1.σημειώνει ότι αυτή τη στιγμή οι έννοιες του «μετασύμπαντος» και του «εικονικού κόσμου» στερούνται ενοποιημένων ορισμών·

2.επικροτεί, εν προκειμένω, τον ακόλουθο ορισμό που προτείνει η Επιτροπή στην ανακοίνωσή της, ο οποίος εστιάζει στα κύρια χαρακτηριστικά των εικονικών κόσμων: «οι εικονικοί κόσμοι είναι διαρκή, εμβυθιστικά περιβάλλοντα βασισμένα σε τεχνολογίες που περιλαμβάνουν τρισδιάστατη απεικόνιση και διευρυμένη πραγματικότητα (XR), οι οποίες καθιστούν δυνατή την ανάμειξη φυσικών και ψηφιακών κόσμων σε πραγματικό χρόνο, για διάφορους σκοπούς, όπως ο σχεδιασμός, η εκτέλεση προσομοιώσεων, η συνεργασία, η μάθηση, η κοινωνικοποίηση, η εκτέλεση συναλλαγών και η παροχή ψυχαγωγίας»· παρατηρεί ότι πολλές από τις τεχνολογίες που αναφέρονται ως «εικονικοί κόσμοι» υπάρχουν εδώ και έτη· υπογραμμίζει ότι μια μελλοντική ευρωπαϊκή στρατηγική θα πρέπει να βασίζεται στην έρευνα και τα επιστημονικά στοιχεία και να έχει κοινωνιακή σημασία·

3.τονίζει την καίρια σημασία να προαχθούν η τυποποίηση και η διαλειτουργικότητα ώστε να αναπτυχθεί πλήρως ένα οικοσύστημα διασυνδεδεμένων εικονικών κόσμων·

4.τονίζει ότι οι εικονικοί κόσμοι που είναι προσβάσιμοι στην ΕΕ θα πρέπει να σέβονται τις δεοντολογικές αξίες, τις αρχές και τα θεμελιώδη δικαιώματα που κατοχυρώνονται στον Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης ΕΕ C 303 της 14.12.2007, σ. 1. και την ισχύουσα νομοθεσία της ΕΕ, ιδίως όσον αφορά την ιδιωτικότητα των δεδομένων, τα πρότυπα ασφάλειας και προστασίας, την ανταλλαγή δεδομένων, τον έλεγχο περιεχομένου, την καταπολέμηση της παρενόχλησης και της ρητορικής μίσους, την κυβερνοασφάλεια, τα δικαιώματα των εργαζομένων, την προστασία των καταναλωτών και των παιδιών, τις απαιτήσεις προσβασιμότητας, τον σεβασμό των δικαιωμάτων διανοητικής ιδιοκτησίας, την προστασία της τεχνογνωσίας και του εμπορικού απορρήτου, την πρόληψη της διαδικτυακής κατάχρησης και απάτης, και τις διεκδικήσιμες και δίκαιες αγορές·

5.υπενθυμίζει ότι οι εικονικοί κόσμοι θα πρέπει να αναπτυχθούν και να υλοποιηθούν σύμφωνα με τη γενική αρχή πως ό,τι είναι παράνομο εκτός διαδικτύου θα πρέπει να είναι παράνομο και εντός διαδικτύου, ώστε να εξασφαλίζεται ο πλήρης σεβασμός των δικαιωμάτων των πολιτών —με έμφαση στα παιδιά— ως χρηστών, καταναλωτών, εργαζομένων, επενδυτών, δικαιούχων και δημιουργών·

6.παρατηρεί ότι, ειδικότερα, οι ακόλουθες νομοθετικές πράξεις εφαρμόζονται ήδη σε διάφορες πτυχές των εικονικών κόσμων: η πράξη για τις ψηφιακές υπηρεσίες· η πράξη για τις ψηφιακές αγορές· η πράξη για τη διακυβέρνηση δεδομένων· η πράξη για τα δεδομένα· η προτεινόμενη πράξη για την ΤΝ· ο γενικός κανονισμός για την προστασία δεδομένων Κανονισμός (ΕΕ) 2016/679 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 27ης Απριλίου 2016, για την προστασία των φυσικών προσώπων έναντι της επεξεργασίας των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα και για την ελεύθερη κυκλοφορία των δεδομένων αυτών και την κατάργηση της οδηγίας 95/46/ΕΚ (ΕΕ L 119 της 4.5.2016, σ. 1). (ΓΚΠΔ)· ο κανονισμός για τη γενική ασφάλεια των προϊόντων· η οδηγία για τις αθέμιτες εμπορικές πρακτικές· ο κανονισμός για τις αγορές κρυπτοστοιχείων· η ευρωπαϊκή ψηφιακή ταυτότητα· η οδηγία για τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας στην ψηφιακή ενιαία αγορά· ο κανονισμός για το σήμα της ΕΕ· η οδηγία για την προστασία του εμπορικού απορρήτου· η ευρωπαϊκή πράξη για την προσβασιμότητα· και η οδηγία για την προσβασιμότητα στον παγκόσμιο ιστό·

7.τονίζει τη σημασία να παρακολουθείται τακτικά η τήρηση και να διασφαλίζεται η αποτελεσματική επιβολή των εφαρμοστέων νομικών μέσων που βρίσκονται σε ισχύ· καλεί την Επιτροπή να αναπτύξει κατευθυντήριες γραμμές και βέλτιστες πρακτικές, σε συνεργασία με διάφορους συμφεροντούχους, συμπεριλαμβανομένων εκπροσώπων της κοινωνίας των πολιτών και οργανώσεων προστασίας των καταναλωτών, καθώς και της ακαδημαϊκής κοινότητας, διευκρινίζοντας τις νομικές υποχρεώσεις και ευθύνες κάθε συμφεροντούχου που συμμετέχει στους εικονικούς κόσμους, όπως οι φορείς εκμετάλλευσης πλατφορμών, οι πάροχοι υπηρεσιών, οι προγραμματιστές και οι χρήστες, σύμφωνα με το εφαρμοστέο δίκαιο της ΕΕ·

8.υπογραμμίζει ότι είναι υψίστης σημασίας να διενεργεί η Επιτροπή τακτικούς ελέγχους καταλληλότητας των εφαρμοστέων νομικών πράξεων που ισχύουν, και δη όσον αφορά την πιθανή αναθεώρηση της οδηγίας για τις αθέμιτες εμπορικές πρακτικές, της οδηγίας για τα δικαιώματα των καταναλωτών Οδηγία 2011/83/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 25ης Οκτωβρίου 2011, σχετικά με τα δικαιώματα των καταναλωτών, την τροποποίηση της οδηγίας 93/13/ΕΟΚ του Συμβουλίου και της οδηγίας 1999/44/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου και την κατάργηση της οδηγίας 85/577/ΕΟΚ του Συμβουλίου και της οδηγίας 97/7/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (ΕΕ L 304 της 22.11.2011, σ. 64). και της οδηγίας για τις καταχρηστικές ρήτρες των συμβάσεων Οδηγία 93/13/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 5ης Απριλίου 1993, σχετικά με τις καταχρηστικές ρήτρες των συμβάσεων που συνάπτονται με καταναλωτές (ΕΕ L 95 της 21.4.1993, σ. 29)., και τονίζει ότι οποιαδήποτε μελλοντική νομοθεσία για τους εικονικούς κόσμους θα πρέπει να αποφεύγει επικαλύψεις ή ασυνέπειες, καλύπτοντας κενά όπου χρειάζεται·

9.σημειώνει, ωστόσο, ότι είναι ήδη εμφανή ορισμένα κανονιστικά ζητήματα στους τομείς του ιδιωτικού διεθνούς δικαίου, του αστικού δικαίου και του δικαίου διανοητικής ιδιοκτησίας, όπως διευκρινίζεται στις ενότητες που ακολουθούν·

10.επισημαίνει ότι, σύμφωνα με πρόσφατες έρευνες, τα δεδομένα αισθητήρων VR είναι εξίσου αναγνωρίσιμα με τη σάρωση δακτυλικών αποτυπωμάτων και μπορούν να χρησιμοποιηθούν για να αποκτηθούν βαθιές γνώσεις σχετικά με την προσωπικότητα των χρηστών και να συναχθούν διάφορα χαρακτηριστικά, όπως η ηλικία, το φύλο, το εισόδημα, η εθνοτική καταγωγή, το καθεστώς αναπηρίας, η ψυχική κατάσταση και τα συναισθήματα· πιστεύει ότι αυτό εγείρει σημαντικές δεοντολογικές και νομικές ανησυχίες, ιδίως σε σχέση με τη στοχευμένη συμπεριφορική διαφήμιση, οι οποίες θα πρέπει να αντιμετωπιστούν· τονίζει ότι, για την αντιμετώπιση των δεοντολογικών αυτών ανησυχιών όσον αφορά τη συλλογή τεράστιων όγκων δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα, συμπεριλαμβανομένων ευαίσθητων δεδομένων χρήστη, όπως βιομετρικά και συμπεριφορικά δεδομένα, συναισθηματικές αντιδράσεις και απτικές πληροφορίες, πρέπει μεταξύ άλλων να διασφαλιστεί ότι οι χρήστες έχουν επίγνωση της συλλογής δεδομένων και ότι η συγκατάθεση για τη συλλογή των εν λόγω δεδομένων δεν λαμβάνεται μόνο κατά την είσοδο στον εικονικό κόσμο, αλλά για κάθε περίπτωση χρήσης σύμφωνα με τις αρχές που ορίζονται στον ΓΚΠΔ, όπως η προστασία της ιδιωτικής ζωής ήδη από τον σχεδιασμό και ο περιορισμός του σκοπού·

11.τονίζει ότι, όταν το ενωσιακό ή εθνικό δίκαιο δεν απαιτεί την ταυτοποίηση του χρήστη, ιδίως για λόγους ευθύνης, και εφόσον είναι τεχνικά εφικτό και εύλογο, οι εικονικοί κόσμοι θα πρέπει να καθιστούν δυνατή την ανώνυμη χρήση των υπηρεσιών με γνώμονα την προστασία της ιδιωτικής ζωής και την αποτελεσματική πρόληψη της μη εξουσιοδοτημένης αποκάλυψης δεδομένων, της κλοπής ταυτότητας και άλλων μορφών κατάχρησης δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα που συλλέγονται στο διαδίκτυο·

12.σημειώνει, εν προκειμένω, ότι οι δράσεις που προτείνει η Επιτροπή στην ανακοίνωσή της με στόχο την αύξηση της ευαισθητοποίησης, τη βελτίωση των ψηφιακών δεξιοτήτων και στοιχειωδών γνώσεων και την αύξηση της πρόσβασης των χρηστών σε βασικές τεχνολογίες, ιδίως με τη διευκόλυνση της πρόσβασης σε υποδομές διαδικτύου υψηλής ταχύτητας και σε επαρκή εξοπλισμό, είναι κρίσιμες για την αποφυγή ψηφιακών χασμάτων και θα πρέπει να υλοποιηθούν το συντομότερο δυνατόν ώστε να προαχθεί μια ανταγωνιστική ψηφιακή κοινωνία χωρίς αποκλεισμούς και να διασφαλιστεί ότι κανείς δεν θα μείνει στο περιθώριο κατά την ταχεία αυτή τεχνολογική εξέλιξη·

13.τονίζει ότι ορισμένες παραδοσιακές εδαφικές αρχές σχετικά με το εφαρμοστέο δίκαιο και τη δικαιοδοσία ενδέχεται να αποδειχθούν ανεπαρκείς για τους εικονικούς κόσμους, των οποίων η μη εδαφικότητα καθίσταται δυνατή με τη χρήση αποκεντρωμένων τεχνολογιών, όπως το blockchain, και να δημιουργήσουν προβλήματα όσον αφορά τη διασφάλιση της εφαρμογής του δικαίου της ΕΕ και την προστασία των δικαιωμάτων των καταναλωτών και των επιχειρήσεων·

14.σημειώνει ειδικότερα ότι, καθώς οποιοσδήποτε μπορεί να έχει πρόσβαση σε εικονικούς κόσμους όπου κι αν βρίσκεται στον κόσμο, ενδέχεται να μην ισχύει το «μωσαϊκό» κριτήριο που έχει θεσπιστεί από το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, σύμφωνα με το οποίο ο ζημιωθείς μπορεί να ζητήσει αποζημίωση ενώπιον των δικαστηρίων των χωρών όπου συνέβη τουλάχιστον ένα μέρος της ζημίας· υπενθυμίζει, ωστόσο, ότι το Ελεγκτικό Συνέδριο θέσπισε ένα πρόσθετο κριτήριο, σύμφωνα με το οποίο οι ζημιωθέντες μπορούν να αξιώσουν αποζημίωση μέσω των δικαστηρίων της χώρας όπου εντοπίζονται τα κύρια συμφέροντά τους, και επιβεβαιώνει ότι θα μπορούσε να εξεταστεί το ενδεχόμενο κωδικοποίησης του κριτηρίου αυτού στον κανονισμό Βρυξέλλες Ι·

15.παρατηρεί ότι ο ορισμός του «καταναλωτή» στον κανονισμό Βρυξέλλες Ι βασίζεται αυτή τη στιγμή σε μια άμεση συμβατική σχέση, η οποία δεν υφίσταται, για παράδειγμα, μεταξύ του εκδότη μιας μη αντικαταστατής μάρκας (NFT) και του αγοραστή όταν η NFT διατίθεται σε δευτερογενή αγορά· σημειώνει ότι, συνεπώς, σε περίπτωση διαφοράς με τον εκδότη, ο τελικός αγοραστής στερείται τη δικαιοδοτική μεταχείριση που παρέχει ο κανονισμός Βρυξέλλες Ι στους καταναλωτές·

16.καλεί την Επιτροπή να λάβει υπόψη αυτές και άλλες δυνητικά προβληματικές καταστάσεις και να αξιολογήσει την καταλληλότητα των υφιστάμενων διατάξεων του ιδιωτικού διεθνούς δικαίου που εφαρμόζονται στην ΕΕ, προτείνοντας κατάλληλες τροποποιήσεις, όπου απαιτείται, ώστε να διασφαλιστεί ότι οι πολίτες και οι επιχειρήσεις δεν υποχρεούνται να προσφεύγουν συστηματικά σε αλλοδαπά δικαστήρια ή να επαφίενται σε αλλοδαπούς νόμους για την επιβολή των δικαιωμάτων τους, και έτσι να εγγυηθεί ότι τα δικαιώματά τους βάσει του κανονιστικού πλαισίου της ΕΕ διασφαλίζονται πλήρως, λαμβάνοντας παράλληλα υπόψη τον κίνδυνο άγρας αρμόδιου δικαστηρίου, ιδίως από πλευράς εταιρειών εκτός ΕΕ·

17.σημειώνει ότι ο αριθμός και η οικονομική σημασία των εμπορικών συναλλαγών στους εικονικούς κόσμους αναμένεται να αυξηθούν κατά την επόμενη δεκαετία· τονίζει, στο πλαίσιο αυτό, την ανάγκη να διασφαλιστεί ότι μπορεί να εξακριβωθεί η ταυτότητα των παρόχων εικονικών αγαθών και υπηρεσιών και να θεωρηθούν υπεύθυνοι για κάθε ζημία που προκαλείται από τα προϊόντα τους·

18.παρατηρεί τις ανησυχίες που εγείρονται σε σχέση με τις χρησιμοποιούμενες διαφημιστικές τεχνικές κατά την πώληση των αποκαλούμενων εικονικών ακινήτων, όπως ένα κτίριο ή ένα οικόπεδο σε εικονικό κόσμο που αντιπροσωπεύεται από NFT, καθώς ενδέχεται να δοθεί στους χρήστες η εντύπωση ότι αποκτούν όντως δικαιώματα ιδιοκτησίας, ενώ, στην πράξη, λαμβάνουν μόνο άδεια χρήσης της εικονικής «γης»· τονίζει τη σημασία να διασφαλιστεί ότι οι εφαρμοστέοι όροι και προϋποθέσεις είναι διαφανείς, σαφείς, δίκαιοι και εύκολα κατανοητοί, ιδίως δεδομένου ότι έχει αποδειχθεί πως οι χρήστες συχνά δεν διαβάζουν τους όρους και τις προϋποθέσεις λόγω του πυκνού και τεχνικού χαρακτήρα τους·

19.υπενθυμίζει ότι οι κανόνες περί ευθύνης θα πρέπει να εφαρμόζονται πλήρως στους εικονικούς κόσμους, και υπογραμμίζει τη σημασία να ληφθούν αποτελεσματικά μέτρα για την πρόληψη και αντιμετώπιση κάθε μορφής επιβλαβούς συμπεριφοράς και την επιβολή του νόμου σύμφωνα με τα θεμελιώδη δικαιώματα στους εικονικούς κόσμους, μεταξύ άλλων με τη θέσπιση μηχανισμών υποβολής εκθέσεων και επίλυσης διαφορών, κατά περίπτωση και με την επιφύλαξη του δικαιώματος προσφυγής στη δικαιοσύνη·

20.εκφράζει την ανησυχία του για το γεγονός ότι η χρήση άβαταρ και αποκεντρωμένων συστημάτων, όπως αυτά που βασίζονται στην τεχνολογία blockchain, ενδέχεται να καταστήσει εξαιρετικά δύσκολη τη λογοδοσία των ζημιωθέντων· θεωρεί ότι η εφαρμογή αποτελεσματικών συστημάτων διαχείρισης ταυτότητας είναι καίριας σημασίας προκειμένου να καταστεί δυνατή η ορθή και έγκαιρη ταυτοποίησή τους και να καταπολεμηθούν οι ψευδείς ταυτότητες, λαμβανομένων επίσης υπόψη των ιδιαιτεροτήτων που συνδέονται με τη διακυβέρνηση των αποκεντρωμένων αυτόνομων οργανισμών (ΑΑΟ) και τη συλλογική ευθύνη· επικροτεί, εν προκειμένω, την πρόθεση της Επιτροπής να μελετήσει την προστιθέμενη αξία ενός πιθανού νομικού πλαισίου για τους ΑΑΟ·

21.υπενθυμίζει ότι τα άβαταρ δεν έχουν νομική προσωπικότητα και, επομένως, τυχόν ζητήματα που αφορούν τη δικαιοπρακτική ικανότητα, τα δικαιώματα, τις υποχρεώσεις και τις ευθύνες τους πρέπει να αντιμετωπίζονται με γνώμονα τα φυσικά ή νομικά πρόσωπα που χρησιμοποιούν τα εν λόγω άβαταρ· θεωρεί ότι, καθώς οι εικονικοί κόσμοι εξελίσσονται και καθίστανται πιο περίπλοκοι, θα πρέπει να εξεταστεί κατά πόσον είναι σκόπιμο να χορηγηθεί ειδικό νομικό καθεστώς στα άβαταρ· θεωρεί ότι το άβαταρ ή το πρόσωπο πίσω από το άβαταρ θα πρέπει να είναι αναγνωρίσιμο, θα πρέπει δε να εφαρμόζεται η αρχή της πληροφόρησης για τους επιχειρηματικούς πελάτες («know your business customer»)·

22.υπογραμμίζει ότι το σύνολο του δικαίου της ΕΕ για την προστασία των δικαιωμάτων πνευματικής και βιομηχανικής ιδιοκτησίας, συμπεριλαμβανομένων των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας, των εμπορικών σημάτων, των διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας, των σχεδίων και των εμπορικών μυστικών, εφαρμόζεται πλήρως στους εικονικούς κόσμους· τονίζει, ωστόσο, ότι η ανάπτυξη εικονικών κόσμων θέτει νέες προκλήσεις σε σχέση με την επιβολή της διανοητικής ιδιοκτησίας, τον εντοπισμό των παραβατών και ζητήματα που αφορούν τους κανόνες σύγκρουσης νόμων σχετικά με το εφαρμοστέο δίκαιο και τη δικαιοδοσία·

23.υπενθυμίζει ότι οι φορείς εκμετάλλευσης πλατφορμών, οι πάροχοι υπηρεσιών και οι χρήστες στους εικονικούς κόσμους έχουν την υποχρέωση να σέβονται τα αποκλειστικά δικαιώματα των δικαιούχων και το δικαίωμά τους σε δίκαιη αμοιβή· επισημαίνει ότι η χρήση περιεχομένου που προστατεύεται από δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας (ΔΔΙ), μεταξύ άλλων σε ψηφιακή μορφή σε ηλεκτρονικό μέσο, όπως μια NFT, απαιτεί έγκριση μέσω αδειοδότησης ή εκχώρησης, εκτός εάν καλύπτεται από εξαίρεση ή περιορισμό στην προστασία των ΔΔΙ (όπως ιδιωτικό αντίγραφο, εκπαίδευση, έρευνα, παράθεση αποσπασμάτων, κριτική, παρωδία ή σάτιρα)· επαναλαμβάνει, εν προκειμένω, τη σημασία να εξασφαλίζουν οι πάροχοι τη διαφάνεια όσον αφορά το πεδίο εφαρμογής των αδειών, συμπεριλαμβανομένων των εδαφικών αδειών, ώστε να διασφαλίζεται ότι οι χρήστες είναι σε θέση να καθορίζουν ποιες χρήσεις του προστατευόμενου από ΔΔΙ περιεχομένου στους εικονικούς κόσμους καλύπτονται από τις άδειες που αυτοί κατέχουν και ότι οι δημιουργοί και οι δικαιούχοι είναι σε θέση να λαμβάνουν ακριβείς και κατάλληλες αναφορές σχετικά με την πραγματική χρήση των προστατευόμενων έργων·

24.επικροτεί την επικαιροποίηση που επέφερε η δωδέκατη έκδοση της «ταξινόμησης της Νίκαιας», η οποία καθιστά δυνατή την καταχώριση εμπορικών σημάτων σε κατηγορίες που καλύπτουν τη χρήση τους σε εικονικούς κόσμους· ζητεί να παρακολουθείται στενά η συγκεκριμένη εφαρμογή της ταξινόμησης αυτής· εκφράζει, ωστόσο, την ανησυχία του για τη χρήση εμπορικών σημάτων αναφοράς NFT χωρίς την άδεια των ιδιοκτητών τους, και ζητεί να εφαρμοστούν αποτελεσματικά μέτρα για την αντιμετώπιση αυτών και άλλων περιπτώσεων παραβίασης· επικροτεί, εν προκειμένω, την πρόταση της Επιτροπής να αναπτυχθεί εργαλειοθήκη για την καταπολέμηση της παραποίησης/απομίμησης·

25.αναγνωρίζει την εφαρμογή των κανόνων περί ευθύνης, όπως θεσπίζονται στην πράξη για τις ψηφιακές υπηρεσίες, και του ειδικού καθεστώτος που κατοχυρώνεται στο άρθρο 17 της οδηγίας για τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας, το οποίο καλύπτει την αναφόρτωση περιεχομένου που δημιουργείται από τους χρήστες· πιστεύει, ωστόσο, ότι απαιτούνται περαιτέρω διευκρινίσεις σχετικά με το πώς θα πρέπει να εφαρμόζονται και να επιβάλλονται οι υφιστάμενοι κανόνες στις επιγραμμικές υπηρεσίες ανταλλαγής περιεχομένου που καθιστούν διαθέσιμο περιεχόμενο σε εικονικούς κόσμους·

26.τονίζει ότι οι NFT δεν χορηγούν κανένα δικαίωμα διανοητικής ιδιοκτησίας επί του ψηφιακού περιουσιακού στοιχείου, και επισημαίνει την ανάγκη για περαιτέρω σαφήνεια και διαφάνεια προκειμένου να αποφεύγεται η απάτη, όπως και η συχνή σύγχυση ανάμεσα στο δικαίωμα επί της μάρκας αυτής καθαυτήν και το δικαίωμα επί του υποκείμενου προστατευόμενου περιεχομένου·

27.σημειώνει ότι οι NFT και άλλες βασιζόμενες στην τεχνολογία blockchain προσφορές διευκολύνουν τη συνεχή μεταπώληση περιουσιακών στοιχείων που βασίζονται σε έργα προστατευόμενα από δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας μέσω διαδικτυακών συναλλαγών, και πιστεύει ότι πρέπει να διασφαλίζεται η προσήκουσα και αναλογική αμοιβή των δημιουργών για κάθε μεταπώληση των εν λόγω περιουσιακών στοιχείων·

28.υπενθυμίζει ότι, σύμφωνα με τους ισχύοντες κανόνες, οι εκροές που παράγονται αυτόνομα από συστήματα ΤΝ ενδέχεται να μην είναι επιλέξιμα για προστασία βάσει των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας, καθώς η αρχή της πρωτοτυπίας συνδέεται με ένα φυσικό πρόσωπο και η έννοια της «πνευματικής δημιουργίας» προϋποθέτει την προσωπικότητα του δημιουργού· υπενθυμίζει ακόμη τη διαφορά μεταξύ των υποβοηθούμενων από ΤΝ ανθρώπινων δημιουργιών και των εκροών που παράγονται αυτόνομα από ΤΝ· υπενθυμίζει ότι, ενώ το ισχύον πλαίσιο διανοητικής ιδιοκτησίας εξακολουθεί να εφαρμόζεται στις υποβοηθούμενες από ΤΝ δημιουργίες, οι εκροές που παράγονται αυτόνομα από ΤΝ θέτουν νέες ρυθμιστικές προκλήσεις για την προστασία των δικαιωμάτων διανοητικής ιδιοκτησίας, όπως ζητήματα που αφορούν την ταυτότητα του ιδιοκτήτη, του δημιουργού και του εφευρέτη, καθώς και την προσήκουσα αμοιβή, και ζητήματα που σχετίζονται με δυνητική συγκέντρωση της αγοράς· επικροτεί τη δέσμευση που ορίζεται στο σχέδιο δράσης για τη διανοητική ιδιοκτησία να συμμετάσχει η Επιτροπή σε συζητήσεις με συμφεροντούχους σχετικά με τον τρόπο αντιμετώπισης των προκλήσεων που θέτουν οι υποβοηθούμενες από ΤΜ εφευρέσεις και δημιουργίες· καλεί την Επιτροπή να εξετάσει το ενδεχόμενο διεύρυνσης του πεδίου του διαλόγου αυτού, προκειμένου να καλύψει σε μεγάλο βαθμό ζητήματα που σχετίζονται με την ΤΝ, συμπεριλαμβανομένης της παραγωγικής ΤΝ·

29.επισημαίνει ότι οι εικονικοί κόσμοι ενδεχομένως να προσφέρουν ευκαιρίες για την παροχή δημόσιων υπηρεσιών κοινής ωφελείας, προς το ευρύτερο όφελος των πολιτών· υπογραμμίζει, ωστόσο, ότι πρέπει να διασφαλιστούν, για όλους τους χρήστες στην ΕΕ, η συμπερίληψη και η προσβασιμότητα όσον αφορά τόσο το κόστος και τη χρήση του υλισμικού όσο και την κατανόηση του λογισμικού· σημειώνει ότι η προσβασιμότητα είναι ιδιαίτερα σημαντική ώστε να διασφαλιστεί ότι οι ευάλωτες πληθυσμιακές ομάδες, όπως οι ηλικιωμένοι, τα άτομα με αναπηρία, τα παιδιά και τα άτομα που ζουν σε αγροτικές και απομακρυσμένες περιοχές αποκτούν τις βασικές ψηφιακές δεξιότητες για να συμμετέχουν σε εικονικούς κόσμους, θα πρέπει δε να λαμβάνονται υπόψη πτυχές όπως η γεωγραφική θέση, το φύλο, το μορφωτικό επίπεδο και το κοινωνικοοικονομικό υπόβαθρο·

30.προσθέτει, στο πλαίσιο αυτό, ότι ο ψηφιακός γραμματισμός είναι υψίστης σημασίας για να εξασφαλιστούν η ασφαλής και κοινωνικά επωφελής διείσδυση και η ενημερωμένη και υπεύθυνη χρήση των εικονικών κόσμων, να αποφευχθούν ο εθισμός των χρηστών, η μεροληψία και οι πρακτικές που εισάγουν διακρίσεις, να αντιμετωπιστούν η παραπληροφόρηση, η χειραγώγηση και η κατάχρηση στο εικονικό περιβάλλον, και να προαχθεί ο δημοκρατικός έλεγχος·

31.επισημαίνει την ανάγκη να τεθούν σε εφαρμογή αποτελεσματικά εκπαιδευτικά μέτρα ώστε να εξασφαλιστεί ο ευρύς γραμματισμός των πολιτών σχετικά με τους εικονικούς κόσμους, να αναβαθμιστούν οι δεξιότητες των επαγγελματιών σε διάφορους τομείς, ιδίως των εκπαιδευτικών, και να ενθαρρυνθεί και να προωθηθεί η ανάπτυξη ευρωπαϊκών ταλέντων και τεχνολογιών, ενώ παράλληλα προσελκύονται περισσότερα άτομα, συμπεριλαμβανομένων περισσότερων γυναικών, στις θετικές επιστήμες, την τεχνολογία, τη μηχανική και τα μαθηματικά·

32.συνιστά να αναπτυχθεί περαιτέρω η «εργαλειοθήκη εικονικών κόσμων», η οποία προορίζεται για το ευρύ κοινό, όπως περιγράφεται στην ανακοίνωση της Επιτροπής, σύμφωνα με τις συστάσεις της ομάδας πολιτών, προκειμένου να βοηθήσει τους πολίτες να κατανοήσουν καλύτερα τον τρόπο διαχείρισης των εικονικών ταυτοτήτων τους, των εικονικών δημιουργιών τους, των εικονικών περιουσιακών τους στοιχείων και των δεδομένων τους, και να συμβάλει σε μια ολοκληρωμένη στρατηγική της ΕΕ για τους εικονικούς κόσμους που να είναι βιώσιμη και ανθρωποκεντρική·

33.επικροτεί, όπως επισημαίνεται από την Επιτροπή, τη θετική συμβολή της ενωσιακής κοινότητας ανοικτού κώδικα στην ανάπτυξη βασικών χαρακτηριστικών των εικονικών κόσμων, όπως σε σχέση με τη χρήση τεχνολογίας κατανεμημένου καθολικού και άλλων τεχνολογιών που απαιτούνται για την αυθεντικότητα, τη διαχείριση και την ασφάλεια εικονικών αντικειμένων και ταυτοτήτων·

34.αναθέτει στην Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στο Συμβούλιο και στην Επιτροπή.