1.onderstreept dat de Chinese strategie van militair-civiele verwevenheid een door de staat geleid en gestuurd programma en plan is om alle hefbomen van de staatsmacht en commerciële macht te gebruiken om de Chinese Communistische Partij (CCP) en haar gewapende vleugel, het Volksbevrijdingsleger, te versterken en te ondersteunen, met name door de meest geavanceerde technologieën te wereld te verwerven en een nieuwe bestemming te geven, met als doel het totalitaire regime te versterken en militaire dominantie te bewerkstelligen;

2.is van oordeel dat het door de partij gestuurde politieke en economische systeem van China particuliere bedrijven er vaak toe verplicht hun commerciële belangen op één lijn te brengen met die van de CCP, met inbegrip van haar militaire activiteiten, repressie, invloed en politieke inmenging; merkt op dat partijcellen van de CCP in particuliere bedrijven vaak worden gebruikt als instrumenten om rechtstreekse partijcontrole uit te oefenen; benadrukt dat dit tot gevolg heeft dat de internationale activiteiten van Chinese bedrijven de doelstelling van de CCP ondersteunen om haar invloed op andere landen uit te breiden, geopolitieke rivalen te ondermijnen en de invloed van China te vergroten;

3.is van mening dat de strategie van militair-civiele verwevenheid moet worden gezien in een bredere geopolitieke, economische en strategische context, rekening houdend met de verbanden ervan met andere initiatieven, zoals de Nieuwe Zijderoute, de Digitale Zijderoute (waaronder Made in China 2025 en China Standards 2035), het Global Security Initiative en de strategie voor duale circulatie, en de toenemende assertiviteit en agressieve houding van China in het buitenland; is van mening dat het uiteindelijke doel van de strategie van militair-civiele verwevenheid erin bestaat het strategische langetermijndoel van de partijstaat om de leidende wereldmacht te worden in termen van politieke invloed, economische capaciteit, technologisch overwicht en militaire macht, te helpen bereiken en de op regels gebaseerde internationale orde te ondermijnen;

4.herinnert eraan dat het bereiken van een leidende positie op het gebied van wetenschap en technologie de afgelopen jaren een van de topprioriteiten van de CCP is geweest en dat de partijstrategie van militair-civiele verwevenheid het delen van onderzoeks- en ontwikkelingsresultaten tussen marktgerichte sectoren en de Chinese defensiesector stimuleert; benadrukt dat inlichtingendiensten herhaaldelijk hebben gewaarschuwd voor de risico’s van economische afhankelijkheid, spionage en sabotage als gevolg van de economische aanwezigheid van entiteiten uit bepaalde niet-EU-landen, met name China, in kritieke infrastructuur en strategische sectoren overal in de EU; is in dit verband bezorgd over de politieke druk die wordt uitgeoefend bij de goedkeuring van specifieke Chinese investeringen in kritieke infrastructuur, zoals het geval was bij het besluit van de Duitse regering om akkoord te gaan met de verwerving van een belang in de haven van Hamburg door COSCO, tegen het advies van de bevoegde instellingen in;

5.waarschuwt voor het risico dat Chinese bedrijven, in het bijzonder bedrijven die directe of indirecte banden hebben met het Chinese politiek-militaire systeem of inlichtingensysteem, betrokken raken bij strategische activa in de EU; onderstreept in dit verband zijn vrees dat technologie en technologische knowhow die voor civiele activiteiten, met name op economisch gebied, worden gebruikt, nog steeds worden overgedragen aan het Chinese leger, waardoor dat beter is staat zal zijn om de volgende generatie militaire technologie te ontwikkelen, die kan worden gebruikt om partners in Azië en de rest van de wereld onder druk te zetten; verzoekt de EU-lidstaten dringend het regelgevend toezicht aan te scherpen en specifieke achtergrondcontroles in te voeren voor personen en juridische entiteiten die directe banden hebben met de Chinese overheid;

6.is bezorgd over het feit dat de VRC in 98 % van de vraag naar zeldzame aardmetalen in de EU voorziet; benadrukt dat China (met drie van de vijf grootste batterijproducenten) 70 % van alle batterijen ter wereld produceert, goed is voor 60 % van de wereldwijde aluminiumproductie, 75 % van de siliciumproductie, 94 % van de wereldwijde galliumproductie en circa 60 % van de germaniumproductie, 60 % van alle lithium raffineert, 70 % van alle koper verwerkt en 84 % alle nikkel en 85 % van alle kobalt ter wereld produceert; onderstreept dat Chinese mijnbouwbedrijven actief zijn in Servië (koper en goud), de Democratische Republiek Congo (kobalt), Indonesië (nikkel), Chili en Australië (lithium) en dat China’s quasi-monopolie op de productie en verwerking van deze kritieke grondstoffen cruciale afhankelijkheden creëert en daarom niet alleen een acute geopolitieke uitdaging voor de EU vormt, maar ook een enorm risico inhoudt voor de Europese defensiesector en andere belangrijke industrietakken, alsook voor de open strategische autonomie van de EU en de Europese economische veiligheidsstrategie;

7.verwelkomt in dit verband het voorstel van de Commissie voor een verordening inzake kritieke grondstoffen, en vraagt dat de doelstellingen daarvan snel worden verwezenlijkt om de veerkracht van de toeleveringsketen van de EU te versterken; herinnert eraan dat kritieke grondstoffen essentieel zijn voor de veiligheids- en defensiesector en voor het welslagen van de digitale en groene transitie van de EU; verzoekt de Commissie en de lidstaten om, in overleg met belanghebbenden uit de sector, uitvoering te geven aan het besluit om de afhankelijkheid van China geleidelijk te verminderen door de bronnen van kritieke grondstoffen en zeldzame aardmetalen te diversifiëren en strategische partnerschappen met betrouwbare derde landen aan te gaan om een veilige en betrouwbare aanvoer van kritieke grondstoffen te waarborgen; dringt er bij de EU op aan de lidstaten te helpen bij het ontwikkelen van projecten die gericht zijn op meer onafhankelijkheid van Chinese productie;

8.pleit sterk voor diversificatie van leveranciers en partners bij initiatieven op het gebied van kritieke infrastructuur om de kwetsbaarheid voor invloeden van buitenaf te verminderen en ervoor te zorgen dat afhankelijkheid van één enkele bron zoveel mogelijk wordt beperkt;

9.is bezorgd over het feit dat onderzeese kabels in particulier bezit die worden geleverd door Chinese bedrijven, zoals HMN Technologies, een entiteit die gelieerd is aan de cyberinlichtingendienst van het Volksbevrijdingsleger, worden gebruikt voor diplomatieke en militaire communicatie van de EU en de lidstaten; spreekt zijn ernstige bezorgdheid uit over de door het Chinese bedrijf HMN Technologies geëxploiteerde onderzeese datakabelsystemen die het grondgebied van de EU-lidstaten en de Indo-Pacifische regio, met inbegrip van militaire bases van de lidstaten en de NAVO, met elkaar verbinden, waardoor zwakke punten in de beveiliging ontstaan met betrekking tot cyberbeveiliging, onderwatersurveillance, het verzamelen van gegevens en het vergaren van inlichtingen; is in dit verband ook bezorgd over de verkoop van een Nederlands bedrijf, dat de ruggengraat van de internetinfrastructuur in Estland vormt, aan een Chinees bedrijf dat banden heeft met het Volksbevrijdingsleger; benadrukt dat de lidstaten zich gezamenlijk moeten inspannen om soortgelijke gevallen te voorkomen;

10.herinnert eraan dat de informatiebeveiligingsinfrastructuur en ‑diensten van de EU‑instellingen grondig moeten worden geëvalueerd, met name wat betreft gerubriceerde communicatie tussen de instellingen en missies en operaties in het buitenland; herinnert eraan dat de volledige toeleveringsketen in aanmerking moet worden genomen om er zeker van te zijn dat de betrokken bedrijven geen directe of indirecte banden met de VRC hebben; vraagt dat er specifieke bepalingen in de aanbestedingsprocedures van de EU-instellingen worden opgenomen om het risico op inmenging te beperken, onder meer met betrekking tot aankoop, onderhoud of doorlichting door een derde partij;

11.waarschuwt dat grote investeringen in zeehavens, spoorwegen en luchthavens Peking de mogelijkheid bieden om toezicht te houden op en controle uit te oefenen over activiteiten in belangrijke logistieke knooppunten met een fundamentele strategische dimensie;

12.benadrukt dat China in 2022 de op één na grootste handelspartner van de EU was wat goederen betreft; maakt zich zorgen over de steeds onevenwichtigere handels- en investeringsbetrekkingen tussen de EU en China, die ook tot uiting komen in het feit dat het handelstekort van de EU met China nog nooit zo groot was als in 2022, namelijk 396 miljard EUR, en het feit dat de EU in een aantal kritieke sectoren afhankelijk is van invoer en investeringen uit China; wijst op het onevenwichtige internationale handelsbeleid van China in de context van zijn strategie voor duale circulatie; verzoekt de Commissie de zorgen van de EU over de gereguleerde handelspraktijken van China bij China aan te kaarten;

13.stelt dat de kritieke infrastructuur van de EU voor een belangrijk deel bestaat uit haar netwerk van onderzoeksinstellingen en faciliteiten voor onderzoek en ontwikkeling, die een belangrijke rol spelen in het vermogen van de EU om de beloofde groene en digitale transitie waar te maken, naast belangrijke gebieden als ruimtedefensie; herinnert aan de kwetsbaarheden op het gebied van veiligheid in verband met gedwongen overdracht van technologie, diefstal van intellectuele eigendom en kennislekken, zowel in de EU als daarbuiten; dringt aan op meer waakzaamheid in het licht van dergelijke dreigingen ten aanzien van het vermogen van de EU om te innoveren en groei te bevorderen;

14.merkt op dat Chinese bedrijven al vooroplopen bij de productie van belangrijke technologieën die worden gebruikt in sectoren als draadloze 5G-infrastructuur, drones, accu’s, hypersonische raketten, zonne- en windenergie en cryptovaluta; uit zijn bezorgdheid over het gebruik van deze technologieën en de afhankelijkheden die ze creëren; merkt in dit verband op dat het 5G-radiotoegangsnetwerk in Cyprus voor 100 % en in Duitsland voor 59 % uit Chinese apparatuur bestaat; benadrukt dat dit in strijd is met de richtsnoeren van de EU-toolbox inzake 5G-cyberbeveiliging om beveiligingsrisico’s in netwerken te beperken, en verzoekt de Raad en de Commissie het gebruik van apparatuur en software van fabrikanten uit de VRC in functies van het kernnetwerk uit te sluiten; herinnert eraan dat Huawei tot juni 2023 heeft deelgenomen aan elf projecten in het kader van Horizon Europe en zo in totaal 3,89 miljoen EUR aan financiering heeft ontvangen; dringt er daarom bij de EU en de Europese instellingen op aan een systematische screening uit te voeren van Chinese bedrijven die direct of indirect profiteren van Europese programma’s die van strategisch belang zijn voor de EU, en zo nodig een einde te maken aan hun deelname; verzoekt de Commissie voorts aanvullende veiligheidsnormen voor te stellen voor Chinese leveranciers van 5G en van het 6G-netwerk van de volgende generatie;

15.is van mening dat de app TikTok, die eigendom is van het Chinese conglomeraat ByteDance, in strijd is met het Europese kader voor de bescherming van persoonsgegevens, waardoor zij een potentieel risico en een bron van door China gesteunde desinformatie is; is ingenomen met het besluit van de EU-instellingen en verscheidene EU-lidstaten om het gebruik van TikTok op bedrijfsapparaten, alsook op persoonlijke apparaten die bij de mobiele diensten van de instellingen zijn aangemeld, op te schorten;

16.waarschuwt dat de verslechtering van het veiligheidsklimaat in Europa, de omringende landen en de rest van de wereld ertoe noopt dringend na te denken over hoe de open strategische autonomie van de EU kan worden versterkt en haar afhankelijkheid van landen als de VRC en systemische rivalen die een bedreiging voor de veiligheid van de EU vormen, kan worden verminderd; benadrukt dat moet worden voorkomen dat gevoelige opkomende technologieën en belangrijke producten voor tweeërlei gebruik, met name die welke van kritiek belang zijn voor de veiligheid en defensie van de EU, worden overgedragen aan problematische bestemmingen die strategieën van militair-civiele verwevenheid volgen of daaraan meewerken; beschouwt de invoering van EU‑brede elektronische systemen voor douanecontrole en uitvoervergunningen als een cruciale stap in de richting van doeltreffende gemeenschappelijke Europese uitvoercontroles en dringt er bij alle lidstaten op aan deze systemen tegen eind 2024 operationeel te maken; verzoekt de EU-instellingen en de lidstaten voorts nauwer samen te werken met de trans-Atlantische en andere gelijkgestemde partners om kritieke infrastructuur te beschermen, de democratie te verdedigen en onze gemeenschappelijke waarden, veiligheid en welvaart in stand te houden;

17.blijft bezorgd over het feit dat Europese kritieke infrastructuur, van telecommunicatienetwerken tot havenfaciliteiten, steeds kwetsbaarder wordt voor beïnvloeding van buitenaf; looft in dit verband de recente wetgevingsmaatregelen om de weerbaarheid van kritieke entiteiten in de EU te vergroten; merkt echter met bezorgdheid op dat die initiatieven grotendeels beperkt blijven tot screeningprocedures voor buitenlandse directe investeringen, waardoor de CCP over andere kanalen blijft beschikken om toegang te krijgen tot en invloed uit te oefenen op kritieke activa, onder meer door het rekruteren van hooggeplaatsten, de overdracht van technologie en intellectuele eigendom en de afhankelijkheid van toeleveringsketens en afzetmarkten; merkt op dat de vaststelling van een degelijk regelgevingskader voor risicobeoordeling en ‑inventarisatie noodzakelijk is om kritieke infrastructuur en de kwetsbaarheid daarvan in kaart te brengen; acht het noodzakelijk om de toegang van China en andere derde landen tot kritieke infrastructuur in de EU in kaart te brengen, te volgen en te beoordelen, en waar nodig gezamenlijk beperkende maatregelen te treffen; verzoekt de Commissie in dit verband om met ondersteuning van de lidstaten een complete inventarisatie van kritieke activa uit te voeren en hun kwetsbaarheid voor externe invloeden systematisch te beoordelen; pleit er daarom voor om de wetgevingsinitiatieven om dergelijke risico’s tegen te gaan, uit te breiden;

18.verzoekt de Commissie voor het einde van deze zittingsperiode een gedetailleerde analyse van de handelsrisico’s in verband met technologieën zoals halfgeleiders, kwantumcomputing, blockchains, ruimtevaart, artificiële intelligentie en biotechnologie en de eventuele noodzaak van EU-maatregelen op die gebieden met het Parlement te delen;

19.herinnert eraan dat de verordening inzake de screening van buitenlandse directe investeringen Verordening (EU) 2019/452 van het Europees Parlement en de Raad van 19 maart 2019 tot vaststelling van een kader voor de screening van buitenlandse directe investeringen in de Unie, PB L 79 I van 21.3.2019, blz. 1. betrekking heeft op risico’s voor de veiligheid en de openbare orde die voortvloeien uit investeringen afkomstig van buiten de EU; wijst op de belangrijke toegevoegde waarde van het screeningmechanisme als relevant instrument dat de EU en de lidstaten een beter strategisch overzicht en situationeel bewustzijn biedt ten aanzien van de trends, doelen en methoden die buitenlandse actoren inzetten om hun economische en politieke invloed te vergroten; dringt erop aan dat de huidige instrumenten met betrekking tot buitenlandse directe investeringen en buitenlandse subsidies worden uitgebreid met algemene screeningprocedures voor alle stakeholders die bij kritieke-infrastructuurprojecten in de EU betrokken zijn via alle mogelijke vormen van participatie in deze projecten, waaronder samenwerkingsverbanden, partnerschappen en technologieoverdracht; onderstreept ook dat routine-evaluaties van kritieke-infrastructuurprojecten waarbij stakeholders van buiten de EU betrokken zijn, van essentieel belang zijn en is van mening dat daarbij ook kritisch moet worden gekeken naar eigendomsstructuren, afhankelijkheden binnen toeleveringsketens en overdracht van technologie in verband met deze projecten; acht het ook noodzakelijk om zorgvuldigheidsnormen vast te stellen om na te gaan welke invloed China heeft op investeerders in kritieke infrastructuur in de EU, en onderstreept dat deze aanpak eveneens moet gelden voor kandidaat-lidstaten en potentiële kandidaat-lidstaten; benadrukt dat de lidstaten de uiteindelijke verantwoordelijkheid dragen voor de bescherming van infrastructuur, maar dat zij de huidige richtsnoeren inzake buitenlandse directe investeringen niet consequent hebben toegepast; is in dit verband zeer bezorgd over het feit dat niet alle lidstaten beschikken over of gebruikmaken van mechanismen om buitenlandse investeringen in kritieke infrastructuur te screenen; dringt er bij de lidstaten op aan de huidige wetgeving inzake buitenlandse directe investeringen en de weerbaarheid van kritieke entiteiten consequent ten uitvoer te leggen;

20.betreurt in dit verband dat er geen adequate screening plaatsvindt van het risico op inmenging bij openbare aanbestedingen van beveilingsapparatuur, zoals in het geval van het contract dat de luchthaven van Straatsburg heeft gesloten voor de installatie van beveiligingsscanners en detectiepoortjes, die geleverd werden door de Europese dochteronderneming van het Chinese bedrijf Nuctech, dat deels in handen is van de Chinese overheid en gebonden is aan het “verenigd front”-beleid; waarschuwt dat dergelijke technologie ingebouwde gaten in de beveiliging zou kunnen bevatten of tijdens onderhoud toegankelijk zou kunnen zijn; is anderzijds ingenomen met het besluit van de Roemeense regering om een einde te maken aan de onderhandelingen met China General Nuclear Power Corporation (CGNPC) over de bouw van de kernreactoren 3 en 4 in Cernavoda;

21.wijst er evenwel op dat er een strategisch evenwicht moet worden gevonden tussen enerzijds de openheid van de interne markt van de EU en de aantrekkelijkheid daarvan voor investeerders, en anderzijds de verdediging van de kritieke infrastructuur en de autonomie van de EU, gezien de kwetsbaarheden van de EU op veiligheidsgebied, in het bijzonder met betrekking tot economische dwang of dreigingen ten aanzien van de integriteit van kritieke infrastructuur in de EU;

22.verzoekt de Commissie na te denken over manieren om haar adviezen inzake de screening van buitenlandse directe investeringen meer effect te laten sorteren, teneinde verstoringen van de interne markt en een “race to the bottom” tussen de lidstaten te voorkomen; verzoekt de Commissie en de lidstaten de harmonisatie te vergroten, onder meer door de nodige deskundigheid op te bouwen, en de verordening inzake de screening van buitenlandse directe investeringen volledig ten uitvoer te leggen; is van mening dat de verordening bij de komende herziening aan het eind van het jaar kan en moet worden aangescherpt; moedigt de Commissie aan om een ambitieus wetgevingsvoorstel in te dienen voor een herziene verordening waarin alle mazen worden gedicht die tijdens de tenuitvoerlegging van de verordening aan het licht zijn gekomen, en snel de mogelijkheid te evalueren van een wetgevingsvoorstel inzake een screeningmechanisme voor uitgaande investeringen; beveelt aan om een eventueel voorgesteld mechanisme voor het screenen van uitgaande investeringen te baseren op een effectbeoordeling die passend overleg met het bedrijfsleven omvat, teneinde mogelijke negatieve gevolgen voor het Europese concurrentievermogen tot een minimum te beperken;

23.is ingenomen met de nieuwe nadruk op risicovermindering in de voorgestelde Europese strategie voor economische veiligheid van 20 juni 2023, die erop gericht is zoveel mogelijk profijt te trekken van de economische openheid van de EU en de open strategische autonomie van de EU te beschermen, te bevorderen en te versterken, maar tegelijk de risico’s die voortvloeien uit economische afhankelijkheid – die mogelijk als wapen kan worden ingezet – tot een minimum te beperken, ook als het gaat om investeringen en onderzoekssamenwerking op het gebied van sleuteltechnologieën met militaire toepassingen, onder meer op het gebied van kwantumcomputers, geavanceerde halfgeleiders en artificiële intelligentie; dringt erop aan dat de voorstellen van de hoge vertegenwoordiger en de Commissie snel worden goedgekeurd en dat de lidstaten volledige uitvoering geven aan het uitgebreide regelgevingskader van de EU om entiteiten die aan militair-civiele verwevenheid zouden kunnen bijdragen, uit te sluiten en alternatieven voor door China gefinancierde projecten in de EU te vinden door een alomvattende aanpak te ontwikkelen voor het gezamenlijk identificeren, beoordelen en beheersen van risico’s voor de Europese economische veiligheid;

24.verwelkomt voorts het voorstel van de hoge vertegenwoordiger en de Commissie om te voorkomen dat gevoelige opkomende technologieën uitlekken door een lijst van technologieën voor tweeërlei gebruik op te stellen op basis van nauw omschreven en toekomstgerichte criteria, zoals de potentiële ontsluitende en transformatieve aard van een technologie, het risico van militair-civiele verwevenheid en het risico dat de technologie wordt misbruikt om de mensenrechten te schenden; verzoekt de Commissie en de lidstaten de relevante beschermingsmaatregelen voor deze technologieën voor tweeërlei gebruik zo spoedig mogelijk vast te stellen en uit te voeren;

25.verzoekt de Commissie in dit verband om, in coördinatie met de lidstaten, een snellereactiemechanisme voor het opsporen van tweeërlei gebruik of misbruik van infrastructuur in de EU met een Chinese eigenaar, deelnemer of concessiehouder te ontwerpen, dat zou kunnen worden gebruikt om de concessierechten te beëindigen en/of de domeincapaciteit te schorsen in geval van eigendom en deelneming; verzoekt de Commissie jaarlijks aan het Parlement verslag uit te brengen over:(a)de opsporing van mogelijk tweeërlei gebruik van strategische infrastructuur die ondersteuning biedt aan China op het gebied van logistiek en inlichtingen;(b)de volledige naleving van de handelswetgeving van de EU, met name wat betreft passende zorgvuldigheid (“due diligence”), antidwang en goederen op de Europese markt die met dwangarbeid zijn vervaardigd;

26.is verheugd over de aanneming van de Europese chipverordening, die de EU beter in staat zal stellen halfgeleiders te produceren en een strategische kaart zal creëren van onder meer capaciteitstekorten in de waardeketen voor halfgeleiders in de EU, waardoor de EU minder afhankelijk zal worden van derde landen zoals China; vraagt om verdere voorstellen om de productie- en toeleveringsketens van kritieke infrastructuur en grondstoffen binnen de EU veilig te stellen; verzoekt de Commissie en de lidstaten voorts aanvullende initiatieven voor nauwere coördinatie en samenwerking met gelijkgestemde partners en bondgenoten te ontwikkelen om de wereldwijde productiecapaciteit en toeleveringsketens van kritieke infrastructuur en materialen die van cruciaal belang zijn voor de veiligheid en defensie van de Unie te monitoren en deze, waar mogelijk en in overeenstemming met het doel van de EU om de afhankelijkheid op dit gebied verder te verminderen, verder te ontwikkelen; vestigt in het bijzonder de aandacht op Taiwan, dat een belangrijke rol speelt in de wereldwijde toeleveringsketens en in de internationale op regels gebaseerde orde; herhaalt dat het al sinds geruime tijd voorstander is van de bilaterale investeringsovereenkomst tussen de EU en Taiwan en alle regelingen die wederzijds voordeel opleveren voor de bilaterale handel en investeringen;

27.verzoekt de Commissie een nieuw wetgevingskader voor te stellen om de veiligheidsrisico’s die aan de leveranciers van onderzeese kabelsystemen verbonden zijn, te beperken, onder meer door strengere controle en een regelmatige toetsing van de eigendomsstructuren van die leveranciers, hun eerdere investeringen in onderzeese kabelsystemen en de nabijheid van deze onderzeese kabelsystemen tot militaire bases van EU-lidstaten of hun bondgenoten; benadrukt dat moet worden voorkomen dat leveranciers van kabelsystemen, zoals Chinese bedrijven, gegevens delen met inlichtingendiensten om andere redenen dan om de infrastructuur te beschermen tegen binnendringing van buitenaf of kwaadaardige aanvallen; pleit in dit verband voor initiatieven die gericht zijn op de verdere ontwikkeling van bedrijven op het gebied van onderzeese kabelsystemen die in Europese handen zijn of in Europa gevestigd zijn;

28.onderstreept dat de reactie van de EU gebaseerd moet zijn op een beter inzicht in het betreffende strategische plaatje, met een focus op dreigingsevaluaties en kwetsbaarheidsstudies inzake kritieke infrastructuur die meerdere beleidsterreinen en landen omvatten; is van mening dat een gedecentraliseerde of onachtzame aanpak, zonder centraal en duidelijk zicht en toezicht op projecten die van strategisch belang zijn voor de Europese defensie en veiligheid, de geopolitieke belangen van de EU ernstig zou kunnen schaden Beleidsondersteunende afdeling Externe Betrekkingen van het directoraat-generaal Extern Beleid van de Unie, “Security implications of China-owned critical infrastructure in the European Union”, juni 2023.; herinnert aan de kwetsbaarheden in verband met buitenlandse inmenging, in het bijzonder op het vlak van informatie, en aan de wisselwerking tussen buitenlandse directe-investeringsprojecten en informatiemanipulatie door kwaadwillige buitenlandse actoren;

29.uit zijn bezorgdheid over het feit dat de VRC de EU-markt en haar ruimere omgeving binnendringt; verzoekt de Commissie en de Europese Dienst voor extern optreden (EDEO) ervoor te zorgen dat de maatregelen die zijn genomen om de EU weerbaarder te maken tegen Chinese invloed, waaronder risicovermindering, diversificatie en vermindering van kritieke afhankelijkheden, ook worden uitgebreid tot de naaste partners van de EU, met name de toetredingslanden en de landen die deel uitmaken van het nabuurschapsbeleid van de EU;

30.herinnert eraan dat de zeemacht van de VRC over middelen en juridische instrumenten beschikt om ervoor te zorgen dat Chinese civiele schepen en infrastructuur kunnen worden gebruikt voor militaire en veiligheidsdoeleinden; is van mening dat China zijn civiele commerciële infrastructuur kan gebruiken om de aanwezigheid van het Volksbevrijdingsleger in derde landen te ondersteunen; waarschuwt dat die militair-civiele verwevenheid het Volksbevrijdingsleger toegang geeft tot buitenlandse havens, waardoor het vooruitgeschoven logistieke steun kan bieden om de inzet van marineschepen tot in de Indische Oceaan, de Middellandse Zee en de Atlantische Oceaan te ondersteunen; onderstreept dat het risico op spionage het grootst is wanneer Chinese civiele commerciële activa zich bevinden in logistieke hubs in de nabijheid van marinebases van de EU en de NAVO of havenexploitanten die overeenkomsten hebben gesloten om logistieke steun te verlenen aan Europese bedrijven; verzoekt de Commissie en de lidstaten dringend maatregelen te nemen om de risico’s van spionage en sabotage van kritieke infrastructuur te beperken, met name wanneer die een militaire functie heeft, zoals havens die door de NAVO worden gebruikt; benadrukt in dit verband dat de EU en de NAVO moeten samenwerken om een langetermijnplan te ontwikkelen om de Chinese strategie van militair-civiele verwevenheid in Europa tegen te gaan, en vraagt dat het definitieve beoordelingsverslag van de EU-NAVO-taskforce Europese Commissie, EU-NAVO-taskforce voor de veerkracht van kritieke infrastructuur: Definitief beoordelingsverslag, juni 2023. volledig ten uitvoer wordt gelegd;

31.merkt op dat havens toegangspoorten tot de wereld vormen en zo een cruciale rol vervullen in de economie van de EU; stelt met bezorgdheid vast dat entiteiten die in Chinese handen zijn of door China worden gecontroleerd, hun belangen in Europese havens en haveninfrastructuur strategisch hebben vergroot; verzoekt de Commissie een strategisch EU-beleidskader voor te stellen om de invloed en operationele controle van China en andere regimes te beperken; herinnert er ook aan dat de VRC overzee macht uitoefent door gebruik te maken van een netwerk van commerciële havens en faciliteiten voor tweeërlei gebruik die logistieke steun en inlichtingen verstrekken aan de Chinese marine; merkt op dat Chinese bedrijven in 2022 haventerminals in 96 havens in 53 landen in bezit hadden of exploiteerden; merkt voorts op dat oorlogsschepen van het Volksbevrijdingsleger in ten minste negen havens, waarvan twee in Europa, aanzienlijke reparaties of onderhoud aan de schepen en de uitrusting hebben laten uitvoeren; wijst erop dat de plaatsen waar marineschepen aanmeren, een aanwijzing vormen van invloedssferen, prioritaire operationele zones, doelwitten van inlichtingenoperaties en samenwerkingsprioriteiten;

32. benadrukt dat een geopolitieke benadering van de wereldwijde samenwerking op het gebied van kritieke infrastructuur noodzakelijk is als de EU met succes het hoofd wil bieden aan de nieuwe uitdagingen op het gebied van veiligheid; merkt op dat een derde van alle Afrikaanse infrastructuur die sinds 2010 is aangelegd, waaronder ongeveer 50 % van de 3G-netwerken en 70 % van de 4G-netwerken in Afrika, door Chinese staatsbedrijven is gefinancierd en gebouwd; onderstreept dat China de afgelopen twintig jaar zijn handels-, investerings- en leningsverbintenissen met Afrikaanse regeringen en hun staatsbedrijven met 160 miljard USD heeft verhoogd, voornamelijk in de sectoren vervoer, energieproductie, mijnbouw en telecommunicatie, en dat met weinig of ondoorzichtige contractuele verplichtingen; benadrukt met name dat één Chinees telecommunicatiebedrijf tot wel 70 % van de IT-infrastructuur in Afrika heeft aangelegd, en wijst op de rol die Chinese bedrijven spelen bij de financiering, aanleg, uitbreiding en vernieuwing van ten minste 14 gevoelige interne telecommunicatienetwerken van Afrikaanse overheden; uit zijn bezorgdheid over het feit dat het Chinese model duidelijk aantrekkelijk is voor veel landen die niet kunnen of willen voldoen aan de vereisten van de EU om toegang te krijgen tot gelijkwaardige financieringsniveaus, waardoor de Chinese invloed zich uitbreidt ten koste van EU‑partnerschappen en deze landen het risico lopen onhoudbare schulden aan te gaan, hetgeen nadelig is voor hun ontwikkeling op de lange termijn en dus ook voor de lokale bevolking; verzoekt de Commissie, de EDEO en de lidstaten hun inspanningen op te voeren, onder meer door investeringen uit de particuliere sector aan te trekken, om het Global Gateway-investeringspakket van 150 miljard EUR ten uitvoer te leggen, zoals overeengekomen tijdens de zesde top tussen de EU en de Afrikaanse Unie in februari 2022; dringt er bij de Raad en de Commissie op aan de projecten in het kader van dit initiatief, en met name de gidsprojecten, snel uit te voeren;

33.is zeer bezorgd over het feit dat de strategie van de VRC om aan de Afrikaanse kust een “samenwerkingsbasis voor de blauwe economie” op te zetten, onder meer door de bouw van vissersschepen en scheepsherstellingsfaciliteiten, ook voor militaire doeleinden zou kunnen worden gebruikt; benadrukt dat het bij deze overeenkomsten en vergunningen met Afrikaanse landen over het algemeen ontbreekt aan nadere gegevens en transparantie; wijst op de mogelijke geopolitieke gevolgen voor de EU, met name in derde landen waar de EU actief is;

34.verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid, de Raad en de Commissie.