P9_TA(2024)0035Activiteiten van de Europese Ombudsman - jaarverslag 2022Resolutie van het Europees Parlement van 17 januari 2024 over het jaarverslag over de activiteiten van de Europese Ombudsman in 2022 (2023/2120(INI))Het Europees Parlement,

–gezien het jaarverslag over de werkzaamheden van de Europese Ombudsman in 2022,

–gezien artikel 10, lid 3, van het Verdrag betreffende de Europese Unie,

–gezien artikel 15, artikel 24, lid 3, artikel 228 en artikel 298, lid 1, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU),

–gezien de artikelen 11, 41, 42 en 43 van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie (het “Handvest”),

–gezien het VN-Verdrag inzake de rechten van personen met een handicap,

–gezien Verordening (EU, Euratom) 2021/1163 van het Europees Parlement van 24 juni 2021 inzake het statuut en de algemene voorwaarden voor de uitoefening van het ambt van de Europese Ombudsman (statuut van de Europese Ombudsman) en tot intrekking van Besluit 94/262/EGKS, EG, Euratom PB L 253 van 16.7.2021, blz. 1.,

–gezien de Europese Code van goed administratief gedrag, aangenomen door het Parlement op 6 september 2001,

–gezien de raamovereenkomst inzake samenwerking die op 15 maart 2006 werd gesloten tussen het Parlement en de Europese Ombudsman, en die op 1 april 2006 in werking is getreden,

–gezien zijn eerdere resoluties over de werkzaamheden van de Europese Ombudsman,

–gezien artikel 54 en artikel 142, lid 2, van zijn Reglement,

–gezien het verslag van de Commissie verzoekschriften (A9-0414/2023),

A.overwegende dat het jaarverslag over de werkzaamheden van de Europese Ombudsman in 2022 op 28 april 2023 officieel werd ingediend bij de voorzitter van het Parlement en overwegende dat de Ombudsman, mevrouw Emily O’Reilly, haar verslag op 27 juni 2023 in Brussel bij de Commissie verzoekschriften heeft gepresenteerd;

B.overwegende dat de Europese Ombudsman krachtens de artikelen 20, 24 en 228 VWEU de bevoegdheid heeft kennis te nemen van klachten over gevallen van wanbeheer bij het optreden van de instellingen, organen of instanties van de Unie, met uitzondering van het Hof van Justitie van de Europese Unie bij de uitoefening van zijn gerechtelijke taak;

C.overwegende dat in artikel 15 van het VWEU wordt bepaald: “Om goed bestuur te bevorderen en de deelneming van het maatschappelijk middenveld te waarborgen, werken de instellingen, organen en instanties van de Unie in een zo groot mogelijke openheid” en “Iedere burger van de Unie en iedere natuurlijke of rechtspersoon met verblijfplaats of statutaire zetel in een lidstaat heeft recht op toegang tot documenten van de instellingen, organen en instanties van de Unie”; overwegende dat het met het oog op de bescherming van de rechten en fundamentele vrijheden van EU-burgers essentieel is dat ervoor gezorgd wordt dat de geboden diensten hoogwaardig zijn en dat het EU-bestuur bij zijn optreden de behoeften en zorgen van de burgers in aanmerking neemt;

D.overwegende dat in artikel 41 van het Handvest, dat betrekking heeft op het recht op behoorlijk bestuur, wordt bepaald dat “eenieder [...] er recht op [heeft] dat zijn zaken onpartijdig, billijk en binnen een redelijke termijn door de instellingen, organen en instanties van de Unie worden behandeld”;

E.overwegende dat in artikel 43 van het Handvest wordt bepaald dat “iedere burger van de Unie en iedere natuurlijke of rechtspersoon met verblijfplaats of statutaire zetel in een lidstaat [...] het recht [heeft] zich tot de Europese ombudsman te wenden in verband met gevallen van wanbeheer in het optreden van de instellingen, organen en instanties van de Unie, met uitzondering van het Hof van Justitie van de Europese Unie bij de uitoefening van zijn gerechtelijke taak”;

F.overwegende dat overeenkomstig artikel 298, lid 1, VWEU de instellingen, organen en instanties van de Unie bij de vervulling van hun taken op een open, doeltreffend en onafhankelijk Europees ambtenarenapparaat steunen;

G.overwegende dat de Ombudsman in 2022 348 onderzoeken heeft geopend, waarbij het in 344 gevallen ging om een onderzoek naar aanleiding van een klacht en in 4 gevallen om een onderzoek op eigen initiatief, en dat de Ombudsman in dat jaar 330 onderzoeken heeft afgesloten (325 onderzoeken naar aanleiding van een klacht en 5 onderzoeken op eigen initiatief);

H.overwegende dat verreweg het grootste deel van de onderzoeken in 2022 betrekking had op de Commissie (197 onderzoeken, oftewel 57,1 %), gevolgd door onderzoeken met betrekking tot het Europees Bureau voor personeelsselectie (22 onderzoeken, oftewel 6,3 %), het Europees Parlement (19 onderzoeken, oftewel 5,5 %) en de Europese Dienst voor extern optreden (16 onderzoeken, oftewel 4,6 %); overwegende dat het in de overige gevallen ging om onderzoeken met betrekking tot: het Europees Grens- en kustwachtagentschap (Frontex) (14 onderzoeken, oftewel 4,3 %), het Agentschap van de Europese Unie voor de veiligheid van de luchtvaart (7 onderzoeken, oftewel 2 %), overige EU-instellingen of -organen (46 onderzoeken, oftewel 13,5 %) en overige EU-agentschappen (23 onderzoeken, oftewel 6,7 %);

I.overwegende dat in 2022 het grootste percentage onderzoeken betrekking had op het optreden van de Commissie en dat er voor de administratieve activiteiten van de Commissie een aanzienlijke publieke belangstelling bestaat, aangezien de Commissie de uitvoerende macht van de EU is;

J.overwegende dat bij 37 % van alle onderzoeken die door de Ombudsman in 2022 werden afgesloten geen wanbeheer werd geconstateerd, dat het in 46,1 % van de gevallen lukte om met de betrokken instelling tot een oplossing te komen, dat in 12,7 % van de gevallen verder onderzoek niet gerechtvaardigd werd geacht en dat bij 4,5 % van de gevallen wanbeheer werd geconstateerd;

K.overwegende dat bij de door de Ombudsman in 2022 afgesloten onderzoeken de volgende drie punten van zorg het vaakst aan de orde kwamen: transparantie en verantwoordingsplicht (toegang tot informatie en documenten) (32 %), de dienstencultuur (20 %) en eerbiediging van de grondrechten (15 %); overwegende dat onder meer de volgende andere onderwerpen bij de onderzoeken aan de orde kwamen: het juiste gebruik van discretionaire bevoegdheden (onder meer bij inbreukprocedures), aanwerving, goede afhandeling van personeelskwesties, eerbiediging van procedurele rechten, behoorlijk bestuur bij inbreukprocedures, goed financieel beheer, ethische vraagstukken en inspraak van de burgers bij EU-besluitvormingsprocessen;

L.overwegende dat de Ombudsman de Raad in 2022 heeft verzocht sneller toegang te verlenen tot wetgevingsdocumenten, zodat het publiek daadwerkelijk kan deelnemen aan discussies over ontwerpwetgeving van de EU Europese Ombudsman, “Council should give faster public access to legislative documents”, 29 juni 2022.;

M.overwegende dat de Ombudsman onderzoek heeft gedaan naar de behandeling door de Commissie van een verzoek om toegang tot tekstberichten die waren uitgewisseld tussen de voorzitter van de Commissie en de CEO van een farmaceutisch bedrijf (Pfizer) en hierbij tot de conclusie kwam dat er sprake was van wanbeheer Europese Ombudsman, “Decision on the European Commission's refusal of public access to text messages exchanged between the Commission President and the CEO of a pharmaceutical company on the purchase of a COVID 19 vaccine (case 1316/2021/MIG)”, 12 juli 2022. Europese Ombudsman, “Ombudsman criticises how Commission handled request for access to President’s text messages”, 28 januari 2022.;

N.overwegende dat de Ombudsman in 2022 een onderzoek heeft ingesteld naar de aanpak door de Europese Centrale Bank (ECB) van het fenomeen “draaideurconstructies” Europese Ombudsman, “Ombudsman opens inquiry into how ECB handles “revolving doors””, 3 maart 2022.;

O.overwegende dat de Ombudsman een strategisch onderzoek heeft uitgevoerd betreffende de stelselmatige en aanzienlijke vertragingen bij de behandeling door de Commissie van verzoeken van het publiek om toegang tot documenten; overwegende dat de Ombudsman heeft vastgesteld dat er bij de behandeling van deze verzoeken door de Commissie sprake was van wanbeheer, met name bij de behandeling van verzoeken tot herziening van initiële besluiten (“confirmatieve verzoeken”) Europese Ombudsman, “Decision on the time the European Commission takes to deal with requests for public access to documents (strategic inquiry OI/2/2022/OAM)”, 18 september 2023.;

P.overwegende dat de Ombudsman in 2022 ook bredere strategische onderzoeken heeft uitgevoerd en strategische initiatieven heeft ontplooid met betrekking tot systemische problemen binnen de EU-instellingen, waarbij onder meer aandacht werd besteed aan ethische kwesties, draaideurconstructies, verantwoordingsplicht in verband met besluitvorming, toegang tot documenten en grondrechten;

Q.overwegende dat de Ombudsman in 2022 naar aanleiding van een onderzoek naar de weigering van de Raad om toegang te verlenen tot onderhandelingsdocumenten in het kader van de procedure tot vaststelling van de digitalemarktenverordening tot het oordeel kwam dat er sprake was van wanbeheer, en de Raad heeft aanbevolen het verzoek om toegang tot deze wetgevingsdocumenten volledig in te willigen;

R.overwegende dat het bureau van de Ombudsman zich er ook in 2022 weer voor heeft ingezet meer bekendheid te geven aan de rol van de Ombudsman bij het handhaven van hoge normen op het gebied van verantwoordingsplicht en transparantie binnen het EU-bestuur;

S.overwegende dat de Ombudsman een openbare raadpleging heeft uitgevoerd over de transparantie van de EU-beleidsvorming op het gebied van milieu en de deelname van de burgers aan de beleidsvorming op dit beleidsgebied, in het licht van de klimaatnoodtoestand en de aantasting van het milieu en ecosystemen, met als doel na te gaan welke aanpak de EU als partij bij het Verdrag van Aarhus hanteert om de burgers ruim toegang te geven tot milieu-informatie en een hoge mate van publieke participatie in het besluitvormingsproces van de EU te waarborgen;

T.overwegende dat de Ombudsman er in 2022 bij de Commissie op heeft aangedrongen verzoeken om toegang tot documenten betreffende EU-herstelfondsen op consistentere wijze aan te pakken en besluiten om bepaalde informatie niet vrij te geven zorgvuldiger toe te lichten Europese Ombudsman, “Ombudsman calls for improved transparency around EU recovery funds”, 1 december 2022.;

U.overwegende dat de Ombudsman in 2022 een onderzoek heeft ingesteld naar de weigering van de Commissie om toegang te verlenen tot documenten die verband hielden met haar voorstel voor een verordening betreffende de Europese ruimte voor gezondheidsgegevens Europese Ombudsman, “The European Commission’s refusal to give public access to documents related to its proposal for a Regulation on the European Health Data Space (COM(2022) 197)”, onderzoek ingesteld op 28 november 2022.;

V.overwegende dat de Ombudsman in 2022 een onderzoek heeft ingesteld naar de afhandeling door de Commissie van een verzoek om toegang van het publiek tot belangenverklaringen van de leden van haar Raad voor regelgevingstoetsing Europese Ombudsman, “How the European Commission dealt with a request for public access to declarations of interests of the members of its Regulatory Scrutiny Board”, besluit van 20 december 2022.;

W.overwegende dat de Ombudsman heeft benadrukt dat de EU-regels inzake overheidsopdrachten niet krachtig en duidelijk genoeg waren om belangenconflicten te voorkomen, en dat de Ombudsman de Commissie heeft verweten onvoldoende onderzoek te hebben gedaan naar mogelijke belangenconflicten voordat zij besloot BlackRock Investment Management, een bedrijf dat zich bezighoudt met investeringen in de sector fossiele brandstoffen en het bankwezen, een contract te gunnen voor de uitvoering van een studie over het integreren van ecologische, sociale en governancedoelstellingen in de EU-bankregels, terwijl de activiteiten waarmee dit bedrijf zich bezighoudt onder de nieuwe milieu, sociale en governanceregels vallen;

1.is ingenomen met het door de Europese Ombudsman ingediende jaarverslag over 2022;

2.spreekt zijn waardering uit voor het goede werk dat Emily O’Reilly verricht en voor de inspanningen die zij permanent levert om de administratieve praktijken te verbeteren, de verantwoordingsplicht en volledige transparantie van de instellingen, organen en instanties van de EU te bevorderen, en de toegankelijkheid van EU-documenten voor EU-burgers te waarborgen;

3.spreekt zijn waardering uit voor de constructieve manier waarop de Europese Ombudsman blijft samenwerken met het Europees Parlement, met name de Commissie verzoekschriften, en met andere EU-instellingen; herhaalt zijn toezegging om de Ombudsman te steunen bij het verrichten van haar taken;

4.spreekt zijn waardering uit voor het feit dat de gemiddelde duur van het onderzoek bij de in 2022 afgesloten zaken minder dan 6 maanden bedroeg, terwijl dit in 2013 nog op 13 maanden lag, waaruit blijkt dat de efficiëntie bij het bureau van de Ombudsman aanzienlijk is toegenomen; wijst erop dat de behaalde resultaten betrekking hebben op verschillende gebieden van het EU-bestuur met beperkte middelen;

5.dringt er bij de Raad op aan de in een parlementaire en participerende democratie geldende transparantienormen ten volle te eerbiedigen, zoals vereist op grond van de Verdragen en in lijn met de aanbeveling van de Ombudsman; herinnert eraan dat het Hof van Justitie van de Europese Unie heeft bepaald dat de beginselen van openbaarmaking en transparantie inherent zijn aan de wetgevingsprocedures van de EU en dat de afwezigheid van transparantie en informatie bij de burgers twijfel doet ontstaan aan de legitimiteit van het gehele wetgevingsproces van de EU;

6.dringt er bij de Raad op aan burgers tijdens lopende wetgevingsprocedures tijdig toegang te geven tot wetgevingsdocumenten, zodat het in het Verdrag verankerde recht van iedere burger om aan het democratisch bestel van de Unie deel te nemen ten volle geëerbiedigd wordt, wat op zijn beurt het vertrouwen van de burgers in het besluitvormingsproces van de EU zou doen toenemen;

7.is ingenomen met het feit dat de Ombudsman een onderzoek op eigen initiatief heeft geopend om te beoordelen hoe de Commissie ervoor zorgt dat haar contacten met tabakslobbyisten transparant verlopen; wijst erop dat de Ombudsman in haar voorlopige bevindingen heeft aangegeven dat het feit dat de Commissie over het algemeen niet op proactieve wijze gegevens over bijeenkomsten met tabakslobbyisten heeft bekendgemaakt, aangemerkt dient te worden als wanbeheer; herinnert eraan dat de EU de Kaderovereenkomst van de Wereldgezondheidsorganisatie voor de bestrijding van tabaksgebruik heeft ondertekend en formeel heeft bekrachtigd, en verplicht is zich aan de daarin vervatte bepalingen te houden, hetgeen inhoudt dat alle contacten met de tabaksindustrie vanuit regelgevend oogpunt strikt noodzakelijk moeten zijn en bovendien transparant moeten zijn, zodat de tabaksindustrie geen invloed kan uitoefenen met nadelige gevolgen voor het volksgezondheidsbeleid;

8.acht het van het grootste belang dat de Ombudsman onderzoek doet naar de onafhankelijkheid van de door de Commissie opgerichte Industry Advisory Group (IAG) van het EU-energieplatform;

9.onderschrijft het resultaat van het onderzoek van de Ombudsman naar de manier waarop de Commissie waarborgt dat er bij externe deskundigen die betrokken zijn bij de evaluatie van projectvoorstellen in het kader van het Europees Defensiefonds geen sprake is van belangenconflicten; wijst erop dat het zeer belangrijk is dat voor de benoeming van deze deskundigen grondig onderzoek wordt gedaan naar mogelijke belangenconflicten en dat gewaarborgd wordt dat de verplichtingen inzake transparantie en ethiek volledig worden nageleefd;

10.is ingenomen met het voorstel van de Commissie, in reactie op de bevindingen van de Ombudsman naar aanleiding van haar onderzoek in de zaak BlackRock, om het Financieel Reglement aldus te wijzigen dat inschrijvers die een belangenconflict hebben van aanbestedingsprocedures kunnen worden uitgesloten; verzoekt de Commissie volledig gevolg te geven aan de suggesties van de Ombudsman en striktere en duidelijkere regels vast te stellen ter voorkoming van belangenconflicten bij alle procedures in verband met overheidsopdrachten, en ook haar interne richtsnoeren ter zake te actualiseren;

11.wijst erop dat de Commissie sinds een onderzoek van de Ombudsman naar het fenomeen “draaideurconstructies” werkt aan verbetering van haar aanpak ter zake en dat zij voormalige personeelsleden om informatie verzoekt over de wijze waarop zij zich houden aan de geldende beperkingen; wijst erop dat de Commissie heeft toegezegd haar jaarlijkse overzicht van leidinggevenden die om toestemming hebben verzocht voor het aangaan van een nieuwe dienstbetrekking sneller te publiceren en deze verzoeken sneller te zullen beoordelen; wijst erop dat de Commissie geen toestemming voor het aangaan van een nieuwe dienstbetrekking mag verlenen als het nieuwe dienstverband niet kan worden onderworpen aan beperkingen die het risico op belangenconflicten op passende wijze verminderen of als die beperkingen niet op betrouwbare wijze kunnen worden gemonitord en gehandhaafd, waaronder de verplichting voor de nieuwe werkgever om de beperkingen openbaar te maken; is van mening dat de Commissie tijdig informatie openbaar moet maken over alle door haar beoordeelde werkzaamheden van voormalige leidinggevenden na uitdiensttreding, aangezien dit de publieke toetsing van deze besluiten ten goede zou komen, wat van essentieel belang is met het oog op monitoring; is tevreden over het feit dat het personeelsleden die onbetaald verlof opnemen niet is toegestaan werkzaamheden te verrichten waarbij een risico bestaat op belangenconflicten; spoort de Ombudsman aan de aanpak van de Commissie ter zake te monitoren;

12.is ingenomen met het door de Ombudsman op eigen initiatief ingestelde onderzoek naar de aanpak door de ECB van het fenomeen “draaideurconstructies” en steunt het verzoek van de Ombudsman aan de ECB om strengere regels toe te passen met betrekking tot de overstap van personeelsleden van de ECB naar de particuliere sector; steunt de aanbeveling van de Ombudsman aan de ECB om personeelsleden van de ECB aan strengere afkoelingsvereisten te onderwerpen en de periode waarin voormalige personeelsleden van de ECB niet bij hun oud-collega’s mogen lobbyen te verlengen;

13.wijst erop dat de lobbyactiviteiten en beleidsvorming binnen de EU door Qatargate in een ander daglicht zijn geplaatst; neemt kennis van de kritische beoordeling door de Ombudsman naar aanleiding van het schandaal en is verheugd dat gewerkt wordt aan maatregelen ter versterking van de normen van het Europees Parlement inzake integriteit, met als doel de democratie in de EU te waarborgen; beschouwt deze acties als een belangrijke eerste stap om het regelgevingskader van de EU te verbeteren, omdat het doel ervan is te komen tot hogere normen inzake ethiek en corruptiebestrijding en zo de EU-instellingen een voorbeeldfunctie te laten vervullen op het gebied van integriteit en verantwoordingsplicht;

14.is ingenomen met de permanente inspanningen van de Ombudsman om de transparantie en ethische normen in verband met lobbyactiviteiten te verbeteren, en is met name ingenomen met het feit dat de Ombudsman van de Commissie verlangt dat zij de gedragscode voor de leden van de Europese Commissie aanscherpt, dat zij een register invoert voor de contacten tussen leden van de Commissie en lobbyisten en dat zij proactief informatie bekendmaakt over reiskosten van leden van de Commissie;

15.benadrukt dat de participatie van burgers in het EU-besluitvormingsproces een belangrijke bijdrage levert aan de legitimiteit ervan; is ingenomen met de inzet van de Ombudsman om de verantwoordingsplicht in de besluitvorming van de EU, met name op het gebied van milieu, te bevorderen; steunt en is ingenomen met de verzoeken van de Ombudsman aan de Europese Investeringsbank (EIB) om een aantal transparantiebevorderende maatregelen te nemen om de burgers meer inzicht te geven in de potentiële milieueffecten van de door de EIB gefinancierde projecten, en is ingenomen met het voornemen van de Ombudsman om haar toezicht op de activiteiten van de EIB te intensiveren gezien de ontoereikende follow-up door de EIB tot dusver, en met name te controleren of milieu-informatie in verband met door de EIB gefinancierde projecten tijdig wordt gepubliceerd, zodat de burgers voldoende tijd hebben om eventuele punten van zorg aan de orde te stellen;

16.spreekt zijn waardering uit voor het feit dat de Ombudsman prioriteit geeft aan de beoordeling van de transparantie van de EU-milieubesluitvormingsprocedures, onder meer nadat zij de aanpak van de Commissie – die had verzuimd om voorafgaand aan de afronding van de onderhandelingen over de handelsovereenkomst tussen de EU en Mercosur de milieueffecten van deze handelsovereenkomst naar behoren te beoordelen – als wanbeheer heeft aangemerkt, alsook naar aanleiding van de ernstige tekortkomingen van de Commissie bij de afhandeling van verzoeken van het publiek om toegang tot milieu-informatie, en het gebrek aan duidelijke regels die moeten waarborgen dat de Commissie in het kader van de vaststelling van milieubeleid uitsluitend deskundigen raadpleegt waarbij geen belangenconflicten spelen;

17.wijst erop dat de Ombudsman heeft aangegeven het te betreuren dat er pas sprake was van proactieve transparantie nadat de nationale plannen in het kader van de herstel- en veerkrachtfaciliteit reeds waren goedgekeurd, waardoor de burgers de onderhandelingen hierover niet voldoende hebben kunnen volgen; maakt zich zorgen over de enorme vertragingen aan de kant van de Commissie bij de behandeling van verzoeken van het publiek om toegang tot documenten in verband met de herstel- en veerkrachtfaciliteit, waarbij het soms meer dan een jaar duurt voordat een verzoek wordt behandeld; dringt er bij de Commissie op aan de lidstaten aan te sporen om gebruik te maken van een openbaar portaal voor alle begunstigden van financiering in het kader van de herstel- en veerkrachtfaciliteit, haar voorlopige beoordelingen van de betalingsverzoeken van de lidstaten te blijven publiceren en het publiek concrete details te verstrekken over haar toezichts- en controlewerkzaamheden, om ervoor te zorgen dat met betrekking tot alle uitgegeven middelen afdoende verantwoording wordt afgelegd; is ingenomen met de publicatie - door de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling in samenwerking met het bureau van de Europese Ombudsman - van het beleidsdocument “Towards good practice principles for government transparency in the use of recovery funds”, met daarin richtsnoeren voor regeringen inzake het waarborgen van transparantie en verantwoordingsplicht bij het gebruik van middelen van de COVID-19-herstelfondsen; is in dit verband ingenomen met de inspanningen van de Ombudsman om de normen inzake transparantie met betrekking tot de herstel- en veerkrachtfaciliteit te verbeteren;

18.wijst erop dat de Ombudsman in haar strategisch initiatief met betrekking tot de wijze waarop de Europese Commissie transparantie en een evenwichtige belangenvertegenwoordiging waarborgt in het kader van het gemeenschappelijk landbouwbeleid (GLB), heeft geconstateerd dat in de nationale strategische plannen die de lidstaten in het kader van het GLB vaststellen diverse belangrijke elementen ontbreken, zoals specifieke maatregelen met betrekking tot begrotingsposten en te behalen mijlpalen, waardoor het voor burgers en belanghebbenden moeilijk is om inzicht te krijgen in de voorwaarden die gelden voor het gebruik door de lidstaten van de steun uit het nieuwe GLB; steunt het verzoek van de Ombudsman aan de Commissie om proactief meer informatie openbaar te maken over de goedkeuring van de strategische plannen die de lidstaten opstellen in het kader van het gemeenschappelijk landbouwbeleid; verzoekt de Commissaris voor Landbouw en zijn kabinet, alsook het directoraat-generaal Landbouw en Plattelandsontwikkeling van de Commissie om de aanbevelingen van de Ombudsman op te volgen en ernaar te streven dat de belangen van landbouwers en maatschappelijke organisaties bij vergaderingen en overleg met belangenvertegenwoordigers op eerlijke en evenwichtige wijze vertegenwoordigd worden, in het licht van het feit dat de Commissaris voor Landbouw en zijn kabinet, zoals door de Ombudsman aangegeven in haar brief van februari 2022, meer bijeenkomsten hebben gehad met vertegenwoordigers van de landbouwsector dan met milieuorganisaties en andere organisaties, zoals onderzoeksinstellingen; verzoekt de Commissie een actieve rol op zich te nemen bij het waarborgen van de naleving van de voor de lidstaten geldende transparantieverplichtingen, zoals de verplichting om informatie te verstrekken over de grotere entiteiten waar de begunstigden van financiering deel van uitmaken en de verplichting om het totale bedrag van de door een begunstigde ontvangen betalingen openbaar te maken, teneinde te waarborgen dat het publiek toegang heeft tot alle nodige informatie over begunstigden van GLB-financiering;

19.betreurt dat de Commissie bij de oprichting van de groepen voor de dialoog met het maatschappelijk middenveld met betrekking tot kwesties betreffende het GLB onvoldoende rekening heeft gehouden met de aanbevelingen van de Ombudsman en dat de aanpak van de Commissie ter zake een aantal hiaten vertoont, met name het feit dat bij de samenstelling van deze groepen niet op transparante en heldere wijze is gezorgd voor een evenwichtige vertegenwoordiging van economische en niet-economische belangen;

20.benadrukt dat verzoeken om toegang tot documenten door alle instellingen vlot moeten worden behandeld, omdat de relevantie van documenten na verloop van tijd kan afnemen; is ingenomen met het speciaal verslag van de Ombudsman in het kader van het strategisch onderzoek naar de tijd die de Commissie nodig heeft voor de behandeling van verzoeken om toegang van het publiek tot documenten Europese Ombudsman, ‘Ombudsman opens inquiry into time taken by Commission to deal with access to documents requests’, 6 april 2022.; uit zijn bezorgdheid over de stelselmatige en aanzienlijke vertragingen die zich voordoen bij de behandeling door de Commissie van deze verzoeken; wijst erop dat de toegang van het publiek tot documenten een grondrecht is en dat dit recht verankerd is in Verordening 1049/2001 Verordening 1049/2001 van het Europees Parlement en de Raad van 30 mei 2001 inzake de toegang van het publiek tot documenten van het Europees Parlement, de Raad en de Commissie (PB L 145 van 31.5.2001, blz. 43).; verzoekt de Commissie haar administratieve praktijken te verbeteren, opdat de door de wetgever vastgestelde termijnen gehaald worden, en om proactief en op heldere wijze te laten zien dat zij bij de behandeling van verzoeken om toegang van het publiek tot documenten de transparantie voorop stelt en in alle gevallen waarborgt; is van mening dat de EU-instellingen voldoende personele middelen beschikbaar moeten stellen voor het vergroten van de efficiëntie bij de behandeling van verzoeken om toegang tot documenten; herinnert eraan dat de Ombudsman de Commissie heeft aanbevolen haar aanpak bij de afhandeling van verzoeken om toegang tot documenten ingrijpend te wijzigen;

21.wijst op het onderzoek van de Ombudsman waaruit bleek dat de Commissie tekstberichten die waren uitgewisseld tussen de voorzitter van de Commissie en de CEO van een farmaceutisch bedrijf en die gingen over de aanschaf van een COVID-19-vaccin, niet had aangemerkt als documenten die opgenomen dienden te worden in het documentenregister en daarom ook niet had beoordeeld of deze tekstberichten openbaar gemaakt dienden te worden; is bezorgd over het feit dat deze handelwijze van de Commissie aangemerkt dient te worden als wanbeheer; benadrukt dat werkgerelateerde tekst- en instant messaging-berichten vallen onder het begrip “document” in de zin van Verordening 1049/2001, en wijst erop dat het uiterst belangrijk is dat dit uitgangspunt geëerbiedigd wordt; steunt de aanbeveling van de Ombudsman aan het EU-bestuur om werkgerelateerde tekst- en instant messaging-berichten in het register op te nemen; vindt het belangrijk dat de EU-instellingen deze aanbevelingen ten volle ter harte nemen, om ervoor te zorgen dat er binnen het EU-bestuur op correcte wijze met moderne communicatiemiddelen wordt omgegaan; wijst erop dat de Commissie in reactie hierop heeft aangegeven dat zij aanvullende richtsnoeren zal uitvaardigen voor het gebruik van moderne communicatiemiddelen, zoals tekstberichten;

22.verzoekt de Raad lering te trekken uit het onderzoek van de Ombudsman naar de weigering van de Raad om het publiek volledige toegang te verlenen tot documenten die verband hielden met de onderhandelingen over de ontwerpverordening inzake digitale markten, waarbij de Ombudsman in 2022 concludeerde dat de handelwijze van de Raad aangemerkt diende te worden als wanbeheer; dringt er bij de Raad op aan in dergelijke gevallen de hoogste normen inzake transparantie toe te passen, met name gelet op het feit dat de Ombudsman in het kader van eerdere strategische onderzoeken reeds heeft vastgesteld dat de Raad tekort is geschoten wat betreft de transparantie van het wetgevingsproces en de besluitvorming tijdens de COVID-19-crisis; herinnert eraan dat transparantie een van de belangrijkste beginselen in de EU-Verdragen is en dat een gebrek aan transparantie het vertrouwen van de burgers in de Europese instellingen en de EU kan doen afnemen;

23.wijst op het belang van het onderzoek van de Ombudsman naar de naleving van de mensenrechten door het EU-bestuur; steunt het verzoek van de Ombudsman aan de Commissie om een nieuw portaal op te zetten dat uitsluitend bestemd is voor het indienen van klachten over vermeende mensenrechtenschendingen, en ervoor te zorgen dat via dit portaal ook met de mensenrechten verband houdende klachten kunnen worden ingediend door maatschappelijke organisaties en andere belanghebbenden in landen waarmee de EU handelsovereenkomsten heeft ondertekend;

24.wijst erop dat de Ombudsman een strategisch onderzoek heeft uitgevoerd naar de uitvoering door Frontex van zijn verplichtingen op het gebied van de grondrechten en transparantie in het kader van zijn uitgebreide mandaat krachtens Verordening 2019/1896 Verordening 2019/1896 van het Europees Parlement en de Raad van 13 november 2019 betreffende de Europese grens- en kustwacht en tot intrekking van Verordening (EU) nr. 1052/2013 en Verordening (EU) 2016/1624 (PB L 295 van 14.11.2019, blz. 1).; benadrukt dat het met het oog op publieke toetsing van het optreden van Frontex en de naleving van de verantwoordingsplicht belangrijk is dat Frontex hoge transparantienormen toepast en bij alle operaties de grondrechten eerbiedigt; verzoekt Frontex op passende wijze gevolg te geven aan de aanbevelingen van de Ombudsman;

25.wijst op het onderzoek van de Ombudsman naar het systeem van de Commissie voor het toezicht op de eerbiediging van de grondrechten door de Kroatische autoriteiten bij de uitvoering van met EU-middelen gefinancierde grensbeheeroperaties, waarbij de Ombudsman kritiek uitte op de vertraging die was opgelopen bij de instelling door de Commissie van een passend mechanisme voor de monitoring van het grensbeheer door de Kroatische autoriteiten; verzoekt de Commissie met klem te allen tijde snel te reageren wanneer de Ombudsman voorstellen voor verbetering doet, met name in dit soort gevallen waarin belangrijke tekortkomingen zijn vastgesteld;

26.is ingenomen met het feit dat het netwerk van EU-agentschappen op basis van de praktische aanbevelingen van de Ombudsman inzake het gebruik van de officiële EU-talen bij de communicatie met het publiek overeenstemming heeft bereikt over richtsnoeren inzake meertaligheid;

27.neemt kennis van het feit dat het statuut van de Europese Ombudsman in 2022 is geactualiseerd, en dat in dat kader uitvoeringsbepalingen zijn vastgesteld inzake de werkmethoden van het bureau van de Ombudsman; verwacht dat de nieuwe bepalingen het functioneren van de Ombudsman zullen verbeteren;

28.is ingenomen met de verklaring van de Ombudsman dat zij de uitvoering van het VN-Verdrag inzake de rechten van personen met een handicap door het EU-bestuur zorgvuldig monitort; spreekt zijn waardering uit voor de werkzaamheden die de Ombudsman verricht als lid van het EU-kader voor het VN-Verdrag inzake de rechten van personen met een handicap;

29.wijst op de uitkomsten van het onderzoek op eigen initiatief van de Ombudsman naar de wijze waarop de Europese Commissie de Europese structuur- en investeringsfondsen monitort om te waarborgen dat de middelen uit deze fondsen ingezet worden om het recht van personen met een handicap om zelfstandig te leven en het recht van personen met een handicap op inclusie te versterken; steunt de suggestie om in het kader van het gebruik van de Europese structuur- en investeringsfondsen meer aandacht te besteden aan de noodzaak van de-institutionalisering;

30.spoort de Ombudsman aan om door te gaan met het uitwisselen van ervaringen en beste praktijken met nationale ombudsmannen via het Europees netwerk van ombudsmannen (ENO); stelt het op prijs dat tijdens de jaarlijkse ENO-conferentie van 2022 aandacht werd besteed aan beste praktijken op het gebied van de ondersteuning van vluchtelingen en aan de gevolgen van digitalisering van overheidsdiensten voor de rechten van burgers; is ingenomen met het feit dat de bureaus van de Oekraïense en de Moldavische ombudsman zich bij het ENO hebben aangesloten;

31.is ingenomen met de permanente inspanningen van de Ombudsman om de zichtbaarheid van haar werkzaamheden te verbeteren, onder meer via online-instrumenten, zoals de meertalige website waarop informatie te vinden is in alle 24 officiële talen van de EU;

32.is ingenomen met de vruchtbare, reeds lang bestaande dialoog tussen de Ombudsman en de Commissie verzoekschriften van het Europees Parlement; wijst erop dat de sterke samenwerking tussen deze twee organen bijdraagt aan het waarborgen van de democratische verantwoordingsplicht van de EU-instellingen en aan het verkleinen van de afstand tussen deze instellingen en de burgers;

33.verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie en het verslag van de Commissie verzoekschriften te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de Europese Ombudsman, de regeringen en parlementen van de lidstaten en de ombudsmannen of soortgelijke bevoegde instanties in de lidstaten.