An margadh inmheánach agus cosaint an tomhaltóra4.á thabhairt faoi deara, cé nach léirítear sa teachtaireacht ón gCoimisiún Eorpach go fóill an gá atá le gníomhaíocht reachtach bheacht, go bhfuil sé tábhachtach, mar sin féin, measúnú cúramach a dhéanamh ar na saincheisteanna go léir a bhaineann le forbairt na ndomhan fíorúil agus a gcumhdach éifeachtach leis an reachtaíocht atá ann cheana; á chur i bhfios go láidir gur féidir le fíormhargadh aonair digiteach rannchuidiú go cinntitheach le forbairt an domhain fhíorúil agus cumas an Aontais a neartú chun dul san iomaíocht ar fud an domhain; á mheas go bhfuil creat rialála soiléir, cuimsitheach, ríthábhachtach, go háirithe nuair a thagann an teicneolaíocht in aibíocht, chun machaire comhréidh a áirithiú lena mbainfear leas as acmhainneacht iomlán an domhain fhíorúil agus lena gcumasófar a bhfás eacnamaíoch;
5.á chur in iúl gur geal léi na forbairtí rialála is déanaí i ndáil leis sin, amhail an Ionstraim um Sheirbhísí Digiteacha (Rialachán (AE) 2022/2065 Rialachán (AE) 2022/2065 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 19 Deireadh Fómhair 2022 maidir le Margadh Aonair do Sheirbhísí Digiteacha agus lena leasaítear Treoir 2000/31/CE (an Gníomh um Sheirbhísí Digiteacha) (IO L 277, 27.10.2022, lch. 1).), an Ionstraim um Margaí Digiteacha (Rialachán (AE) 2022/1925 Rialachán (AE) 2022/1925 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 14 Meán Fómhair 2022 maidir le margaí inchoimhlinte agus cothroma san earnáil dhigiteach agus lena leasaítear Treoracha (AE) 2019/1937 agus (AE) 2020/1828 (an Ionstraim um Margaí Digiteacha) (IO L 265, 12.10.2022, lch. 1).), agus an Ionstraim um Shonraí (2022/0047(COD)) atá ar tí a fhormhuiniú ag an gComhairle agus ag Parlaimint na hEorpa; ag cur sonrú freisin sa togra le haghaidh gníomh um intleacht shaorga agus gníomh um chibear-athléimneachta agus an chaibidlíocht leanúnach ina thaobh sin; á mheas gur cheart don Choimisiún seiceálacha rialta a dhéanamh ar leormhaitheas agus comhsheasmhacht chreat reachtach an mhargaidh aonair dhigitigh, chun aghaidh a thabhairt ar dheiseanna, rioscaí nó saincheisteanna nua eile a d’fhéadfadh teacht chun cinn le domhain fhíorúla agus, i gcás inar gá, tograí reachtacha a chur ar aghaidh; á chreidiúint gur cheart torthaí na seiceálacha sin a dhéanamh poiblí;
6.á chur in iúl gur geal léi tiomantas an Choimisiúin faireachán a dhéanamh ar dhomhain fhíorúla; á iarraidh ar an gCoimisiún tuarascáil ar an ábhar seo a dhréachtú gach 2 bhliain agus í a chur ar aghaidh chuig Parlaimint na hEorpa agus chuig an gComhairle; á iarraidh ar an gCoimisiún aird a thabhairt ar theacht chun cinn féideartha fadhbanna ar Ghréasán 4.0 atá ann cheana ar Ghréasán 3.0, amhail iomadú na bréagaisnéise, scaipeadh ábhair neamhdhleathaigh, goid aitheantais dhigitigh, cibearchoireacht, sárú ar chearta maoine intleachtúla, cibearsceimhlitheoireacht, mí-úsáid sonraí pearsanta, iompraíocht ionramhála nó dearadh andúileach seirbhísí digiteacha, calaois, ábhar sceimhlitheoireachta ar líne, mí-úsáid ghnéasach mionaoiseach agus cibearbhulaíocht, i measc nithe eile, agus machnamh a dhéanamh ar reachtaíocht atá ann cheana, amhail an Gníomh um Sheirbhísí Digiteacha, agus reachtaíocht atá ar na bacáin a bhfuil sé mar aidhm léi aghaidh a thabhairt ar na saincheisteanna sin;
7.á chur i bhfios go bhfuil acmhainneacht shuntasach eacnamaíoch ag domhain fhíorúla, agus go bhfuil méadú ag teacht ar an ngá atá le hinfheistíocht sa bhonneagar riachtanach agus sa taighde, nuálaíocht agus athoiliúint agus uas-sciliú gaolmhar; á chur i bhfáth gur cheart go mbeadh sé d’aidhm le costais fhoriomlána na n-infheistíochtaí sin tionchar neodrach a bheith acu ar phraghsanna deiridh do thomhaltóirí; ag aithint gur gá na hacmhainní atá ar fáil ar leibhéal an Aontais a mhéadú chun na cuspóirí sin a chomhlíonadh; á thabhairt chun suntais go bhfuil ról ag an réaltacht fhíorúil (VR), ag an réaltacht bhreisithe (AR), agus ag an réaltacht mheasctha (XR) mar theicneolaíochtaí ríthábhachtacha le haghaidh forbairt agus fás na ndomhan fíorúil, lena gcuirtear eispéiris thumthacha agus idirghníomhacha ar fáil d’úsáideoirí agus á thabhairt dá haire ag an am céanna go mbaineann dúshláin éagsúla le feidhmchláir thionsclaíocha agus le húsáid tomhaltóirí agus go bhfuil gá le cineálacha cur chuige difreáilte; á thabhairt dá haire freisin gur féidir ról ríthábhachtach a bheith ag forbairt roinnt samhlacha IS amhail IS giniúnach maidir le timpeallachtaí fíorúla a chruthú agus a shaibhriú; i ndáil leis an méid sin, a iarraidh ar an gCoimisiún dlúthfhaireachán a dhéanamh freisin ar fhorbairt thapa na teicneolaíochta sin agus ar an tionchar atá aici ar an éiceachóras digiteach;
8.á chur i bhfios freisin go bhféadfadh tionchar dearfach a bheith ag na forbairtí seo ar an bhfostaíocht, lena n-áirítear cruthú post nua i réimsí amhail an ailtireacht i ndomhain fhíorúla nó cruthú ábhair; á chur i bhfáth gur gá infheistíocht a dhéanamh i dtionscnaimh athscilithe chun oideachas a chur ar an lucht saothair atá ann cheana san Aontas, agus aird ar leith á tabhairt ar ghrúpaí atá faoi ghannionadaíocht san earnáil sin; á thabhairt chun suntais a thábhachtaí atá sé infheistíocht a dhéanamh sna scileanna oiriúnacha agus forbairt na scileanna sin a chur chun cinn chun soláthar oibrithe cumasacha oilte a áirithiú atá oiriúnach do na poist seo in AE, agus a thábhachtaí atá sé dálaí tarraingteacha a chruthú chun na hoibrithe cumasacha ó AE a choinneáil, chun oibrithe cumasacha eachtrannacha a mhealladh agus chun fiontraíocht agus nuálaíocht a chur chun cinn i gcrích AE;
9.á chur i bhfios go bhféadfadh tionchar dearfach agus diúltach a bheith ag teicneolaíochtaí agus táirgí nua ar thomhaltóirí, ar a sláinte, ar a saol sóisialta agus eacnamaíoch; á thabhairt chun suntais acmhainneacht an domhain fhíorúil i suíomhanna tionsclaíocha agus gairmiúla, go háirithe maidir le hoiliúint agus fréamhshamhaltú, agus tionchair níos leithne ar oibrithe á n-aithint ag an am céanna; á chur i bhfáth gur gá a áirithiú go gcomhlíonfar cearta saothair agus ardleibhéal cosanta d’oibrithe;
10.á mheabhrú, cé go bhfuil formhór na gcuideachtaí atá ar thús cadhnaíochta i bhforbairt na ndomhan fíorúil bunaithe lasmuigh den Aontas, go bhfuil éiceachóras bríomhar, athraitheach laistigh den Aontas; ag cur béim ar an bhfíoras gur gá do AE a bheith ar thús cadhnaíochta maidir le domhan fíorúil a mhúnlú mar éiceachórais lena n-urramaítear agus lena gcuirtear chun cinn luachanna AE, cearta bunúsacha, agus an leibhéal is airde cosanta do thomhaltóirí; ag léiriú a thábhachtaí atá sé cothrom na Féinne a chothú lena gcuirfear chun cinn leathnú fhiontair bheaga agus mheánmhéide na hEorpa agus teacht chun cinn cuideachtaí iomaíocha Eorpacha, chomh maith le héiceachórais dhíláraithe agus idir-inoibritheacha;
11.á chur i bhfios go láidir gur gá creat beartais iomchuí a chruthú agus dul i mbun idirphlé idirnáisiúnta go háirithe le tíortha nach bhfuil san Aontas atá ar aon intinn le haghaidh cuir chuige chomhordaithe i leith na ndomhan fíorúil; á chur i bhfáth a thábhachtaí atá sé feasacht shaoránaigh na hEorpa a ardú maidir le húsáid fhreagrach sna réimsí digiteacha sin;
12.ag aithint go bhfuil domhain fhíorúla iomadúla forbartha ag gnóthais éagsúla in éagmais caighdeáin oscailte agus comhchoiteann, rialacháin agus ardáin idir-inoibritheacha; á chur i bhfios go láidir go bhfuil na domhain fhíorúla sin á bhforbairt faoi láthair ag líon teoranta gnóthas a bhfuil na hacmhainní agus na cistí is gá acu chun iad a fhorbairt; á mheas gur féidir le hidir-inoibritheacht agus caighdeáin oscailte rannchuidiú le cuasamhonaplachtaí nó mí-úsáid stádais cheannasaigh a dhéanann dochar do thomhaltóirí agus do ghnólachtaí Eorpacha, go háirithe FBManna a chosc;
13.á chur in iúl gur geal léi tiomantas an Choimisiúin chun bheith i dteagmháil le hinstitiúidí rialachais idirlín il-gheallsealbhóra atá ann cheana chun caighdeáin agus rialacha comhchoiteanna rialachais a fhorbairt; agus ag moladh don Choimisiún tacú le tionscnaimh leanúnacha il-gheallsealbhóra a bhfuil caighdeáin á bhforbairt acu faoi láthair, lena n-áirítear caighdeáin comhlachas tomhaltóirí agus eagraíochtaí eile de chuid na sochaí sibhialta; á mholadh go ndéanfaí staidéar cuimsitheach ar shaol fíorúil idir-inoibritheach; á thabhairt chun suntais an acmhainneacht a bhaineann le spásanna sonraí Eorpacha a chruthú chun domhain fhíorúla a fhorbairt;
14.á chur i bhfáth gur gá a áirithiú go mbíonn domhain fhíorúla oscailte, cuimsitheach agus inrochtana, rud a rannchuidíonn le níos mó rannpháirtíochta ó dhaoine faoi mhíchumas sa timpeallacht digiteach nua; á chur i bhfios go bhfuil an acmhainneacht ag domhain fhíorúla chun rannpháirtíocht daoine faoi mhíchumas a mhéadú i ngníomhaíochtaí éagsúla amhail turasóireacht fhíorúil; ag tabhairt rabhadh faoi dhúshláin fhéideartha a bheidh roimh úsáideoirí faoi mhíchumas agus iad ag idirghníomhú le domhain fhíorúla, a d’eascródh as gnéithe inrochtaineachta neamhleora nó as dearthaí nach bhfreastalaíonn ar a riachtanais shonraithe; á iarraidh ar an gCoimisiún faireachán a dhéanamh ar oiriúnacht na hIonstraime Eorpaí Inrochtaineachta Treoir (AE) 2019/882 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 17 Aibreán 2019 maidir leis na ceanglais inrochtaineachta le haghaidh táirgí agus seirbhísí (IO L 151, 7.6.2019, lch. 70). agus na Treorach maidir le hInrochtaineacht Gréasáin Treoir (AE) 2016/2102 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 26 Deireadh Fómhair 2016 maidir le hinrochtaineacht na suíomhanna gréasáin agus feidhmchlár móibíleach de chuid comhlachtaí san earnáil phoiblí (IO L 327, 2.12.2016, lch. 1). chun inrochtaineacht a áirithiú i ndomhain fhíorúla; á chur i bhfáth freisin gur gá riachtanais shonracha agus cearta sonracha leanaí a aithint;
15.á chreidiúint gur cheart don phlé faoin ngá atá le húsáideoirí i ndomhain fhíorúla a shainaithint a bheith ina réimse tosaíochta i bhforbairt na ndomhan fíorúil agus gur cheart go ndéanfaí dianmhachnamh ar leagan amach féideartha na timpeallachta digití sin, agus á chur san áireamh, i gcásanna áirithe, go bhféadfadh leis an neamhainmníocht a bheith níos fearr; á chur i bhfios go bhfuil anaithnideacht sa timpeallacht dhigiteach indéanta i gcónaí faoi ainm úsáideora (ailias), agus á iarraidh ar an gCoimisiún measúnú a dhéanamh ar an úsáid a d’fhéadfaí a bhaint as an gCéannacht Dhigiteach Eorpach (eID) agus as an tiachóg i ndomhain fhíorúla;
16.á athdhearbhú a thábhachtaí atá sé sonraí pearsanta agus príobháideachas na n-úsáideoirí a chosaint; á chur i bhfios go mb'fhéidir nach leor an Rialachán Ginearálta maidir le Cosaint Sonraí Rialachán (AE) 2016/679 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 27 Aibreán 2016 maidir le daoine nádúrtha a chosaint i ndáil le sonraí pearsanta a phróiseáil agus maidir le saorghluaiseacht sonraí den sórt sin, agus lena n-aisghairtear Treoir 95/46/CE (An Rialachán Ginearálta maidir le Cosaint Sonraí), (IO L 119, 4.5.2016, lch. 1). chun aghaidh a thabhairt ar na dúshláin atá ann do chosaint sonraí i ndomhain fhíorúla; á iarraidh, agus timpeallacht atá fabhrach don nuálaíocht á háirithiú, go dtabharfaí aird ar leith ar na himpleachtaí cosanta sonraí a bhaineann le hinneachar arna ghiniúint ag úsáideoirí, chomh maith le próiseáil sonraí íogaire amhail sonraí bithmhéadracha agus iompraíochta, freagairtí mothúchánacha agus faisnéis haptach;
17.á chur i bhfios go láidir go bhfuil rannpháirtíocht sa domhan fíorúil deonach agus á iarraidh ar an gCoimisiún machnamh a dhéanamh ar an gceart chun scriosadh buan a thabhairt isteach ionas gur féidir le tomhaltóirí a iarraidh go scriosfaí a sonraí agus a bpróifíl ó aon fheidhmchláir, cluichí ar líne agus timpeallachtaí fíorúla;
18.á mheas gur cheart aird ar leith a thabhairt ar dhearadh andúileach agus ar phatrúin dhorcha sna timpeallachtaí fíorúla sin; ag tabhairt rabhadh faoi na saincheisteanna sláinte a d’fhéadfadh eascairt as idirghníomhú le domhain fhíorúla, amhail andúil, cibearbhreoiteacht nó suaitheadh i bpatrúin chodlata; ag cur béim ar leochaileacht speisialta mionaoiseach agus daoine óga i leith na bhfadhbanna sláinte sin, lena n-áirítear na tionchair a d’fhéadfadh a bheith acu ar a bhforbairt chognaíoch, agus leagann sí béim ar an ngá atá le dearadh atá oiriúnach ó thaobh aoise de agus bearta rialaithe tuismitheora chun iad a choimirciú; á mheas freisin go bhfuil gá le taighde ar thionchar na dteicneolaíochtaí a fhágann go mbíonn gá le modhnuithe díreacha agus buana ar an gcorp;
19.á mheabhrú go bhfuil an acmhainneacht ag domhain fhíorúla agus ag an tumoideachais chun cearta leanaí a chur chun cinn ar líne maidir lena n-oideachas, cumhachtú, rannpháirtíocht agus súgradh, agus gur féidir leis taithí uathúil a thairiscint a d’fhéadfadh cabhrú le mionaoisigh a ndúil san fhoghlaim a fhorbairt, mar shampla, tríd an bhfoghlaim trí shúgradh; á thabhairt dá haire gur féidir leis an rannpháirtíocht sin cabhrú leo scileanna a fhorbairt sa chomhar, sa chumarsáid, sa smaointeoireacht chriticiúil, sa nuálaíocht agus sa mhuinín; á chur i bhfáth go bhfuil deis ann aghaidh a thabhairt ar bhearna scileanna AE agus oiliúint a chur ar dhaoine tréitheacha a bheidh ann amach anseo; á chur i bhfios go láidir go bhfuil gá le cláir oideachais chun cabhrú le leanaí agus le daoine óga iad féin a chur in oiriúint d’athruithe teicneolaíochta agus chun cur chuige sláintiúil agus cothrom a ghlacadh lena gcomhcheanglaítear idirghníomhaíocht shóisialta thraidisiúnta leis an am a chaitear sa timpeallacht fhíorúil, agus na huirlisí is gá a thabhairt do thuismitheoirí chun maoirsiú agus cinntí eolasacha a dhéanamh nuair a cheadaíonn siad dá leanaí a bheith sa timpeallacht fhíorúil nó nuair a bhíonn baint ag a leanaí leis an gcéanna;
20.á thabhairt dá haire go bhfuil gá le taighde ar thionchar na réaltachta fíorúla agus teicneolaíochtaí eile ar fhorbairt chognaíoch agus iompraíochta; á chur i bhfios go láidir go bhfuil rioscaí ann a d’fhéadfadh a bheith ina ngné dhílis de nochtadh luath agus d’am féachana iomarcach ar scáileán, a d’fhéadfadh difear a dhéanamh dá bhfolláine agus dá bhforbairt chognaíoch, fhisiciúil, shíceolaíoch agus shóisialta chuí; á áitiú go gcuirfí chun feidhme feachtais faisnéise maidir le húsáid fhreagrach scáileáin; á thabhairt chun suntais gur gá oiliúint iomchuí a chur ar oideoirí chun a áirithiú go mbeidh na scileanna digiteacha agus an litearthacht dhigiteach is gá acu; á iarraidh ar an gCoimisiún tionscnaimh a spreagadh ina bhfuil ollscoileanna, scoileanna innealtóireachta agus comhpháirtithe tionscail chun measúnú a dhéanamh ar na bearnaí scileanna, treochláir a chomhdhearadh agus comhar poiblí-príobháideach a neartú ar mhaithe leis an aos óg san Aontas; á chur i bhfios go láidir a thábhachtaí atá sé an leibhéal is airde cosanta a thugtar do mhionaoisigh i dtimpeallachtaí eile as líne agus ar líne a leathnú chuig domhain fhíorúla i gcoinne rioscaí éagsúla, lena n-áirítear mí-úsáid, ciapadh, bulaíocht, agus nochtadh d’inneachar foréigneach, gnéasaíoch, ciníoch nó pornagrafach, ach gan a bheith teoranta dóibh sin amháin; á chur i bhfáth gur gá riachtanais shonracha, leochaileachtaí agus cearta leanaí i ndomhain fhíorúla a aithint; á chur i bhfios go láidir a thábhachtaí atá sé seirbhísí agus táirgí ar líne a ndéanann leanaí rochtain orthu den chuid is mó agus atá sábháilte do leanaí trí dhearadh agus trí réamhshocrú a dhearadh agus a oibriú;
21.á thabhairt dá haire go nginfidh domhain fhíorúla íomhánna, grafaicí agus físeáin ardtaifigh chun eispéiris úsáideora thumthacha a chumasú, a mbíonn bonneagar ardfheidhmíochta ag teastáil uathu; á thabhairt dá haire, go háirithe, go mbeidh an chéad ghlúin eile de líonraí móibíleacha, chomh maith le naisc éifeachtacha Wi-Fi, amhail Wi-Fi 6, a bhfuil agaí folaigh ísle agus bandaleithead ard acu ríthábhachtach, chomh maith le teicneolaíochtaí amhail imeall-ríomhaireacht; ag meabhrú na tuarascála ó Chúirt Iniúchóirí na hEorpa ó mhí Eanáir 2022 ina ndéantar meastachán ar an gcostas iomlán a bhaineann le 5G a chur in úsáid i mBallstáit uile an Aontais le bheith idir EUR 281 bhilliún agus EUR 391 bhilliún faoi 2025, lena n-áirítear bonneagar nua 5G a thógáil agus an bonneagar atá ann cheana a nuachóiriú;
22.á thabhairt dá haire, agus é ina ábhar imní di, nach amháin go bhféadfaí grúpaí áirithe daoine nach bhfuil bunscileanna ná acmhainní acu chun páirt a ghlacadh sa timpeallacht sin, ach daoine a bhfuil cónaí orthu i gceantair thuaithe agus iargúlta, amhail na réigiúin is forimeallaí, a eisiamh freisin trí úsáid mhéadaitheach a bhaint as domhain fhíorúla; ag cur béim ar an bhfíoras gur réamhchoinníoll d’aon chreat ar leibhéal an Aontais maidir le domhain fhíorúla é litearthacht dhigiteach agus rochtain ar idirlíon ardcháilíochta agus inacmhainne a chothú; á iarraidh ar an gCoimisiún measúnú fianaise-bhunaithe a dhéanamh ar conas is féidir a áirithiú go ndéanfar an bonneagar is gá agus na gléasanna is gá chun tacú le forbairt agus feidhmiú na ndomhan fíorúil, agus an t-aistriú ó Web 3.0 go Web 4.0 a sheachadadh do thomhaltóirí, lena n-áirítear i gceantair iargúlta agus i dteaghlaigh ar ioncam íseal; á thabhairt chun suntais go bhfuil fíormhargadh aonair teileachumarsáide ríthábhachtach sa dóigh seo; ag tabhairt rabhadh faoi chontúirtí na n-idirbheart airgeadais a bhaineann le criptea-airgeadraí, go háirithe calaois agus camscéimeanna, a d’fhéadfadh a bheith níos measa i ndomhain fhíorúla; á mheabhrú freisin go bhfágann do-athraitheacht go leor idirbheart criptea-airgeadra go bhfuil bealaí nua don gheilleagar comhthreomhar freisin agus gur ar éigean go mbíonn ceart cúláirigh, más ann in aon chor dó, ag íospartaigh calaoise as an bhféidearthacht cistí caillte a aisghabháil; á chur in iúl gur geal léi Rialachán an Aontais Eorpaigh maidir le Margaí Criptea-Shócmhainní (MiCA) IO L 150, 9.6.2023, lch. 40., arb é is aidhm leis creat dlíthiúil a bhunú maidir le criptea-airgeadraí agus sócmhainní digiteacha;