrów lub dłuższych.

Przy określaniu odległości, podstawą jest ostatni cel lotu, do którego przybycie pasażera nastąpi po czasie planowego przylotu na skutek opóźnienia spowodowanego odmową przyjęcia na pokład lub odwołaniem lotu.” [Popr. 81]

„2. W przypadku gdy pasażer zdecydował się na kontynuację podróży zgodnie z art. 8 ust. 1 lit. b), prawo do odszkodowania może powstać tylko raz podczas podróży do miejsca docelowego, nawet jeśli po zmianie planu podróży odwołany zostanie kolejny lot lub utracony zostanie kolejny lot łączony.

3.W porozumieniu z pasażerem odszkodowanie, o którym mowa w ust. 1, wypłaca się w gotówce, elektronicznym przelewem bankowym, w formie zwrotu na kartę kredytową lub przekazem bankowym lub czekami bankowymi na konto wskazane przez uprawnionego pasażera. Komisja zwiększa kwoty odszkodowań po konsultacji z komitetem ustanowionym na mocy art. 16. [Popr. 82]

4.Odległości podane w ust. 1 mierzy się metodą trasy po ortodromie.

5.Przewoźnik lotniczy może zawrzeć z pasażerem dobrowolne porozumienie zastępujące przepisy dotyczące odszkodowania zawarteodszkodowanie przewidziane w ust. 1 innym niepieniężnym świadczeniem o co najmniej równoważnej wartości (na przykład bezterminowymi voucherami lotniczymi o wartości odpowiadającej kwocie pełnego odszkodowania), pod warunkiem, że takie porozumienie zostanie potwierdzone dokumentem podpisanym przez pasażera, w którym pasażerowi przypomina siępasażera jednoznacznie informuje się o prawie do odszkodowania przysługującym mu na mocy niniejszego rozporządzenia. Tego rodzaju porozumienie może zostać zawarte dopiero po wystąpieniu okoliczności uzasadniających roszczenie.”;[Popr. 83]

„5a. Ciężar dowodu, kiedy i jak pasażer zaakceptował formę wypłaty odszkodowania lub zwrotu kosztów biletu określoną w art. 7 ust. 3 oraz czy i kiedy pasażer zaakceptował porozumienie, o którym mowa w ust. 5, spoczywa na obsługującym przewoźniku lotniczym.”; [Popr. 84]

„Artykuł 8

Prawo do zwrotu należności lub zmiany planu podróży

1.W przypadku odwołania do niniejszego artykułu, pasażerowie mają prawo wyboru pomiędzy:a)zwrotem w terminie siedmiu dni roboczych od wystąpienia przez pasażera z odpowiednim wnioskiem, za pomocą środków przewidzianych w art. 7 ust. 3, ceny lotu biletu za nieodbytą część lub części podróży oraz za część lub części już odbyte, jeżeli lot nie służy już dłużej jakiemukolwiek celowi związanemu z pierwotnym planem podróży pasażera, w stosownych przypadkach łącznie z [Popr. 85]–lotem powrotnym do pierwszego miejsca odlotu, w najwcześniejszym możliwym terminie;b)kontynuacją podróży poprzez zmianę planu podróży pasażera, w porównywalnych warunkach transportu, do miejsca docelowego, w najwcześniejszym możliwym terminie; lubc)zmianą planu podróży, w porównywalnych warunkach transportu, do miejsca docelowego, w terminie dogodnym dla pasażera, zależnie od dostępności wolnych miejsc.

2.Ustęp 1 lit. a) ma również zastosowanie w odniesieniu do pasażerów, których lot stanowi część imprezy turystycznej, z wyjątkiem prawa do zwrotu należności, gdy to prawo wynika z dyrektywy 90/314/EWG.

2a.Ust. 1 lit. b) stosuje się również w przypadku, gdy statek powietrzny wystartował, lecz był następnie zmuszony do lądowania w porcie lotniczym innym niż docelowy port lotniczy. Zgodnie z ust. 3 przewoźnik lotniczy ponosi koszt transportu pasażera z tego innego portu lotniczego do portu lotniczego, do którego została dokonana rezerwacja. [Popr. 86]

3.Jeśli obsługujący przewoźnik lotniczy oferuje pasażerowi lot do innego portu lotniczego niż ten, do którego została dokonana rezerwacja, obsługujący przewoźnik lotniczy ponosi koszt transportu pasażera z tego innego portu lotniczego do portu, do którego została dokonana rezerwacja, lub, w odniesieniu do docelowego portu lotniczego, na inne pobliskie miejsce uzgodnione z pasażerem. [Popr. 87]

4.W przypadku pasażer wyrazi na to zgodę pasażer, w locie powrotnym lub lotach, o których mowa w ust. 1 lit. a), bądź w zmianie planu podróży, o której mowa w ust. 1 lit. b) lub w ust. 1 lit. c), można wykorzystać usługi innego przewoźnika lotniczego, inną trasę lub inny rodzaj transportu.

5.W przypadku wybrania przez pasażerów wariantu, o którym mowa w ust. 1 lit. b), przysługuje im, z zastrzeżeniem dostępności i pod warunkiem że istnieją porównywalne alternatywy, prawo do zmiany planu podróży, najszybciej jak to możliwe, z wykorzystaniem usług innego przewoźnika lotniczego lub innego rodzaju transportu, jeśli obsługujący przewoźnik lotniczy nie może samodzielnie i na czas przetransportować pasażera w taki sposób, aby znalazł się on w miejscu docelowym w ciągu 12 ośmiu godzin od planowego czasu przylotu. Niezależnie od przepisów art. 22 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 1008/2008Dz.U. L 293 z 31.10.2008, s. 3., tacy inni przewoźnicy lub podmioty oferujące inne rodzaje transportu nie naliczają przewoźnikowi zamawiającemu ceny przekraczającej średnią cenę płaconą przez ich własnych pasażerów za równoważne usługi w ciągu ostatnich trzech miesięcy. Przewoźnik lotniczy informuje pasażera w ciągu 30 minut po planowym czasie odlotu, czy samodzielnie zapewni pasażerowi transport w ustalonym terminie. Pasażer ma prawo do odmowy zmiany planu podróży z wykorzystaniem innego rodzaju transportu i w takim przypadku zachowuje swoje prawo do opieki określone w art. 9 podczas oczekiwania na zmianę planu podróży. [Popr. 88]

6.Każdorazowo gdy pasażerom oferuje się, na mocy ust. 1, całkowitą lub częściową zmianę planu podróży z wykorzystaniem innego rodzaju transportu, niniejsze rozporządzenie art. 6a ma zastosowanie do przewozu takim innym rodzajem transportu, jak gdyby przewozu dokonywano statkiem powietrznym sklasyfikowanym jako stałopłat zgodnie z ustaleniami dotyczącymi zmiany planu podróży między obsługującym przewoźnikiem lotniczym a przewoźnikiem oferującym inny rodzaj transportu. Przewoźnik lotniczy nadal ponosi odpowiedzialność za wykonanie niniejszego rozporządzenia w odniesieniu do całej podróży.”; [Popr. 89]

„6a. Pasażer może sam zorganizować zmianę swojego planu podróży i żądać zwrotu związanych z nią kosztów, jeżeli obsługujący przewoźnik lotniczy nie zaproponuje wyboru zmiany planu podróży zgodnie z ust. 1 lit. b).”; [Popr. 90]

„a) posiłki oraz napoje w ilościach adekwatnych do czasu oczekiwania . Przewoźnik lotniczy oprócz posiłków dostarcza wodę pitną w sposób natychmiastowy i na każde życzenie pasażerów.”; [Popr. 91]

„c) transport pomiędzy portem lotniczym a miejscem z portu lotniczego do miejsca zakwaterowania (hotelem, miejscem hotelu, miejsca zamieszkania pasażera lub innym innego) i z powrotem.”; [Popr. 92]

„2. Ponadto pasażerom bezpłatnie przysługują dwie rozmowy telefoniczne i nadanie dwóch wiadomości faksem lub e-maili.”; [Popr. 93]

„3. Stosując niniejszy artykuł, obsługujący przewoźnik lotniczy powinien zwracać szczególną uwagę na potrzeby osób niepełnosprawnych, osób o ograniczonej możliwości poruszania się i wszelkich sprawności ruchowej i wszystkich osób im towarzyszących, jak również na potrzeby matek lub ojców podróżujących z małymi dziećmi, a także dzieci podróżujących bez dorosłych opiekunów.”; [Popr. 94]

„3a. Organy zarządzające portami lotniczymi zapewniają we wszystkich portach lotniczych Unii obsługujących ponad 1 milion pasażerów rocznie szczególne udogodnienia dla pasażerów o dużym stopniu niepełnosprawności, wymagających dostępu do przebieralni i toalet, bez obciążania kosztami pasażera.”; [Popr. 95]

„4. Jeśli obsługujący przewoźnik lotniczy jest w stanie wykazać, że odwołanie lotu, jego opóźnienie lub zmiana rozkładu jest skutkiem zaistnienia nadzwyczajnych okoliczności oraz że odwołaniu lotu, jego opóźnieniu lub zmianie rozkładu nie można było zapobiec nawet w przypadku prawidłowego zastosowania wszystkich rozsądnych środków, może on ograniczyć całkowity koszt czas zakwaterowania zapewnionego zgodnie z ust. 1 lit. b) do 100 EUR na noc i na pasażera oraz do nie więcej niż trzech pięciu nocy. Jeżeli pasażer postanowi zorganizować własne zakwaterowanie, obsługujący przewoźnik lotniczy może dodatkowo ograniczyć koszt zakwaterowania do 125 EUR za noc i na pasażera. Jeśli obsługujący przewoźnik lotniczy zdecyduje się na wprowadzenie tego ograniczenia, udziela on pasażerom informacji o dostępnym zakwaterowaniu po upływie tych trzech pięciu nocy, niezależnie od stałego obowiązku informowania określonego w art. 14.

Ograniczenie to w żadnym przypadku nie ma wpływu na spoczywający na obsługującym przewoźniku lotniczym obowiązek zapewnienia zakwaterowania, i przewoźnik w pierwszym rzędzie wypełnia ten obowiązek. Ograniczenia tego nie stosuje się, jeżeli przewoźnik lotniczy nie zapewnił zakwaterowania. [Popr. 96]

5.Obowiązek zapewnienia zakwaterowania zgodnie z ust. 1 lit. b) nie ma zastosowania, jeśli długość trasy danego lotu wynosi nie więcej niż 250 km oraz zgodnie z rozkładem ma on być obsłużony przez statek powietrzny o liczbie miejsc nieprzekraczającej 80, z wyjątkiem sytuacji, gdy lot jest lotem łączonym. Jeśli obsługujący przewoźnik lotniczy zdecyduje się na zastosowanie tego odstępstwa, udziela on pasażerom informacji o dostępnym zakwaterowaniu. [Popr. 97]

6.W przypadku gdy pasażer wybiera zwrot należności zgodnie z art. 8 ust. 1 lit. a), znajdując się w porcie lotniczym wyjścia przed podróżą, lub też wybiera zmianę planu podróży w późniejszym terminie zgodnie z art. 8 ust. 1 lit. c), pasażerowi nie przysługują żadne dalsze prawa w zakresie opieki zgodnie z art. 9 ust. 1 w odniesieniu do danego lotu. W sytuacji gdy pasażer udowodni, że w wyniku takiego wyboru poniósł koszty zawiązane z przejazdem do portu lotniczego i z portu lotniczego, otrzymuje on pełny zwrot kosztów dojazdu do portu lotniczego w związku z podróżą, która nie doszła do skutku.”; [Popr. 98]

„2. Jeżeli obsługujący przewoźnik lotniczy umieści pasażera w klasie niższej niż ta, na którą został wykupiony bilet, to w terminie siedmiu dni roboczych, za pomocą środków przewidzianych w art. 7 ust. 3, zwraca”; [Popr. 99]

„3. Obsługujący przewoźnik lotniczy nie stosuje ograniczeń określonych w art. 9 ust. 4 i w art. 9 ust. 5, jeśli pasażer jest osobą o ograniczonej sprawności ruchowej lub osobą niepełnosprawną lub osobą towarzyszącą takiemu pasażerowi, dzieckiem bez opiekuna, kobietą ciężarną bądź osobą potrzebującą szczególnej opieki medycznej, pod warunkiem, że obsługującego przewoźnika lotniczego, jego przedstawiciela lub organizatora powiadomiono o ich szczególnych potrzebach w zakresie pomocy co najmniej 48 godzin przed planowym czasem odlotu. Uznaje się, że takie powiadomienie dotyczy całości podróży oraz podróży powrotnej, jeśli na obie podróże została zawarta umowa z tym samym przewoźnikiem lotniczym figurują na tym samym bilecie.

Przewoźnicy lotniczy powinni również zadbać o właściwą opiekę nad psami przewodnikami i psami opiekunami. Informacje na temat pomocy i dostępnych udogodnień rozpowszechniane są za pomocą różnych dostępnych środków komunikacji. [Popr. 100]

3a.Załoga lotnicza musi być przeszkolona w zakresie udzielania pomocy pasażerom niepełnosprawnym lub pasażerom o ograniczonej sprawności ruchowej, aby ułatwiać takim osobom wchodzenie na pokład statku lotniczego i schodzenie z niego; [Popr. 101]

3b.Przewoźnik lotniczy nie może odmówić wstępu na pokład pasażerowi niepełnosprawnemu lub o ograniczonej sprawności ruchowej z powodu braku osoby towarzyszącej i nie może wymagać stałej obecności osoby towarzyszącej;”; [Popr. 102]

„2. Bez uszczerbku dla odpowiednich zasad i przepisów prawa krajowego, w tym orzecznictwa, ust. 1 nie stosuje się do pasażerów, którzy dobrowolnie zrezygnowali z rezerwacji zgodnie z art. 4 ust. 1. Niniejsze rozporządzenie nie narusza praw pasażerów do dochodzenia dalszego odszkodowania. Odszkodowanie na podstawie niniejszego rozporządzenia nie może zostać potrącone z takiego odszkodowania.” [Popr. 103]

„Artykuł 13

Prawo do odszkodowania za poniesioną szkodę

W przypadku gdy obsługujący przewoźnik lotniczy wypłaca odszkodowanie lub wypełnia inne zobowiązania nałożone na niego niniejszym rozporządzeniem oraz bez uszczerbku dla obowiązujących w okresie sporu umów ze stronami trzecimi dotyczących wyłączenia odpowiedzialności, przepisy niniejszego rozporządzenia lub prawa krajowego nie mogą być interpretowane jako ograniczające prawo przewoźnika lotniczego do dochodzenia odszkodowania z tytułu kosztów lub odzyskania wszystkich kosztów poniesionych na mocy niniejszego rozporządzenia od jakiejkolwiek osoby, w tym jakichkolwiek stron trzecich, które przyczyniły się do zaistnienia wydarzenia powodującego powstanie obowiązku wypłaty odszkodowania lub innych obowiązków, zgodnie z obowiązującym prawem. W szczególności niniejsze rozporządzenie w żaden sposób nie ogranicza prawa obsługującego przewoźnika lotniczego do dochodzenia odszkodowania lub odzyskania kosztów od portu lotniczego lub innej strony trzeciej, z którą przewoźnik lotniczy podpisał umowę.”; [Popr. 104]

„Artykuł 14

Obowiązek informowania pasażerów

1.Organ zarządzający portem lotniczym oraz obsługujący przewoźnik lotniczy zapewniają, aby w punkcie odpraw pasażerów (w tym na urządzeniach do odprawy samoobsługowej) lub w punkcie przyjęć pasażerów na pokład była umieszczona w miejscu widocznym dla pasażerów czytelna informacja zawierająca następujący tekst: » „Jeżeli odmówiono Państwu przyjęcia na pokład lub Państwa lot został odwołany lub opóźniony o co najmniej dwie godziny lub jeżeli planowany czas odlotu został przełożony o co najmniej dwie godziny w stosunku do początkowego planowanego czasu wskazanego na bilecie, możecie Państwo poprosić obsługę na stanowisku odpraw lub w punkcie przyjęć pasażerów na pokład samolotu o tekst określający przysługujące Państwu prawa, w szczególności w odniesieniu do należnej Państwu pomocy i ewentualnego odszkodowania« [Popr. 105]

1a.Przewoźnicy lotniczy organizują w każdym porcie lotniczym, w którym działają, punkty kontaktowe, w których zapewniają obecność personelu kontaktowego lub wyznaczonej przez danego przewoźnika lotniczego osoby trzeciej odpowiedzialnych za udzielanie pasażerom niezbędnych informacji na temat przysługujących im praw, w tym procedur składania skarg, udzielanie im pomocy i natychmiastowe działanie w przypadku odwołania lub opóźnienia lotu, odmowy przyjęcia na pokład oraz zagubienia lub opóźnienia bagażu. Te punkty kontaktowe służą pasażerom pomocą, między innymi w sprawach dotyczących zwrotu kosztów, zmiany planu podróży, zmiany rezerwacji i przyjmowania skarg, w godzinach pracy przewoźnika lotniczego i do czasu opuszczenia ostatniego samolotu przez ostatniego pasażera. [Popr. 106]

1b.Na biletach elektronicznych oraz elektronicznych i wydrukowanych wersjach karty pokładowej obsługujący przewoźnik lotniczy podaje pasażerom czytelne i przejrzyste informacje na temat praw pasażerów oraz dane kontaktowe w celu uzyskania pomocy. [Popr. 107]

2.W przypadku odmowy przyjęcia na pokład, odwołania lotu, opóźnienia lub zmiany rozkładu o co najmniej dwie godziny obsługujący przewoźnik lotniczy, który odmawia przyjęcia na pokład lub odwołuje lot, wręcza każdemu jak najszybciej udziela pełnych informacji pasażerowi, którego to dotyczy, i wręcza mu pisemną informację lub informację w formie elektronicznej o przepisach w zakresie odszkodowania i pomocy zgodnie z niniejszym rozporządzeniem, w tym o możliwych ograniczeniach na podstawie art. 9 ust. 4 i art. 9 ust. 5, oraz informuje go o możliwych alternatywnych rodzajach transportu. Wręcza także równoważną informację każdemu pasażerowi dotkniętemu opóźnieniem lub zmianą rozkładu lotów o co najmniej dwie godziny. Pasażer otrzymuje również pisemną informację o adresie przewoźnika, na który może złożyć reklamację oraz o sposobach skontaktowania się z właściwymi organami odpowiedzialnymi za rozpatrywanie skarg, wyznaczonymi na podstawie art. 16a. [Popr. 108]

3.W przypadku osób niepełnosprawnych lub o ograniczonej sprawności ruchowej, w szczególności osób niewidomych i niedowidzących, przepisy niniejszego artykułu wykonuje są za pomocą innych odpowiednich środków i w odpowiednich formatach. [Popr. 109]

4.Organ zarządzający portem lotniczym zapewnia, aby w miejscach przebywania pasażerów w porcie lotniczym umieszczono wyraźnie widoczne informacje ogólne o prawach przysługujących pasażerom. W oparciu o otrzymane informacje zapewnia również, aby pasażerowie obecni w porcie lotniczym byli poinformowani o odwołaniu swojego przyczynach opóźnień i zakłóceń lotu oraz o prawach przysługujących im w przypadku opóźnień i zakłóceń lotu, takich jak odwołanie ich lotu, oraz o prawach przysługujących im w przypadku nagłego zaprzestania działalności przez przewoźnika lotniczego, np. w razie niewypłacalności lub cofnięcia koncesji. [Popr. 110]

5.W razie odwołania lotu lub opóźnienia odlotu, możliwie najwcześniej natychmiast po uzyskaniu odpowiedniej informacji, a w żadnym wypadku nie później niż 30 minut po planowym czasie odlotu, obsługujący przewoźnik lotniczy informuje pasażerów o zaistniałej sytuacji, w tym o przyczynie zakłócenia, oraz o przewidywanym czasie odlotu natychmiast po uzyskaniu odpowiedniej informacji, pod warunkiem że w przypadku gdy bilet nabyto przez pośrednika przewoźnik lotniczy otrzymał dane kontaktowe pasażerów zgodnie z ust. 6 i 7. [Popr. 111]

5a.Przewoźnik lotniczy zobowiązany jest do posiadania na stanowisku odpraw i w punkcie przyjęć pasażerów na pokład dokumentów zawierających europejską kartę praw pasażerów w transporcie lotniczym, które zatrudniani przez niego pracownicy udostępniają pasażerom statku powietrznego na ich żądanie. Komisja Europejska dokonuje aktualizacji dokumentów zawierających tę kartę za każdym razem, gdy prawa pasażerów linii lotniczych ulegają istotnym zmianom. [Popr. 112]

5b.Przewoźnicy lotniczy zapewniają dostępną i skuteczną pomoc telefoniczną wszystkim pasażerom, którzy dokonali rezerwacji lotu; usługa ta obejmuje udzielanie informacji oraz oferowanie alternatywnych rozwiązań w przypadku zakłóceń, a koszt takiego połączenia w żadnym przypadku nie może przekraczać kosztu połączenia lokalnego. [Popr. 113]

6.W przypadku gdy pasażer nie nabył biletu bezpośrednio od obsługującego przewoźnika lotniczego, lecz od pośrednika prowadzącego działalność w Unii, taki pośrednik przekazuje przewoźnikowi lotniczemu dane kontaktowe pasażerów, pod warunkiem udzielenia przez pasażera wyraźnego upoważnienia na piśmie zgody. Takie upoważnienie Taka zgoda może zostać udzielone wyrażona wyłącznie na zasadzie dobrowolności. Przewoźnik lotniczy może wykorzystać takie dane kontaktowe tylko do celów wywiązania się z obowiązku informacyjnego określonego w niniejszym artykule, nie zaś do celów marketingowych, i usuwa dane kontaktowe w ciągu 72 godzin od wykonania umowy przewozu. Wyrażenie przez pasażera zgody na przekazanie danych kontaktowych przewoźnikowi lotniczemu i ich przetwarzanie takich danych, dostęp do nich i ich przechowywanie odbywają się zgodnie z dyrektywą 95/46/WE Parlamentu Europejskiego i Rady*. [Popr. 114]

7.Pośrednik jest zwolniony z zastosowania zobowiązań wynikających z ust. 6, jeśli jest w stanie wykazać istnienie alternatywnego systemu zapewniającego pasażerom informacje bez przekazywania odnośnych danych kontaktowych lub w przypadku niepodania przez pasażera danych kontaktowych. [Popr. 115]

7a.Usługodawca zapewnia łatwy dostęp do dokładnych i obiektywnych szczegółowych informacji dotyczących oddziaływania podróży na środowisko (w tym klimat) i jej efektywności energetycznej. Informacje te są publikowane i muszą być wyraźnie widoczne zarówno na stronach internetowych przewoźników lotniczych, organizatorów turystyki, jak i na biletach. Komisja wspiera bieżące prace zmierzające w tym kierunku. [Popr. 116]

7b.Bez uszczerbku dla obowiązków określonych w ust. 2 w przekazywanych pasażerowi informacjach elektronicznych dotyczących odwołania, dużego opóźnienia lub zmiany rozkładu wyraźnie określa się, że pasażer może być uprawniony do odszkodowania i/lub pomocy na mocy niniejszego rozporządzenia.

_____________________

* Dyrektywa 95/46/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 24 października 1995 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w zakresie przetwarzania danych osobowych i swobodnego przepływu tych danych (Dz.U. L 281 z 23.11.1995, s. 31).”; [Popr. 117]

„Artykuł 16

Egzekwowanie przepisów

1.Każde państwo członkowskie wyznacza krajowy organ wykonawczy odpowiedzialny za egzekwowanie przepisów niniejszego rozporządzenia w odniesieniu do naruszeń niniejszego rozporządzenia w portach lotniczych znajdujących się na jego terytorium, lotów z portów lotniczych znajdujących się na jego terytorium, a także w odniesieniu do lotów z państw trzecich do takich portów lotniczych. Państwa członkowskie informują Komisję o organie wyznaczonym zgodnie z niniejszym ustępem. [Popr. 118]

2.Krajowy organ wykonawczy ściśle monitoruje zgodność z wymogami niniejszego rozporządzenia i podejmuje środki niezbędne do zapewnienia poszanowania praw pasażerów. W tym celu przewoźnicy lotniczy i organy zarządzające portami lotniczymi na żądanie udostępniają krajowemu organowi wykonawczemu odpowiednie dokumenty w terminie jednego miesiąca od wystąpienia przez niego z żądaniem, nie naruszając obowiązków przewoźników lotniczych na mocy art. 14a. W celu wykonywania swoich zadań krajowy organ wykonawczy bierze również pod uwagę informacje przekazywane mu przez organ wyznaczony na mocy art. 16a. Może także zdecydować o podjęciu działań egzekucyjnychPodejmuje działania egzekucyjne na podstawie indywidualnych skarg przekazanych przez organ wyznaczony na mocy art. 16a. Państwa członkowskie dopilnowują, aby ich krajowe organy wykonawcze otrzymały wystarczające uprawnienia do skutecznego karania naruszeń przepisów. [Popr. 119]

2a.Przewoźnicy lotniczy aktywnie przekazują krajowemu organowi wykonawczemu całościowe informacje na temat wystąpienia problemów technicznych, a zwłaszcza ich przyczyn. Krajowy organ wykonawczy udostępnia te informacje organom odpowiedzialnym za pozasądowe rozstrzyganie sporów, o których mowa w art. 16a. [Popr. 120]

3.Ustanowione przez państwa członkowskie sankcje za naruszenia niniejszego rozporządzenia powinny być skuteczne, proporcjonalne i, odstraszające i wystarczające do zapewnienia przewoźnikom zachęty finansowej do konsekwentnego przestrzegania niniejszego rozporządzenia. [Popr. 121]

4.W przypadku gdy organy wyznaczone na mocy art. 16 i art. 16a są różnymi organami, Zgodnie z dyrektywą 2013/11/UE ustanawia się mechanizmy sprawozdawczości zapewniającewspółpracy między krajowym organem wykonawczym a organem wyznaczonym na mocy art. 16a. Te mechanizmy współpracy obejmują wzajemną wymianę informacji między różnymi organami w celu wsparcia krajowych organów wykonawczych w realizacji ich zadań nadzoru i egzekwowania przepisów oraz umożliwienia organowi wyznaczonemu na mocy art. 16a gromadzenia informacjioraz fachowej wiedzy technicznej, niezbędnych do rozpatrywania poszczególnych skarg. [Popr. 122]

5.W odniesieniu do każdego roku, nie później niż z końcem kwietnia kolejnego roku kalendarzowego, krajowe organy wykonawcze publikują statystyki dotyczące swojej działalności, w tym zastosowanych sankcji. Krajowe organy wykonawcze publikują w tym samym momencie, w oparciu o prowadzone i dostarczane przez przewoźników lotniczych i organy zarządzające portami lotniczymi dane, statystyki dotyczące liczby i charakteru skarg, liczby odwołanych lotów, przypadków odmowy przyjęcia na pokład oraz opóźnień wraz z czasem ich trwania, a także dane o utraconym, opóźnionym lub uszkodzonym bagażu. [Popr. 123]

6.Do celów kwestii objętych niniejszym rozporządzeniem przewoźnicy lotniczy przekazują swoje dane kontaktowe krajowym organom wykonawczym państw członkowskich, w których działają. W oczekiwaniu na transpozycję przepisów dyrektywy 2013/11/UE przez państwa członkowskie każdy pasażer może przedłożyć dowolnemu krajowemu organowi wykonawczemu w dowolnym porcie lotniczym znajdującym się na terytorium państwa członkowskiego skargę dotyczącą domniemanego naruszenia niniejszego rozporządzenia, które miało miejsce w dowolnym porcie lotniczym znajdującym się na terytorium państwa członkowskiego, lub dotyczącą lotów z dowolnego portu lotniczego znajdującego się na terytorium państwa członkowskiego lub lotów z państwa trzeciego do takiego portu lotniczego.”; [Popr. 124]

„Artykuł 16 -a

Dokumenty dotyczące zgodności

1.Do dnia 1 stycznia 2016 r. wspólnotowi przewoźnicy lotniczy przygotują i przedłożą krajowemu organowi wykonawczemu państwa członkowskiego, które wydało im koncesję zgodnie z rozporządzeniem nr 1008/2008, oraz Komisji dokument, który w sposób zasadnie szczegółowy wykazuje, że ich procedury działania są wystarczające do zapewnienia konsekwentnego przestrzegania przez nich wszystkich odpowiednich przepisów niniejszego rozporządzenia.

1a.Komisja może przyjąć akty wykonawcze określające minimalną treść takich dokumentów dotyczących zgodności. Minimalna treść obejmie co najmniej plany awaryjne na wypadek poważnych zakłóceń, wskazanie osób odpowiedzialnych za udzielenie pomocy i inne prawa, praktyczne zasady i procedury rozpatrywania skarg oraz udzielania pomocy i zapewniania odszkodowania, a także procedury i szablony służące do komunikacji z pasażerami. Te akty wykonawcze przyjmuje się zgodnie z procedurą doradczą, o której mowa w art. 16c ust. 2.

2.Każdy inny przewoźnik obsługujący połączenia z unijnego portu lotniczego przedkłada dokument dotyczący zgodności krajowym organom wykonawczym wszystkich państw członkowskich, w których działa, oraz Komisji.

3.Począwszy od dnia 1 stycznia 2019 r. przewoźnicy lotniczy co trzy lata weryfikują swoje dokumenty dotyczące zgodności i przedkładają zaktualizowane wersje właściwemu krajowemu organowi wykonawczemu (właściwym krajowym organom wykonawczym) i Komisji.

4.Krajowy organ wykonawczy bierze pod uwagę dokumenty dotyczące zgodności przedłożone przez przewoźników lotniczych, w miarę możliwości sprawdzając wiarygodność dokumentów dotyczących zgodności na podstawie informacji zawartych w skargach.”; [Popr. 125]

„Artykuł 16a

Roszczenia i skargi pasażerów

1.W momencie dokonywania rezerwacji Przewoźnicy lotniczy, organizatorzy lub sprzedawcy biletów w rozumieniu art. 2 lit. d) rozporządzenia (WE) nr 2111/2005 udzielają pasażerom informacji o swoich o stosowanych przez przewoźnika lotniczego procedurach rozpatrywania roszczeń i skarg oraz odpowiednich terminach, o których mowa w ust. 2 niniejszego artykułu, w odniesieniu do praw określonych w niniejszym rozporządzeniu, a także przekazują im odpowiednie adresy kontaktowe, na które pasażerowie mogą przekazywać swoje roszczenia i skargi, w tym drogą elektroniczną. Przewoźnik lotniczy informuje oraz, w stosownych przypadkach, organizator informują także pasażerów o organie lub organach właściwych do celów rozpatrywania skarg pasażerów, wyznaczonych przez państwa członkowskie zgodnie z niniejszym artykułem i art. 16. Właściwe informacje są udzielane w momencie dokonywania rezerwacji, są ogólnodostępne, wyraźnie widoczne na bilecie pasażera oraz na stronach internetowych przewoźnika lotniczego, jak również są rozdawane w punktach przewoźnika lotniczego w portach lotniczych, a także są przekazywane pasażerowi w wiadomości e-mailowej, w której powiadamia się go o odwołaniu lub opóźnieniu lotu. Na żądanie pasażerom zapewnia się formularz skargi. [Popr. 126]

1a.Ciężar dowodu w kwestii udzielenia pasażerom wymaganych informacji spoczywa na przewoźniku lotniczym. [Popr. 127]

2.Jeśli pasażer zamierza przedłożyć przewoźnikowi lotniczemu skargę w odniesieniu do praw przysługujących pasażerowi na mocy niniejszego rozporządzenia, przedkłada ją w ciągu trzech miesięcy od terminu, w którym odbył się lot, lub w którym planowo miał się odbyć. Złożenie skargi w ciągu trzech miesięcy oraz po upływie tych trzech miesięcy nie narusza prawa pasażera do dochodzenia jego roszczeń na mocy niniejszego rozporządzenia na drodze sądowej oraz w ramach pozasądowego rozstrzygania sporów. W ciągu siedmiu dni roboczych od otrzymania skargi przewoźnik lotniczy przekazuje pasażerowi potwierdzenie otrzymania skargi. W ciągu dwóch miesięcy od otrzymania skargi przewoźnik lotniczy udziela pasażerowi wyczerpującej odpowiedzi. Jeżeli przewoźnik lotniczy nie udzieli wyczerpującej odpowiedzi w ciągu dwóch miesięcy, uznaje się, że akceptuje on roszczenia pasażera.

Jeżeli przewoźnik lotniczy powołuje się na zaistnienie nadzwyczajnych okoliczności, udzielając odpowiedzi, musi on poinformować pasażera o konkretnych okolicznościach odwołania lub opóźnienia lotu. Ponadto przewoźnik lotniczy musi wykazać, że zastosował wszystkie zasadne środki w celu uniknięcia odwołania lub opóźnienia.

W wyczerpującej odpowiedzi przewoźnik lotniczy podaje zainteresowanemu pasażerowi odpowiednie dane kontaktowe wyznaczonego organu, o którym mowa w ust. 3, w tym adres pocztowy, numer telefonu, adres e-mail i adres strony internetowej. [Popr. 128]

3.Zgodnie z właściwymi przepisami UE i krajowymi Państwa członkowskie dopilnowują, aby pasażerowie lotniczy byli w stanie przedstawiać spory z przewoźnikami lotniczymi dotyczące praw i obowiązków ustanowionych w niniejszym rozporządzeniu przed niezależnymi, skutecznymi i sprawnymi organami pozasądowego rozstrzygania sporów. W tym celu każde państwo członkowskie wyznacza krajowy organ lub organy odpowiedzialne za pozasądowe rozstrzyganie sporów między przewoźnikami lotniczymi a pasażerami w odniesieniu do praw objętych niniejszym rozporządzeniem. Te organy powinny być organami innymi niż przewidziany w art. 16 ust. 1 organ wykonawczy. Państwa członkowskie dopilnowują, aby te organy były upoważnione do rozstrzygania wzajemnych sporów pomiędzy pasażerami a przewoźnikami lotniczymi w drodze prawnie wiążącego dla obu stron i wykonalnego postanowienia. W odniesieniu do sporów objętych zakresem dyrektywy 2013/11/UE zastosowanie ma wyłącznie ta dyrektywa. Wszyscy przewoźnicy lotniczy, którzy związani są z lotami z portu lotniczego znajdującego się na terytorium państwa członkowskiego lub z państwa trzeciego do tego portu lotniczego, stosują się do alternatywnego systemu rozstrzygania sporów, o którym mowa w dyrektywie 2013/11/UE, co zapewnia proste, szybkie i tanie pozasądowe rozstrzyganie sporów między pasażerami a przewoźnikami lotniczymi. [Popr. 129]

4.Każdy Po otrzymaniu wyczerpującej odpowiedzi od przewoźnika lotniczego dany pasażer może przedłożyć krajowemu organowi pozasądowego rozstrzygania sporów wyznaczonemu na mocy ust. 3 skargę dotyczącą domniemanego naruszenia niniejszego rozporządzenia w dowolnym porcie lotniczym znajdującym się na terenie państwa członkowskiego lub dotyczącą lotu zdowolnego portu lotniczego znajdującego się na terytorium państwa członkowskiego lub lotu państwa trzeciego do takiego portu lotniczego znajdującego się na takim terytorium. Skargi takie można składać nie wcześniej niż dwa miesiące po przedłożeniu skargi odnośnemu przewoźnikowi, chyba że przewoźnik udzielił już ostatecznej odpowiedzi na taką skargę w ustalonym terminie, określonym wcześniej na nie mniej niż jeden rok od daty przedłożenia przez pasażera roszczenia lub skargi do odnośnego przewoźnika lotniczego. [Popr. 130]

4a.W przypadku stwierdzenia winy przewoźnika lotniczego organ odpowiedzialny za rozpatrywanie skarg informuje krajowy organ wykonawczy, który na podstawie art. 16a ust. 2 podejmuje działanie w celu zapewnienia wyegzekwowania przepisów. [Popr. 131]

5.W ciągu siedmiu dni od otrzymania skargi wyznaczony organ potwierdza odbiór skargi i Po otrzymaniu skargi wyznaczony organ niezwłocznie zawiadamia o tym strony sporu, gdy tylko otrzyma wszystkie dokumenty zawierające informacje dotyczące skargi. Przesyła jej kopię dokumentów dotyczących skargi właściwemu krajowemu organowi wykonawczemu. Udzielenie skarżącemu ostatecznej odpowiedzi powinno nastąpić nie później niż trzy miesiące po otrzymaniu skargi 90 dni kalendarzowych po dniu, w którym wyznaczony organ otrzymał pełne akta skargi. Kopię ostatecznej odpowiedzi przekazuje się również krajowemu organowi wykonawczemu. [Popr. 132]

5a.W celu zapewnienia możliwości kontaktu z przewoźnikami lotniczymi w sprawach objętych niniejszym rozporządzeniem, przewoźnicy lotniczy przekazują swoje dane kontaktowe organom wyznaczonym na mocy niniejszego artykułu, właściwym dla państw członkowskich, w których prowadzą działalność. [Popr. 133]

5b.Jeśli na podstawie niniejszego rozporządzenia przywołane zostaną względy bezpieczeństwa, ciężar dowodu spoczywa na zainteresowanym przewoźniku lotniczym. [Popr. 134]

Artykuł 16aa

Państwa członkowskie zapewniają dobrze przygotowane, niepobierające opłat i niezależne organy ds. mediacji pomagające w znajdowaniu rozwiązań w przypadku konfliktów między pasażerami a przewoźnikami lotniczymi i usługodawcami obsługującymi inne rodzaje transportu. [Popr. 135]

Artykuł 16b

Współpraca między państwami członkowskimi a Komisją

1.Komisja wspiera dialog i promuje współpracę pomiędzy państwami członkowskimi w sprawie wykładni i stosowania niniejszego rozporządzenia przez poszczególne państwa za pośrednictwem komitetu, o którym mowa w art. 16c. [Popr. 136]

2.Państwa członkowskie przedstawiają Komisji sprawozdanie z działalności za każdy rok, zawierające statystyki, o których mowa w art. 16 ust. 5, nie później niż z końcem kwietnia kolejnego roku kalendarzowego. Komisja może określać sprawy uwzględniane w takich sprawozdaniach w drodze aktów wykonawczych. Akty wykonawcze przyjmuje się zgodnie z procedurą, o której mowa w art. 16c. [Popr. 137]

3.Państwa członkowskie regularnie wysyłają odpowiednie informacje dotyczące swojej wykładni i stosowania rozporządzenia do Komisji, która udostępnia takie informacje w formie elektronicznej innym państwom członkowskim.

4.Na wniosek państwa członkowskiego lub z własnej inicjatywy Komisja może badać przypadki, w których powstają różnice w stosowaniu i egzekwowaniu dowolnych przepisów niniejszego rozporządzenia, zwłaszcza dotyczące wykładni nadzwyczajnych okoliczności, a także wyjaśnia przepisy rozporządzenia w celu propagowania wspólnego podejścia. W tym celu po konsultacjach z komitetem, o którym mowa w art. 16c, Komisja może przyjąć zalecenie.

5.Na wniosek Komisji krajowe organy wykonawcze przeprowadzają dochodzenie w sprawie określonych podejrzanych praktyk stosowanych przez jednego lub kilku przewoźników lotniczych i przekazują Komisji swoje ustalenia w ciągu czterech miesięcy od otrzymania wniosku.

5a.Komisja i państwa członkowskie ustanawiają ogólnounijny mechanizm obejmujący wszystkie organy wyznaczone na mocy art. 16 i 16a w celu zapewnienia wymiany informacji między państwami członkowskimi o naruszeniach, sankcjach i najlepszych praktykach w zakresie egzekwowania przepisów. Komisja udostępnia te informacje w formie elektronicznej wszystkim państwom członkowskim. [Popr. 138]

5b.Krajowe organy wykonawcze dostarczają Komisji na żądanie informacje i odpowiednie dokumenty dotyczące poszczególnych przypadków naruszenia przepisów. [Popr. 139]

5c.Komisja publikuje na swojej stronie internetowej i regularnie aktualizuje, począwszy najpóźniej od dnia 1 maja 2015 r., wykaz wszystkich przewoźników lotniczych działających w Unii, którzy systematycznie nie przestrzegają przepisów niniejszego rozporządzenia. Niezależnie od wielkości lub narodowości każdego przewoźnika, w przypadku którego Komisja otrzymała dowody naruszeń zgodnie z art. 16a ust. 5b, do których doszło wobec pasażerów podczas ponad 10 różnych lotów w ciągu jednego roku kalendarzowego i które dotyczą więcej niż jednego artykułu niniejszego rozporządzenia, uznaje się za przewoźnika systematycznie nieprzestrzegającego niniejszego rozporządzenia. [Popr. 140]

Artykuł 16c

Procedura komitetowa

1.Komisja korzysta z pomocy Komitetu ds. Praw Pasażerów, w którego skład wchodzi po dwóch przedstawicieli każdego z państw członkowskich, przy czym co najmniej jeden z nich reprezentuje krajowy organ wykonawczy. Komitet jest komitetem w rozumieniu rozporządzenia (UE) nr 182/2011.

2.W przypadku odwołania do niniejszego ustępu zastosowanie ma art. 4 rozporządzenia (UE) nr 182/2011.”;

„Artykuł 16ca

Akty delegowane

Komisja jest uprawniona do przyjęcia aktów delegowanych dotyczących uzupełnienia wyczerpującego wykazu okoliczności uważanych za nadzwyczajne powstałego na podstawie prac krajowych organów wykonawczych oraz wyroków Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, zgodnie z art. 16bc.”; [Popr. 141]

„Artykuł 16cb

Wykonywanie przekazanych uprawnień

1.Powierzenie Komisji uprawnień do przyjęcia aktów delegowanych podlega warunkom określonym w niniejszym artykule.

2.Uprawnienia do przyjęcia aktów delegowanych, o których mowa w art. 16ca, powierza się Komisji na okres pięciu lat od dnia … Data wejścia w życie niniejszego rozporządzenia.. Komisja sporządza sprawozdanie dotyczące przekazania uprawnień nie później niż dziewięć miesięcy przed końcem okresu pięciu lat. Przekazanie uprawnień zostaje automatycznie przedłużone na takie same okresy, chyba że Parlament Europejski lub Rada sprzeciwią się takiemu przedłużeniu nie później niż trzy miesiące przed końcem każdego okresu.

3.Przekazanie uprawnień, o którym mowa w art. 16ca, może zostać w dowolnym momencie odwołane przez Parlament Europejski lub przez Radę. Decyzja o odwołaniu kończy przekazanie określonych w niej uprawnień. Decyzja o odwołaniu staje się skuteczna od następnego dnia po jej opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej lub w określonym w tej decyzji późniejszym terminie. Nie wpływa ona na ważność jakichkolwiek już obowiązujących aktów delegowanych.

4.Niezwłocznie po przyjęciu aktu delegowanego Komisja przekazuje go równocześnie Parlamentowi Europejskiemu i Radzie.

5.Akt delegowany przyjęty na podstawie art. 16ca wchodzi w życie tylko wtedy, kiedy Parlament Europejski lub Rada nie wyraziły sprzeciwu w terminie dwóch miesięcy od przekazania tego aktu Parlamentowi Europejskiemu i Radzie lub kiedy przed upływem tego terminu zarówno Parlament Europejski, jak i Rada poinformowały Komisję, że nie wniosą sprzeciwu. Termin ten przedłuża się o dwa miesiące z inicjatywy Parlamentu Europejskiego lub Rady.”; [Popr. 142]

„Artykuł 17

Sprawozdanie

Do dnia 1 stycznia 2017 r. Komisja przedstawia Parlamentowi Europejskiemu sprawozdanie z funkcjonowania i wyników niniejszego rozporządzenia, w szczególności uwzględniając wpływ odszkodowań na duże opóźnienia i ograniczenia w zakresie zakwaterowania w przypadku wystąpienia długotrwałych nadzwyczajnych okoliczności, kwestie dotyczące interpretacji nadzwyczajnych okoliczności, statystyki dotyczące działalności krajowych organów wykonawczych publikowane przez te organy, w tym dotyczące sankcji i ustaleń w odniesieniu do podejrzanych praktyk naruszania przepisów przez przewoźników lotniczych, postępy w powoływaniu krajowych organów odpowiedzialnych za pozasądowe rozstrzyganie sporów oraz ich działalność. Komisja przedstawia również sprawozdanie dotyczące poprawy ochrony pasażerów linii lotniczych w związku z lotami z państw trzecich obsługiwanymi przez przewoźników innych niż wspólnotowi w kontekście międzynarodowych porozumień dotyczących transportu lotniczego. Ponadto Komisja przygotowuje sprawozdanie dotyczące skuteczności podjętych środków i sankcji nałożonych przez organy, o których mowa w art. 16, oraz w sprawie ewentualnej potrzeby ujednoliconego podejścia. W razie potrzeby sprawozdaniu towarzyszą wnioski ustawodawcze.”; [Popr. 143]

„2. Wspólnotowy przewoźnik lotniczy udostępnia w porcie lotniczym We wszystkich portach lotniczych na terytorium Unii wspólnotowy przewoźnik lotniczy i obsługa naziemna działająca w jego imieniu świadczą usługę zapewniającą pasażerom formularze skargi, umożliwiające pasażerowi które umożliwiają im natychmiastowe złożenie takiej skargi dotyczącej uszkodzonego lub opóźnionego bagażu bezpośrednio po przylocie. Wspólnotowy przewoźnik lotniczy rozdaje takie formularze skarg na żądanie pasażera również na stanowiskach odprawy lub w swoich punktach obsługi w portach lotniczych, bądź w obu tych miejscach, a także udostępnia formularz skargi na swojej stronie internetowej. Taki Formularz skargi, który może przyjąć postać formularza nieprawidłowości bagażowej (PIR), przyjmowany jest jako skarga przez przewoźnika lotniczego w porcie lotniczym zgodnie z art. 31 ust. 2 konwencji montrealskiej. Ta możliwość pozostaje bez wpływu na prawo pasażera do złożenia skargi inną drogą w terminie określonym konwencją montrealską przewidzianym w konwencji montrealskiej.

2a.Komisja może przyjmować akty wykonawcze w celu ustalenia ujednoliconego formularza skargi. Te akty wykonawcze przyjmuje się zgodnie z procedurą doradczą/sprawdzającą, o której mowa w art. 6f ust. 2.”; [Popr. 144]

„2. Bez uszczerbku dla ust. 1, w przypadku śmierci płatność zaliczkowa nie może być mniejsza niż wyrażona w euro równowartość 18 096 SDR na pasażera. Komisja ma prawo dostosowywać tę kwotę, w drodze aktu delegowanego zgodnie z art. 6c, w świetle decyzji Międzynarodowej Organizacji Lotnictwa Cywilnego zgodnie z art. 24 ust. 2 konwencji montrealskiej. Dostosowanie kwoty podanej powyżej skutkuje również modyfikacją odpowiedniej kwoty w załączniku.”;

„3a. W przypadku zagubienia, opóźnienia lub uszkodzenia bagażu przewoźnicy lotniczy w pierwszej kolejności zapewniają odszkodowanie pasażerom, z którymi zawarli umowę, a następnie mogą oni wystąpić o zadośćuczynienie od portów lotniczych lub usługodawców za szkodę, za którą nie odpowiada przewoźnik.”; [Popr. 145]

„Komisja ma prawo dostosowywać kwotę podaną w załączniku, z wyjątkiem kwoty, o której mowa w art. 5 ust. 2, w drodze aktu delegowanego zgodnie z art. 6c, w świetle decyzji Międzynarodowej Organizacji Lotnictwa Cywilnego zgodnie z art. 24 ust. 2 konwencji montrealskiej.”;

„Artykuł 6a

1.Każdorazowo przewożąc zarejestrowane wózki inwalidzkie bądź inny sprzęt służący do poruszania się lub urządzenia pomocnicze, przewoźnik lotniczy i jego przedstawiciele informują pasażerów o przysługujących im prawach oraz oferują każdej osobie niepełnosprawnej lub osobie o ograniczonej sprawności ruchowej, zdefiniowanej w art. 2 lit. a) rozporządzenia (WE) nr 1107/2006*, możliwość nieodpłatnego złożenia specjalnej deklaracji interesu zgodnie z art. 22 ust. 2 konwencji montrealskiej w momencie dokonywania rezerwacji i nie później niż w momencie przekazania sprzętu przewoźnikowi. Komisja przyjmuje akty wykonawcze określające wzór formularza stosowanego do złożenia takiej deklaracji interesu. Te akty wykonawcze przyjmuje się zgodnie z procedurą doradczą, o której mowa w art. 6f ust. 2. [Popr. 146]

2.W przypadku zniszczenia, zagubienia lub uszkodzenia sprzętu służącego do poruszania się, odpowiedzialność przewoźnika lotniczego jest ograniczona do sumy zadeklarowanej przez daną osobę w momencie przekazywania zarejestrowanego sprzętu służącego do poruszania się wspólnotowemu przewoźnikowi lotniczemu.

3.W przypadku zniszczenia, zagubienia, uszkodzenia lub opóźnienia w przewozie zarejestrowanych wózków inwalidzkich bądź innego sprzętu służącego do poruszania się lub urządzeń pomocniczych, wspólnotowy przewoźnik lotniczy ponosi odpowiedzialność do sumy nieprzekraczającej sumy zadeklarowanej przez pasażera, o ile nie udowodni, że suma, której dotyczy roszczenie jest większa niż rzeczywisty interes danej osoby w dostawie do miejsca przeznaczenia.

3a.Przewoźnicy lotniczy umożliwiają pasażerom korzystanie bez dodatkowej opłaty z wózków inwalidzkich, w tym wózków spacerowych dla dzieci, aż do punktu przyjęć pasażerów na pokład, oraz zapewniają, aby te wózki zostały im zwrócone w drzwiach statku powietrznego. Jeżeli ze względów bezpieczeństwa nie jest to możliwe, bez żadnych dodatkowych opłat przewoźnicy lotniczy zapewniają osobom korzystającym z wózków inwalidzkich inny alternatywny środek przemieszczania się na terenie terminalu portu lotniczego, aż do momentu odbioru przez nich własnego wózka. Jeśli przywołane względy bezpieczeństwa wynikają bezpośrednio z charakterystyki terminalu, na organie zarządzającym portem lotniczym spoczywa obowiązek zapewnienia alternatywnego środka przemieszczania się, o którym mowa w niniejszym ustępie. [Popr. 147]

Artykuł 6b

1.Krajowy organ wykonawczy wyznaczony na podstawie art. 16 rozporządzenia (WE) nr 261/2004 zapewnia przestrzeganie przepisów niniejszego rozporządzenia. W tym celu monitoruje:–warunki umów transportu lotniczego;–systematyczne oferowanie specjalnej deklaracji interesu w odniesieniu do zarejestrowanego sprzętu służącego do poruszania się, a także odpowiednią wysokość odszkodowań w przypadku uszkodzeń takiego sprzętu;–płatności zaliczek zgodnie z art. 5 ust. 1 w stosownych przypadkach;–zastosowanie art. 6.

2.W celu monitorowania ochrony pasażerów o ograniczonej sprawności ruchowej i pasażerów niepełnosprawnych w przypadku uszkodzenia ich sprzętu służącego do poruszania się lub urządzeń pomocniczych, krajowy organ wykonawczy bada także i uwzględnia informacje o skargach dotyczących sprzętu służącego do poruszania się przedkładanych organom wyznaczonym na podstawie art. 16a rozporządzenia (WE) nr 261/2004. [Popr. 148]

3.Ustanowione przez państwa członkowskie sankcje za naruszenia niniejszego rozporządzenia powinny być skuteczne, proporcjonalne i odstraszające.

4.W swoich sprawozdaniach rocznych na podstawie art. 16 ust. 6 rozporządzenia (WE) nr 261/2004, krajowe organy wykonawcze publikują również statystyki dotyczące ich działalności, a także sankcji nakładanych w związku ze stosowaniem niniejszego rozporządzenia.

Artykuł 6c

1.Powierzenie Komisji uprawnień do przyjęcia aktów delegowanych podlega warunkom określonym w niniejszym artykule.

2.Uprawnienia do przyjęcia aktów delegowanych, o których mowa w art. 6 ust. 1, powierza się Komisji na czas nieokreślony okres pięciu lat od dnia wejścia w życie niniejszego rozporządzenia ... Data wejścia w życie niniejszego rozporządzenia.. Komisja sporządza sprawozdanie dotyczące przekazania uprawnień nie później niż dziewięć miesięcy przed końcem okresu pięciu lat. Przekazanie uprawnień zostaje automatycznie przedłużone na takie same okresy, chyba że Parlament Europejski lub Rada sprzeciwią się takiemu przedłużeniu nie później niż trzy miesiące przed końcem każdego okresu. [Popr. 149]

3.Przekazanie uprawnień, o którym mowa w art. 6 ust. 1, może zostać w dowolnym momencie odwołane przez Parlament Europejski lub przez Radę. Decyzja o odwołaniu kończy przekazanie określonych w niej uprawnień. Decyzja o odwołaniu staje się skuteczna od następnego dnia po jej opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej lub w określonym w tej decyzji późniejszym terminie. Nie wpływa ona na ważność jakichkolwiek już obowiązujących aktów delegowanych.

4.Niezwłocznie po przyjęciu aktu delegowanego Komisja przekazuje go równocześnie Parlamentowi Europejskiemu i Radzie.

5.Akt delegowany przyjęty na podstawie art. 6 ust. 1 wchodzi w życie tylko jeśli Parlament Europejski albo Rada nie wyraziły sprzeciwu w terminie dwóch miesięcy od przekazania tego aktu Parlamentowi Europejskiemu i Radzie lub jeśli przed upływem tego terminu zarówno Parlament Europejski, jak i Rada, poinformowały Komisję, że nie wniosą sprzeciwu. Termin ten przedłuża się o dwa miesiące z inicjatywy Parlamentu Europejskiego lub Rady.

Artykuł 6d

1.Przewoźnicy lotniczy mają pełną swobodę ustalania warunków, na których zezwalają na przewóz bagażu, określają oni jednak jednoznacznie w momencie rezerwacji jednoznacznie określają na początkowym etapie procesu rezerwacji, we wszystkich wykorzystywanych kanałach dystrybucji, w tym w komputerowych systemach rezerwacji, i przy stanowiskach odprawy (w tym także przy samoobsługowych urządzeniach do odprawy) maksymalne wymogi odnośnie do bagażu, który pasażerowie mogą przewieźć w kabinie pasażerskiej i w przedziale bagażowym statku powietrznego w ramach każdego lotu objętego daną rezerwacją, włącznie z wszelkimi ograniczeniami liczby sztuk bagażu, które zostaną zastosowane w ramach udzielonego maksymalnego limitu, i wszelkimi ograniczeniami zakupów dokonywanych w porcie lotniczym. W przypadku zastosowania Szczegóły dodatkowych opłat stosowanych za przewóz bagażu przewoźnicy lotniczy wyraźnie określą ich szczegóły w momencie podają w sposób jasny, przejrzysty i jednoznaczny na początkowym etapie procesu rezerwacji i – na żądanie – w porcie lotniczym. Opłaty za podstawową usługę podróżną i opłaty dodatkowe muszą być możliwe do jasnego zidentyfikowania i musi istnieć możliwość oddzielnego zakupu usług. [Popr. 150]

1a.Pasażerowie – oprócz maksymalnego limitu bagażu dozwolonego w kabinie pasażerskiej – mogą bez ponoszenia dodatkowych opłat wnosić na pokład niezbędne przedmioty osobiste, takie jak okrycia wierzchnie, małe torebki oraz co najmniej jedna standardowa torba z zakupami, których dokonano w punktach handlowych w portach lotniczych. [Popr. 151]

1b.Nie naruszając rozporządzenia (WE) nr 1107/2006, wymogi dotyczące bagażu podręcznego mogą być wyrażone jako maksymalne wymiary lub maksymalny ciężar całego bagażu podręcznego dozwolonego na jednego pasażera, bądź z uwzględnieniem obu tych wielkości, lecz bez ograniczenia do określonej liczby wnoszonych sztuk. [Popr. 152]

2.Jeśli szczególne okoliczności, takie jak względy bezpieczeństwa lub zmiana typu statku powietrznego po dokonaniu rezerwacji, wykluczają przewóz w kabinie pasażerskiej przedmiotów dopuszczonych wymogami dotyczącymi bagażu, przewoźnik lotniczy może przewieźć je w przedziale bagażowym statku powietrznego nie pobierając jednak dodatkowych opłat od pasażera. Przewoźnik lotniczy może zorganizować przewóz powyższych przedmiotów w przedziale bagażowym statku powietrznego, jeżeli warunki wyjątkowe związane ze względami bezpieczeństwa i konkretne cechy statku powietrznego wykluczają ich przewóz w kabinie pasażerskiej. W takich przypadkach nie stosuje się dodatkowych opłat. [Popr. 153]

2a.W przypadku gdy przed wejściem pasażera na pokład lub przed odlotem bagaż podręczny zostanie przeniesiony z kabiny statku powietrznego do przedziału bagażowego, bagaż ten musi zostać zwrócony pasażerowi w momencie opuszczania przez niego statku powietrznego jako bagaż podręczny. [Popr. 154]

3.Prawa te nie dotyczą ograniczeń bagażu podręcznego ustanowionych przez unijne i międzynarodowe przepisy w zakresie bezpieczeństwa takie jak rozporządzenia (WE) nr 300/2008 i (WE) nr 820/2008.

Artykuł 6e

1.Wspólnotowy Unijny przewoźnik lotniczy umożliwia pasażerowi przewóz instrumentu muzycznego w kabinie pasażerskiej statku powietrznego z zastrzeżeniem właściwych zasad bezpieczeństwa i specyfikacji technicznych oraz ograniczeń dotyczących danego statku powietrznego. Instrumenty muzyczne przyjmuje się do przewozu w kabinie statku powietrznego pod warunkiem, że można je umieścić bezpiecznie w odpowiednim przedziale bagażowym w kabinie lub pod siedzeniem odnośnego pasażera. Przewoźnik lotniczy może stwierdzić, że Dopuszczony do przewozu w kabinie instrument muzyczny stanowi część bagażu podręcznego pasażera i nie będzie przewożony odrębnie od takiego bagażu. [Popr. 155]

2.W przypadku gdy instrument muzyczny jest zbyt duży, aby można go było bezpiecznie umieścić w odpowiednim przedziale bagażowym w kabinie lub pod siedzeniem odnośnego pasażera, przewoźnik lotniczy może domagać się uiszczenia drugiej opłaty za przelot, przy czym takie instrumenty muzyczne przewożone są jako bagaż podręczny na drugim siedzeniu. Taka dodatkowa opłata za przelot nie podlega obowiązkowi uiszczenia odpowiedniego podatku od wylotu w danym porcie lotniczym. W przypadku wykupienia drugiego miejsca przewoźnik lotniczy podejmuje rozsądne wysiłki w celu zapewnienia, aby pasażer i instrument muzyczny zajmowali sąsiednie siedzenia. O ile to możliwe i na odnośną prośbę, instrumenty muzyczne można przewozić w ogrzewanej części przedziału ładunkowego statku powietrznego, z zastrzeżeniem właściwych zasad bezpieczeństwa, ograniczeń przestrzennych i specyfikacji technicznych danego statku powietrznego. Przewoźnik lotniczy jasno określa w warunkach świadczenia usług sposób przewożenia instrumentów muzycznych i właściwe opłaty. [Popr. 156]

2a.W miarę dostępności miejsca i na odnośną prośbę instrumenty muzyczne przewozi się w ogrzewanej części przedziału ładunkowego statku powietrznego, z zastrzeżeniem właściwych zasad bezpieczeństwa, ograniczeń przestrzennych i specyfikacji technicznych danego statku powietrznego. Przewoźnicy lotniczy zapewniają specjalne etykiety umieszczane w widoczny sposób na instrumentach muzycznych, aby zapewnić obchodzenie się z nimi z należytą ostrożnością. Jedynie instrumenty, które są należycie zapakowane w sztywny pokrowiec lub futerał przeznaczony specjalnie do przewozu takich przedmiotów, mogą zostać dopuszczone do przewozu w przedziale ładunkowym statku powietrznego. [Popr. 157]

2b.Przewoźnik lotniczy jasno określa podczas procesu rezerwacji oraz w warunkach świadczenia usług sposób przewożenia instrumentów muzycznych, w tym właściwe opłaty i dostępne w danym statku powietrznym możliwości przewożenia instrumentów muzycznych oraz wymiary miejsc przeznaczonych do ich przewozu. W razie konieczności zarezerwowania drugiego miejsca pasażerom przysługuje możliwość zarezerwowania takiego miejsca przez internet. [Popr. 158]

Artykuł 6f

1.Komisję wspiera Komitet ds. Praw Pasażerów. Komitet ten jest komitetem w rozumieniu rozporządzenia (UE) nr 182/2011.

2.W przypadku odwołania do niniejszego ustępu zastosowanie ma art. 4 rozporządzenia (UE) nr 182/2011.

________________________

* Rozporządzenie (WE) nr 1107/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 5 lipca 2006 r. w sprawie praw osób niepełnosprawnych oraz osób o ograniczonej sprawności ruchowej podróżujących drogą lotniczą (Dz.U. L 204 z 26.7.2006, s. 1).”; [Popr. 159]

„Artykuł 7

Do dnia 1 stycznia 2017 r. Komisja przedstawia Parlamentowi Europejskiemu i Radzie sprawozdanie dotyczące funkcjonowania niniejszego rozporządzenia i jego wyników. W razie potrzeby sprawozdaniu towarzyszą wnioski ustawodawcze.”;