1.potwierdza, że polityka spójności nie powinna rekompensować ograniczeń budżetowych ani podlegać cięciom spowodowanym kryzysami oraz że jako długoterminowa strategia inwestycyjna powinna przygotować regiony do radzenia sobie z transformacją przemysłową, technologiczną, ekologiczną, energetyczną, cyfrową oraz przemianami społecznymi i demograficznymi oraz do współtworzenia tej transformacji; podkreśla, że polityka spójności może wypełniać wszystkie te zadania tylko wtedy, gdy będzie osadzona w solidnym programie finansowania, i w związku z tym uważa, że w WRF na okres po 2027 r. należy zapewnić silną politykę spójności z większym finansowaniem;

2.przypomina, że regiony najbardziej oddalone stoją przed szczególnymi wyzwaniami w procesie transformacji w kierunku bardziej ekologicznej, cyfrowej i mniej zależnej od transportu napędzanego silnikami spalinowymi Unii ze względu na ich oddalenie od sieci kontynentalnej;

3.przyznaje, że transformacja ekologiczna i cyfrowa stanowi poważne wyzwanie w odniesieniu do celu spójności gospodarczej, społecznej i terytorialnej zapisanego w traktatach; jest świadomy ryzyka zwiększenia dysproporcji regionalnych, pogłębienia nierówności społecznych i wzrostu determinowanego geograficznie niezadowolenia, ponieważ niezbędne dostosowania i potencjalne korzyści wynikające z dwojakiej transformacji różnią się znacznie w zależności od regionu Europy, a dysproporcje regionalne będą się pogłębiać w nadchodzących latach; uważa, że polityka spójności musi stawić czoła czynnikom ekonomicznym, które sprzyjają rosnącej koncentracji dochodowej działalności gospodarczej w ośrodkach miejskich i przemysłowych, jeżeli Unia ma utrzymać cel spójności gospodarczej, społecznej i terytorialnej zapisany w traktatach;

4.podkreśla, że plany ograniczenia emisji gazów cieplarnianych o co najmniej 55 % do 2030 r. oraz osiągnięcia pełnej neutralności klimatycznej do 2050 r. będą miały znaczący wpływ na spójność gospodarczą, społeczną i terytorialną UE;

5.podkreśla znaczenie zwrócenia dodatkowej uwagi na terytoria o szczególnych uwarunkowaniach geograficznych, takie jak regiony wiejskie, wyspy, regiony najbardziej oddalone, regiony górskie i regiony słabiej zaludnione, zwłaszcza te, które są odizolowane i w dużym stopniu uzależnione od paliw kopalnych lub konkretnych gałęzi przemysłu podlegających stopniowemu wygaszaniu produkcji;

6.zdecydowanie zaleca, aby polityka spójności UE po 2027 r. obejmowała między innymi konkretny cel polityczny dotyczący transformacji przemysłowej; podkreśla, że cel ten powinien przyczynić się do strategicznej autonomii Europy i zaradzić trudnym skutkom ubocznym transformacji ekologicznej i cyfrowej oraz że należy go realizować w jeszcze szybszym tempie w ścisłej współpracy z władzami lokalnymi i regionalnymi, aby zwiększyć zatrudnienie dzięki wysokiej jakości miejscom pracy, promować przekwalifikowanie i podnoszenie kwalifikacji pracowników, w szczególności osób znajdujących się w niekorzystnej sytuacji społecznej i długotrwale bezrobotnych, oraz złagodzić negatywne skutki dla zatrudnienia i dobrobytu społecznego poprzez wspieranie i dywersyfikację gospodarek lokalnych, regionalnych i krajowych;

7.uważa, że przy określaniu polityki spójności UE na okres po 2027 r. należy przyjąć bardziej zróżnicowane i ukierunkowane podejście, uzupełniając kryteria związane z dochodami stosowane do ustalania poziomów wsparcia o dodatkowe kryteria uwzględniające również specyfikę regionów i specyficzne wyzwania, przed którymi stoją one pod względem przyszłego potencjału wzrostu, takie jak bezrobocie młodzieży, stopa bezrobocia długotrwałego, wskaźniki ubóstwa, zależność od miejsc pracy w sektorach dotkniętych transformacją oraz inwestycje w badania i rozwój, spadek liczby ludności, starzenie się społeczeństwa, drenaż mózgów i istniejące niedobory wykwalifikowanej siły roboczej;

8.wzywa do kontynuowania Funduszu na rzecz Sprawiedliwej Transformacji (FST) w okresie programowania po 2027 r., a sam fundusz powinien zostać wyposażony w dodatkowe środki finansowe, aby wspierać regiony silnie uzależnione od sektorów przechodzących głęboką transformację, takich jak sektor motoryzacyjny, biorąc pod uwagę szacowaną utratę zatrudnienia netto, której oczekuje się w związku z transformacją w przemyśle motoryzacyjnym; uważa, że ta kontynuacja FST powinna koncentrować się na odpowiedniej nomenklaturze jednostek terytorialnych do celów statystycznych (NUTS), uwzględniać specyfikę regionalną, mieć szerszy zakres niż obecny FST i być zaprojektowana w taki sposób, aby umożliwić szybkie reagowanie na nowo pojawiające się wyzwania w różnych sektorach i branżach, oraz że powinna ona stanowić integralną część rozporządzenia w sprawie wspólnych przepisów, opierając się na zasadach partnerstwa i wielopoziomowego sprawowania rządów i podejściu terytorialnym; wzywa ponadto Eurostat do oszacowania utraty zatrudnienia netto w sektorze motoryzacyjnym, która wyniknie z transformacji ekologicznej i cyfrowej;

9.rozumie, że w celu ustalenia, czy dany region należy uznać za wysoce zależny od przemysłu motoryzacyjnego, należy wziąć pod uwagę następujące wskaźniki: wkład przemysłu motoryzacyjnego w regionalny PKB, udział produktów motoryzacyjnych w eksporcie regionalnym, wkład przemysłu motoryzacyjnego w regionalne zatrudnienie oraz wkład przemysłu motoryzacyjnego w całkowite inwestycje w badania i rozwój w regionie;

10.wzywa Komisję do uproszczenia sprawozdawczości, na przykład poprzez rozszerzenie, w stosownych przypadkach, podejścia opartego na finansowaniu pozakosztowym i znalezienie równowagi między koncentracją na wynikach i skutkach a koncentracją na wydatkach, aby osiągnąć skuteczniejsze wdrażanie, przy jednoczesnym utrzymaniu ścisłego monitorowania wykorzystania funduszy; uważa, że uproszczona metoda rozliczania kosztów miała dobre rezultaty i wzywa Komisję i instytucje zarządzające do rozszerzenia jej stosowania na projekty przemysłowe, ekologiczne i cyfrowe;

11.podkreśla potrzebę zapewnienia sprawiedliwego traktowania mikroprzedsiębiorstw oraz małych i średnich przedsiębiorstw (MMŚP) oraz małych spółek o średniej kapitalizacji przy przydzielaniu środków z europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych poprzez uproszczenie kroków administracyjnych niezbędnych do uzyskania dostępu do tych funduszy oraz poczynienie postępów na drodze do pełnego wdrożenia zasady jednorazowości, co oznacza, że obywatele i przedsiębiorstwa muszą przekazywać organom publicznym pewne standardowe informacje tylko raz; uznaje, że MMŚP odgrywają zasadniczą rolę w transformacji przemysłowej i podkreśla znaczenie zapewnienia ich aktywnego udziału w projektach oraz zagwarantowania im odpowiedniego finansowania za pośrednictwem takich mechanizmów jak konsorcja lub instrumenty alternatywne;

12.uznaje, że niezależnie od faktu, że cyfryzacja nadal przynosi korzyści gospodarcze wszystkim regionom, transformacja cyfrowa stwarza poważne trudności w przypadku regionów słabiej rozwiniętych; podkreśla znaczenie inwestowania w infrastrukturę cyfrową i budowania umiejętności cyfrowych wśród ogółu społeczeństwa i siły roboczej w celu przejścia od technologii pracochłonnych do kapitałochłonnych i uniknięcia zjawiska drenażu mózgów; podkreśla w związku z tym kluczową rolę lokalnych, regionalnych i centralnych instytucji edukacyjnych i badawczych w wiodących ośrodkach innowacji cyfrowych i wskazuje na marnotrawstwo wiedzy specjalistycznej spowodowane nieskoordynowaną polityką regionalną;

13.podkreśla, że potrzebne jest znaczne wsparcie, aby pomóc regionom w ich wysiłkach na rzecz cyfryzacji i realizacji celów cyfrowych określonych w programie polityki „Droga ku cyfrowej dekadzie” do 2030 r.; uważa w związku z tym, że partnerstwa publiczno-prywatne są jednym z możliwych sposobów wsparcia rozwoju kluczowych umiejętności i poprawy możliwości zatrudnienia, a także poprawy zdolności dostosowawczych rynków pracy oraz ich wskaźników wydajności i efektywności, co sprawia, że są one kluczowymi czynnikami udanej cyfryzacji; uważa, że nikt nie powinien pozostać pominięty w transformacji ekologicznej i cyfrowej UE, niezależnie od sektora pracy, rodzaju umowy, płci, wieku czy lokalizacji geograficznej;

14.zwraca uwagę, że sektory wytwórcze funkcjonujące w warunkach globalnej konkurencji oraz zależne od nich regiony mogą stanąć w obliczu wyzwań podczas transformacji ekologicznej, zwłaszcza jeżeli międzynarodowi konkurenci czerpią korzyści z niższych cen energii i będą w mniejszym stopniu stosować energię odnawialną; podkreśla, że koszty energii ze źródeł odnawialnych również odegrają istotną rolę w tej dynamice;

15.przypomina, że regiony słabiej rozwinięte prawdopodobnie zostaną dotknięte nieproporcjonalnymi skutkami transformacji ekologicznej, w szczególności w kontekście transformacji sektora transportu w kierunku rozwiązań o obniżonej emisyjności; uważa, że należy opracować konkretne instrumenty wspierające łańcuch wartości w kontekście transformacji ekologicznej pojazdów, w szczególności w sektorach półprzewodników, baterii i komponentów niezbędnych do produkcji silników elektrycznych, jazdy autonomicznej, cyfryzacji i łączności;

16.uważa, że dekarbonizacja transportu drogowego, która wymaga przekształcenia całego łańcucha wartości przemysłu motoryzacyjnego wraz ze stopniowym wycofywaniem silników spalinowych do 2035 r., musi opierać się na dobrze zaplanowanej strategii „transformacji w zakresie mobilności”, a strategia ta musi wprowadzić niezbędne zmiany w całym łańcuchu wartości, w tym w procesach produkcyjnych, aby uniknąć przenoszenia produkcji poza UE; podkreśla ponadto, że strategia ta musi zapewnić pracownikom i przedsiębiorstwom sprawną i akceptowaną społecznie transformację, zwłaszcza w słabiej rozwiniętych regionach i regionach borykających się z wyzwaniami demograficznymi lub terytorialnymi; jest zdania, że zdekarbonizowany transport kolejowy i autobusowy odegra w przyszłości ważną rolę w transporcie neutralnym emisyjnie i powinien być wspierany długoterminowym planowaniem publicznym poprzez rozbudowę infrastruktury kolejowej i transportu publicznego;

17.uważa, że strategia transformacji w zakresie mobilności powinna również obejmować szczegółowy plan przekwalifikowania i podnoszenia kwalifikacji pracowników lub, w razie potrzeby, zapewniać alternatywne możliwości zatrudnienia osobom obecnie pracującym w sektorze motoryzacyjnym; podkreśla, że plan ten powinien również obejmować środki mające na celu zwiększenie udziału kobiet w tym sektorze zdominowanym przez mężczyzn oraz promowanie integracji osób z niepełnosprawnościami w miejscu pracy; uważa ponadto, że plan powinien przewidywać zachęty i wsparcie w celu zagwarantowania, że nowe zakłady przemysłowe powstałe w wyniku transformacji pozostaną w danych regionach, dzięki gwarantowaniu im korzyści płynących z ich produkcji, co pozwoli utrzymać efekt mnożnikowy na tych obszarach; zaleca opracowanie zrównoważonych projektów przemysłowych kończących cały łańcuch dostaw na tych terytoriach;

18.wzywa Komisję do przedstawienia niezbędnego wniosku w celu zagwarantowania ciągłości mechanizmu sprawiedliwej transformacji i zapewnienia mu wystarczających i dodatkowych środków finansowych, aby można było udzielać wsparcia regionom bezpośrednio lub pośrednio zależnym od dostaw części samochodowych i zamiennych dla przemysłu i usług, w szczególności z odpowiedniego Funduszu na rzecz Sprawiedliwej Transformacji włączonego do głównego nurtu polityki spójności, tak aby różne fundusze i programy europejskie mogły wspierać synergię i efekty mnożnikowe w celu uwzględnienia procesu transformacji regionalnej;

19.przypomina, że władze lokalne i regionalne są często w dużej mierze odpowiedzialne za wdrażanie strategii politycznych w dziedzinie szkoleń i że w związku z tym konieczne jest uwzględnienie wymiaru terytorialnego tych strategii politycznych; przypomina w związku z tym o znaczeniu równych zdolności administracyjnych oraz dostępu do finansowania i informacji we wszystkich regionach UE;

20.uważa, że plany sprawiedliwej transformacji dla regionów zależnych od przemysłu motoryzacyjnego powinny konsekwentnie opierać się na podejściu ukierunkowanym na konkretny obszar i być zarządzane przez właściwe organy w oparciu o zasady partnerstwa i wielopoziomowego sprawowania rządów, a także promować międzyregionalną i transgraniczną współpracę między regionami znajdującymi się w okresie transformacji; podkreśla ponadto, że priorytetowo należy potraktować inwestycje w niezbędną transformację sektora, aby umożliwić mu dostosowanie się do nowych norm emisji CO2, a także w programy szkoleń, przekwalifikowania i podnoszenia kwalifikacji oraz zrównoważone strategie dywersyfikacji gospodarczej w całym łańcuchu wartości, co zapewni pracownikom oraz gospodarce lokalnej i regionalnej sprawną i sprzyjającą włączeniu społecznemu transformację;

21.przypomina, że wszelkie strategiczne decyzje podejmowane przez producentów oryginalnego sprzętu o przejściu na mobilność elektryczną oraz inne rozwiązania techniczne, takie jak jazda autonomiczna, cyfryzacja i dodatkowe funkcje bezpieczeństwa w samochodach, będą nieuchronnie miały efekt domina i będą oddziaływać na kolejne ogniwa lokalnego i regionalnego łańcucha wartości;

22.proponuje, aby rozważona została możliwość wdrożenia planów transformacji z wykorzystaniem podejścia zorientowanego na rezultaty, obejmująca grupy projektów, które beneficjent musi przeprowadzić, aby przyczynić się do osiągnięcia celów tych planów; uważa, że aby uprościć i wzmocnić zorientowanie na rezultaty, zarządzanie mogłoby opierać się wyłącznie na celach pośrednich, produktach i rezultatach uzgodnionych wcześniej między Komisją a instytucjami zarządzającymi; jest zdania, że kontrola i audyt planu transformacji powinny również ograniczać się do sprawdzenia, czy osiąga on swoje cele pośrednie i końcowe;

23.uznaje znaczenie zapewnienia wsparcia wszystkim przedsiębiorstwom w sektorach przechodzących transformację, ze szczególnym uwzględnieniem MMŚP i małych spółek o średniej kapitalizacji, które mogą mieć ograniczone zasoby na przeprowadzenie niezbędnej transformacji; podkreśla znaczenie ukierunkowanego wsparcia dla MMŚP i małych spółek o średniej kapitalizacji w nabywaniu, modernizowaniu i utrzymywaniu aktywów rzeczowych i infrastruktury, a także w inwestowaniu w badania i rozwój; podkreśla potrzebę specjalnych programów finansowania, inicjatyw na rzecz budowania zdolności, wymiany wiedzy i najlepszych praktyk oraz pomocy technicznej specjalnie dostosowanej do potrzeb MMŚP i małych spółek o średniej kapitalizacji, aby zapewnić ich skuteczną integrację i udział w zmieniającym się otoczeniu sektora;

24.podkreśla potrzebę zlikwidowania luki inwestycyjnej w dziedzinie badań i rozwój w UE oraz osiągnięcia celu, jakim jest inwestowanie 3 % unijnego PKB UE w badania i rozwój;

25.wzywa państwa członkowskie do ustanowienia odpowiedniego i sprawiedliwego ekosystemu wdrażania elektromobilności zgodnie z rozporządzeniem w sprawie rozwoju infrastruktury paliw alternatywnych; przypomina, że niektóre koncepcje, które służą obszarom miejskim, są mniej wykonalne lub niewystarczające dla obszarów wiejskich, i podkreśla znaczenie zapewnienia publicznej infrastruktury paliw alternatywnych w regionach wiejskich, wyspiarskich i oddalonych oraz w regionach o niskiej gęstości zaludnienia, gdzie oferta prywatnych usługodawców jest niewystarczająca, aby zaspokoić potrzeby lokalnych mieszkańców i odwiedzających; uważa w związku z tym, że cena tej usługi publicznej musi być konkurencyjna w stosunku do średniej ceny usługi oferowanej przez prywatnych usługodawców; uważa, że w tym celu ramy polityki i ramy regulacyjne dotyczące elektromobilności muszą zostać opracowane na podstawie dogłębnej analizy sytuacji w celu określenia głównych wyzwań dla tej polityki i wskazania możliwości zapewniających jej powodzenie;

26.zwraca się do Komisji o rozszerzenie unijnego programu exchangeEU i programu „TARGET” (pomoc techniczna na rzecz zielonej transformacji energetycznej) na regiony związane z przemysłem motoryzacyjnym przechodzące transformację, aby promować wymianę doświadczeń i wyników między regionami doświadczającymi zaniku jakiegoś sektora, jak na przykład wydobycie węgla czy torfu, a regionami, w których zachodzą przemiany w sektorach takich jak sektor motoryzacyjny i jego dostawcy; jest przekonany, że ta wymiana doświadczeń, wraz z wdrażaniem planów transformacji wspieranych ze środków europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych, mogłaby pomóc regionom o rozwiniętym sektorze motoryzacyjnym i będącym dostawcami w płynnym przejściu na działalność neutralną dla klimatu;

27.zobowiązuje swoją przewodniczącą do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji, a także parlamentom narodowym i regionalnym państw członkowskich.