(3a)Οι εκθέσεις της Επιτροπής για τη νόθευση του μελιού «Συντονισμένη δράση της ΕΕ “From the hives” (Από τις κυψέλες)» και «Συντονισμένη δράση της ΕΕ για την αποτροπή ορισμένων δόλιων πρακτικών στον τομέα του μελιού» υπογραμμίζουν ότι για ένα υψηλό ποσοστό εισαγόμενου μελιού υπάρχουν υποψίες ότι έχει νοθευτεί και επιβεβαιώνουν ορισμένες υποθέσεις απάτης στον τομέα του μελιού, συμπεριλαμβανομένης της χρήσης σιροπιών ζάχαρης που είναι πολύ δύσκολο να ανιχνευθούν ακόμα και με πολύπλοκες μεθόδους ανάλυσης. H οδηγία 2001/110/ΕΚ θα πρέπει να εξουσιοδοτεί την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να καθιερώσει κατάλληλες μεθόδους ανάλυσης προκειμένου να διασφαλίσει ότι το μέλι που διατίθεται στην αγορά της Ένωσης συμμορφώνεται με τις απαιτήσεις της νομοθεσίας. Θα πρέπει να ληφθούν μέτρα και προβλέψεις για να περιοριστούν οι δυνατότητες απάτης, να διευκολυνθούν οι έλεγχοι και να καταστεί δυνατή η καλύτερη ιχνηλασιμότητα και ανάλυση της ποιότητας και της καταγωγής του μελιού. Στο πλαίσιο αυτό, οι απαιτήσεις που ορίζονται στην παρούσα οδηγία για αναγραφή των χωρών καταγωγής με τα αντίστοιχα ποσοστά τους στην ετικέτα αναμένεται να δημιουργήσουν επίσης τις προϋποθέσεις για την υλοποίηση ενός ολοκληρωμένου συστήματος ιχνηλασιμότητας. Η πρόσβαση σε λεπτομερή και πλήρη ενημέρωση για την καταγωγή και τη σύνθεση του μελιού θα διευκόλυνε τα εργαστήρια ανάλυσης μελιού να επαληθεύουν τη γεωγραφική ένδειξη που αναγράφεται στη συσκευασία του μελιού και να εντοπίζουν περιστατικά απάτης. Για να διασφαλίζεται η ακρίβεια των πληροφοριών σχετικά με τη χώρα καταγωγής του μελιού, η διάθεση μελιού στην αγορά θα πρέπει να έχει ως προϋπόθεση την ακρίβεια των πληροφοριών που παρέχονται όσον αφορά τη σύνθεση του προϊόντος. Για να διασφαλίζεται η συμμόρφωση των προϊόντων με τις απαιτήσεις που καθορίζονται στην παρούσα οδηγία, θα πρέπει να διενεργούνται τακτικοί έλεγχοι βάσει κινδύνων από αρμόδιες αρχές των κρατών μελών.

(3β)Προκειμένου να περιοριστεί όσο το δυνατόν περισσότερο η απάτη που συνδέεται με νοθευμένα προϊόντα τα οποία δεν αντιστοιχούν στην ονομασία «μέλι», να καταστεί δυνατή η επικύρωση των πληροφοριών που παρέχονται σχετικά με την καταγωγή και την ποιότητα του μελιού, και προκειμένου να παρέχεται μέγιστη διαφάνεια, οι ενωσιακοί κανόνες για την ιχνηλασιμότητα θα πρέπει να συμπληρωθούν με ελάχιστους υποχρεωτικούς, εναρμονισμένους κανόνες και με την καθιέρωση ενός συστήματος ιχνηλασιμότητας που διασφαλίζει τη διαθεσιμότητα και την πρόσβαση σε βασικές πληροφορίες σχετικά με την καταγωγή του μελιού ή των μελιών σε ένα μείγμα, συμπεριλαμβανομένων της χώρας καταγωγής, του έτους παραγωγής και του μοναδικού αναγνωριστικού του παραγωγού, κατά μήκος της εφοδιαστικής αλυσίδας. Όσον αφορά τα μέλια που παράγονται και εισάγονται στην Ένωση, οι αρμόδιες αρχές των κρατών μελών θα πρέπει να μπορούν να παρακολουθούν ολόκληρη την αλυσίδα έως τους μελισσοκόμους συγκομιδής ή, στην περίπτωση των εισαγόμενων μελιών, έως τον παραγωγό. Οι εν λόγω κανόνες δεν θα πρέπει να αυξάνουν τη διοικητική επιβάρυνση των παραγωγών, αλλά θα πρέπει να διευκολύνουν τους καταναλωτές και τις εποπτικές αρχές να παρακολουθούν ολόκληρη τη διαδρομή του μελιού από τη συγκομιδή έως την εμφιάλωση.

(3γ)Ο όρος «διηθημένο μέλι» που χρησιμοποιείται στην οδηγία 2001/110/ΕΚ τείνει να παρερμηνεύεται από τους καταναλωτές, οι οποίοι δεν κάνουν διάκριση μεταξύ της υπερδιήθησης και της διήθησης που πραγματοποιούν οι μελισσοκόμοι μετά την εξαγωγή του μελιού τους, προκειμένου να αφαιρέσουν σωματίδια κεριού και άλλες ξένες ύλες από το μέλι. Προκειμένου να εξασφαλίζεται ότι διατίθενται ακριβείς πληροφορίες για τους καταναλωτές και να διασφαλίζεται η ιχνηλασιμότητα και η επαληθευσιμότητα της γνησιότητας του μελιού και της καταγωγής του μελιού, το υπερδιηθημένο μέλι, που αναφέρεται στην οδηγία 2001/110/ΕΚ ως «διηθημένο μέλι», δεν θα πρέπει πλέον να επιτρέπεται να διατίθεται στην αγορά και να φέρει την επισήμανση «μέλι». Η υπερδιήθηση αναφέρεται σε διαδικασίες διήθησης με τη χρήση φίλτρου με μέγεθος οπής κάτω των 100 µm, με αποτέλεσμα την αφαίρεση του μεγαλύτερου μέρους της γύρης από το μέλι. Δεδομένου ότι η γύρη είναι το κύριο στοιχείο που υπάρχει στο μέλι και χρησιμοποιείται για την ανίχνευση της καταγωγής του κατά την ανάλυση, η απουσία γύρης από το μέλι καθιστά σχεδόν αδύνατη την επαλήθευση των παρεχόμενων δεδομένων όσον αφορά τη χώρα ή τις χώρες καταγωγής του μελιού. Η υπερδιήθηση, συνεπώς, αλλοιώνει το μέλι στερώντας του ένα από τα κύρια συστατικά και χαρακτηριστικά του, και εμποδίζει την ιχνηλασιμότητά του, αφήνοντας έτσι περιθώρια για απάτη και παραπλανητικές ενδείξεις για τους καταναλωτές. Εάν, κατά τη δοκιμή, ένα προϊόν που διατίθεται στην αγορά ως μέλι παρουσιάζει ελάχιστα ή καθόλου ίχνη γύρης, θα πρέπει να απαγορεύεται η διάθεση στην αγορά του εν λόγω μελιού καθώς και της παρτίδας στην οποία ανήκει, κατά περίπτωση. Επομένως, το παράρτημα II της οδηγίας 2001/110/ΕΚ θα πρέπει να τροποποιηθεί αναλόγως για να προσδιοριστεί το επιτρεπόμενο επίπεδο διήθησης. Το επίπεδο αυτό θα πρέπει να είναι τέτοιο που να μην μεταβάλλει σημαντικά την πυκνότητα και το φάσμα γύρης του μελιού αλλά να αφαιρεί το μεγαλύτερο μέρος των ξένων υλών από το μέλι.

(3δ)Η θερμική επεξεργασία άνω των 40 °C (±5 °C) προκαλεί αποδόμηση ορισμένων συστατικών του μελιού και θα πρέπει να δοθεί η δυνατότητα στους καταναλωτές να κάνουν διάκριση μεταξύ των μελιών που έχουν αποδομηθεί με τέτοιες θερμικές επεξεργασίες και άλλων μελιών. Αν το μέλι υφίσταται επεξεργασία σε θερμοκρασία άνω των 40°C (±5°C), ο όρος «θερμασμένο μέλι» θα πρέπει, συνεπώς, να αναγράφεται στην ετικέτα. Προκειμένου να ελεγχθεί η απουσία θερμικής αποδόμησης ενός μελιού, θα πρέπει να τεθεί ένα ελάχιστο όριο όσον αφορά την παρουσία ιμβερτάσης στο μέλι, ενός ενζύμου που είναι πολύ πιο ευαίσθητο και αποδομείται πολύ γρήγορα σε υψηλές θερμοκρασίες. Δεδομένου ότι η θέρμανση του μελιού μπορεί να συνεπάγεται τροποποίηση των φυσικών ιδιοτήτων του, είναι σημαντικό να καθοριστεί ένα ανώτατο όριο πάνω από το οποίο το μέλι ζαχαροπλαστικής θα θεωρείται ότι έχει υπερθερμανθεί σύμφωνα με την οδηγία 2001/110/ΕΚ.

(3ε) Τόσο ο ορισμός του μελιού στην οδηγία 2001/110/ΕΚ όσο και αυτός στον Codex Alimentarius προσδιορίζουν με σαφήνεια το έργο που επιτελούν οι μέλισσες στην κυψέλη μετά τη συγκομιδή της σοδειάς τους, την οποία μεταμορφώνουν συνδυάζοντάς τη με συγκεκριμένα δικά τους υλικά, την εναποθέτουν, την αφυδατώνουν, την αποθηκεύουν και την αφήνουν να ωριμάσει στις κηρήθρες της κυψέλης. Η αφυδάτωση και η ωρίμανση που ακολουθεί είναι διαδικασίες που πραγματοποιούνται από τις μέλισσες. Εκτός της Ένωσης, ορισμένες χώρες αποδέχονται ότι το έργο των μελισσών κατά την παραγωγή μελιού περιορίζεται στη συλλογή εκκρίσεων νέκταρος από φυτά ή μελιτώματος. Τα μη ώριμα μέλια που παράγονται με τον τρόπο αυτό έχουν περιεκτικότητα σε υγρασία πολύ μεγαλύτερη από το όριο του 20 % που ορίζεται στην οδηγία 2001/110/ΕΚ. Οι επιχειρήσεις χρησιμοποιούν θερμαινόμενες δεξαμενές υπό κενό για να περιορίσουν τη θερμοκρασία βρασμού του νερού στο μέλι. Ωστόσο, η διαδικασία αυτή υποβαθμίζει το τελικό προϊόν, καθώς εξαντλεί τα αρώματα και τα ένζυμά του. Ως εκ τούτου, με την οδηγία 2001/110/ΕΚ θα πρέπει να απαγορευθεί η εν λόγω διαδικασία εξάτμισης υπό κενό για τα μέλια.

(3στ) Η διάθεση στην αγορά μελιών που δεν έχουν ωριμάσει φυσικά από τις μέλισσες, τα περισσότερα από τα οποία εισάγονται από τρίτες χώρες, στρεβλώνει τον ανταγωνισμό στην αγορά της Ένωσης. Στις περισσότερες περιπτώσεις, αυτό συμβαίνει με την εξάτμιση υπό κενό του νερού που περιέχεται στο μέλι, η οποία έχει ως αποτέλεσμα την εξάντληση των φυσικών αρωμάτων του. Η ταχεία και τεχνητή εξάτμιση του νερού από το μέλι ανταγωνίζεται την αργή διαδικασία αφύγρανσης που εκτελείται φυσικά από τις μέλισσες στην κυψέλη. Επομένως, η τεχνητή εξάτμιση θα πρέπει να απαγορεύεται.

(3ζ)Ο ορισμός του μελιού, όπως προβλέπεται στην οδηγία 2001/110/ΕΚ, θα πρέπει να υποστηριχθεί στον Διεθνή Οργανισμό Τυποποίησης (ISO), ώστε να αποφευχθεί ένας ορισμός που θα επέτρεπε την εξαγωγή προϊόντων χαμηλού κόστους με την ονομασία «μέλι» εις βάρος της ποιότητας και της σταθερότητας της ενωσιακής αγοράς μελιού και της εμπιστοσύνης των καταναλωτών στα ενωσιακά προϊόντα.

(4a)Τα κράτη μέλη και η Επιτροπή θα πρέπει να λάβουν υπόψη την προσέγγιση «Μία υγεία» ώστε να διασφαλιστεί ο σεβασμός των συνδέσμων μεταξύ της ανθρώπινης υγείας, της υγείας των ζώων και του περιβάλλοντος. Τα τρόφιμα και η παραγωγή τροφίμων πρέπει να είναι υγιεινά για τους ανθρώπους και τα ζώα και θα πρέπει να λαμβάνουν υπόψη την καλή διαβίωση των ζώων και τα όρια του πλανήτη, συμπεριλαμβανομένων των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου, ώστε να διασφαλιστεί η πλήρης τήρηση των δεσμευτικών στόχων που ορίζει ο κανονισμός (ΕΕ) 2021/1119 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου*.

* Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1169/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 25ης Οκτωβρίου 2011, σχετικά με την παροχή πληροφοριών για τα τρόφιμα στους καταναλωτές, την τροποποίηση των κανονισμών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (ΕΚ) αριθ. 1924/2006 και (ΕΚ) αριθ. 1925/2006 και την κατάργηση της οδηγίας 87/250/ΕΟΚ της Επιτροπής, της οδηγίας 90/496/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της οδηγίας 1999/10/ΕΚ της Επιτροπής, της οδηγίας 2000/13/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, των οδηγιών 2002/67/ΕΚ και 2008/5/ΕΚ της Επιτροπής και του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 608/2004 της Επιτροπής (ΕΕ L 304 της 22.11.2011, σ. 18).

(7a)Υπό το πρίσμα της Πράσινης Συμφωνίας και του στόχου της στρατηγικής «Από το αγρόκτημα στο πιάτο» για την υποστήριξη των καταναλωτών ώστε να προβαίνουν σε συνειδητές επιλογές, μεταξύ άλλων όσον αφορά τη γεωγραφική καταγωγή των τροφίμων τους, και προκειμένου να διαφυλαχθεί η αποδοτική λειτουργία της εσωτερικής αγοράς σε ολόκληρη την Ένωση μέσω της εναρμόνισης των κανόνων επισήμανσης, σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία για τα νωπά φρούτα, είναι σκόπιμο να αναθεωρηθούν οι κανόνες για τους χυμούς φρούτων και να προβλεφθεί ότι η χώρα ή οι χώρες καταγωγής των φρούτων που χρησιμοποιούνται για την παραγωγή χυμών φρούτων θα πρέπει να αναγράφονται κατά φθίνουσα σειρά στη συσκευασία.

(8α) Τα κράτη μέλη και η Επιτροπή θα πρέπει να λάβουν πλήρως υπόψη τις αρνητικές συνέπειες της ασπαρτάμης για την υγεία, δεδομένου ότι είναι ενδεχομένως καρκινογόνος για τον άνθρωπο σύμφωνα με το Διεθνές Κέντρο Έρευνας για τον Καρκίνο (IARC) του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ). Η EFSA θα πρέπει να επανεξετάσει την ασπαρτάμη σύμφωνα με τις ανακοινώσεις του ΠΟΥ έως τις 31 Δεκεμβρίου 2024.

(16a)Υπό το πρίσμα της Πράσινης Συμφωνίας και του στόχου της στρατηγικής «Από το αγρόκτημα στο πιάτο» για την υποστήριξη των καταναλωτών ώστε να προβαίνουν σε συνειδητές επιλογές, μεταξύ άλλων όσον αφορά τη γεωγραφική καταγωγή των τροφίμων τους, και προκειμένου να διαφυλαχθεί η αποδοτική λειτουργία της εσωτερικής αγοράς σε ολόκληρη την Ένωση μέσω της εναρμόνισης των κανόνων επισήμανσης, σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία για τα νωπά φρούτα, είναι σκόπιμο να αναθεωρηθούν οι κανόνες για τις μαρμελάδες, τα ζελέ, τις μαρμελάδες εσπεριδοειδών, καθώς και την κρέμα κάστανου και να προβλεφθεί ότι η χώρα ή οι χώρες καταγωγής των φρούτων που χρησιμοποιούνται για την παραγωγή τέτοιων προϊόντων θα πρέπει να αναγράφονται κατά φθίνουσα σειρά στη συσκευασία.

1a)Στο άρθρο 2 παράγραφος 2, το πρώτο εδάφιο στοιχείο β) αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:

«2. οι ονομασίες του προϊόντος που απαριθμούνται στο παράρτημα I σημεία 2 και 3, εφαρμόζονται μόνον για τα προϊόντα που περιλαμβάνονται σ' αυτό και πρέπει να χρησιμοποιούνται στο εμπόριο για την περιγραφή τους. Οι ονομασίες αυτές μπορούν να αντικαθίστανται από την απλή ονομασία του προϊόντος «μέλι», εκτός εάν πρόκειται μέλι κηρήθρας, μέλι με τεμάχια κηρήθρας, ή τεμάχια κηρήθρας με μέλι και μέλι ζαχαροπλαστικής.».

1β)Στο άρθρο 2 παράγραφος 2 δεύτερο εδάφιο, το στοιχείο β) αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:

«β) οι ονομασίες του προϊόντος, εκτός αν πρόκειται για μέλι ζαχαροπλαστικής, μπορούν να συμπληρώνονται με πληροφορίες που αφορούν:

1γ)Στο άρθρο 2 παράγραφος 2 δεύτερο εδάφιο, προστίθεται το ακόλουθο στοιχείο:

αα)για συσκευασίες που περιέχουν πάνω από 30 g, το ποσοστιαίο μερίδιο κάθε χώρας καταγωγής στο βάρος αναγράφεται στην ετικέτα με χρήση ενός από τα ακόλουθα εύρη ποσοστών:

αβ)μόνο για συσκευασίες που περιέχουν κάτω από 30 g μείγματος μελιών που προέρχονται από περισσότερες από μία χώρες, κάθε χώρα καταγωγής μπορεί να αναγράφεται στην ετικέτα με τη χρήση του κωδικού χώρας ISO 3166 alpha-2·

αγ)αν δύο ή περισσότερες χώρες αντιπροσωπεύουν από κοινού τουλάχιστον το 98 % του βάρους που περιέχεται στο μείγμα, οι χώρες καταγωγής για τις εναπομένουσες ποσότητες δεν είναι απαραίτητο να αναγράφονται στην ετικέτα·

2α) Στο άρθρο 2 παράγραφος 4, προστίθεται το ακόλουθο στοιχείο:

2a) Το άρθρο 3 αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:

«Στην περίπτωση του μελιού που προορίζεται για βιομηχανικές χρήσεις όπως το μέλι ζαχαροπλαστικής, τα δοχεία μεταφοράς χύδην, οι συσκευασίες και τα έγγραφα πωλήσεων αναφέρουν σαφώς την πλήρη ονομασία του προϊόντος, όπως ορίζεται στο παράρτημα Ι σημείο 3.».

Παρεμβάλλεται το ακόλουθο άρθρο:

2γ) Στο παράρτημα I σημείο 2 στοιχείο β), το σημείο viii) αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:

«viii) μη θερμασμένο μέλι:

Το μέλι που έχει εξαχθεί από τις κηρήθρες, έχει μεταγγιστεί και στη συνέχεια, εάν είναι απαραίτητο, έχει σουρωθεί. Το μέλι που χαρακτηρίζεται ως «μη θερμασμένο» δεν έχει θερμανθεί τόσο που τα ένζυμα και άλλα θερμικά ευαίσθητα στοιχεία του να έχουν αποδομηθεί σε τέτοιον βαθμό, ώστε να μην πληρούν πλέον τα κριτήρια που ορίζονται στα σημεία 6 και 7 του παραρτήματος II.».

2δ) Στο παράρτημα ΙΙ, το δεύτερο εδάφιο αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:

«Όταν διατίθεται στο εμπόριο ως μέλι ή όταν χρησιμοποιείται σε οιοδήποτε προϊόν προοριζόμενο για κατανάλωση από τον άνθρωπο, δεν πρέπει να έχει προστεθεί κανένα συστατικό τροφίμων στο μέλι, συμπεριλαμβανομένων των προσθέτων τροφίμων, ούτε να έχει γίνει καμία άλλη προσθήκη εκτός από μέλι. Το μέλι δεν πρέπει να περιέχει οργανικές ή ανόργανες ύλες ξένες προς τη σύστασή του. Με την εξαίρεση του σημείου 3 του παραρτήματος I, δεν πρέπει να παρουσιάζει ασυνήθιστη γεύση ή οσμή ούτε να έχει αρχίσει να υφίσταται ζύμωση, η οξύτητά του δεν πρέπει να έχει τροποποιηθεί τεχνητώς και δεν πρέπει να έχει θερμανθεί με τρόπο που να συνεπάγεται την καταστροφή ή τη σημαντική αδρανοποίηση των φυσικών ενζύμων, ούτε να έχει εκτεθεί σε εξάτμιση υπό κενό. Το μέλι, όταν διατίθεται στην αγορά ως έχει ή χρησιμοποιείται σε οποιοδήποτε προϊόν προοριζόμενο για ανθρώπινη κατανάλωση, πρέπει να συμμορφώνεται με τα χαρακτηριστικά της σύστασης που ορίζονται στα σημεία 1 έως 6. Επιπλέον, όταν διατίθεται στην αγορά ως «ακατέργαστο μέλι» ή «παρθένο μέλι», πρέπει να συμμορφώνεται και με τα χαρακτηριστικά της σύστασης που ορίζονται στο σημείο 6α.».

2ε) Στο παράρτημα ΙΙ, το σημείο 3 αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:

«Δεν επιτρέπεται καμία σημαντική αλλαγή στα επίπεδα γύρης ή στο φάσμα της γύρης κάτω των 100 μm. Δεν επιτρέπεται η αφαίρεση συστατικών του μελιού με μέγεθος κάτω των 100 µm.».

2στ) Στο παράρτημα ΙΙ παράγραφος 4, προστίθεται το ακόλουθο σημείο:

βα)προστίθεται η ακόλουθη παράγραφος:

δα)Προστίθεται η ακόλουθη παράγραφος:

2a)Στο άρθρο 10 προστίθεται η ακόλουθη δεύτερη παράγραφος:

Άρθρο 3α

βα)Προστίθεται η ακόλουθη παράγραφος:

Άρθρο 6α

-I Το παράρτημα ΙI της οδηγίας 2001/110/ΕΚ τροποποιείται ως εξής: στην παράγραφο 4, προστίθεται το ακόλουθο σημείο:

Απαγορεύεται αυστηρά η χρήση κάθε μορφής πρόσθετου σακχάρου ή γλυκαντικού, είτε φυσικού είτε τεχνητού, στον χυμό φρούτων μειωμένης περιεκτικότητας σε σάκχαρα.

Απαγορεύεται αυστηρά η χρήση κάθε μορφής πρόσθετου σακχάρου ή γλυκαντικού, είτε φυσικού είτε τεχνητού, στον χυμό φρούτων μειωμένης περιεκτικότητας σε σάκχαρα από συμπυκνωμένο χυμό.

2a)Στο παράρτημα V, προστίθεται η ακόλουθη σειρά: