1.przypomina, że art. 127 TFUE stanowi, iż „głównym celem Europejskiego Systemu Banków Centralnych (ESBC) jest utrzymanie stabilności cen. Bez uszczerbku dla celu stabilności cen, ESBC wspiera ogólne polityki gospodarcze w Unii, mając na względzie przyczynianie się do osiągnięcia celów Unii ustanowionych w artykule 3 Traktatu o Unii Europejskiej. ESBC działa w poszanowaniu zasady otwartej gospodarki rynkowej z wolną konkurencją, sprzyjając efektywnej alokacji zasobów oraz zgodnie z zasadami określonymi w artykule 119.”;

2.przypomina o statutowej niezależność EBC zapisanej w art. 130 TFUE; podkreśla przy tym, że niezależność ta powinna zawsze iść w parze z odpowiednim poziomem rozliczalności;

3.jest zaniepokojony tym, że jeżeli EBC w odpowiednim czasie nie doprowadzi inflacji do poziomu docelowego, a jednocześnie zwiększy koszty finansowania w strefie euro, zwłaszcza dla obywateli i przedsiębiorstw, grozi mu utrata wiarygodności;

4.jest głęboko zaniepokojony utrzymującymi się wysokimi stopami inflacji, zwłaszcza stopami inflacji bazowej, oraz ich szkodliwym wpływem na konkurencyjność, inwestycje, tworzenie miejsc pracy i siłę nabywczą konsumentów, co szczególnie dotyka obywateli mających stałe lub niskie dochody; wzywa EBC, aby podjął wszelkie niezbędne działania, by obniżyć stopę inflacji zgodnie ze swoim mandatem; przypomina, że taka sytuacja prowadzi do niepewności gospodarczej i zwiększa koszty życia obywateli; podkreśla, że może to wpływać na wzrost oczekiwań inflacyjnych, które utrwalają cykl podwyżek cen i osłabiają stabilność gospodarczą; zauważa, że ilościowe cele inflacyjne należy osiągnąć w perspektywie średnioterminowej; zachęca EBC do dostarczania obszerniejszych informacji o monitorowaniu i ustalaniu neutralnej stopy procentowej;

5.odnotowuje różne poziomy zadłużenia, deficytów publicznych i inwestycji publicznych w państwach członkowskich oraz związane z tym potencjalne trudności i zagrożenia dla stabilności gospodarczej, zaufania inwestorów, wzrostu gospodarczego i długoterminowego dobrobytu; ubolewa, że w czasie, gdy stopy procentowe były niskie, nie podjęto wystarczających kroków na rzecz zreformowania konkurencyjności i inwestycji publicznych; podkreśla swoje szczególne zaniepokojenie rosnącymi kosztami finansowania dłużnego, zwłaszcza w przypadku długu publicznego, z powodu rosnących stóp procentowych; przypomina, że należy w odpowiedzialny sposób zająć się poziomem długu i deficytu sektora instytucji rządowych i samorządowych, aby uniknąć ryzyka związanego z obecną stopą inflacji i utrzymać stabilność gospodarki oraz zrównoważony wzrost; wzywa do szybkiej finalizacji wniosków ustawodawczych Komisji w sprawie przeglądu unijnych przepisów dotyczących zarządzania gospodarczego; z zadowoleniem przyjmuje opinię ECB w tej sprawie; zwraca uwagę, że zaostrzeniu polityki pieniężnej EBC mogłaby przeciwdziałać ekspansywna polityka fiskalna;

6.potępia niesprowokowaną napaść Rosji na Ukrainę i trwającą tam wojnę oraz związane z nią obecne negatywne wstrząsy po stronie podaży; jest zaniepokojony jej trwałymi, nieprzewidywalnymi i poważnymi konsekwencjami dla europejskiej gospodarki i społeczeństwa, w szczególności dla najbardziej narażonych i wrażliwych grup, takich jak gospodarstwa domowe o niższych dochodach i MŚP; z zadowoleniem przyjmuje w związku z tym włączenie do planów odbudowy i zwiększania odporności REPowerEU, aby zmniejszyć zależność od rosyjskich dostaw energii, wesprzeć autonomię strategiczną i skorygować wstrząsy po stronie podaży;

7.podkreśla, że zagrożenia względem europejskiej konkurencyjności i międzynarodowej roli euro wynikają nie tylko z wysokiego poziomu inflacji, trwającej wojny w Ukrainie oraz z wysokich i znacznie różniących się między sobą poziomów długu publicznego w państwach członkowskich, lecz również z instytucjonalnej struktury strefy euro, coraz bardziej uciążliwych kosztów regulacji, rosnącej fragmentacji w światowym handlu oraz szkodliwego prześcigania się przez państwa w dotowaniu przedsiębiorstw; wzywa EBC, aby zastanowił się nad wzmocnieniem międzynarodowej roli euro, aby zwiększyć jego atrakcyjność jako waluty rezerwowej;

8.przypomina ostrzeżenie prezes Lagarde, że wsparcie fiskalne powinno być tymczasowe, ukierunkowane i dostosowane do potrzeb oraz nie może być sprzeczne z celami polityki pieniężnej; wzywa państwa członkowskie, aby dostosowały swoją politykę fiskalną do ogólnego celu polityki pieniężnej EBC; przypomina, że aby móc reagować na wstrząsy zewnętrzne, unia gospodarcza i walutowa wymaga solidnej polityki fiskalnej w państwach członkowskich; wzywa do skoncentrowania bodźców fiskalnych na inwestycjach produkcyjnych i na reformach; zwraca uwagę, że zarówno rządy, jak i Komisja mogą wpierać obywateli i przemysł nie tylko za pomocą środków fiskalnych, lecz również skupiając się na społecznie zrównoważonych reformach pobudzających wzrost gospodarczy oraz na publicznych i prywatnych inwestycjach w infrastrukturę; zauważa jednak, że architektura strefy euro wciąż pozostaje oparta na założeniu dominacji walutowej; zauważa, że wysokie poziomy inflacji oznaczają dla wszystkich instytucji UE i organów krajowych konieczność silnego zaangażowania się na rzecz zaradzenia gospodarczym i społecznym skutkom kryzysu inflacyjnego;

9.zauważa, że polityka pieniężna EBC zmierzająca do wywiązywania się z jego głównego mandatu podlega ocenie proporcjonalności; zauważa, że w ocenie proporcjonalności uwzględnia się wpływ środków polityki pieniężnej na szerzej rozumianą gospodarkę i politykę gospodarczą; podkreśla, że gdy EBC staje przed wyborem między różnymi pakietami strategii politycznych, które w równym stopniu sprzyjają stabilności cen, musi wybierać te, które najlepiej wspierają ogólną politykę gospodarczą UE;

10.z zadowoleniem przyjmuje długotrwałe poparcie EBC dla przemyślanego ukończenia tworzenia unii gospodarczej i walutowej, unii bankowej i unii rynków kapitałowych; przypomina, że przyczyniłoby się to do lepszej dywersyfikacji ryzyka w ramach unii walutowej oraz do jej większej stabilności finansowej, a także do odbudowy gospodarczej i społecznej UE, zmniejszenia zależności od pożyczek bankowych, jak również do konkurowania z rynkami azjatyckimi i rynkiem amerykańskim; przypomina, że potrzebna jest wyraźna wola polityczna, aby poczynić postępy ku ukończeniu tworzenia unii bankowej i unii rynków kapitałowych; odnotowuje poparcie EBC dla ustanowienia pełnoprawnego europejskiego systemu gwarantowania depozytów; uznaje, że podział ryzyka i ograniczanie ryzyka są ze sobą powiązane oraz że instytucjonalne systemy ochrony odgrywają kluczową rolę w ochronie i stabilizowaniu instytucji członkowskich; zwraca się do EBC o monitorowanie sytuacji w zakresie kredytów zagrożonych;

11.podkreśla kluczową rolę małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP) w unijnej gospodarce oraz ich znaczenie dla konwergencji gospodarczej i społecznej i dla zatrudnienia; jest szczególnie zaniepokojony wpływem pandemii COVID-19 i rosyjskiej wojny napastniczej w Ukrainie na MŚP; podkreśla, że należy wyeliminować bariery biurokratyczne utrudniające inwestycje transgraniczne w Unii, zmniejszyć obciążenia fiskalne dla MŚP w stosunku do dużych korporacji, uprościć ramy prawne w celu przyciągnięcia kapitału, sprzyjać dostępowi MŚP do rynków finansowych i propagować kulturę finansową wśród obywateli, aby uświadamiać im korzyści płynące z inwestycji;

12.zauważa, że inflacja ogólna spadła z 8,4 % w 2022 r. do 5,2 % w 2023 r., głównie ze względu na niższe ceny energii i likwidowanie wąskich gardeł w dostawach; zauważa jednak, że inflacja utrzymuje się powyżej docelowego poziomu 2 %; przyjmuje do wiadomości prognozę EBC co do inflacji na poziomie 2,1 % w 2025 r.; wyraża zaniepokojenie efektami drugiej rundy, oderwaniem oczekiwań inflacyjnych przedsiębiorstw i gospodarstw domowych od realiów oraz ewentualną ewolucją stosunku płac do cen, gdy oczekiwania inflacyjne, a co za tym idzie – płace, wszędzie rosną, a także potrzebą uwzględnienia ich skutków dla wzrostu gospodarczego i zatrudnienia;

13.zauważa, że wysokie poziomy inflacji w nieproporcjonalny sposób dotykają gospodarstwa domowe o niższych dochodach, które wydają większą część swojego budżetu na artykuły pierwszej potrzeby; podkreśla, że sprowadzenie inflacji z powrotem do jej docelowego poziomu jest zatem również ważne dla utrzymania spójności społecznej;

14.wyraża zaniepokojenie utrzymującą się wysoką stopą inflacji bazowej, choć od kilku miesięcy wykazuje ona tendencję spadkową; zauważa, że początkowo inflacja zaczęła rosnąć z powodu wąskich gardeł w dostawach; rozumie, że należy się spodziewać, iż płace będą nadal rosły, co jest wynikiem kompensowania inflacji i kurczących się zasobów pracy;

15.zwraca uwagę, że inflacja zaczęła rosnąć powyżej poziomów docelowych już w lipcu 2021 r. z powodu wąskich gardeł w dostawach, a zatem jeszcze przed przeprowadzoną na szeroką skalę, niczym niesprowokowaną i nielegalną napaścią Rosji na Ukrainę, która zwiększyła presję inflacyjną; zauważa jednak, że EBC rozpoczął walkę z inflacją dopiero w czerwcu 2022 r., mimo że kryzys związany z COVID-19 dowiódł, że EBC jest w stanie działać szybko; zauważa, że inne banki centralne zaczęły działać szybciej; podkreśla, że EBC powinien działać niezwłocznie, wywiązując się z mandatu, którym jest podejmowanie wszystkich decyzji na podstawie wskaźników ekonomicznych i finansowych; uważa, że dzięki szybszej reakcji można było wcześniej wpłynąć na dynamikę cen i uniknąć szczytu na poziomie 10,6 %, który odnotowano w październiku 2022 r.;

16.zwraca się do EBC o dalsze analizowanie wpływu podaży i popytu na utrzymywanie się inflacji;

17.w pełni popiera oświadczenie prezes Lagarde co do walki z inflacją tak długo, jak to będzie konieczne, przy czym podkreśla, że normalizację polityki pieniężnej można osiągnąć dzięki powiązaniu polityki budżetowej, pieniężnej i strukturalnej; pochwala apel prezes Lagarde o pokorę i regularne aktualizowanie modeli EBC; zachęca jednak EBC do gruntownego przeglądu i udoskonalenia swoich modeli i ich roli w kształtowaniu polityki – w świetle słabych wyników posługiwania się nimi w ostatnich latach – w taki sposób, by dostosować je do nowych trendów i tendencji gospodarczych na rynkach finansowych UE i na świecie, uwzględniając przy tym wnioski wyciągnięte z trwających i minionych kryzysów oraz wyzwania w kształtowaniu polityki pieniężnej;

18.przypomina, że daleko nam do osiągnięcia stabilności cen; odnotowuje symetryczny cel inflacyjny na poziomie 2 % w średnim okresie; zauważa, że w ostatnich dziesięciu latach inflacja była znacznie niższa lub znacznie wyższa od tego poziomu docelowego; zauważa również, że inflacja wykazuje tendencję spadkową, zbliżając się do średnioterminowego celu EBC;

19.apeluje do EBC o dokładniejsze zdefiniowanie określenia „średnioterminowy” i o zastanowienie się nad bardziej jakościowym podejściem do stabilności cen, z zachowaniem niezbędnego marginesu umożliwiającego czerpanie korzyści ze stabilności cen, a zarazem przy zapewnieniu niezbędnego pola manewru do zmniejszenia ryzyka deflacji;

20.popiera decyzję EBC o zredukowaniu programów zakupu aktywów w związku z nadmierną płynnością na rynku; zauważa jednak, że EBC nadal zamierza reinwestować spłaty kwoty głównej z tytułu zapadających papierów wartościowych nabytych w ramach nadzwyczajnego programu zakupów w czasie pandemii co najmniej do końca 2024 r.; odnotowuje zapowiedź EBC dotyczącą dekarbonizacji posiadanych przez niego obligacji korporacyjnych, choć „przechylenie szali” jest mniej skuteczne, gdy nie dokonuje się reinwestycji; podkreśla znaczenie zabezpieczenia wysokiej jakości;

21.zauważa, że z zasadą „otwartej gospodarki rynkowej z wolną konkurencją” wiąże się idea neutralności rynkowej; zwraca się do EBC, z poszanowaniem jego niezależności, by zajął się nieprawidłowościami w funkcjonowaniu rynku i zapewnił efektywną alokację zasobów w perspektywie długoterminowej, zachowując przy tym jak najbardziej apolityczny charakter i przestrzegając w różnych przypadkach neutralności rynkowej; podkreśla, że takie decyzje nie mogą być podejmowane kosztem głównego celu EBC;

22.uznaje, po dziesięcioleciach niedoinwestowania, potrzebę inwestycji publicznych i prywatnych z zamiarem zmniejszenia dynamiki inflacji po stronie podaży oraz zwiększenia potencjału zrównoważonego wzrostu;

23.podkreśla, że równomierna transmisja polityki pieniężnej jest niezbędna, by EBC wywiązywał się ze swojego mandatu dotyczącego stabilności cen; podkreśla, że nadmierne rozbieżności w rentowności obligacji skarbowych sprawiają, że warunki kredytowe są niespójne z jednolitą transmisją polityki pieniężnej i niezwykle utrudniają redukcję długu publicznego; odnotowuje w związku z tym uruchomienie instrumentu ochrony transmisji w celu wsparcia transmisji polityki pieniężnej w całej strefie euro;

24.przypomina, że art. 127 TFUE wymaga, aby EBC wspierał ogólną politykę gospodarczą Unii, o której mowa w art. 3 TUE, co wchodzi w zakres jego mandatu o tyle, o ile nie zagraża celowi dotyczącemu stabilności cen; zwraca uwagę, że istnieje wyraźna hierarchia między celami EBC; przypomina, że transformacja ekologiczna i cyfrowa należą do wspólnych priorytetów UE;

25.wyraża głębokie zaniepokojenie niedawnymi doniesieniami mediów o stronniczości politycznej EBC względem tzw. ekologizacji polityki; przypomina, że nieustępliwy nacisk na mandat EBC dotyczący stabilności cen ma zasadnicze znaczenie dla uczciwości instytucji i publicznego poparcia dla niej; zwraca uwagę na znaczenie pluralizmu w kulturze instytucjonalnej EBC; wzywa EBC do zbadania wszelkich podejrzeń o stronniczość ideologiczną oraz do szybkiego zajęcia się takimi przypadkami;

26.przypomina EBC o obowiązku zawarcia w jego raporcie rocznym osobnego rozdziału poświęconego sposobowi, w jaki pojmował on i realizował swoje drugorzędne cele, oraz ich ewentualnym skutkom dla wywiązywania się z jego głównego mandatu;

27.zauważa, że jako instytucja UE EBC w swoich działaniach w ramach mandatu jest związany zobowiązaniami podjętymi przez UE na mocy porozumienia paryskiego; zachęca EBC do dalszego badania, w jakim stopniu zmiana klimatu może wpływać na zdolność UE do utrzymania stabilności cen;

28.z zadowoleniem przyjmuje zapowiedź EBC dotyczącą dalszego udoskonalenia narzędzi i zdolności Eurosystemu w zakresie oceny ryzyka, aby lepiej uwzględniać ryzyko związane ze zmianą klimatu i środowiskiem, zwłaszcza ze względu na to, że zmiana klimatu i ekstremalne zjawiska pogodowe mogą skutkować większą zmiennością cen, zwłaszcza w sektorze rolno-spożywczym; zachęca EBC, by kontynuował prace nad testami warunków skrajnych w zakresie ryzyka związanego z klimatem, opracowanymi w celu oceny odporności banków i przedsiębiorstw w obliczu ryzyka przejścia związanego ze zmianami klimatu;

29.odnotowuje plan działania EBC i zawarty w nim szczegółowy program działań związanych ze zmianą klimatu, mające na celu większe uwzględnienie problematyki zmiany klimatu w ramach polityki i w modelach EBC; zauważa, że plan działania na rzecz klimatu nie obejmuje zielonych warunkowych długoterminowych operacji refinansujących ani innych podobnych instrumentów;

30.podkreśla znaczenie Europejskiego filaru praw socjalnych dla konwergencji społeczno-gospodarczej; zaznacza, że cele te najlepiej osiąga się, gdy społeczna gospodarka rynkowa funkcjonuje w stabilnym otoczeniu makroekonomicznym opartym na przewidywalnych poziomach cen;

31.zwraca uwagę na stałą rozbieżność sald w systemie TARGET2 w ramach ESBC; obawia się, że w przyszłości może to doprowadzić do konfliktu; zauważa, że interpretację tych rozbieżności podaje się w wątpliwość;

32.z zadowoleniem przyjmuje należytą uwagę, jaką EBC poświęca zagrożeniom związanym z cyberatakami; zachęca EBC, by nadal był ich świadom, zwłaszcza w obecnym kontekście geopolitycznym; apeluje do EBC, aby nadal ściśle monitorował rozkwit nowych rodzajów aktywów cyfrowych, takich jak kryptoaktywa, a konkretnie kryptowaluty i związane z nimi zagrożenia: naruszenia cyberbezpieczeństwa, pranie pieniędzy, oszustwa podatkowe, finansowanie terroryzmu i inną działalność przestępczą korzystającą z anonimowości, którą zapewniają kryptoaktywa; w związku z tym wzywa EBC do stałego czuwania nad odpornością jego infrastruktury cyfrowej;

33.odnotowuje postępy EBC w realizacji projektu cyfrowego euro i z zadowoleniem przyjmuje dialog z Parlamentem na ten temat; przypomina, że aby UE mogła wieść prym w transformacji cyfrowej w sektorze płatności, cyfrowe euro musi respektować zasadę konkurencji w sferze bankowości i płatności cyfrowych; podkreśla, że cyfrowe euro nie może zastąpić gotówki jako środka płatniczego, musi respektować prywatność obywateli i przedsiębiorstw oraz nie może zagrażać stabilności finansowej; uważa, że cyfrowe euro odniesie sukces tylko wtedy, gdy będzie miało wymierną wartość dodaną, która będzie jasno komunikowana obywatelom Unii; przypomina, że wprowadzenie cyfrowego euro zależy od decyzji Parlamentu Europejskiego i Rady jako współprawodawców;

34.podziela obawy EBC co do rozwoju sektora działalności parabankowej i zagrożeń, jakie może on stwarzać dla stabilności finansowej; podkreśla potrzebę odpowiedniego uregulowania działalności pośredników finansowych niebędących bankami, co umożliwi temu sektorowi konkurowanie na równych zasadach z sektorem bankowym;

35.z zadowoleniem przyjmuje ramy Bazylea III, ponieważ wzmocnią one odporność sektora bankowego; ostrzega przed ryzykiem niezgodności; podziela obawy EBC w tym względzie; zaznacza, że nadzór bankowy powinien opierać się na analizie ryzyka; podkreśla znaczenie równych warunków działania na szczeblu międzynarodowym i konkurencyjności europejskich banków;

36.zauważa, że EBC dostosowuje swoje systemy do postępu technologicznego, m.in. wykorzystując sztuczną inteligencję w swoich modelach przetwarzania i analizy danych, aby przyczynić się do udoskonalenia analiz i do lepszego podejmowania decyzji w kwestiach monetarnych; podkreśla, że wszystkie te zmiany zawsze powinny być podporządkowane kryteriom bezpieczeństwa w celu uniknięcia ryzyka operacyjnego;

37.z zadowoleniem przyjmuje sformalizowanie na piśmie obecnych praktyk w zakresie rozliczalności między EBC a Parlamentem; dostrzega otwartość EBC względem Parlamentu i jego dostępność; zachęca EBC i Parlament, bez uszczerbku dla niezależności EBC, do wykorzystywania w pełni mechanizmów rozliczalności i przejrzystości oraz, w miarę możliwości, do dalszego wzmacniania tych mechanizmów;

38.proponuje, nie podważając niezależności EBC, by utworzył on wewnętrzne biuro ds. oceny ex post jego decyzji politycznych;

39.z zadowoleniem przyjmuje merytoryczne i szczegółowe informacje zwrotne EBC w odpowiedzi na rezolucję Parlamentu w sprawie raportu rocznego EBC za rok 2021; apeluje do EBC, by podtrzymał swoje zobowiązanie do rozliczalności i przejrzystości i nadal co roku publikował pisemne informacje w odpowiedzi na rezolucje Parlamentu w sprawie raportu rocznego EBC;

40.zauważa, że tylko dwóch członków Zarządu i Rady Prezesów EBC to kobiety; wzywa państwa członkowskie należące do strefy euro, by ze swojej strony stosowały zasadę równości płci w procedurach nominacji, aby przy obsadzaniu stanowiska prezesa krajowego banku centralnego zapewnić równe szanse osobom każdej z płci;

41.zauważa, że najnowsze statystyki dotyczące nierównowagi płci w całej strukturze organizacyjnej EBC wykazują, że odsetek kobiet na wszystkich stanowiskach kierowniczych wysokiego szczebla EBC wzrósł; zachęca EBC do dalszych starań na rzecz większej równości szans dla osób każdej z płci w jego strukturze;

42.z zadowoleniem przyjmuje nową politykę komunikacyjną EBC, która obejmuje bardziej przystępne sposoby objaśniania i prezentowania decyzji politycznych EBC obywatelom i zainteresowanym stronom, oraz zachęca EBC do postępów w komunikowaniu na temat celów polityki banku centralnego i reagowania kryzysowego;

43.odnotowuje niedawne mianowanie nowego przewodniczącego Rady ds. Nadzoru i przypomina EBC o potrzebie większego uwzględniania i respektowania prerogatyw Parlamentu Europejskiego w ramach przyszłych procedur nominacji, zwłaszcza w przypadku Jednolitego Mechanizmu Nadzorczego;

44.podkreśla znaczenie ram etycznych i kodeksu postępowania EBC, ponieważ są one zabezpieczeniem integralności EBC i stanowią podstawę zaufania publicznego, a więc i wiarygodności EBC; zauważa, że ramy te wskazują pracownikom i urzędnikom wysokiego szczebla EBC, jak postępować z lobbystami; zwraca się do EBC o regularny przegląd ram pod tym kątem;

45.zachęca EBC do nawiązania dialogu z parlamentami narodowymi, przy jednoczesnym ścisłym dochowaniu jego niezależności politycznej; uważa, że wzmocniłoby to legitymację EBC i jego politykę;

46.wzywa EBC do dostosowania swoich ram wewnętrznego informowania o nieprawidłowościach do dyrektywy o ochronie sygnalistów;

47.zobowiązuje swoją przewodniczącą do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji oraz Europejskiemu Bankowi Centralnemu.