P9_TA(2024)0051De humanitaire situatie in Gaza, de noodzaak om tot een staakt-het-vuren te komen en de risico’s van een regionale escalatieResolutie van het Europees Parlement van 18 januari 2024 over de humanitaire situatie in Gaza, het belang van een staakt-het-vuren en de risico’s van regionale escalatie (2024/2508(RSP))Het Europees Parlement,

–gezien zijn eerdere resoluties en aanbevelingen over het conflict in het Midden-Oosten, met name zijn resolutie van 19 oktober 2023 over de verachtelijke terroristische aanvallen van Hamas op Israël, Israëls recht om zich te verdedigen in overeenstemming met het humanitair en internationaal recht, en de humanitaire situatie in Gaza Aangenomen teksten, P9_TA(2023)0373.,

–gezien de betreffende resoluties van de VN-Veiligheidsraad en de Algemene Vergadering van de VN, met name resolutie 2720 (2023) van de VN-Veiligheidsraad van 22 december 2023,

–gezien het Protocol van 29 april 1994 inzake de economische betrekkingen tussen de regering van de Staat Israël en de Palestijnse Bevrijdingsorganisatie, als vertegenwoordiger van het Palestijnse volk, en het Oslo II-akkoord van 28 september 1995,

–gezien het internationaal humanitair recht, met name de Verdragen van Den Haag van 1899 en 1907, de Verdragen van Genève van 1949 en de aanvullende protocollen daarbij,

–gezien de EU-lijst van terroristische organisaties, waar Hamas op staat,

–gezien het Internationaal Verdrag tegen het nemen van gijzelaars van 1979,

–gezien artikel 132, leden 2 en 4, van zijn Reglement,

A.overwegende dat terroristen van Hamas op 7 oktober 2023 een lang van tevoren beraamde aanslag op Israël hebben gepleegd en daarbij opzettelijk 1 139 Israëlische en buitenlandse burgers hebben vermoord, onder wie 36 kinderen; overwegende dat Hamas meer dan 240 gijzelaars heeft gemaakt, waarvan er 136 nog steeds onder verschrikkelijke omstandigheden in de Gazastrook worden vastgehouden; overwegende dat sinds 7 oktober 2023 meer dan 5 400 Israëli’s gewond zijn geraakt; overwegende dat Hamas dagelijks lukraak raketten op Israël blijft afschieten;

B.overwegende dat VN-deskundigen op 8 januari 2024 verklaarden dat de toenemende hoeveelheid bewijsmateriaal met betrekking tot beschuldigingen van seksueel geweld door Hamas in Israëlische dorpen bijzonder aangrijpend was, verwijzend naar beschuldigingen van seksuele foltering, verkrachting, groepsverkrachting en aanranding; overwegende dat de EU en haar lidstaten de misdaden van Hamas krachtig hebben veroordeeld en herhaaldelijk hebben opgeroepen tot de onmiddellijke en onvoorwaardelijke vrijlating van alle gijzelaars die in de Gazastrook worden vastgehouden;

C.overwegende dat tijdens een humanitaire pauze 81 gijzelaars zijn vrijgelaten in het kader van een door Egypte en Qatar bemiddelde overeenkomst in ruil voor de vrijlating van Palestijnse gevangenen, en dat meer humanitaire hulp de Gazastrook mocht binnenkomen; overwegende dat de gijzelaars die tijdens de humanitaire pauze zijn vrijgelaten, voornamelijk vrouwen en kinderen, hebben verteld over psychologisch, fysiek en seksueel misbruik door hun gijzelnemers;

D.overwegende dat Hamas een internationaal erkende terroristische organisatie is die extreem geweld aanmoedigt; overwegende dat het hoofddoel van Hamas is om Israël te vernietigen en een tweestatenoplossing te verwerpen; overwegende dat de organisatie sinds haar oprichting verantwoordelijk is voor veel zelfmoordaanslagen en andere dodelijke aanvallen op burgers en Israëlische soldaten; overwegende dat het Amerikaanse Ministerie van Buitenlandse Zaken Hamas in 1997 heeft aangewezen als terroristische organisatie, gevolgd door een soortgelijk besluit van de EU; overwegende dat Israël zich in 2005 volledig uit de Gazastrook heeft teruggetrokken en het bestuur ervan aan de Palestijnse Autoriteit heeft overgelaten;

E.overwegende dat de reactie van het Israëlische leger in de Gazastrook sinds de aanslag van 7 oktober 2023 er volgens het Bureau voor de Coördinatie van Humanitaire Aangelegenheden van de Verenigde Naties (OCHA) toe heeft geleid dat 23 000 mensen zijn gedood, onder wie 10 000 kinderen, 60 000 mensen gewond zijn geraakt, en bijna twee miljoen mensen zijn verdreven; overwegende dat ongeveer de helft van de bevolking van de Gazastrook uit kinderen bestaat; overwegende dat 30 % van alle civiele infrastructuur is vernield; overwegende dat met name de waterinfrastructuur, met inbegrip van zuiveringsinstallaties en waterleidingen, door de Israëlische autoriteiten grotendeels is vernield of afgesloten, en dat in december 2023 slechts twee waterleidingen weer in gebruik zijn genomen;

F.overwegende dat 140 VN-medewerkers zijn gedood, hetgeen het hoogste aantal dodelijke slachtoffers in de geschiedenis van de Verenigde Naties is; overwegende dat volgens Verslaggevers zonder grenzen ten minste 81 journalisten en mediawerkers zijn gedood, waaronder 18 van hen in verband met of tijdens de uitvoering van hun werk; overwegende dat volgens de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) meer dan 600 leden van het medisch personeel en patiënten in ziekenhuizen zijn gedood; overwegende dat volgens Unicef sinds 28 december 2023 meer dan 370 scholen zijn beschadigd; overwegende dat volgens de WHO twee derde van de ziekenhuizen in de Gazastrook is verwoest en dat een derde nauwelijks operationeel is; overwegende dat Hamas ziekenhuizen en andere gezondheidsvoorzieningen gebruikt als schuilplaats voor terroristische activiteiten; overwegende dat de IDF het tunnelsysteem onder het Al-Shifa-ziekenhuis en in andere delen van de Gazastrook hebben blootgelegd;

G.overwegende dat de Israëlische autoriteiten de toegang tot en het verlaten van de Gazastrook langs alle grensovergangen controleren, ook die met Egypte; overwegende dat de Israëlische controle van de in- en uitreispunten van de Gazastrook het leveren van hulp sterk belemmert en dat volgens het OCHA het aantal hulpvrachtwagens dat de Gazastrook mag binnengaan sinds 7 oktober 2023 sterk is teruggelopen; overwegende dat volgens het geïntegreerde kader voor de classificatie van voedselzekerheid (Integrated Food Security Phase Classification – IPC) van 21 december 2023 100 % van de bevolking van de Gazastrook lijdt onder acute voedselonzekerheid, dat 50 % te kampen heeft met extreem voedselgebrek en verhongering, en dat 26 % aan hongersnood lijdt;

H.overwegende dat de invoer in de Gazastrook van essentiële goederen, zoals medische apparatuur en zonnepanelen, is geweigerd; overwegende dat de EU een leidende rol speelt bij het bieden van humanitaire hulp aan de Gazastrook met financiële middelen voor VN-agentschappen, medische apparatuur en andere dringend benodigde goederen, en dat zij haar hulp sinds 7 oktober 2023 heeft verviervoudigd; overwegende dat de Commissie op 21 november 2023 na een controle van de financiële steun van de EU voor Palestina heeft gemeld dat “er geen geld is gebruikt voor onbedoelde doeleinden”;

I.overwegende dat aanvallen door Israëlische strijdkrachten en kolonisten sinds 7 oktober 2023 ten minste 330 Palestijnen op de Westelijke Jordaanoever gedood hebben;

J.overwegende dat Egypte een driepuntenplan heeft voorgesteld voor een permanent staakt-het-vuren, met inbegrip van een voorlopig humanitair bestand voor een verlengbare periode van twee weken met het oog op de uitwisseling van 40 Israëlische gijzelaars tegen 120 Palestijnse gevangenen, waarbij de vijandelijkheden zouden worden gestaakt, tanks zich zouden terugtrekken en essentiële goederen zoals voedsel, medische hulp, kookgas en brandstof mogen worden ingevoerd;

K.overwegende dat het Internationaal Strafhof (ICC) in 2021 een onderzoek heeft ingesteld naar de bezette Palestijnse gebieden; overwegende dat Zuid-Afrika op 29 december 2023 bij het Internationaal Gerechtshof (IGH) een aanvraag tegen Israël heeft ingediend; overwegende dat het parket van de aanklager van het ICC op 10 oktober 2023 heeft bevestigd dat het mandaat van het Strafhof van toepassing is op het huidige conflict;

L.overwegende dat het risico op escalatie in de regio al tientallen jaren niet meer zo groot is geweest gezien de agressieve acties en het gebruik van gelieerde groeperingen door Iran als middel om de regio opzettelijk te destabiliseren; overwegende dat Houthi’s sinds 19 november 2023, toen Houthi-rebellen het onder Japanse vlag varende schip “Galaxy Leader” kaapten, de aanval hebben geopend tegen de commerciële scheepvaart in de zeestraat Bab el Mandeb; overwegende dat meerdere landen militaire vergeldingsmaatregelen hebben genomen;

M.overwegende dat Iran de Houthi-rebellen, Hezbollah en Hamas heeft bewapend en gefinancierd; overwegende dat Qatar al geruime tijd financiële steun verleent aan Hamas; overwegende dat westerse inlichtingendiensten de vraag hebben opgeworpen in hoeverre Qatar voorkennis had van de aanval van Hamas op Israël op 7 oktober 2023;

1.roept op tot een permanent staakt-het-vuren en tot hervatting van de pogingen om tot een politieke oplossing te komen, op voorwaarde dat alle gijzelaars onmiddellijk en onvoorwaardelijk worden vrijgelaten en de terroristische organisatie Hamas wordt ontmanteld; spreekt nogmaals zijn onwrikbare steun uit voor een door onderhandelingen tot stand gekomen tweestatenoplossing op basis van de grenzen van 1967, met twee soevereine, democratische staten die in vrede en veiligheid naast elkaar bestaan, met Jeruzalem als hoofdstad van beide staten en met volledige eerbiediging van het internationale recht;

2.betuigt zijn diepste rouw voor de onschuldige slachtoffers aan beide zijden; herhaalt in de krachtigste bewoordingen zijn veroordeling van de verachtelijke terroristische aanvallen die door de terroristische groepering Hamas tegen Israël zijn gepleegd; veroordeelt de onevenredige militaire reactie van Israël, die heeft geleid tot een dodental van ongekende omvang onder burgers;

3.herhaalt zijn oproep om humanitaire toegang te waarborgen zodat alle gijzelaars met medische behoeften geholpen kunnen worden, en om de lichamen van overleden gijzelaars terug te geven; wijst erop dat het nemen van gijzelaars een schending van het internationaal recht vormt en neerkomt op een oorlogsmisdaad; dringt erop aan dat de daders en organisatoren van deze misdrijven worden vervolgd en gestraft;

4.herinnert eraan dat Israël het recht heeft zich te verdedigen binnen de grenzen van het internationaal recht, dat voorschrijft dat alle partijen in een conflict te allen tijde onderscheid moeten maken tussen strijders en burgers, dat aanvallen uitsluitend gericht mogen zijn op militaire doelen en dat burgers en civiele infrastructuur nooit het doelwit mogen zijn van aanvallen; betreurt dat Hamas Palestijnse civiele infrastructuur misbruikt, gevechtsoperaties uitvoert in dichtbevolkte gebieden, tunnels aanlegt en gebruikmaakt van menselijke schilden;

5.spreekt zijn diepe bezorgdheid uit over de schrijnende en snel verslechterende humanitaire situatie in de Gazastrook en de ernstige gevolgen daarvan voor de burgerbevolking; onderstreept dat er dringend behoefte is aan volledige, snelle, veilige en ongehinderde humanitaire toegang tot de gehele Gazastrook; wijst met klem op de verplichtingen van de partijen bij het conflict uit hoofde van het internationaal humanitair recht met betrekking tot de verlening van humanitaire bijstand; dringt er bij de Israëlische autoriteiten op aan om in overeenstemming met het internationaal recht te waarborgen dat de Gazastrook permanent toegang heeft tot humanitaire hulp, waarbij de nadruk moet liggen op de ononderbroken levering van essentiële goederen zoals brandstof, voedsel, water, medische benodigdheden en onderdak, en eist dat cruciale infrastructuur onmiddellijk wordt hersteld, met name om het gevaar van een hongersnoodramp en hongerdoden alsook de mogelijke verspreiding van infectieziekten te vermijden;

6.dringt aan op een Europees initiatief om de tweestatenoplossing weer op de agenda te zetten; benadrukt dat onmiddellijke hervatting van het vredesproces absoluut noodzakelijk is; is in dit verband ingenomen met het vredesinitiatief voor het Midden-Oosten (“the Peace Day Effort for Middle East Peace”) dat, kort voor de aanslagen, door de EU en de Arabische Liga was gelanceerd;

7.roept opnieuw op tot beëindiging van de bezetting van de Palestijnse gebieden; herinnert eraan dat de Israëlische nederzettingen op de Westelijke Jordaanoever, met inbegrip van Oost-Jeruzalem, in strijd zijn met het internationaal recht; roept op tot de-escalatie van de spanningen op de Westelijke Jordaanoever, met inbegrip van Oost-Jeruzalem; veroordeelt ten zeerste de toename van het geweld van extremistische kolonisten tegen Palestijnen en dringt aan op het opleggen van beperkende maatregelen aan extremistische kolonisten die de mensenrechten en het internationaal recht schenden; dringt erop aan dat de hoogste politieke leiders van Hamas worden toegevoegd aan de EU-lijst van terroristen, waaronder Ismail Haniyeh, Khaled Mashal, Khalil al-Hayya en Mahmoud Zahar, zodat hun tegoeden en financiële activa in de EU-lidstaten kunnen worden bevroren;

8.spreekt zijn afschuw uit over het feit dat de leiders van Hamas een enorme rijkdom hebben opgebouwd ten koste van de Palestijnse burgers, die meestal in armoede leven;

9.onderstreept zijn onverdeelde steun voor het Arabische vredesinitiatief van 2002, waarmee een volledige normalisering van de betrekkingen tussen de staat Israël en alle Arabische staten in ruil voor de volledige terugtrekking van Israël uit alle sinds 1967 bezette Palestijnse en Arabische gebieden wordt voorgesteld, en onderling overeen te komen landruil tussen Israël en Palestina van equivalente waarde; herinnert aan zijn steun voor normalisering van de betrekkingen tussen Israël en alle Arabische staten; roept er dringend toe op dat de Palestijnse Autoriteit ten volle bij dit proces wordt betrokken, overeenkomstig het streven van de EU en de VN naar een tweestatenoplossing voor vrede, veiligheid en stabiliteit in de regio;

10.benadrukt dat de VN-Veiligheidsraad in zijn resolutie van 22 december 2023 zijn eis herhaalt “dat alle partijen bij het conflict hun verplichtingen uit hoofde van het internationaal recht, met inbegrip van het internationaal humanitair recht, moeten nakomen” en eraan herinnert “dat civiele en humanitaire voorzieningen, de voorzieningen van de VN, alsook humanitair en medisch personeel en hun vervoermiddelen, respect en bescherming moeten krijgen, in overeenstemming met het internationaal humanitair recht”; veroordeelt het doden van journalisten, mediawerkers, VN-personeel en gezondheidswerkers en wijst nogmaals op het belang van hun werk;

11.benadrukt de cruciale rol van de Organisatie van de Verenigde Naties voor hulpverlening aan Palestijnse vluchtelingen in het Nabije Oosten (UNRWA), die momenteel meer dan een miljoen intern ontheemden onderdak biedt en het belangrijkste platform is geworden voor humanitaire bijstand aan de bevolking van de Gazastrook;

12.spreekt zijn diepe bezorgdheid uit over de evacuatiebevelen van de Israëlische regering, waarmee de burgerbevolking in het noorden van de Gazastrook onder dwang naar het zuiden van de Gazastrook wordt verdreven en hun leefgebied tot minder dan een derde van het grondgebied van Gaza wordt beperkt, terwijl zones en civiele infrastructuur worden aangevallen;

13.herhaalt dat de EU de grootste donor is van humanitaire hulp en ontwikkelingshulp in de bezette Palestijnse gebieden; dringt erop aan dat de ontwikkelingshulp van de EU aan de Palestijnse Autoriteit niet wordt belemmerd of onderbroken; is ingenomen met de benoeming van Sigrid Kaag tot hoofdcoördinator voor humanitaire hulp en wederopbouw in de Gazastrook; is ingenomen met de inspanningen van de EU en haar lidstaten om humanitaire bijstand te verlenen aan de bevolking van de Gazastrook; is ingenomen met het feit dat EU-financiering voor humanitaire hulp voor de Gazastrook de afgelopen drie maanden verviervoudigd is;

14.herhaalt dat de eerbiediging van de mensenrechten en de democratische beginselen een essentieel onderdeel vormt van de associatieovereenkomst tussen de EU en Israël en van de betrekkingen van de EU met de Palestijnse Autoriteit;

15.wijst andermaal op de krachtige steun van de EU voor het werk van het Internationaal Strafhof (ICC) en het Internationaal Gerechtshof (IGH); dringt erop aan dat degenen die verantwoordelijk zijn voor terroristische daden en schendingen van het internationaal recht ter verantwoording worden geroepen en dat hiertoe alle mogelijke oorlogsmisdaden worden onderzocht; wijst er opnieuw op dat doelbewuste aanvallen op burgers en het onder dwang verplaatsen van bevolkingen ernstige schendingen van het internationaal recht vormen; eist gerechtigheid voor de slachtoffers van onwettige moorden en seksuele foltering door Hamas tijdens de aanslagen van 7 oktober 2023; neemt nota van het feit dat Zuid-Afrika een zaak tegen Israël heeft aangespannen bij het IGH;

16.steunt een intensievere rol voor de beide civiele missies van de EU in het kader van het gemeenschappelijk veiligheids- en defensiebeleid – het Coördinatiebureau van de EU voor de ondersteuning van de Palestijnse politie en de EU-missie voor bijstandsverlening inzake grensbeheer aan de grensovergang bij Rafah, zodat beide kunnen meewerken aan het vergemakkelijken van humanitaire hulp voor de Gazastrook en het verbeteren van de efficiëntie van de Palestijnse Autoriteit op de Westelijke Jordaanoever;

17.veroordeelt ten stelligste de aanvallen door de Libanese Hezbollah en de vanuit Syrië door Iran gelanceerde raketten op Israël na de aanslagen van 7 oktober 2023; is uiterst bezorgd over de honderden aanvallen in Zuid-Libanon en Noord-Israël die sindsdien hebben plaatsgevonden;

18.herhaalt zijn oproep om onverwijld te beginnen met de‑escalatiemaatregelen, om te voorkomen dat de huidige spanningen langs de Israëlisch-Libanese grens in een grootschalig conflict kunnen uitmonden; beklemtoont hoe belangrijk het is resolutie 1701 (2006) van de VN-Veiligheidsraad van 11 augustus 2006 ten uitvoer te leggen; verzoekt de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid (VV/HV) alle diplomatieke inspanningen die worden gedaan om alle partijen rond de tafel te krijgen, te steunen, aangezien Libanon heeft gezegd bereid te zijn tot een akkoord over de-escalatie te komen; roept op tot terughoudendheid aan beide zijden;

19.herinnert eraan dat het belangrijk is EU-steun te verlenen aan de interim-strijdkrachten van de Verenigde Naties in Libanon en de Libanese strijdkrachten en binnenlandse veiligheidstroepen, zodat zij hun essentiële rol kunnen vervullen; herinnert eraan dat alle gewapende groeperingen, met inbegrip van Hezbollah, overeenkomstig resolutie 1701 (2006) van de VN-Veiligheidsraad tot ontwapening moeten overgaan;

20.veroordeelt in de krachtigste bewoordingen de aanvallen van de Houthi’s op de commerciële scheepvaart voor de kust van Jemen; roept op tot onmiddellijke en onvoorwaardelijke vrijlating van de bemanning van het onder Japanse vlag varende schip “Galaxy Leader”, waartoe ook Roemeense en Bulgaarse onderdanen behoren, die sinds 19 november 2023 wordt vastgehouden; roept alle lidstaten op zich onmiddellijk en in onderlinge coördinatie in te spannen om deze aanvallen te adresseren, onder meer door een marineoperatie op te zetten in het kader van het gemeenschappelijk veiligheids- en defensiebeleid, in nauwe samenwerking met regionale actoren en internationale partners; is ingenomen met de door de VS geleide “Operation Prosperity Guardian” ter bescherming van de scheepvaart op de Rode Zee en van vrije scheepvaart, die te allen tijde moeten worden gewaarborgd;

21.verlangt nadrukkelijk dat de VV/HV deze inspanningen in antwoord op de situatie coördineert, met het oog op een krachtige reactie van de EU teneinde het in het VN-Verdrag inzake het recht van de zee van 1982 verankerde recht van doorvaart te beschermen; dringt er bij de VV/HV op aan het door de VN geleide vredesproces ter beëindiging van het conflict in Jemen voort te zetten en te ondersteunen;

22.hekelt de rol die derde landen en niet-statelijke entiteiten spelen bij het verlenen van financiële, materiële en operationele steun aan Hamas en Hezbollah; dringt aan op grondig onderzoek om vast te stellen wat de herkomst is van de financiering en de wapensystemen die zij gebruiken; verzoekt de EU sancties op te leggen aan de landen en entiteiten die de aanvallen hebben gefaciliteerd, met name Iran en Qatar;

23.veroordeelt de toename van antisemitisme, moslimhaat en racisme in heel Europa;

24.verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid, de regeringen en parlementen van de lidstaten, de speciale vertegenwoordiger van de EU voor het vredesproces in het Midden-Oosten, de secretaris-generaal van de Verenigde Naties, de secretaris-generaal van de Liga van Arabische Staten, de Knesset en de regering van Israël, de Palestijnse Autoriteit en de Palestijnse Wetgevende Raad.