1.przypomina o znaczeniu wolnych mediów dla utrzymania demokracji, pociągania do odpowiedzialności instytucji publicznych i prywatnych oraz umożliwiania obywatelom dostępu do informacji opartych na faktach; podkreśla znaczenie pluralizmu mediów i wolności dziennikarskiej; zdecydowanie potępia fakt, że w 2022 r. ustanowiono kolejny światowy rekord pod względem liczby uwięzionych dziennikarzy, i wzywa do pełnego wymierzenia sprawiedliwości w odniesieniu do zabójstw dziennikarzy śledczych w UE;

2.wzywa państwa członkowskie, aby wdrożyły zalecenie Komisji w sprawie ochrony dziennikarzy i obrońców praw człowieka, którzy angażują się w działalność publiczną, przed ewidentnie bezpodstawnymi lub stanowiącymi nadużycie postępowaniami sądowymi, a w szczególności aby zlikwidowały kary więzienia w sprawach o zniesławienie, zaprzestały ścigania za zniesławienie i zamiast tego stosowały raczej postępowania cywilne lub administracyjne; wzywa Komisję do podjęcia działań w związku z poważnym charakterem SLAPP wszczynanych w ramach postępowań karnych i przedstawienia propozycji środków gwarantujących, że zniesławienie, oszczerstwo i pomówienie, które stanowią przestępstwo w większości państw członkowskich, nie będą mogły być wykorzystywane jako podstawa SLAPP, również w sprawach z oskarżenia prywatnego; podkreśla, że SLAPP to tylko jedna z metod uciszania dziennikarzy, i wzywa Komisję, aby dalej badała inne praktyki i podejmowała interwencje; wzywa polityków, aby publicznie potępiali groźby i ataki na dziennikarzy;

3.ponownie wyraża zaniepokojenie z powodu naruszenia praw podstawowych w związku z wykorzystywaniem oprogramowania Pegasus i równoważnego oprogramowania szpiegowskiego do ataków na osoby fizyczne i osobistości, takie jak dziennikarze, blogerzy, obrońcy praw człowieka, politycy lub inne podmioty; podkreśla, że bezprawne wykorzystywanie oprogramowania szpiegującego przez rządy krajowe bezpośrednio i pośrednio wpływa na uczciwość procesu podejmowania decyzji, co podważa tym samym unijną demokrację i wskazuje na pilną potrzebę większej przejrzystości i rozliczalności prawnej w sektorze nadzoru;

4.wzywa państwa członkowskie, a w szczególności Grecję, Węgry, Polskę, Hiszpanię i Cypr, aby zastosowały się do zaleceń zawartych w sprawozdaniu w sprawie stosowania oprogramowania Pegasus i równoważnego oprogramowania szpiegowskiego służącego inwigilacji; przypomina o swoich zaleceniach dotyczących przestrzegania wspólnych norm UE, ponieważ nie można narażać praw indywidualnych poprzez umożliwianie nieograniczonego dostępu do inwigilacji;

5.wzywa państwa członkowskie do opracowania krajowych planów działania na rzecz bezpieczeństwa dziennikarzy i stworzenia warunków sprzyjających rozkwitowi pluralistycznych i niezależnych mediów oraz odgrywaniu przez nie kluczowej roli strażnika, umożliwiającej rozliczanie rządów i innych podmiotów;

6.przypomina, że handel oprogramowaniem szpiegowskim i jego stosowanie muszą być ściśle uregulowane; podkreśla, że stosowanie oprogramowania szpiegowskiego może być dozwolone jedynie w wyjątkowych i szczególnych przypadkach w dochodzeniach dotyczących ograniczonego i zamkniętego wykazu jasno i precyzyjnie określonych poważnych przestępstw, musi być uzasadnione indywidualnie dla każdego przypadku, zgodne z Kartą i innymi właściwymi przepisami prawa Unii oraz nakazane ex ante przez niezależny i niezawisły organ sądowy dysponujący skutecznymi, znanymi i dostępnymi środkami zaradczymi; podkreśla, że wszelkie przypadki inwigilacji z wykorzystaniem oprogramowania szpiegowskiego muszą podlegać kontroli ex post ze strony niezależnego organu nadzoru, który musi dopilnować, aby wszelka dozwolona inwigilacja była prowadzona z poszanowaniem praw podstawowych i zgodnie z warunkami określonymi przez Trybunał Sprawiedliwości, ETPC i Komisję Wenecką; nalega, aby osobom, które były celem oprogramowania szpiegowskiego, zapewniono dostęp do rzeczywistych i znaczących środków odwoławczych;

7.podkreśla, że korupcja jest niezgodna z wartościami demokracji i praworządności, ponieważ pogłębia nierówności i podważa zaufanie obywateli do dobrych rządów; jest głęboko zaniepokojony rosnącym poziomem korupcji w kilku państwach członkowskich, zwłaszcza sprawami dotyczącymi urzędników wysokiego szczebla i polityków; ponownie potępia przypadki domniemanej korupcji z udziałem obecnych i byłych posłów do Parlamentu Europejskiego; w świetle tego podkreśla przyjęcie zmian do Regulaminu w celu wzmocnienia integralności, niezależności i rozliczalności PE; jest zaniepokojony zróżnicowanym poziomem wdrażania unijnych ram antykorupcyjnych w państwach członkowskich; domaga się przyjęcia zasady zerowej tolerancji wobec korupcji; wzywa do ustanowienia niezależnego unijnego organu ds. etyki; wzywa państwa członkowskie do zapewnienia pełnego wdrożenia dyrektywy w sprawie ochrony sygnalistów Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1937 z dnia 23 października 2019 r. w sprawie ochrony osób zgłaszających naruszenia prawa Unii, Dz.U. L 305 z 26.11.2019, s. 17.;

8.podkreśla, że niezależność sądownictwa oraz skuteczne mechanizmy kontroli i równowagi, które mogą różnić się w poszczególnych państwach członkowskich, są zasadniczymi elementami praworządności; podkreśla, że nadal istnieją poważne obawy co do stanu praworządności i niezależności sądownictwa w kilku państwach członkowskich; potępia wszelkie podejmowane przez rządy państw członkowskich próby wywierania wpływu o charakterze politycznym na niezależny proces decyzyjny sądownictwa lub próby kontrolowania tego procesu bezpośrednio lub za pomocą środków organizacyjnych;

9.popiera utworzenie strategii UE mającej na celu zapewnienie konkretnych i skoordynowanych działań na szczeblu UE, w tym przez utworzenie mechanizmu ochrony obrońców praw człowieka w Europie, wykorzystując przykłady z polityki zagranicznej UE, w celu zapewnienia prewencji, bezpośredniej pomocy i rozliczalności;

10.popiera wykorzystywanie Instrumentu na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności oraz horyzontalnych warunków podstawowych umożliwiających zamrożenie finansowania unijnego w celu zwalczania korupcji i regresów w obszarze praworządności w państwach członkowskich; podkreśla, że fundusze zamrażane za pomocą różnych działań związanych z warunkowością muszą zostać uwolnione po spełnieniu kluczowych warunków podstawowych; wzywa państwa członkowskie do podjęcia właściwych środków, aby osiągnąć cele pośrednie określone w ich odpowiednich planach odbudowy i zwiększania odporności; wzywa Radę Europejską, aby podjęła działania i ustaliła, czy Węgry dopuściły się poważnych i trwałych naruszeń wartości UE, zgodnie z art. 7 ust. 2 TUE; wyraża głębokie ubolewanie z powodu systematycznego traktowania społeczności LGBTQI+ jak kozła ofiarnego przez władze węgierskie; podkreśla, że Rada jest współodpowiedzialna za ochronę wartości zapisanych w art. 2 TUE oraz że niedopełnienie tego obowiązku miałoby długotrwałe i potencjalnie szkodliwe skutki; domaga się poszanowania roli i kompetencji Parlamentu;

11.ubolewa nad faktem, że niektóre państwa członkowskie przedłużają stan wyjątkowy poza to, co jest konieczne i proporcjonalne, oraz w pośpiechu przyjmują przepisy bez odpowiednich konsultacji;

12.ponownie przypomina potrzebę niezwłocznego ustanowienia unijnego mechanizmu dotyczącego demokracji, praworządności i praw podstawowych oraz wzywa Komisję i Radę do natychmiastowego rozpoczęcia negocjacji z Parlamentem w sprawie tego porozumienia;

13.z zadowoleniem przyjmuje wprowadzenie przez Trybunał Sprawiedliwości w 2022 r. transmisji i streamingu na żywo w celu ułatwienia częściowego publicznego dostępu do działalności sądowniczej trybunału;

14.wraża głębokie zaniepokojenie coraz wyższym stopniem zagrożenia wolności stowarzyszania się, wolności słowa i zgromadzania się; przypomina, że prawo do pokojowych zgromadzeń może zostać ograniczone jedynie wtedy, gdy jest to przewidziane w przepisach prawa oraz konieczne i proporcjonalne w celu ochrony interesu ogólnego uznawanego przez Unię lub praw i wolności innych osób; potępia użycie w niektórych przypadkach przemocy i nieproporcjonalnych interwencji organów ścigania podczas pokojowych protestów oraz potępia przypadki uznaniowych masowych aresztowań potencjalnych demonstrantów; zachęca właściwe organy krajowe, aby zapewniły przejrzyste, bezstronne, niezależne i skuteczne dochodzenia w przypadku podejrzeń lub zarzutów nieproporcjonalnego użycia siły; wzywa państwa członkowskie, aby stosowały alternatywne praktyki w celu utrzymania porządku publicznego, które okazały się skuteczne w innych państwach członkowskich;

15.podkreśla, że aby zagwarantować prawo do wolności wypowiedzi i informacji, które jest podstawą każdej demokracji, informacje muszą być powszechnie dostępne i zróżnicowane; zaznacza, że należy zagwarantować swobodę wypowiedzi artystycznej; podkreśla, że dezinformacja może mieć bardzo destrukcyjny wpływ na funkcjonowanie demokratycznych społeczeństw, gospodarek i systemów politycznych; przypomina o potrzebie włączenia umiejętności korzystania z mediów i umiejętności cyfrowych do edukacji obywatelskiej w celu przeciwdziałania rozprzestrzenianiu się dezinformacji; ponownie zaleca zastosowanie skutecznych środków w celu zwalczania dezinformacji ze strony wrogo nastawionych obcych mocarstw, w szczególności w związku ze zbliżającymi się wyborami europejskimi; podkreśla, że niezależny i pluralistyczny krajobraz mediów, zarówno w internecie, jak i poza nim, jest niezbędny do skutecznego przeciwdziałania dezinformacji i propagandzie, w związku z czym należy go wspierać, w tym w drodze skutecznego przeciwdziałania koncentracji mediów;

16.podkreśla, że zgodnie z prawem Unii krajowe organy lub podmioty regulacyjne muszą być funkcjonalnie niezależne od swoich rządów i nie mogą zwracać się o instrukcje do żadnego innego organu ani przyjmować takich instrukcji; zauważa, że polityczna niezależność regulacji mediów i nadzoru nad nimi przez państwa członkowskie i Komisję, ochrona niezależności redakcyjnej w całej UE, a także ochrona dziennikarzy przed inwigilacją i ochrona źródeł dziennikarskich mają pierwszorzędne znaczenie; wzywa zatem do przyjęcia solidnego europejskiego aktu o wolności mediów, aby zagwarantować niezależność, pluralizm i wolność mediów w całej UE, oraz zapewnić przejrzystość własności i finansowania mediów;

17.podkreśla kluczową rolę organizacji społeczeństwa obywatelskiego w upowszechnianiu aktywnego obywatelstwa, praw podstawowych i uczestnictwa demokratycznego w Europie; wzywa Komisję, aby przedstawiła strategię i określiła podstawowe standardy dotyczące ochrony organizacji pozarządowych we wszystkich państwach członkowskich w celu tworzenia otoczenia regulacyjnego i politycznego pozbawionego efektów mrożących, zagrożeń i ataków, w celu zapewnienia organizacjom społeczeństwa obywatelskiego trwałego i niedyskryminującego dostępu do zasobów oraz w celu wspierania ich zaangażowania w dialog obywatelski i udziału w kształtowaniu polityki; ubolewa, że w ostatnich latach doszło do niepokojącego pogorszenia sytuacji obrońców praw człowieka w UE; wzywa Komisję i państwa członkowskie, aby podjęły niezbędne środki w celu zapewnienia obrońcom praw człowieka możliwości pracy wolnej od przeszkód i niepewności;

18.przypomina, że zgodnie z art. 6 Karty każdy ma prawo do wolności i bezpieczeństwa osobistego, co oznacza, że każdy w UE powinien być chroniony przed bezprawnym i arbitralnym aresztowaniem; apeluje do państw członkowskich, aby zastosowały się do zalecenia Komisji w sprawie praw procesowych osób podejrzanych i oskarżonych w celu poprawienia warunków przetrzymywania, a tym samym zapewnienia wyższego stopnia ochrony prawa do wolności i bezpieczeństwa osobistego;

19.potępia wzrost liczby incydentów na tle religijnym lub światopoglądowym i rasistowskim w UE; zwraca się do Komisji i państw członkowskich, aby podjęły zdecydowane działania w tym względzie, w tym na szczeblu międzynarodowym; przypomina, że zgodnie z art. 10 Karty każdy ma prawo do wolności myśli, sumienia i wyznania; ubolewa, że przypadki dyskryminacji oraz przestępstwa na tle rasowym i ksenofobicznym często nie są zgłaszane władzom, co de facto prowadzi do bezkarności; wyraża ubolewanie w związku z tym, że nie wszystkie państwa członkowskie w pełni transponowały decyzję ramową w sprawie zwalczania pewnych form i przejawów rasizmu i ksenofobii za pomocą środków prawnokarnych;

20.jest zaniepokojony rosnącą liczbą incydentów przemocy ze strony policji wobec ludności romskiej; wzywa państwa członkowskie, aby rygorystycznie badały te incydenty w celu zagwarantowania, że wprowadzanie lub wdrażanie represyjnych i brutalnych środków wobec Romów lub społeczności romskich nie pozostanie bezkarne; wzywa ponadto państwa członkowskie, aby rozwiązały problem stronniczych nagrań policyjnych, sprawozdań, oskarżeń i wyroków sądowych oraz nieodpowiedniego dostępu ludności romskiej do wymiaru sprawiedliwości;

21.zwraca uwagę, że w wyniku datafikacji życia codziennego i skandali związanych z danymi osobowymi prawo do ochrony danych osobowych nabiera coraz większego znaczenia; ponownie wyraża zaniepokojenie nierównym stosowaniem ogólnego rozporządzenia o ochronie danych; popiera inicjatywy mające na celu wzmocnienie procesu legislacyjnego w odniesieniu do ram regulacyjnych UE dotyczących sztucznej inteligencji, które zapewnią solidne gwarancje praw podstawowych;

22.zdecydowanie potępia powszechne łamanie praw podstawowych i stosowanie nieproporcjonalnej przemocy przeciwko migrantom, w tym uchodźcom, na granicach Unii w formie arbitralnych zatrzymań, nieludzkich warunków życia i braku dostępu do opieki zdrowotnej, niezgodnych z prawem powrotów i brutalnego zawracania; jest bardzo zaniepokojony faktem, że państwa członkowskie wprowadzają zawracanie do prawa krajowego; potępia wszystkie obowiązujące w państwach członkowskich przepisy, które podważają skuteczną ochronę praw człowieka uchodźców, osób ubiegających się o azyl i migrantów na lądzie i na morzu, a także kryminalizację pracowników i działaczy organizacji humanitarnych; podkreśla, że niemal jedną trzecią osób ubiegających się o azyl stanowią dzieci, i powtarza, że zatrzymywanie dzieci z powodu imigracji nie powinno być dozwolone;

23.wzywa UE i państwa członkowskie, aby zapewniły skuteczne mechanizmy nadzoru w celu zapewnienia przestrzegania praw podstawowych na granicach zewnętrznych, które powinny również obejmować monitorowanie działań w zakresie nadzoru granic; wzywa ponadto Komisję, aby zapewniła, by osoby, których dane są przechowywane w bazach danych wielkoskalowych systemów informatycznych UE, były informowane o przysługujących im prawach i miały dostęp do istniejących środków odwoławczych;

24.wyraża głębokie ubolewanie z powodu wysokiej liczby ofiar śmiertelnych wśród uchodźców i migrantów na morzu, którzy często są ofiarami handlu ludźmi i muszą stawiać czoła nieludzkiemu i poniżającemu traktowaniu, bez zapewnienia im należytego bezpieczeństwa; przypomina o wynikającym z międzynarodowego prawa morza obowiązku udzielania pomocy osobom znajdującym się w niebezpieczeństwie i pilnie apeluje o prowadzenie stałych skoordynowanych operacji poszukiwawczo-ratowniczych wraz z szybkim sprowadzeniem na ląd, a także wzywa państwa członkowskie, aby podejmowały wszelkie możliwe działania w celu ratowania życia osób zagrożonych na morzu; wzywa do poszanowania prawa do azylu wszystkich osób uratowanych na morzu poprzez ocenę indywidualnych okoliczności w poszczególnych przypadkach;

25.zauważa, że niektóre państwa członkowskie wykorzystują bezpieczeństwo narodowe jako wyznacznik wewnętrznych strategii politycznych, np. w dziedzinie migracji; podkreśla, że wszelkie środki podejmowane ze względów bezpieczeństwa narodowego muszą być konieczne i proporcjonalne oraz nie mogą naruszać praw zagwarantowanych w Karcie; przypomina, że art. 19 Karty zapewnia ochronę w przypadku usunięcia z terytorium państwa, wydalenia lub ekstradycji oraz zakazuje wydaleń zbiorowych, a zatem wymaga indywidualnej oceny i zakazuje odrzucania wniosków o udzielenie ochrony międzynarodowej wyłącznie na podstawie określonego obywatelstwa;

26.z zadowoleniem przyjmuje uruchomienie unijnej dyrektywy w sprawie tymczasowej ochrony Dyrektywa Rady 2001/55/WE z dnia 20 lipca 2001 r. w sprawie minimalnych standardów przyznawania tymczasowej ochrony na wypadek masowego napływu wysiedleńców oraz środków wspierających równowagę wysiłków między państwami członkowskimi związanych z przyjęciem takich osób wraz z jego następstwami, Dz.U. L 212 z 7.8.2001, s. 12. w następstwie wojny w Ukrainie, która ma na celu zapewnienie dostępu do ochrony uchodźcom i osobom ubiegającym się o azyl dowolnego pochodzenia; przypomina, że dostęp do zakwaterowania, zatrudnienia, edukacji, opieki zdrowotnej i usług opieki społecznej w ramach dyrektywy w sprawie tymczasowej ochrony musi uwzględniać podejście oparte na płci; ubolewa nad nierównym traktowaniem, dyskryminacją rasową i przemocą, z jakimi spotykają się osoby uciekające przed konfliktem, które nie są Ukraińcami, a w szczególności osoby pochodzące z mniejszości etnicznych i osoby LGBTIQ+; ubolewa nad podwójnymi standardami dotyczącymi migrantów i uchodźców w UE i wzywa do wyeliminowania tego stanu rzeczy;

27.z zadowoleniem przyjmuje zalecenie Komitetu Ministrów Rady Europy w sprawie ochrony praw migrantek, uchodźczyń oraz kobiet i dziewcząt ubiegających się o azyl, wzywające państwa członkowskie do podjęcia środków zapobiegających dyskryminacji takich kobiet, w tym przez promowanie dostępu do zatrudnienia i opieki w zakresie zdrowia seksualnego i reprodukcyjnego oraz ułatwianie dostępu do usług i wymiaru sprawiedliwości osobom, które doświadczyły przemocy ze względu na płeć Rada Europy, „‘Recommendation CM/Rec(2022)17 of the Committee of Ministers to member States on protecting the rights of migrant, refugee and asylum-seeking women and girls” [Zalecenie CM/Rec(2022)17 Komitetu Ministrów Rady Europy dla państw członkowskich w sprawie ochrony praw migrantek, uchodźczyń oraz kobiet i dziewcząt ubiegających się o azyl], 20 maja 2022 r.;

28.z zaniepokojeniem odnotowuje dużą populację bezpaństwowców w UE, zwłaszcza dzieci, które rodzą się jako bezpaństwowcy; wzywa Komisję, aby opracowała kompleksowa strategię i plan działania w celu rozwiązania problemu bezpaństwowości w UE i ochrony przed wydaleniem; wzywa państwa członkowskie, aby właściwie identyfikowały, uznawały i chroniły bezpaństwowców, z uwzględnieniem ich szczególnej podatności na zagrożenia;

29.wzywa Komisję do zapewnienia, by prawo do niedyskryminacji i równego traktowania było przestrzegane w całej UE; ubolewa, że wniosek w sprawie horyzontalnej dyrektywy antydyskryminacyjnej pozostaje zablokowany w Radzie od 2008 r.; uważa, że wszelkie aktualizacje tego wniosku proponowane przez Komisję muszą opierać się na stanowisku Parlamentu, odnosić się do dyskryminacji krzyżowej oraz wyraźnie zakazywać dyskryminacji z dowolnej kombinacji przyczyn wymienionych w Karcie; ubolewa nad faktem, że Rada zignorowała te propozycje, i wzywa ją do włączenia ich do jej mandatu oraz do podjęcia wszelkich odpowiednich działań w celu zwalczania dyskryminacji w UE;

30.wzywa Komisję, aby monitorowała i zagwarantowała odpowiednie działania następcze w związku z wdrażaniem krajowych planów działania przeciwko rasizmowi opracowanych przez państwa członkowskie oraz unijnego planu działania przeciwko rasizmowi; wzywa ponadto Komisję, aby uwzględniła kwestię walki z rasizmem i dyskryminacją we wszystkich obszarach unijnej polityki; wzywa przyszłe prezydencje Rady do poważnego rozważenia ustanowienia składu Rady ds. równości płci i równouprawnienia;

31.wzywa Komisję i państwa członkowskie, aby zwalczały dyskryminację rasową we wszystkich dziedzinach życia społecznego, ze szczególnym uwzględnieniem kształcenia i zapobiegania segregacji w szkołach, za pomocą skutecznych środków legislacyjnych i politycznych, zarówno w państwach członkowskich, jak i krajach objętych procesem rozszerzenia;

32.w odniesieniu do cyfryzacji przypomina, że należy zwrócić szczególna uwagę na dyskryminujące uprzedzenia wprowadzone do nowych technologii oraz na konieczność zobowiązania twórców i podmiotów wdrażających do przekazywania publicznie dostępnych informacji na temat sposobów szkolenia tych systemów; wzywa Komisję i państwa członkowskie, aby wprowadziły środki uniemożliwiające potęgowanie dyskryminacji, istniejących nierówności i ubóstwa za pośrednictwem nowych technologii, w tym sztucznej inteligencji; wzywa Komisję i państwa członkowskie do zapewnienia, by systemy sztucznej inteligencji kierowały się zasadami przejrzystości, wyjaśnialności, sprawiedliwości i odpowiedzialności oraz aby wprowadzono ocenę skutków w zakresie praw podstawowych; ponadto wzywa Komisję i państwa członkowskie, aby zajęły się problemem różnic w traktowaniu kobiet i mężczyzn oraz problemem różnorodności w technologiach informacyjno-komunikacyjnych (ICT) i w dziedzinach nauk przyrodniczych, technologii, inżynierii i matematyki (STEM), zwłaszcza w zakresie rozwoju nowych technologii, a w szczególności na stanowiskach wymagających podejmowania decyzji;

33.przypomina, jak ważne jest, by dzieci należące do mniejszości narodowych mogły kształcić się w specjalnych szkołach oferujących edukację w ich języku; zachęca do włączenia przedstawicieli mniejszości narodowych w procesy decyzyjne mające wpływ na ich systemy edukacji;

34.przypomina, że przemoc ze względu na płeć jest bardzo rozpowszechniona we wszystkich państwach członkowskich w całej UE; zdecydowanie potępia gwałtowny regres w zakresie praw kobiet i osób LGBTIQ+ w kilku państwach członkowskich; zdecydowanie potępia odmowę dostępu do bezpiecznych i legalnych świadczeń aborcyjnych, gdyż stanowi to również formę przemocy ze względu na płeć; podkreśla, że ETPC orzekł, iż restrykcyjne przepisy aborcyjne i brak ich wdrożenia naruszają prawo kobiet do autonomii i integralności cielesnej; ponownie potępia polskie prawo, które wprowadza niemal całkowity zakaz aborcji; przypomina, że obywatele, którzy pomagają tym osobom w dostępie do świadczeń aborcyjnych, gdy nie są one swobodnie lub legalnie dostępne, nie powinni być prześladowani; ponawia apel o uwzględnienie prawa do aborcji w Karcie;

35.z zadowoleniem przyjmuje wniosek Komisji dotyczący dyrektywy w sprawie zwalczania przemocy wobec kobiet i przemocy domowej oraz wzywa do szybkiego zakończenia negocjacji i włączenia przemocy ze względu na płeć do wykazu przestępstw UE; podkreśla, że taka dyrektywa powinna gwarantować zobowiązania określone w konwencji stambulskiej jako minimalny standard i mieć na celu wzmocnienie tych standardów w celu podniesienia poziomu ochrony; z zadowoleniem przyjmuje ratyfikację przez UE konwencji stambulskiej, która weszła w życie 1 października 2023 r.; wzywa pozostałe państwa członkowskie, aby szybko ratyfikowały konwencję w celu ochrony kobiet przed przemocą;

36.podkreśla, że osoby z niepełnosprawnościami, a w szczególności kobiety z niepełnosprawnościami, nadal zmagają się z dyskryminacją z wielu przyczyn jednocześnie i dyskryminacją krzyżową w związku z ich niepełnosprawnością, płcią, rasą, pochodzeniem etnicznym, wiekiem, religią lub przekonaniami, orientacją seksualną, statusem migracyjnym lub statusem społeczno-ekonomicznym; podkreśla, że niepełnosprawne kobiety i dziewczęta są szczególnie narażone na przemoc ze względu na płeć, w tym przemoc fizyczną, seksualną, psychiczną i ekonomiczną; wzywa Komisję i państwa członkowskie do zapewnienia wprowadzenia i dostępności mechanizmów zgłaszania przemocy wobec osób z niepełnosprawnościami, a także usług wsparcia dla ofiar;

37.podkreśla, że prawa dziecka są powszechne i że każdemu dziecku przysługują takie same prawa, bez dyskryminacji, takie jak prawo do uznania pochodzenia, także w przypadku par tej samej płci; z zadowoleniem przyjmuje wniosek Komisji dotyczący rozporządzenia w sprawie jurysdykcji, prawa właściwego, uznawania orzeczeń i przyjmowania dokumentów urzędowych dotyczących pochodzenia dziecka oraz w sprawie ustanowienia europejskiego poświadczenia pochodzenia dziecka w celu ochrony praw wszystkich dzieci przez zapewnienie, aby ich więzi rodzicielskie, w tym w szczególności w przypadku rodziców tej samej płci, ustanowione w jednym państwie członkowskim były uznawane we wszystkich państwach członkowskich UE;

38.wzywa państwa członkowskie do uznania przymusowej sterylizacji za przestępstwo; przypomina swoje stanowisko, zgodnie z którym w dyrektywie w sprawie zwalczania przemocy wobec kobiet i przemocy domowej należy uwzględniać przymusową sterylizację jako przestępstwo na mocy art. 83 ust. 1 TFUE;

39.przypomina, że nawoływanie do nienawiści i przestępstwa z nienawiści motywowane rasizmem, ksenofobią lub nietolerancją religijną bądź wrogością czy uprzedzeniami ze względu na niepełnosprawność, orientację seksualną, tożsamość płciową, ekspresję płciową czy cechy płciowe danej osoby to skrajne przykłady dyskryminacji; zauważa, że państwa członkowskie mają obowiązek zwalczania przestępstw z nienawiści i prowadzenia dochodzeń w ich sprawie, karania sprawców i podejmowania środków zapobiegawczych; podkreśla potrzebę odpowiedniej rejestracji przestępstw z nienawiści przez organy ścigania w celu lepszego zrozumienia charakteru i powszechności tego zjawiska oraz jego wpływu na ofiary, a także zaradzenia jego podstawowym przyczynom;

40.z zadowoleniem przyjmuje inicjatywę Komisji dotyczącą rozszerzenia wykazu przestępstw UE zawartego w art. 83 ust. 1 TFUE o nawoływanie do nienawiści i przestępstwa z nienawiści, podkreślając potrzebę zapewnienia zdecydowanej reakcji unijnego prawa karnego na nawoływanie do nienawiści i przestępstwa z nienawiści; wyraża głębokie ubolewanie z powodu opóźnienia w zatwierdzeniu tej inicjatywy i ponownie wzywa Radę do starannej pracy na rzecz osiągnięcia konsensusu;

41.przypomina, że prawodawstwo UE dotyczące nawoływania do nienawiści i przestępstw z nienawiści powinno ogólnie chronić godność ludzką oraz zwalczać nienawiść i nietolerancję niezależnie od ich motywacji, ze szczególnym uwzględnieniem osób, grup i społeczności docelowych; zdecydowanie potępia wszystkie formy nawoływania do nienawiści i kampanie oszczerstw w mediach publicznych skierowane przeciwko dziennikarzom, politykom, urzędnikom publicznym, aktywistom i innym podmiotom;

42.wzywa Komisję, aby skutecznie monitorowała wdrażanie środków zawartych w różnych strategiach na rzecz równości, takich jak unijna strategia na rzecz równości osób LGBTIQ+ na lata 2020-2025, unijna strategia na rzecz równouprawnienia płci na lata 2020-2025, strategia na rzecz równości i integracji Romów oraz unijny plan działania przeciwko rasizmowi na lata 2020-2025; wzywa państwa członkowskie do szybkiego opracowania i wdrożenia krajowych planów działania przeciwko rasizmowi;

43.z zadowoleniem stwierdza, że Komisja po raz pierwszy powołała się na odosobnione naruszenie art. 2 TUE, kiedy skierowała do Trybunału Sprawiedliwości węgierską „ustawę o ochronie dzieci”, która miała ukryte cele;

44.uznaje, że ubóstwo stanowi kolejną formę dyskryminacji, która prowadzi do naruszenia praw podstawowych i nierówności w dostępie do towarów i usług; podkreśla szczególną podatność dzieci na zagrożenia oraz wpływ, jaki ubóstwo wywiera na nie oraz na ich rozwój fizyczny i psychiczny; wzywa Komisję, Radę i państwa członkowskie, aby opracowały strategie polityczne mające na celu ograniczenie ubóstwa i wykluczenia społecznego, z uwzględnieniem podejścia przekrojowego i przy zwróceniu szczególnej uwago na osoby znajdujące się w trudnej sytuacji; z zadowoleniem przyjmuje zatwierdzenie europejskiej gwarancji dla dzieci, lecz uważa, że potrzebne są dalsze wysiłki, w szczególności w dziedzinie ochrony socjalnej; wzywa państwa członkowskie do zagwarantowania równego dostępu i równych szans w zakresie wysokiej jakości kształcenia i zatrudnienia, ponieważ odgrywają one kluczową rolę w zmniejszaniu nierówności i wydźwignięciu ludzi z ubóstwa;

45.jest głęboko zaniepokojony nasilaniem się ubóstwa, nierówności i wykluczenia społecznego w UE; wzywa państwa członkowskie, aby rozwiązały problem ubóstwa menstruacyjnego oraz by zniosły podatek VAT na środki higieny osobistej; podkreśla, że długoterminowe konsekwencje gospodarcze pandemii COVID-19 oraz wzrost cen żywności i energii poważnie wpłynęły na prawa osób o niskich dochodach lub żyjących w ubóstwie, w tym na prawo do odpowiedniego poziomu życia, do żywności, zdrowia, mieszkania oraz zabezpieczenia społecznego; wzywa Komisję i Radę, aby opracowały makroekonomiczne strategie polityczne kierujące się nie tylko wzrostem gospodarczym, lecz także standardami społecznymi, i przypomina o znaczeniu norm społecznych w europejskim semestrze;

46.z zadowoleniem przyjmuje zalecenie Rady z dnia 30 stycznia 2023 r. w sprawie odpowiedniego dochodu minimalnego Zalecenie Rady z dnia 30 stycznia 2023 r. w sprawie odpowiedniego dochodu minimalnego zapewniającego aktywne włączenie, Dz.U. C 41 z 3.2.2023, s. 1. zapewniającego aktywne włączenie jako krok naprzód we wdrażaniu zasady 14. Europejskiego filaru praw socjalnych; ubolewa jednak nad brakiem konkretnych środków mających na celu przezwyciężenie strukturalnej dyskryminacji wobec słabszych grup społecznych; wzywa państwa członkowskie, aby gromadziły zdezagregowane dane na temat dochodu minimalnego w odniesieniu do tych grup;

47.podkreśla, że cyfryzacja to proces przekrojowy, który wpływa na dostęp do wszystkich usług, w szczególności opieki zdrowotnej, oraz na korzystanie z praw podstawowych; podkreśla, że ubóstwo cyfrowe w UE powinno być monitorowane i oceniane w odniesieniu do dostępu do podstawowych usług i praw podstawowych, w tym dla osób starszych, osób mieszkających na obszarach oddalonych, osób żyjących w sytuacji bezdomności oraz Romów; przypomina, że na mocy Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych na państwach członkowskich spoczywa obowiązek zapewnienia osobom z niepełnosprawnościami pełnego dostępu do społeczeństwa; przypomina, że uzależnienia cyfrowe stanowią problem zdrowia publicznego, który w szczególności dotyka nieletnich oraz ich integralności fizycznej i psychicznej;

48.zauważa, że mieszkanie nie jest towarem, lecz koniecznością i warunkiem wstępnym pełnego uczestnictwa w życiu społecznym; wzywa państwa członkowskie do zwiększenia inwestycji w mieszkalnictwo socjalne i przystępne cenowo, aby wyeliminować nadmierne koszty mieszkaniowe, w szczególności wśród grup znajdujących się w niekorzystnej sytuacji i słabszych, oraz aby uniknąć konkurencji między tymi grupami;

49.z zadowoleniem przyjmuje uznanie powszechnego prawa dostępu do zdrowego i zrównoważonego środowiska przez Radę Praw Człowieka ONZ w dniu 8 października 2021 r.; podkreśla, że szkody w środowisku oraz brak przekazywania przez niektóre organy publiczne informacji na temat poważnego ryzyka środowiskowego, na jakie narażeni są ludzie, mogą wiązać się z wysoce szkodliwymi skutkami dla ludzi; przypomina o potrzebie pełnego dostosowania unijnych norm jakości powietrza do najnowszych wytycznych Światowej Organizacji Zdrowia do 2030 r.;

50.z zadowoleniem przyjmuje postępy poczynione od czasu wznowienia negocjacji w sprawie przystąpienia UE do EKPC w czerwcu 2020 r. oraz wstępne porozumienie w sprawie projektu zmienionych dokumentów przystąpienia osiągnięte w marcu 2023 r.; apeluje do Komisji i Rady, aby jak najszybciej rozwiązały wciąż nierozstrzygniętą kwestię sytuacji aktów prawnych UE w dziedzinie wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa w celu zakończenia procesu przystąpienia;

51.popiera prace Agencji Praw Podstawowych Unii Europejskiej nad analizą danych w celu dokumentowania dyskryminacji i z zadowoleniem przyjmuje dalsze postępy w tej dziedzinie; z zadowoleniem przyjmuje wnioski Komisji dotyczące dwóch dyrektyw w sprawie norm dla organów ds. równości, które to dyrektywy mają zapewnić wdrażanie i egzekwowanie unijnych przepisów antydyskryminacyjnych; wzywa organy krajowe współpracujące z FRA, aby dostarczały bezstronne dane; wzywa FRA, aby konsultowała się z dodatkowymi źródłami w przypadku utrzymujących się poważnych obaw co do jakości danych;

52.podkreśla, że ważne jest wspieranie i umacnianie współpracy między instytucjami i państwami członkowskimi UE, OLAF i EPPO; wzywa Komisję, aby przedstawiła sprawozdanie, w którym oceni możliwość i sposoby rozszerzenia uprawnień Prokuratury Europejskiej, zgodnie z art. 86 TFUE, o poważne przestępstwa przeciwko środowisku, które szkodzą interesom Unii lub wpływają na spójne stosowanie polityk UE związanych z ochroną środowiska;

53.wzywa do ustanowienia FRA jako niezależnego organu ds. praw człowieka, na wzór krajowych instytucji ds. praw człowieka i zgodnie z zasadami paryskimi Zgromadzenia Ogólnego ONZ z 1993 r., w celu ochrony i promowania polityki i praktyk Karty ze strony instytucji, organów, urzędów i agencji Unii, a także ze strony państw członkowskich podczas wdrażania prawa UE; uważa, że wymaga to podstawy prawnej w traktatach, by powołać organ UE ds. praw podstawowych oraz zagwarantować jego niezależność i wprowadzić zwykłą procedurę ustawodawczą w celu przyjęcia i zmiany jego mandatu; wzywa do upoważnienia tego nowego organu do wnoszenia skarg na mocy art. 263 TFUE w związku z naruszeniem Karty; wzywa, aby włączono w jego zakres kompetencji uprawnienia do rozpatrywania skarg oraz obowiązkowe zasięganie przez Komisję opinii FRA podczas przygotowywania wniosków dotyczących aktów ustawodawczych lub zaleceń, które mają wpływ na prawa podstawowe;

54.przypomina o znaczeniu odpowiedniego orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości, które stałoby na straży poszanowania praw podstawowych i doprecyzowałoby zasadę praworządności; wyraża zaniepokojenie przedłużającą się odmową niektórych państw członkowskich wykonania wyroków Trybunału Sprawiedliwości i ETPC dotyczących ich sytuacji krajowej, co przyczynia się do osłabienia praworządności; podkreśla, że niewykonywanie wyroków może prowadzić do sytuacji, w której naruszenia praw człowieka nie spotykają się z reakcją odwoławczą; podkreśla, że pierwszeństwo prawa UE stanowi podstawę jej porządku prawnego; wzywa Komisję, aby zapewniła odpowiednie działania następcze w przypadku niewdrożenia tej zasady;

55.podkreśla rolę administracji krajowej i lokalnej oraz parlamentów państw członkowskich i organów ścigania w promowaniu i ochronie praw wynikających z Karty;

56.odnotowuje spostrzeżenie FRA, że państwom członkowskim wydaje się brakować zorganizowanego zaangażowania we wdrażanie strategii Komisji na rzecz wzmocnienia stosowania Karty, takiego jak określenie jasnych celów, kamieni milowych i harmonogramów; wzywa państwa członkowskie do pełnej implementacji strategii;

57.przypomina, że prawo do udziału w życiu demokratycznym i obowiązek zapewnienia, aby decyzje były podejmowane w sposób jak najbardziej otwarty i jak najbliżej obywateli, są chronione na mocy traktatów, a w szczególności art. 10 TUE; wzywa instytucje UE i państwa członkowskie, aby zapewniły wystarczająco dużo czasu na konsultacje społeczne, przejrzystość i proaktywne publikowanie dokumentów publicznych;

58.zobowiązuje swoją przewodniczącą do przekazania niniejszej rezolucji Radzie i Komisji.