Il-politika tal-passat fl-Unjoni Ewropea – valutazzjoni kritika4.Jisħaq fuq il-ħtieġa ta’ valutazzjoni onesta tal-“politika tal-passat” tal-UE, li matulha stinkat biex iżżid il-leġittimità tal-proġett Ewropew, issaħħaħ is-sens ta’ appartenenza Ewropew u trawwem il-koeżistenza paċifika tal-popli tal-kontinent, billi tirrikonoxxi bl-istess mod il-kisbiet u n-nuqqasijiet eżistenti, u billi tiskrutinizza l-modi li bihom iċ-ċittadini tħeġġew jiffaċċjaw il-passat;
5.Jirrikonoxxi l-firxa ta’ inizjattivi tal-passat u tal-preżent fil-livell Ewropew biex titrawwem memorja storika Ewropea komuni, inkluż il-Jum ta’ Tifkira tal-Olokawstu, il-Jum Ewropew ta’ Tifkira għall-Vittmi tar-Reġimi Totalitarji u Awtoritarji kollha, l-istabbiliment ta’ linja ddedikata għat-tifkira fil-programm preċedenti Ewropa għaċ-Ċittadini u l-programm attwali Ċittadinanza, Ugwaljanza, Drittijiet u Valuri (CERV), u diversi riżoluzzjonijiet tal-Parlament bħal dawk tat-2 ta’ April 2009 dwar il-kuxjenza Ewropea u t-totalitarjaniżmu u tad-19 ta’ Settembru 2019 dwar l-importanza tat-tifkira tal-istorja Ewropea għall-ġejjieni tal-Ewropa;
6.Jesprimi t-tħassib tiegħu li għad hemm kompetizzjoni moħbija u inkompatibilità parzjali bejn oqfsa differenti tal-memorja u kulturi ta’ tifkira fl-Ewropea, inkluż bejn l-Ewropa tal-Punent u tal-Lvant, iżda wkoll bejn xi pajjiżi u xi nazzjonaijiet f’ċerti partijiet tal-kontinent; jenfasizza li l-pajjiżi Ewropej kollha għandhom esperjenzi konkordanti u diverġenti li jappartjenu għal storja Ewropea komuni; jirrikonoxxi d-delitti mwettqa minn reġimi totalitarji Nazisti, faxxisti u komunisti kif ukoll taħt il-kolonjaliżmu, u r-rwol li dawn ir-reati kellhom fit-tiswir ta’ perċezzjonijiet storiċi fl-Ewropa; jenfasizza l-ħtieġa li jitnaqqsu d-distakki reġjonali u ideoloġiċi eżistenti fis-sensibilizzazzjoni storika fost il-pajjiżi u l-popli Ewropej bil-għan li tinbena bażi komuni għad-djalogu kif ukoll fehim u rispett reċiproku;
7.Jirrikonoxxi li l-orruri tal-passat iservu bħala “mit negattiv ta’ bażi” u jipprovdu sens qawwi ta’ skop għall-proġett Ewropew ta’ paċi, iżda jirrikonoxxi li l-preokkupazzjoni tal-Unjoni prinċipalment bin-narrazzjoni ta’ storja dwarha nnifisha ex negativo, għandha r-riskju li jrawwem skema sewda u bajda tal-istorja teleoloġika u simplistika li potenzjalment ixxekkel komprensjoni infurmata bis-sħiħ tal-passat kumpless tal-Ewropa u tnaqqas l-inċentivi biex jiġu sfidati l-istereotipi u l-oġġetti sagri tal-istorja nazzjonali li ma jintmessux;
Lejn kuxjenza storika infurmata fl-Ewropa 8.Jirrikonoxxi l-ħtieġa ta’ komprensjoni usa’ u aktar olistika tal-istorja Ewropea biex tinħoloq kuxjenza storika Ewropea li tkun kritika u awtoriflessiva, b’mod partikolari billi l-ambitu ta’ inizjattivi ta’ tifkira attwali Ewropej jitwessa’, filwaqt li jitqiesu wkoll il-gruppi li sa issa kienu sottorappreżentati, u billi jiġu promossi modi innovattivi kif tiġi mgħallma l-istorja;
9.Jisħaq fuq l-importanza li nimxu lil hinn minn “kultura ta’ tifkira” Ewropea li fil-biċċa l-kbira tagħha tkun minn fuq għal isfel u kkonċernata mid-definizzjoni ta’ dak li l-Ewropej għandhom jiftakru u nimxu lejn “kultura li niftakru” minn isfel għal fuq, immexxija miċ-ċittadini u bbażata fuq prinċipji u valuri komuni Ewropej, li tikkonċentra fuq l-iżvilupp ta’ kapaċitajiet sabiex il-passat jitqies mill-ġdid b’mod kritiku fil-livelli lokali, reġjonali, nazzjonali u Ewropej, u bl-involviment tal-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili;
10.Jirrikonoxxi l-importanza kruċjali li l-passat tal-Ewropa jiġi indirizzat abbażi tal-valuri ewlenin Ewropej minquxa fl-Artikolu 2 tat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea u t-tradizzjonijiet etiċi u filosofiċi li fuqhom huma msejsa dawn il-valuri, u li tinħoloq sfera miftuħa ta’ diskussjoni li tagħmilha possibbli wkoll li jiġu indirizzati elementi diffiċli tal-istorja nazzjonali u li tipprevedi komprensjoni reċiproka u rikonċiljazzjoni kemm fi ħdan kif ukoll bejn in-nazzjonijiet Ewropej, kif ukoll bejn nazzjonijiet Ewropej u l-bqija tad-dinja;
11.Iqis il-libertà li wieħed jgħallem, jistudja u jwettaq riċerka, inkluż l-aċċess liberu għall-arkivji u s-sorsi, flimkien mal-espressjoni artistika libera, bħala prerekwiżit għall-ġenerazzjoni u t-tixrid ta’ għarfien imparzjali u bbażat fuq l-evidenza f’soċjetajiet demokratiċi, u għal trattament kritiku tal-istorja b’mod partikolari; jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jissalvagwardjaw dawk il-libertajiet li bħalissa jinsabu f’riskju, speċjalment minħabba każijiet ta’ miżapproprjazzjoni tal-liġijiet tal-memorja, inkluż permezz tal-mekkaniżmu tal-istat tad-dritt tal-UE;
12.Jenfasizza r-rwol vitali tat-tagħlim u jistieden lill-Istati Membri jaġġornaw il-kurrikuli u l-metodoloġiji tat-tagħlim attwali bil-għan li jibdlu l-enfasi mill-istorja nazzjonali għall-istorja Ewropea u globali u sabiex jippermettu aktar enfasi fuq fehim storiku sovranazzjonali, b’mod partikolari billi jippermettu perspettivi multipli tal-istorja u billi jrawmu stili ta’ tagħlim korrispondenti li jiffavorixxu r-riflessjoni u d-diskussjoni aktar milli t-trasferiment tal-għarfien u li jkunu ggwidati mill-objettiv ġenerali li l-istudenti jitgħallmu “kif jaħsbu” aktar milli “x’jaħsbu”;
13.Jenfasizza l-importanza vitali tat-tagħlim dwar l-integrazzjoni Ewropea, l-istorja, l-istituzzjonijiet u l-valuri fundamentali tal-Unjoni u ċ-ċittadinanza Ewropea biex jinħoloq sens Ewropew ta’ appartenenza; jitlob li t-tagħlim tal-istorja Ewropea u l-integrazzjoni Ewropea, li jeħtieġ li jitqies f’kuntest globali, u l-edukazzjoni dwar iċ-ċittadinanza Ewropea, isiru parti integrali mis-sistemi edukattivi nazzjonali; jirrikonoxxi l-isforzi li saru fil-livell tal-UE biex jittejjeb l-għarfien dwar l-Unjoni u l-istorja tagħha, inklużi l-hekk imsejħa azzjonijiet Jean Monnet; jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jaħdmu, inkluż permezz tal-Grupp ta’ Ħidma taż-Żona Ewropea tal-Edukazzjoni dwar l-Ugwaljanza u l-Valuri, fuq riżultati tanġibbli li jindirizzaw speċifikament l-iżvilupp tal-kuxjenza storika Ewropea, u jiżviluppaw b’mod konġunt “manwal tal-UE” ta’ attivitajiet kurrikulari li jipprovdi linji gwida komuni u fatti u ċifri imparzjali għat-tagħlim tal-istorja Ewropea;
14.Iqis li x-xoviniżmu, l-isterjotipi tas-sessi, l-asimmetriji tal-poter u l-inugwaljanzi strutturali għandhom għeruq fondi fl-istorja Ewropea, u jiddispjaċih għan-nuqqas ta’ approċċ li jkun multikulturali u sensittiv għall-ġeneru biżżejjed fit-tagħlim tal-istorja; iqis li huwa vitali li tiġi indirizzata l-marġinalizzazzjoni tan-nisa u ta’ gruppi soċjetali oħra sottorappreżentati fl-istorja, u jistieden lill-Istati Membri jipprevedu enfasi korrispondenti aktar b’saħħitha fil-kurrikuli nazzjonali;
15.Jisħaq fuq il-ħtieġa ta’ tagħlim tal-istorja interdixxiplinari u intersezzjonali li japplika pedagoġija innovattiva u ċċentrata fuq l-istudent bħal approċċi interattivi, ta’ rakkontar tal-istejjer u bbażati fuq it-tagħlimiet meħuda għall-ġenerazzjonijiet kollha, li jagħmel użu minn sett komprensiv ta’ sorsi, teknoloġiji u materjali tat-tagħlim, inklużi kotba tal-iskola tal-istorja u stejjer orali transfruntiera u tranżnazzjonali, u li jippromwovi ħiliet analitiċi u ta’ ħsieb kritiku;
16.Jirrikonoxxi r-rwol ċentrali li għandhom l-għalliema fil-ġenerazzjoni u t-trażmissjoni tal-kompetenzi meħtieġa biex jiġu mifhuma u vvalutati b’mod kritiku l-fatti storiċi, u jenfasizza l-importanza li l-għalliema mhux biss jirċievu taħriġ adegwat iżda wkoll jinvolvu ruħhom fi żvilupp professjonali kontinwu, inklużi attivitajiet ta’ tagħlim bejn il-pari u l-kondiviżjoni tal-aħjar prattiki kemm fil-livell nazzjonali kif ukoll f’dak transnazzjonali; jissottolinja, f’dan il-kuntest, il-valur miżjud tal-Akkademji tal-Għalliema tal-Erasmus+;
17.Jistieden lill-Istati Membri jipprovdu materjali għat-tagħlim (tal-istorja) u taħriġ imfassla apposta li jippermettu lill-għalliema jiffukaw aħjar fuq l-aspetti tranżnazzjonali u d-diversi uċuħ tal-istorja, juża didattika adegwata u prinċipji ta’ tagħlim modern u jkun primarjament ikkonċernat bil-formazzjoni ta’ żgħażagħ li jirriflettu dwarhom infushom;
18.Jenfasizza li hemm valur kbir fil-ġbir tad-data u t-tqabbil u l-evalwazzjoni tal-metodi u l-għodod għat-tagħlim tal-istorja, u jilqa’ l-ħidma kemm tal-organizzazzjonijiet governattivi speċjalizzati kif ukoll tal-organizzazzjonijiet mhux governattivi attivi f’dan il-qasam, inkluż l-Osservatorju dwar it-Tagħlim tal-Istorja fl-Ewropa tal-Kunsill tal-Ewropa u l-EUROCLIO; jenfasizza l-ħtieġa li aktar Stati Membri tal-UE jipparteċipaw fl-Osservatorju;
19.Jirrikonoxxi l-potenzjal tal-mużewijiet li jindirizzaw b’mod kritiku l-istorja kkontestata tal-Ewropa bħala għodda għat-tagħlim dwar il-passat u l-bini ta’ għarfien storiku, b’mod partikolari “Dar l-Istorja Ewropea” bħala proġett emblematiku li għalih għandhom ikunu disponibbli biżżejjed riżorsi sabiex tiġi żgurata sensibilizzazzjoni usa’ għall-pubbliku Ewropew;
20.Jenfasizza l-importanza li jiġu ppreservati l-wirt kulturali u storiku rikk u s-siti ta’ tifkira tal-Ewropa, b’mod partikolari bħala mezz biex tiġi stabbilita kuxjenza storika kritika, sakemm dawn ma jiġux abbużati għal skopijiet ideoloġiċi, u jenfasizza r-rwol li ċ-Ċertifikat tal-Patrimonju Ewropew u l-istituzzjonijiet indipendenti li jippromwovu l-wirt Ewropew, kemm tanġibbli kif ukoll intanġibbli, jista’ jkollhom f’dan ir-rigward; iħeġġeġ lill-Istati Membri jżidu l-isforzi tagħhom biex jiddefinixxu u jipproteġu l-postijiet ta’ memorja demokratika, speċjalment dawk relatati ma’ gruppi sottorappreżentati; jenfasizza l-potenzjal tal-Europeana li sservi bħala l-librerija diġitali, l-arkivji, il-mużew u l-pjattaforma edukattiva tal-Ewropa;
21.Jirrikonoxxi l-potenzjal tal-media diġitali u l-livell dejjem jiżdied ta’ diġitalizzazzjoni fl-edukazzjoni, filwaqt li jesprimi t-tħassib serju tiegħu dwar l-użu dejjem aktar abbużiv tal-kanali diġitali għall-manipulazzjoni politika u ċ-ċirkolazzjoni tad-diżinformazzjoni, inkluż fir-rigward tal-istorja, kif enfasizzat mir-reviżjoniżmu storiku Russu li akkumpanja l-gwerra ta’ aggressjoni tar-Russja kontra l-Ukrajna; jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jżidu l-isforzi tagħhom biex isaħħu l-litteriżmu medjatiku u diġitali u biex jagħtu lill-għalliema u lill-istudenti ħiliet u għodod adegwati li jiffaċilitaw it-tagħlim tal-istorja bbażat fuq il-fatti, u jippermettulhom jidentifikaw, jikkuntestwalizzaw u janalizzaw sorsi storiċi tradizzjonali kif ukoll moderni;
22.Jenfasizza li l-opportunitajiet ta’ mobilità għat-tagħlim bejn il-fruntieri pprovduti minn programmi Ewropej u skemi oħra ta’ mobilità jiffavorixxu l-iskambju ta’ ideat u jippromwovu għarfien trasversali kif ukoll fehim interkulturali, li jgħinu biex jingħelbu l-ostakli nazzjonali u jipprovdu fehim aħjar tal-passat u tal-preżent;
23.Jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jsaħħu l-għodod attwalment disponibbli fil-livell Ewropew sabiex titrawwem kuxjenza storika kritika u awtoriflessija Ewropea, b’mod partikolari l-programm Erasmus+, li jappoġġja l-mobbiltà u t-tagħlim interkulturali bħala għodod ewlenin biex kulturi u nazzjonijiet oħra jiġu mifhuma aħjar, u l-programm CERV, li jipprovdi appoġġ għal proġetti ta’ tifkira storika tranżnazzjonali u jippromwovi l-impenn ċiviku;
24.Jitlob li l-istituzzjonijiet Ewropej, l-Istati Membri, il-pajjiżi kandidati u l-pajjiżi kandidati prospettivi, l-istituzzjonijiet edukattivi u l-atturi tas-soċjetà ċivili jżidu l-isforzi tagħhom biex irawmu r-rikonċiljazzjoni, jastjenu minn kwalunkwe tentattiv biex jistrumentalizzaw l-istorja għal skopijiet politiċi, u jiġġieldu r-reviżjoniżmu u n-negazzjoniżmu storiċi kemm fl-Unjoni Ewropea kif ukoll lil hinn minnha; ifakkar fl-importanza ta’ dawn l-aspetti għat-tkabbir futur tal-Unjoni;