1.επαναλαμβάνει ότι μια ανεξάρτητη δικαιοσύνη είναι η ραχοκοκαλιά του κράτους δικαίου, καθώς αποτελεί προϋπόθεση για την αποτελεσματική παροχή έννομης προστασίας σε περίπτωση άρνησης ή παραβίασης νόμων, δικαιωμάτων, ελευθεριών και δημοκρατικών αρχών· υπογραμμίζει ότι ένα ανεξάρτητο και αποτελεσματικό δικαστικό σύστημα είναι ζωτικής σημασίας όχι μόνο για τη διατήρηση του κράτους δικαίου και της δημοκρατίας στα κράτη μέλη και στην Ένωση αλλά και για την εφαρμογή του δικαίου της ΕΕ, δεδομένου ότι η Επιτροπή βασίζεται στις εθνικές δικαστικές αρχές για την επιβολή του δικαίου της ΕΕ· τονίζει τη σημασία της αμοιβαίας εμπιστοσύνης, υπογραμμίζοντας παράλληλα ότι η Επιτροπή δεν μπορεί να αγνοεί τις ανεπάρκειες των εθνικών δικαστικών αρχών σε ορισμένα κράτη μέλη ή να θεωρεί δεδομένο ότι είναι όλες σε θέση να παρέχουν αποτελεσματικά ένδικα μέσα· σημειώνει με ανησυχία ότι, ενώ ορισμένα δικαστικά συστήματα μπορεί να φαίνονται ισχυρά και επαρκή, σε ορισμένες περιπτώσεις δεν είναι απρόσβλητα από την άλωση του κράτους, τις πολιτικές παρεμβάσεις ή τον νεποτισμό· έχει επίγνωση του γεγονότος ότι αυτό είναι δύσκολο να εντοπιστεί με απλή αξιολόγηση των επίσημων δομών· παροτρύνει, συνεπώς, την Επιτροπή να διενεργήσει μια πιο ποιοτική ανάλυση, συμπεριλαμβανομένων στοιχείων του γενικότερου πλαισίου, ιδίως όσον αφορά τη μακροπρόθεσμη εφαρμογή·

2.σημειώνει ότι η Επιτροπή διαπιστώνει μεγάλες διαφορές μεταξύ των κρατών μελών της ΕΕ όσον αφορά την ανεξαρτησία και τις διασφαλίσεις της δικαιοσύνης· σημειώνει ότι η έκθεση αναφέρει ορισμένες θετικές πρωτοβουλίες και τρέχουσες εξελίξεις όσον αφορά τα Δικαστικά Συμβούλια, ιδίως στο Λουξεμβούργο, τις Κάτω Χώρες, την Πορτογαλία, την Ιταλία, τη Σουηδία, τη Φινλανδία και την Ουγγαρία Ουγγρική Επιτροπή του Ελσίνκι, Fundamental deficiencies of the Hungarian judicial reform (Θεμελιώδεις ελλείψεις της ουγγρικής μεταρρύθμισης του δικαστικού συστήματος), 31 Οκτωβρίου 2023.· σημειώνει ότι η Επιτροπή διαπιστώνει ότι οι ανησυχίες σχετικά με τα Δικαστικά Συμβούλια δεν έχουν ακόμη αντιμετωπιστεί στην Πολωνία, τη Σλοβακία, τη Βουλγαρία, την Ισπανία και την Κύπρο· σημειώνει με ανησυχία ότι οι πειθαρχικές διαδικασίες μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως μέσο περιορισμού της ανεξαρτησίας της δικαιοσύνης, όπως συμβαίνει στη Βουλγαρία και όπως συνέβαινε στην Πολωνία όταν ήταν στην κυβέρνηση το Κόμμα Νόμος και Δικαιοσύνη· σημειώνει ότι η Επιτροπή παρέπεμψε, τελικά, την Πολωνία στο ΔΕΕ για παραβιάσεις του δικαίου της ΕΕ από το πολωνικό Συνταγματικό Δικαστήριο· σημειώνει ότι ο σημερινός Υπουργός Δικαιοσύνης της Δημοκρατίας της Πολωνίας έχει δεσμευτεί να τερματίσει το παράνομο πειθαρχικό καθεστώς για τους δικαστές στην Πολωνία, σύμφωνα με τις αποφάσεις του ΔΕΕ και του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων·

3.σημειώνει ότι η Επιτροπή διαπιστώνει ότι, ενώ ορισμένα κράτη μέλη, συμπεριλαμβανομένης της Φινλανδίας, της Αυστρίας, της Σλοβενίας, της Κύπρου, της Σουηδίας και της Ουγγαρίας, έχουν αναλάβει ή ανακοινώσει πρωτοβουλίες για τη βελτίωση των διαδικασιών διορισμού δικαστών και της λειτουργίας των ανώτερων δικαστηρίων, εξακολουθούν να υπάρχουν προβλήματα όσον αφορά τον διορισμό υψηλόβαθμων δικαστών στη Μάλτα, την Ελλάδα, τη Λιθουανία, τη Λετονία και την Ιρλανδία· επισημαίνει ότι η Επιτροπή διαπιστώνει ότι εξακολουθούν να υπάρχουν σοβαρές ανησυχίες στην Πολωνία όσον αφορά τους προηγουμένως διορισθέντες δικαστές του Ανώτατου Δικαστηρίου, συμπεριλαμβανομένου του πρώτου Προέδρου του, και όσον αφορά τη συνεχιζόμενη μη εφαρμογή της προδικαστικής απόφασης του ΔΕΕ σχετικά με τον διορισμό δικαστών στο τμήμα έκτακτου ελέγχου· σημειώνει ότι η Επιτροπή διαπιστώνει ότι στη Σλοβακία το αδίκημα της κατάχρησης του νόμου που θεσπίστηκε για τους δικαστές και αφορά τις δικαστικές τους αποφάσεις εξακολουθεί να προβληματίζει, διότι επηρεάζει αρνητικά την ψυχολογία των δικαστών, ενώ είναι επαχθές για τις ανακριτικές αρχές· επισημαίνει ότι εξακολουθούν να υπάρχουν σοβαρές ανησυχίες στην Ουγγαρία ως προς την ανεξαρτησία της δικαιοσύνης, κατά παράβαση των υπεροροσήμων της Επιτροπής, στις οποίες περιλαμβάνονται η διατήρηση των εμποδίων στις προδικαστικές παραπομπές, τα προβλήματα όσον αφορά την κατανομή των υποθέσεων στο Ανώτατο Δικαστήριο (Kúria) και το ελλιπές σύστημα διορισμού του Προέδρου του Kúria·

4.υπογραμμίζει ότι θα πρέπει να διατεθούν στο δικαστικό σώμα επαρκή μέσα για να καταστεί πραγματικά προσβάσιμο και ικανό να παρέχει αποτελεσματική έννομη προστασία στους πολίτες· σημειώνει ότι η Επιτροπή διαπιστώνει ότι η αύξηση των πόρων για το δικαστικό σώμα και άλλα μέτρα που έλαβαν η Μάλτα, η Κύπρος και η Ελλάδα δεν έχουν ακόμη οδηγήσει σε μείωση της διάρκειας των διαδικασιών και η συσσώρευση εκκρεμών υποθέσεων παραμένει σοβαρό πρόβλημα· σημειώνει ότι έχουν ληφθεί ορισμένα μέτρα προς τη σωστή κατεύθυνση στην Κροατία, την Ιταλία και την Πορτογαλία, αλλά ότι απομένει να διαπιστωθεί η αποτελεσματικότητα των μεταρρυθμίσεων· σημειώνει ότι η Επιτροπή κάλεσε τη Γερμανία να διασφαλίσει επαρκείς πόρους για το δικαστικό σύστημα, μεταξύ άλλων όσον αφορά το ύψος των αποδοχών των δικαστών, λαμβάνοντας υπόψη ευρωπαϊκά πρότυπα για τους πόρους και τις αποδοχές του δικαστικού συστήματος· καλεί τη Γερμανία να εξακολουθήσει να εφαρμόζει το επιτυχημένο «σύμφωνο για το κράτος δικαίου» και να παράσχει επαρκείς πόρους για το δικαστικό σύστημα με την αύξηση του αριθμού των δικαστών προκειμένου να ενισχυθεί το ομοσπονδιακό σύστημα δικαιοσύνης· αναγνωρίζει ότι η Επιτροπή διαπιστώνει ότι παρατηρείται ορισμένη πρόοδος στην εφαρμογή της σύστασης που διατυπώθηκε στην έκθεση του 2022 για το κράτος δικαίου σχετικά με την αποτελεσματικότητα του δικαστικού συστήματος, ιδίως στη Μάλτα και στην Ισπανία·

5.επικροτεί τη χρηματοδότηση μέσω του προγράμματος «Δικαιοσύνη» για τη στήριξη της δικαστικής συνεργασίας σε αστικές και ποινικές υποθέσεις και για τη συμβολή στην περαιτέρω ανάπτυξη της ευρωπαϊκής δικαιοσύνης·

6.πιστεύει ότι, για να έχουν οι πολίτες αποτελεσματική πρόσβαση στη δικαιοσύνη, τα κράτη μέλη θα πρέπει να καταβάλουν περισσότερες προσπάθειες ώστε να προσφέρουν δωρεάν ή οικονομικά προσιτή νομική συνδρομή, ιδίως σε εκείνους που αδυνατούν να αντεπεξέλθουν οι ίδιοι σε αυτά τα έξοδα, και θα πρέπει να διευκολύνουν περαιτέρω την πρόσβαση σε δικηγόρο· σημειώνει ότι η Επιτροπή διαπιστώνει ότι καταβάλλονται προσπάθειες για την αντιμετώπιση ανησυχιών που σχετίζονται με την πρόσβαση στη δικαιοσύνη και τη δικαστική συνδρομή στην Ισπανία, τη Γαλλία, τη Φινλανδία, τη Βουλγαρία, τη Μάλτα και τη Λιθουανία, και ότι εξακολουθούν να υπάρχουν ανησυχίες στην Ιρλανδία, τη Δανία, το Λουξεμβούργο και την Ουγγαρία· σημειώνει επίσης ότι η Επιτροπή διαπιστώνει ότι βρίσκονται σε εξέλιξη μέτρα για τη διασφάλιση του δικαιώματος πρόσβασης σε δικηγόρο σε διάφορα κράτη μέλη, συμπεριλαμβανομένων της Ισπανίας, της Γαλλίας, της Φινλανδίας, της Βουλγαρίας και της Μάλτας, και ότι σε άλλα κράτη μέλη, όπως η Λιθουανία, η Ιρλανδία, η Δανία, το Λουξεμβούργο και η Ουγγαρία, εκκρεμούν ακόμη βελτιώσεις· καλεί, στο πλαίσιο αυτό, την Επιτροπή να συμπεριλάβει στην επόμενη έκθεση για το κράτος δικαίου αξιολόγηση της εφαρμογής του κεκτημένου της ΕΕ σχετικά με τη δικαστική αρωγή σε αστικές και ποινικές υποθέσεις, όπως η οδηγία 2002/8/ΕΚ του Συμβουλίου ΕΕ L 26 της 31.1.2003, σ. 41. της 27ης Ιανουαρίου 2003 για βελτίωση της πρόσβασης στη δικαιοσύνη επί διασυνοριακών διαφορών μέσω της θέσπισης στοιχειωδών κοινών κανόνων σχετικά με το ευεργέτημα πενίας στις διαφορές αυτές, καθώς η νομολογία του ΔΕΕ αποκαλύπτει ότι εξακολουθούν να υπάρχουν ερωτήματα σχετικά με την ερμηνεία της·

7.υπογραμμίζει τον σημαντικό ρόλο των Δικαστικών Συμβουλίων στη διασφάλιση της ανεξαρτησίας της δικαιοσύνης· θεωρεί απαραίτητο να αξιολογηθούν οι μεταρρυθμίσεις που βρίσκονται σε διαδικασία έγκρισης σε διάφορα κράτη μέλη και ενθαρρύνει την προσαρμογή της σύνθεσης και της λειτουργίας των οργάνων αυτών στα πρότυπα που έχουν θεσπιστεί από την Επιτροπή και το Συμβούλιο της Ευρώπης και τα οποία έχουν εγκριθεί από το ΔΕΕ·

8.επισημαίνει ότι η εισαγγελική αρχή αποτελεί βασικό στοιχείο για την ικανότητα του δικαστικού σώματος να καταπολεμά το έγκλημα και τη διαφθορά· υπογραμμίζει τη σημασία διασφάλισης της αυτονομίας και της λογοδοσίας της εισαγγελικής αρχής· τονίζει την ανάγκη να τεθούν σε εφαρμογή διασφαλίσεις που θα βοηθήσουν στη διατήρηση της αυτονομίας και της λογοδοσίας της εισαγγελικής αρχής, συμπεριλαμβανομένης της διασφάλισης ότι δεν θα υφίσταται αθέμιτες πολιτικές πιέσεις, ιδίως από την κυβέρνηση·

9.καλεί όλα τα κράτη μέλη να εγκρίνουν κώδικα δεοντολογίας για τους δικαστές, σύμφωνα με τις συστάσεις της Ομάδας Κρατών κατά της Διαφθοράς (GRECO) και λαμβάνοντας υπόψη τους κώδικες που εφαρμόζουν το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (ΕΔΑΔ) και το ΔΕΕ, να ιδρύσουν ανεξάρτητους μηχανισμούς για τη διερεύνηση καταγγελλόμενων παραβιάσεων του κώδικα δεοντολογίας και άλλων νόμων, να βελτιώσουν τη δημοσιοποίηση και τη διαφάνεια στις συγκρούσεις συμφερόντων και στα δώρα που λαμβάνει το δικαστικό σώμα, να αντιμετωπίσουν το ζήτημα της μεταπήδησης από τον δημόσιο στον ιδιωτικό τομέα και να απαιτήσουν από τα συστήματα δικαιοσύνης να επεξηγούν δημόσια τις οικείες αποφάσεις εξαίρεσης·

10.εκφράζει την ανησυχία του για τις σημαντικές αλλαγές προσωπικού και τις ανακοινωθείσες σημαντικές διαρθρωτικές και οργανωτικές αλλαγές στη σλοβακική αστυνομία και σε άλλους ανεξάρτητους δημοκρατικούς θεσμούς, μεταξύ άλλων στους ανακριτές που ασχολούνται με σοβαρά αδικήματα και υποθέσεις διαφθοράς υψηλού επιπέδου στην Εθνική Υπηρεσία Δίωξης του Ποινικού Δικαστηρίου της Σλοβακίας, γεγονός που εγείρει αμφιβολίες σχετικά με τα κίνητρα για τις αλλαγές αυτές· εκφράζει τη βαθιά ανησυχία του για την αδικαιολόγητα ταχεία νομοθετική διαδικασία που ακολουθεί η σλοβακική κυβέρνηση, ιδίως όσον αφορά τις προτεινόμενες τροποποιήσεις του ποινικού κώδικα και τη διάλυση της Ειδικής Εισαγγελίας, γεγονός που απειλεί την ακεραιότητα των δικαστικών διαδικασιών, υπονομεύει την καταπολέμηση της απάτης από την ΕΕ και θέτει σε κίνδυνο την προστασία των ευρωπαϊκών οικονομικών συμφερόντων και της φύσης στη Σλοβακία· καλεί τη σλοβακική κυβέρνηση να επανεξετάσει τις τροποποιήσεις αυτές υπό το πρίσμα των δυνητικών συνεπειών τους στο κράτος δικαίου, στα οικονομικά συμφέροντα της Ένωσης και στο πλαίσιο της ΕΕ για την καταπολέμηση της διαφθοράς· υπενθυμίζει ότι κάθε ποινική μεταρρύθμιση πρέπει να περιέχει επαρκείς και κατάλληλες εγγυήσεις για τη διασφάλιση της συνέχισης και της αποτελεσματικότητας των νέων και των εν εξελίξει ποινικών υποθέσεων, ιδίως εκείνων που αφορούν τη διαφθορά υψηλού επιπέδου, και για την κατοχύρωση της ανεξαρτησίας της δικαιοσύνης και της αυτονομίας της εισαγγελίας σύμφωνα με τις συστάσεις της Επιτροπής στις διαδοχικές εκθέσεις της για το κράτος δικαίου· εκφράζει την ανησυχία ότι η ανάθεση των υποθέσεων της Ειδικής Εισαγγελίας θα οδηγήσει σε σημαντικές καθυστερήσεις και ότι ορισμένες υποθέσεις ενδέχεται να μην εκδικαστούν καν λόγω της παραγραφής των αδικημάτων·

11.σημειώνει τις ενέργειες της ισπανικής κυβέρνησης που συνδέονται με την πρόσφατη ορκωμοσία της, συμπεριλαμβανομένης της μελλοντικής έγκρισης νόμου περί αμνηστίας· επισημαίνει τα ερωτήματα, τις γνώμες και τις ανησυχίες που εξέφρασαν διάφορα ενδιαφερόμενα μέρη ως αντίδραση σε αυτές τις εξελίξεις, μεταξύ άλλων από ενώσεις δικαστών, εισαγγελείς, δικηγόρους, πανεπιστημιακούς, την κοινωνία των πολιτών και το ευρύ κοινό· σημειώνει ότι η Επιτροπή έχει επίσης απευθύνει επιστολή στην ισπανική κυβέρνηση ζητώντας εξηγήσεις· υπογραμμίζει ότι το θέμα αυτό χρήζει ανεξάρτητης αξιολόγησης· καλεί, στο πλαίσιο αυτό, την ισπανική κυβέρνηση να εγγυηθεί πλήρη διαφάνεια στα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα σχετικά με τον εν λόγω νόμο αμνηστίας και σημειώνει ότι η ισπανική Γερουσία έχει ζητήσει τη γνώμη της Επιτροπής της Βενετίας σχετικά με τη συνταγματικότητά του και τη συμμόρφωσή του με τους ευρωπαϊκούς κανόνες και πρότυπα· αποδοκιμάζει επίσης τη μακροχρόνια κατάσταση εμπλοκής όσον αφορά το Δικαστικό Συμβούλιο, για την οποία η Επιτροπή έχει διατυπώσει συγκεκριμένες συστάσεις προς τις ισπανικές αρχές στην έκθεσή της για το κράτος δικαίου·

12.επαναλαμβάνει ότι η διαφθορά αποτελεί σοβαρή απειλή για το κράτος δικαίου και υπονομεύει σοβαρά την εμπιστοσύνη στη δημοκρατία και την ισονομία· καλεί τα κράτη μέλη και την Επιτροπή να αυξήσουν τις προσπάθειές τους για την εξάλειψη της διαφθοράς·

13.υπογραμμίζει ότι το Ευρωβαρόμετρο του 2022 για τη διαφθορά καταδεικνύει ότι η διαφθορά συνεχίζει να αποτελεί σοβαρή πηγή ανησυχίας για τους πολίτες και τις επιχειρήσεις της ΕΕ, με ένα μεγάλο ποσοστό των Ευρωπαίων να πιστεύει ότι η διαφθορά είναι διαδεδομένο φαινόμενο στη χώρα τους (68 %) και ότι το επίπεδο διαφθοράς έχει αυξηθεί (41 %)· εκτιμά το γεγονός ότι όλα τα κράτη μέλη διαθέτουν πλέον στρατηγικές καταπολέμησης της διαφθοράς, οι οποίες αξιολογούνται και επανεξετάζονται τακτικά· υπενθυμίζει ότι δεν απαιτείται μόνο ένα υγιές νομικό πλαίσιο, αλλά και μια αποτελεσματική εφαρμογή για την εξάλειψη των πρακτικών διαφθοράς και ότι η πρόληψη τέτοιων πρακτικών απαιτεί επίσης πλαίσια διακυβέρνησης και ακεραιότητας χαρακτηριζόμενα από διαφάνεια και λογοδοσία·

14.αποδοκιμάζει το γεγονός ότι, παρά το ότι όλα τα κράτη μέλη εφαρμόζουν στρατηγικές για την καταπολέμηση της διαφθοράς, οι αντιλήψεις για τη διαφθορά διαφέρουν σημαντικά μεταξύ των κρατών μελών, με τη Δανία, τη Φινλανδία, τη Σουηδία και τις Κάτω Χώρες να κατατάσσονται μεταξύ των λιγότερο διεφθαρμένων, ενώ τα επίπεδα διαφθοράς στη Βουλγαρία, τη Μάλτα, την Ουγγαρία, την Ελλάδα και τη Σλοβενία είναι ανησυχητικά· σημειώνει επίσης με ανησυχία ότι η Επιτροπή διαπιστώνει ότι ορισμένα κράτη μέλη, όπως η Βουλγαρία, η Μάλτα, η Ουγγαρία, η Ελλάδα και η Σλοβενία, δεν έχουν ακόμη δημιουργήσει σταθερό ιστορικό επιδόσεων όσον αφορά τη διερεύνηση και τη δίωξη υποθέσεων μείζονος διαφθοράς που να οδηγούν σε τελεσίδικες καταδικαστικές αποφάσεις με αποτρεπτικό αποτέλεσμα· σημειώνει ότι η ομάδα χωρών κατά της διαφθοράς (GRECO) εξέδωσε πρόσφατα έκθεση για την Κύπρο, στην οποία επισημαίνεται η έλλειψη πραγματικής αποτελεσματικότητας της νομοθεσίας κατά της διαφθοράς και τονίζονται συγκεκριμένοι κίνδυνοι στο πλαίσιο της επιβολής του νόμου GRECO, πέμπτος γύρος αξιολόγησης – Πρόληψη της διαφθοράς και προώθηση της ακεραιότητας στις κεντρικές κυβερνήσεις (ανώτατες εκτελεστικές λειτουργίες) και στις υπηρεσίες επιβολής του νόμου – Έκθεση αξιολόγησης Κύπρου, 2 Οκτωβρίου 2023.·

15.υπογραμμίζει ότι οι κυβερνήσεις των κρατών μελών και οι αξιωματούχοι, οι πολιτικοί, οι εκλεγμένοι αντιπρόσωποι και οι ιθύνοντες της ΕΕ θα πρέπει να δώσουν το παράδειγμα αποφεύγοντας ενδεχόμενες πρακτικές διαφθοράς και ότι δεν θα πρέπει να υπάρχει κυβερνητική ή πολιτική παρέμβαση στις έρευνες περί διαφθοράς· καλεί την Ομάδα Παρακολούθησης της Δημοκρατίας, του Κράτους Δικαίου και των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων να δίνει συνέχεια στα ψηφίσματα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σχετικά με το κράτος δικαίου, ώστε να βοηθήσει στην καταπολέμηση της ατιμωρησίας σε υποθέσεις διαφθοράς· επισημαίνει ότι σε υποθέσεις διαφθοράς ενδέχεται επίσης να εμπλέκονται αξιωματούχοι, πολιτικοί, εκλεγμένοι αντιπρόσωποι και ηγέτες της ΕΕ, όπως αποδεικνύει το Qatargate· επαναλαμβάνει, συνεπώς, το αίτημά του να καλύπτει η ετήσια έκθεση και τα θεσμικά όργανα της ΕΕ· επαναλαμβάνει την έκκλησή του προς την Επιτροπή να ολοκληρώσει τις διαπραγματεύσεις για την πλήρη προσχώρηση της ΕΕ στην GRECO το συντομότερο δυνατόν·

16.τονίζει ότι οι πολίτες και οι επιχειρήσεις θα πρέπει να αισθάνονται ασφάλεια να καταγγέλλουν κρούσματα διαφθοράς, ιδίως μέσω της καταγγελίας κρουσμάτων διαφθοράς· σημειώνει ότι η Επιτροπή διαπιστώνει ότι υπάρχουν ακόμη σημαντικά εμπόδια σε ολόκληρη την ΕΕ όσον αφορά την καταγγελία κρουσμάτων διαφθοράς, μολονότι ορισμένα κράτη μέλη, όπως η Σλοβακία, η Κύπρος, η Δανία και η Μάλτα, έχουν λάβει μέτρα σε μια προσπάθεια βελτίωσης αυτής της κατάστασης· καλεί τη σλοβακική κυβέρνηση να σεβαστεί τις δεσμευτικές αρχές της οδηγίας της ΕΕ για τους μάρτυρες δημοσίου συμφέροντος Οδηγία (ΕΕ) 2019/1937 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 23ης Οκτωβρίου 2019, σχετικά με την προστασία των προσώπων που αναφέρουν παραβιάσεις του δικαίου της Ένωσης (ΕΕ L 305 της 26.11.2019, σ. 17). και να επανεξετάσει τις προτεινόμενες αλλαγές στην προστασία των μαρτύρων δημοσίου συμφέροντος στη Σλοβακία· εκφράζει ιδιαίτερη ανησυχία για το γεγονός ότι οι μάρτυρες δημοσίου συμφέροντος χάνουν αναδρομικά την προστασία τους, με αποτέλεσμα την έλλειψη ασφάλειας δικαίου· σημειώνει ότι η σλοβακική υπηρεσία προστασίας μαρτύρων δημοσίου συμφέροντος έχει επισημάνει τα ζητήματα αυτά στην Επιτροπή·

17.καταδικάζει το γεγονός ότι η Μάλτα εξακολουθεί να εφαρμόζει το πρόγραμμά της για την χορήγηση ιθαγένειας σε επενδυτές (CBI), το οποίο επιφέρει μείζονα κίνδυνο διαφθοράς και άλλων εγκλημάτων, ιδίως υπό το φως των μέτρων που έχουν λάβει διάφορα άλλα κράτη μέλη για να διασφαλίσουν την κατάργηση προγραμμάτων που χορηγούν ιθαγένεια σε επενδυτές· σημειώνει την εκκρεμή προσφυγή που έχει ασκήσει ενώπιον του ΔΕΕ η Επιτροπή κατά της Μάλτας για το πρόγραμμα CBI και επαναβεβαιώνει τη θέση του ότι η Επιτροπή θα πρέπει να κάνει χρήση του προνομίου της ώστε να προτείνει νομοθεσία και να δρομολογήσει νομοθετική απαγόρευση της ΕΕ για όλα τα συστήματα CBI στην ΕΕ·

18.αναγνωρίζει τον σημαντικό ρόλο της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας στην προστασία του κράτους δικαίου και στην καταπολέμηση της διαφθοράς στην Ένωση, και ενθαρρύνει την Επιτροπή να παρακολουθεί στενά το επίπεδο συνεργασίας των κρατών μελών με την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία σε μεταγενέστερες εκθέσεις· καλεί τα κράτη μέλη που δεν το έχουν πράξει ακόμη να προσχωρήσουν στην Ευρωπαϊκή Εισαγγελία· εκφράζει την ικανοποίησή του για το γεγονός ότι η Πολωνία έχει κινήσει τη διαδικασία προσχώρησης στην Ευρωπαϊκή Εισαγγελία, γεγονός που καταδεικνύει την ισχυρή δέσμευση της νέας κυβέρνησης για την προστασία των οικονομικών συμφερόντων της ΕΕ και την αποτελεσματική καταπολέμηση της διαφθοράς· θεωρεί ότι η συμμετοχή στην Ευρωπαϊκή Εισαγγελία θα πρέπει να αποτελεί προϋπόθεση για τη λήψη κονδυλίων της ΕΕ· επαναλαμβάνει το αίτημά του για επέκταση της εντολής της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας·

19.θεωρεί ότι ευρωπαϊκά όργανα, όπως η Ευρωπόλ, η Eurojust, το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο, η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία και η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Καταπολέμησης της Απάτης (OLAF) θα πρέπει να βελτιώσουν τη συνεργασία τους για την πρόληψη της διαφθοράς τόσο στα κράτη μέλη της ΕΕ όσο και στα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα· ζητεί επίσης, στο πλαίσιο αυτό, τη συγκρότηση ενός αποτελεσματικού φορέα δεοντολογίας της ΕΕ·

20.σημειώνει ότι στις υποθέσεις διαφθοράς ενδέχεται να εμπλέκονται εθνικές αρχές, συμπεριλαμβανομένων των δικαστικών και αστυνομικών αρχών, οι ίδιες δηλαδή αρχές που υποτίθεται ότι την καταπολεμούν· εξακολουθεί να ανησυχεί, στο πλαίσιο αυτό, για το γεγονός ότι η πρόοδος που έχει σημειωθεί στην εξάλειψη της νοοτροπίας ατιμωρησίας στο ανώτατο επίπεδο στη Μάλτα είναι αργή και περιορισμένη, όπως διαπιστώνεται στην ανεξάρτητη δημόσια έρευνα για τη δολοφονία της Daphne Caruana Galizia· θεωρεί ότι όργανα της ΕΕ, όπως η Ευρωπόλ, διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στη διερεύνηση της διαφθοράς και στη συγκέντρωση αποδεικτικών στοιχείων, αλλά ότι η απαίτηση για εθνική έγκριση της συμμετοχής της Ευρωπόλ αποτελεί εμπόδιο· ζητεί την ενίσχυση της εντολής της Ευρωπόλ, ώστε να είναι σε θέση να διερευνά υποθέσεις διαφθοράς όπως αυτές που περιγράφονται ανωτέρω· τονίζει ότι είναι σημαντικό να διασφαλιστεί η εποπτεία της Ευρωπόλ σε επίπεδο ΕΕ, να ενισχυθούν οι ανεξάρτητοι μηχανισμοί, φορείς και οργανισμοί λογοδοσίας της ΕΕ και να βελτιωθεί ο δημοκρατικός ελέγχου των δραστηριοτήτων της Ευρωπόλ, μεταξύ άλλων από τη μικτή ομάδα κοινοβουλευτικού ελέγχου, συμπεριλαμβανομένης της συστηματικής αξιολόγησης όλων των δραστηριοτήτων του οργανισμού και της συμμόρφωσης με την εντολή του, καθώς και του καθήκοντος να δίνει συνέχεια στις συστάσεις που εκδίδει το Κοινοβούλιο προς τον οργανισμό·

21.χαιρετίζει τις προτάσεις της Επιτροπής για την καταπολέμηση της διαφθοράς, οι οποίες ανταποκρίνονται στα αιτήματα του Κοινοβουλίου να ενισχυθεί η καταπολέμηση της διαφθοράς· επισημαίνει ότι η Επιτροπή προτίθεται να ενσωματώσει την πρόληψη της διαφθοράς στην εκπόνηση των πολιτικών και των προγραμμάτων της ΕΕ και να στηρίξει ενεργά τις προσπάθειες των κρατών μελών να εφαρμόσουν ισχυρές πολιτικές και νομοθεσία για την καταπολέμηση της διαφθοράς· επιδοκιμάζει την προθυμία αντιμετώπισης της διασυνοριακής διάστασης της διαφθοράς μέσω της ποινικοποίησης των αδικημάτων διαφθοράς και της εναρμόνισης των ποινών σε ολόκληρη την ΕΕ·

22.τονίζει ότι η διαφθορά και η νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες είναι άρρηκτα συνδεδεμένες και ότι η νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους παράγοντες διευκόλυνσης των παράνομων δραστηριοτήτων του οργανωμένου εγκλήματος και, συνεπώς, επίθεση κατά του κράτους δικαίου μέσω της οποίας οι εγκληματίες μεταφέρουν τα προϊόντα εγκλήματος στη νόμιμη οικονομία· έχει επίγνωση του γεγονότος ότι η απάτη εις βάρος του προϋπολογισμού της ΕΕ μπορεί επίσης να αποτελεί πρόδρομο της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες· επαναλαμβάνει τη σταθερή πεποίθησή του ότι μόνο με την ενίσχυση της αρχιτεκτονικής της ΕΕ για την καταπολέμηση της απάτης και με την αύξηση της διαφάνειας στα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα μπορεί να επιδιωχθεί και να ενδυναμωθεί αποτελεσματικά και αποδοτικά η προστασία των οικονομικών συμφερόντων της ΕΕ, με υπέρβαση των εγγενών περιορισμών των εθνικών συστημάτων που δεν είναι επαρκείς για την αντιμετώπιση των ολοένα και πιο διακρατικών επιθέσεων κατά των οικονομικών συμφερόντων της Ένωσης·

23.επισημαίνει ότι το σύστημα ελέγχων και ισορροπιών μπορεί να λειτουργεί μόνο όταν τα συνταγματικά δικαστήρια, οι διαμεσολαβητές, οι εθνικοί οργανισμοί ανθρωπίνων δικαιωμάτων, οι ελεγκτικές εταιρείες, οι φορείς ισότητας και όλες οι άλλες ανεξάρτητες αρχές είναι σε θέση να λειτουργούν και να έχουν επαρκώς ευρείες εντολές, ανεξαρτησία, ακεραιότητα και επαρκή χρηματοδότηση·

24.σημειώνει ότι η Επιτροπή θεωρεί ότι η κατάσταση όσον αφορά τους διαμεσολαβητές, τους εθνικούς οργανισμούς ανθρωπίνων δικαιωμάτων, τους φορείς ισότητας και άλλες ανεξάρτητες αρχές διαφέρει σημαντικά μεταξύ των κρατών μελών, με ορισμένες εξελίξεις προς τη σωστή κατεύθυνση στην Κύπρο, τη Σλοβακία, το Λουξεμβούργο, την Πορτογαλία, τη Σλοβενία και την Πολωνία, ενώ εξακολουθούν να υπάρχουν προβλήματα στη Λιθουανία, την Ουγγαρία και την Κροατία, και δεν έχει ακόμη συσταθεί εθνικός οργανισμός για τα ανθρώπινα δικαιώματα, σύμφωνα με τις Αρχές του Παρισιού των Ηνωμένων Εθνών, στην Ιταλία, την Τσεχία, τη Μάλτα και τη Ρουμανία, με καθυστερήσεις στους διορισμούς σε διάφορες ανεξάρτητες αρχές στη Βουλγαρία, την Ισπανία και την Αυστρία, και με την Πολωνία να θέτει σε κίνδυνο την αποτελεσματική λειτουργία του Ανώτατου Ελεγκτικού Συνεδρίου· σημειώνει με μεγάλη ανησυχία τις πρόσφατες εξελίξεις στην Ελλάδα, όπου ανεξάρτητες αρχές όπως η ελληνική Αρχή Διασφάλισης του Απορρήτου των Επικοινωνιών (ΑΔΑΕ) και η Ελληνική Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα βρίσκονται υπό αυξανόμενη πίεση λόγω του έργου τους ως προς την παράνομη χρήση κατασκοπευτικού λογισμικού, με τα μέλη του διοικητικού συμβουλίου της ΑΔΑΕ να αντικαθίστανται εσπευσμένα από τη Βουλή των Ελλήνων, προφανώς ως αποτέλεσμα της επικείμενης απόφασης της ΑΔΑΕ για την επιβολή προστίμου στην ελληνική υπηρεσία πληροφοριών·

25.επισημαίνει ότι, χωρίς την πολυφωνία και την ελευθερία των μέσων ενημέρωσης, ο δημοκρατικός βίος και το κράτος δικαίου δεν μπορούν να επιβιώσουν·

26.θεωρεί ότι η διαφάνεια όσον αφορά την ιδιοκτησία των μέσων ενημέρωσης αποτελεί το βασικό ελάχιστο στοιχείο για τη διατήρηση της πολυφωνίας των μέσων ενημέρωσης· σημειώνει ότι η Επιτροπή διαπιστώνει ότι, μετά την έκθεση του 2022 για το κράτος δικαίου, έχει θεσπιστεί στην Ελλάδα, το Λουξεμβούργο και τη Σουηδία νέα νομοθεσία που αυξάνει τη διαφάνεια της ιδιοκτησίας των μέσων ενημέρωσης ή βελτιώνει τη δημόσια διαθεσιμότητα πληροφοριών σχετικά με την ιδιοκτησία των μέσων ενημέρωσης, και ότι η εν λόγω νομοθεσία έχει ενισχυθεί στην Κύπρο· σημειώνει ότι παραμένουν σε εκκρεμότητα αλλαγές στη Βουλγαρία, την Τσεχία και τη Γαλλία· ενθαρρύνει τα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα να εγκρίνουν και να εφαρμόσουν επιτέλους μια ισχυρή και φιλόδοξη πράξη για την ελευθερία των μέσων ενημέρωσης, ώστε να διασφαλιστεί η εναρμόνιση της νομοθεσίας για τη διαφάνεια όσον αφορά την ιδιοκτησία των μέσων ενημέρωσης σε επίπεδο ΕΕ·

27.σημειώνει ότι η Επιτροπή διαπιστώνει ότι οι ρυθμιστικές αρχές των μέσων ενημέρωσης δεν προστατεύονται επαρκώς με διασφαλίσεις έναντι αθέμιτης πολιτικής επιρροής, όπως στην Ουγγαρία, τη Σλοβενία και, μέχρι πρόσφατα, την Πολωνία υπό την προηγούμενη κυβέρνηση του Κόμματος Νόμος και Δικαιοσύνη, και ότι οι αρχές δεν διαθέτουν πόρους, ιδίως στην Ελλάδα και τη Ρουμανία· καλεί την Επιτροπή να λάβει όλα τα αναγκαία μέτρα προκειμένου να διασφαλίσει την αποτελεσματική εφαρμογή του άρθρου 30 της οδηγίας για τις υπηρεσίες οπτικοακουστικών μέσων Οδηγία 2010/13/ΕE του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 10ης Μαρτίου 2010, για τον συντονισμό ορισμένων νομοθετικών, κανονιστικών και διοικητικών διατάξεων των κρατών μελών σχετικά με την παροχή υπηρεσιών οπτικοακουστικών μέσων (οδηγία για τις υπηρεσίες οπτικοακουστικών μέσων) (ΕΕ L 95 της 15.4.2010, σ. 1)., ορίζοντας τις απαιτήσεις περί διασφαλίσεων για την ανεξαρτησία των εθνικών ρυθμιστικών αρχών·

28.τονίζει τη σημασία της συντακτικής ανεξαρτησίας των δημόσιων μέσων ενημέρωσης και το καθήκον όλων των κρατών μελών να την τηρούν· τονίζει την ανάγκη θέσπισης εγγυήσεων έναντι εσωτερικών και εξωτερικών παρεμβάσεων· θεωρεί ότι τα δημόσια μέσα ενημέρωσης θα πρέπει να προστατεύονται από πολιτικές πιέσεις, συμπεριλαμβανομένων των αδικαιολόγητων απολύσεων, και ότι θα πρέπει να θεσπιστούν εγγυήσεις ώστε να διασφαλίζεται ότι οι συντακτικές αποφάσεις μπορούν να λαμβάνονται ελεύθερα· σημειώνει ότι η Επιτροπή διαπιστώνει ότι το Λουξεμβούργο, η Σλοβενία, η Γερμανία, η Εσθονία, η Σλοβακία και η Τσεχία έχουν αναλάβει πρωτοβουλίες για την ενίσχυση των νομικών εγγυήσεων ή των δημοσιονομικών μέσων προκειμένου να βελτιωθεί η ανεξαρτησία των εθνικών δημόσιων ραδιοτηλεοπτικών υπηρεσιών, με την Κύπρο, την Ιρλανδία και τη Σουηδία να συζητούν επίσης για μεταρρυθμίσεις, και την απουσία σχετικών μέτρων στη Ρουμανία, τη Μάλτα και την Ουγγαρία· σημειώνει τις προσπάθειες της νέας πολωνικής κυβέρνησης να αποκαταστήσει την ανεξαρτησία του δημόσιου ραδιοτηλεοπτικού φορέα· σημειώνει ότι το πιο πρόσφατο παρατηρητήριο για την πολυφωνία στα μέσα ενημέρωσης αξιολόγησε τον κίνδυνο για τη συντακτική αυτονομία και την πολιτική ανεξαρτησία στη Μάλτα ως «υψηλό» και αξιολόγησε εκ νέου τον συνολικό κίνδυνο για την πολυφωνία των μέσων ενημέρωσης στη Μάλτα, αλλάζοντάς τον από «μεσαίο» σε «υψηλό»·

29.σημειώνει με ανησυχία τη σχεδιαζόμενη αναδιάρθρωση του ραδιοφωνικού και τηλεοπτικού σταθμού της Σλοβακίας (RTVS), του βασικού δημόσιου ραδιοτηλεοπτικού φορέα της χώρας· υπογραμμίζει τη σημασία της διατήρησης των ελεύθερων και ανεξάρτητων μέσων ενημέρωσης ως ακρογωνιαίου λίθου μιας δημοκρατικής κοινωνίας· αποδοκιμάζει την απόφαση του πρωθυπουργού και ορισμένων κυβερνητικών αξιωματούχων της Σλοβακίας να σταματήσουν την επικοινωνία με βασικά μέσα ενημέρωσης, αναγνωρίζοντας ότι αυτό αποτελεί σημαντικό εμπόδιο στο δικαίωμα του λαού να ενημερώνεται σχετικά με το έργο της κυβέρνησης· τονίζει ότι οι ενέργειες αυτές περιορίζουν την ελευθερία και τη διαφάνεια των μέσων ενημέρωσης και συντελούν στη διάδοση της παραπληροφόρησης με σκοπό τη χειραγώγηση του κοινού·

30.καλεί το Συμβούλιο και την Επιτροπή να παράσχουν επαρκή χρηματοδότηση για μια ανεξάρτητη και πανευρωπαϊκή ποιοτική δημοσιογραφία σε εθνικό, περιφερειακό και τοπικό επίπεδο·

31.υπενθυμίζει ότι η ανεξάρτητη δημοσιογραφία αποτελεί ζωτικό στοιχείο του δημοκρατικού κράτους δικαίου ως μέρος των βασικών ελέγχων και ισορροπιών και συνιστώσα δημόσιου ελέγχου· εκφράζει την ανησυχία του για τις εσκεμμένες προσπάθειες αρκετών κυβερνήσεων και οικονομικών δυνάμεων να φιμώσουν δημοσιογράφους που αποκαλύπτουν αξιόποινες πράξεις· τονίζει ότι οι αδικαιολόγητες παρεμβάσεις και πιέσεις, ο φόβος και η αυτολογοκρισία έχουν αποτρεπτικό αποτέλεσμα στην άσκηση της δημοσιογραφικής ελευθερίας της έκφρασης·

32.αποδοκιμάζει τις ανησυχητικές τάσεις όσον αφορά την ασφάλεια των δημοσιογράφων σε αρκετά κράτη μέλη· σημειώνει ότι η πλατφόρμα του Συμβουλίου της Ευρώπης για την προώθηση της προστασίας της δημοσιογραφίας και της ασφάλειας των δημοσιογράφων έχει καταχωρίσει περισσότερες από 1 600 προειδοποιήσεις απειλών από το 2015· αποδοκιμάζει τον εκφοβισμό δημοσιογράφων κατά τη διάρκεια προεκλογικών εκστρατειών, όπως συνέβη πρόσφατα στις εκλογές στη Σλοβακία· εκφράζει τη λύπη του για την αδυναμία της Μάλτας να βελτιώσει τις συνθήκες εργασίας των δημοσιογράφων μετά τη δολοφονία της Daphne Caruana Galizia, συμπεριλαμβανομένης της μη αποτελεσματικής εφαρμογής όλων των συστάσεων της έκθεσης δημόσιας έρευνας της 29ης Ιουλίου 2021· καλεί τους αξιωματούχους της σλοβακικής κυβέρνησης να απέχουν από λεκτικές επιθέσεις κατά ατόμων· υπογραμμίζει το καθήκον των δημόσιων και κυβερνητικών αξιωματούχων να υπηρετούν όλους τους πολίτες, ιδίως σε μια χώρα με ιστορικό εγκλημάτων μίσους και δολοφονίας δημοσιογράφου·

33.εκφράζει την ανησυχία του για τις επίμονες στρατηγικές αγωγές προς αποθάρρυνση της συμμετοχής του κοινού σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση· καλεί τα κράτη μέλη να εφαρμόσουν τη σύσταση (ΕΕ) 2022/758 της Επιτροπής Σύσταση (ΕΕ) 2022/758 της Επιτροπής, της 27ης Απριλίου 2022, σχετικά με την προστασία των δημοσιογράφων και των υπερασπιστών των ανθρωπίνων δικαιωμάτων από προδήλως αβάσιμες ή καταχρηστικές δικαστικές διαδικασίες προς αποθάρρυνση της συμμετοχής του κοινού («στρατηγικές αγωγές προς αποθάρρυνση της συμμετοχής του κοινού») (EE L 138 της 17.5.2022, σ. 30). και να εγκρίνουν εγχώρια μέτρα κατά των στρατηγικών αγωγών προς αποθάρρυνση της συμμετοχής του κοινού, προκειμένου να προστατεύσουν τους δημοσιογράφους και τους υπερασπιστές των ανθρωπίνων δικαιωμάτων από προδήλως αβάσιμες ή καταχρηστικές δικαστικές προς αποθάρρυνση της συμμετοχής του κοινού· παρατηρεί ότι αυτό μπορεί να επιτευχθεί με την κατάργηση των ποινών φυλάκισης για υποθέσεις δυσφήμισης, την αποποινικοποίηση της δυσφήμισης και ότι, αντ’ αυτών, θα πρέπει να προτιμώνται οι αστικές ή διοικητικές διαδικασίες· εκφράζει την ικανοποίησή του για την πολιτική συμφωνία μεταξύ των συννομοθετών της ΕΕ σχετικά με την οδηγία κατά των στρατηγικών αγωγών προς αποθάρρυνση της συμμετοχής του κοινού Πρόταση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την προστασία των προσώπων που προβαίνουν σε ενέργειες συμμετοχής του κοινού από προδήλως αβάσιμες ή καταχρηστικές δικαστικές διαδικασίες («στρατηγικές αγωγές προς αποθάρρυνση της συμμετοχής του κοινού») (COM(2022)0177).· καλεί την Επιτροπή να διερευνήσει τη δυνατότητα να προτείνει περαιτέρω νομοθεσία για την κάλυψη όλων των περιπτώσεων στρατηγικών αγωγών προς αποθάρρυνση της συμμετοχής του κοινού, συμπεριλαμβανομένων των εσωτερικών υποθέσεων· αποδοκιμάζει το γεγονός ότι, παρά τις ανησυχίες που εξέφρασαν διάφοροι διεθνείς οργανισμοί, οι προτεινόμενες διατάξεις της Μάλτας κατά των στρατηγικών αγωγών προς αποθάρρυνση της συμμετοχής του κοινού δεν κρίνονται επαρκείς για την προστασία του έργου των δημοσιογράφων Επίτροπος για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα του Συμβουλίου της Ευρώπης, επιστολή προς τον Πρόεδρο της Βουλής των Αντιπροσώπων της Μάλτας, 26 Σεπτεμβρίου 2023.· επαναλαμβάνει την έκκλησή του προς ορισμένους Μαλτέζους πολιτικούς, συμπεριλαμβανομένου του Μαλτέζου πρώην πρωθυπουργού, να αποσύρουν τις υποθέσεις συκοφαντικής δυσφήμισης που κληροδοτήθηκαν στους κληρονόμους της Daphne Caruana Galizia και συνεχίζονται για χρόνια μετά τη δολοφονία της·

34.καλεί την ελληνική κυβέρνηση να αντιμετωπίσει τα σοβαρά προβλήματα που εντοπίστηκαν από τον μηχανισμό ταχείας αντίδρασης για την ελευθερία των μέσων μαζικής επικοινωνίας (Media Freedom Rapid Response), μια συμμαχία που εντοπίζει, παρακολουθεί και αντιδρά σε παραβιάσεις της ελευθερίας του Τύπου και των μέσων ενημέρωσης, ιδίως όσον αφορά την αυθαίρετη παρακολούθηση, την ατιμωρησία ή τα εγκλήματα κατά δημοσιογράφων, τις στρατηγικές αγωγές προς αποθάρρυνση της συμμετοχής του κοινού, την ανεξαρτησία και την πολυφωνία των μέσων ενημέρωσης International Press Institute (Διεθνές Ινστιτούτο Τύπου), «Murdered, surveilled and sued: decisive action needed to protect journalists and salvage press freedom in Greece» (Δολοφονημένοι, παρακολουθούμενοι και εναγόμενοι: απαιτείται αποφασιστική δράση για την προστασία των δημοσιογράφων και τη διάσωση της ελευθερίας του Τύπου στην Ελλάδα), 27 Σεπτεμβρίου 2023.· εκφράζει την ικανοποίησή του για τη δημιουργία ειδικής ομάδας για την «προστασία, την ασφάλεια και την ενίσχυση της θέσης των δημοσιογράφων και άλλων επαγγελματιών των μέσων ενημέρωσης», με στόχο την ενίσχυση της ασφάλειας και της ανεξαρτησίας των δημοσιογράφων και άλλων επαγγελματιών των μέσων ενημέρωσης, την ευαισθητοποίηση, καθώς και την παρακολούθηση της ασφάλειας των δημοσιογράφων, την οποία έχει δρομολογήσει η ειδική ομάδα σύμφωνα με τη σύσταση (ΕΕ) 2021/1534 της Επιτροπής, της 16ης Σεπτεμβρίου 2021, σχετικά με τη διασφάλιση της προστασίας, της ασφάλειας και της ενίσχυσης της θέσης των δημοσιογράφων και άλλων επαγγελματιών των μέσων ενημέρωσης στην Ευρωπαϊκή Ένωση ΕΕ L 331 της 20.9.2021, σ. 8.· σημειώνει με μεγάλη ανησυχία την πρόσφατη κράτηση δημοσιογράφου από τις γαλλικές αρχές, προφανώς με σκοπό την αποκάλυψη των πηγών της, καθώς και την παράνομη παρακολούθηση Ολλανδού δημοσιογράφου που εργάζεται για τον ενημερωτικό ιστότοπο «De Correspondent»·

35.καταδικάζει απερίφραστα την έλλειψη σημαντικής προόδου στην έρευνα για τη δολοφονία του Γιώργου Καραϊβάζ· σημειώνει ότι οι δύο φερόμενοι ως δολοφόνοι συνελήφθησαν πάνω από δύο έτη μετά τη δολοφονία βάσει στοιχείων που φαίνεται ότι ήταν διαθέσιμα στην αστυνομία καθ’ όλη τη διάρκεια αυτής της περιόδου· θεωρεί ότι δεν έχει ακόμη εντοπιστεί ο ηθικός αυτουργός της δολοφονίας· σημειώνει ότι ο Καραϊβάζ – όπως η Daphne Caruana Galizia και ο Ján Kuciak – διερευνούσε τη διαφθορά και το έγκλημα και ενδέχεται να είχε αποκτήσει εχθρούς σε υψηλόβαθμες θέσεις, μεταξύ άλλων και σε πολιτικούς κύκλους· επισημαίνει ότι ο ύποπτος για την ηθική αυτουργία της δολοφονίας της Daphne Caruana Galizia δεν έχει ακόμη καταδικασθεί, ενώ ούτε το σύνολο των υποθέσεων διαφθοράς και των εγκλημάτων που διερευνούσε έχει αντιμετωπιστεί επαρκώς από τις αρχές·

36.καταδικάζει την παράνομη παρακολούθηση δημοσιογράφων, ιδίως μέσω κατασκοπευτικού λογισμικού· εκφράζει την απογοήτευσή του για την άρνηση της Επιτροπής να εφαρμόσει όλες τις συστάσεις της ειδικής εξεταστικής επιτροπής για το Pegasus και θεωρεί ότι πρόκειται περί παραλείψεως· υπενθυμίζει το αίτημά του προς την Επιτροπή να αξιολογήσει, έως τις 30 Νοεμβρίου 2023, την εκπλήρωση των ειδικών όρων που τίθενται στη σύσταση για την Κύπρο, την Ελλάδα, την Ουγγαρία, την Πολωνία και την Ισπανία· εκφράζει την ικανοποίησή του για τη δημιουργία της ειδικής εξεταστικής επιτροπής με εξουσίες έρευνας στο Sejm, την Κάτω Βουλή του Πολωνικού Κοινοβουλίου· ζητεί τη διεξοδική διερεύνηση των εικαζόμενων σοβαρών παραβιάσεων της εθνικής και της ενωσιακής νομοθεσίας που σχετίζονται με την παράνομη παρακολούθηση για πολιτικούς σκοπούς από την κυβέρνηση του Κόμματος Νόμος και Δικαιοσύνη· είναι θορυβημένο από το γεγονός ότι ο εικαζόμενος κατάλογος θυμάτων είναι πολύ μεγάλος και περιλαμβάνει πολλούς πολιτικούς, δικηγόρους, εισαγγελείς, δημοσιογράφους, επιχειρηματίες, ακτιβιστές και άλλα πρόσωπα· επισημαίνει ότι σε καμία από τις πολλές περιπτώσεις κατάχρησης κατασκοπευτικού λογισμικού κατά δημοσιογράφων, ακτιβιστών, πολιτικών, δικηγόρων και άλλων πολιτικών στόχων, δεν έχει αποδοθεί δικαιοσύνη· καταλήγει, ως εκ τούτου, στο συμπέρασμα ότι, σε αντίθεση με την παραδοχή της Επιτροπής, πολλές εθνικές αρχές δεν είναι πρόθυμες ούτε ικανές να αντιμετωπίσουν το ζήτημα, αφήνοντας τα θύματα χωρίς αποτελεσματική έννομη προστασία και τη δημοκρατία απροστάτευτη· εκφράζει τη βαθιά του ανησυχία για το αποτρεπτικό αποτέλεσμα της ατιμωρησίας της κατάχρησης κατασκοπευτικού λογισμικού για τους δημοσιογράφους και τις πηγές τους· υπογραμμίζει ότι η παράνομη χρήση κατασκοπευτικού λογισμικού από εθνικές κυβερνήσεις επηρεάζει άμεσα και έμμεσα την ακεραιότητα της λήψης αποφάσεων, με αποτέλεσμα να υπονομεύεται η δημοκρατία της Ευρωπαϊκής Ένωσης και να αναδεικνύεται η επείγουσα ανάγκη για μεγαλύτερη διαφάνεια και νομική λογοδοσία του κλάδου εποπτείας·

37.υπενθυμίζει ότι η εμπορία και η χρήση κατασκοπευτικού λογισμικού πρέπει να ρυθμίζονται αυστηρά, ότι η χρήση κατασκοπευτικού λογισμικού από τα κράτη μέλη πρέπει να είναι αναλογική και να μην είναι αυθαίρετη, και ότι η παρακολούθηση πρέπει να επιτρέπεται μόνο σε περιπτώσεις αυστηρά προκαθορισμένες· θεωρεί ότι η ύπαρξη, σε πρότερο στάδιο, αποτελεσματικών μηχανισμών διασφάλισης της δικαστικής εποπτείας είναι κρίσιμης σημασίας για την προστασία των ατομικών ελευθεριών· επαναβεβαιώνει ότι τα ατομικά δικαιώματα δεν επιτρέπεται να διακυβεύονται λόγω ανεξέλεγκτης πρόσβασης στην παρακολούθηση· υπογραμμίζει ότι εξίσου σημαντική είναι η ικανότητα του δικαστικού σώματος να ασκεί, σε μεταγενέστερο στάδιο, εύλογη και ουσιαστική εποπτεία στον τομέα των αιτημάτων παρακολούθησης για λόγους εθνικής ασφάλειας, προκειμένου να διασφαλιστεί η δυνατότητα ένστασης στη δυσανάλογη χρήση κατασκοπευτικού λογισμικού από τις κυβερνήσεις·

38.τονίζει ότι ο αντίκτυπος της παράνομης χρήσης κατασκοπευτικού λογισμικού είναι πολύ πιο έντονος σε εκείνα τα κράτη μέλη όπου οι αρχές οι οποίες συνήθως θα επιφορτίζονταν με τη διερεύνηση, την παροχή έννομης προστασίας στα άτομα που στοχοποιούνται και τη διασφάλιση της λογοδοσίας, βρίσκονται υπό τον ασφυκτικό έλεγχο του κράτους και θεωρεί ότι, όταν υπάρχει κρίση του κράτους δικαίου και η ανεξαρτησία του δικαστικού σώματος διακυβεύεται, οι εθνικές αρχές δεν είναι αξιόπιστες· καλεί, επομένως, την Επιτροπή να θεσπίσει ειδική ανά χώρα παρακολούθηση και συστάσεις σχετικά με την παράνομη χρήση κατασκοπευτικού λογισμικού από τα κράτη μέλη στην έκθεση για το κράτος δικαίου, αξιολογώντας την ικανότητα ανταπόκρισης των κρατικών θεσμών όσον αφορά την παροχή έννομης προστασίας σε στοχευόμενα πρόσωπα·

39.αποδοκιμάζει τις συνεχείς δυσκολίες που αντιμετωπίζουν πολλοί πολίτες, δημοσιογράφοι και βουλευτές σε πολλά κράτη μέλη όσον αφορά την απόκτηση πληροφοριών και την πρόσβαση σε έγγραφα· υπογραμμίζει ότι πολύ συχνά οι δημόσιες αρχές εμποδίζουν εσκεμμένα την πρόσβαση σε πληροφορίες και έγγραφα, π.χ. καθυστερώντας δυσανάλογα τις αποφάσεις ή παρέχοντας μόνο «κατ’ επίφαση» πρόσβαση, καθιστώντας τις πληροφορίες μόνο εν μέρει διαθέσιμες· σημειώνει ότι η Επιτροπή διαπιστώνει ότι διάφορα κράτη μέλη έχουν αναλάβει πρωτοβουλίες για την καλύτερη ρύθμιση της πρόσβασης σε πληροφορίες, όπως στην Τσεχία, τη Λιθουανία και τη Σλοβακία, και ορισμένα άλλα εργάζονται ώστε να επιφέρουν βελτιώσεις σε αυτόν τον τομέα, όπως η Γερμανία, η Ισπανία, η Κροατία, το Λουξεμβούργο και η Ουγγαρία· σημειώνει, ωστόσο, ότι ορισμένα κράτη μέλη εξακολουθούν να μην αντιμετωπίζουν πλήρως τις ανησυχίες, όπως η Μάλτα, η Αυστρία και η Φινλανδία· επαναλαμβάνει την έκκλησή του προς την κυβέρνηση της Μάλτας να αποσύρει τις προσφυγές της κατά μιας σειράς αιτημάτων για ελευθερία πληροφόρησης που υποβλήθηκαν από το «The Shift News»·

40.καλεί τα θεσμικά όργανα της ΕΕ να επιδείξουν υποδειγματική συμπεριφορά όσον αφορά την πρόσβαση σε πληροφορίες και έγγραφα· σημειώνει, στο πλαίσιο αυτό, την πρόσφατη ειδική έκθεση της Ευρωπαίας Διαμεσολαβήτριας σχετικά με τον χρόνο που χρειάζεται η Ευρωπαϊκή Επιτροπή για τον χειρισμό αιτήσεων πρόσβασης του κοινού σε έγγραφα, ύστερα από τη στρατηγική έρευνά της επί του θέματος κατά την οποία διαπίστωσε κρούσματα κακοδιοίκησης, διότι η Επιτροπή έδειξε συστημικές και σημαντικές καθυστερήσεις στη διεκπεραίωση επιβεβαιωτικών αιτήσεων Ευρωπαία Διαμεσολαβήτρια, ειδική έκθεση της Ευρωπαίας Διαμεσολαβήτριας στη στρατηγική της έρευνα σχετικά με τον χρόνο που χρειάζεται η Ευρωπαϊκή Επιτροπή για τον χειρισμό αιτήσεων πρόσβασης του κοινού σε έγγραφα (OI/2/2022/OAM), 18 Σεπτεμβρίου 2023.· καλεί την Επιτροπή να αντιμετωπίσει οριστικά αυτό το επαναλαμβανόμενο πρόβλημα·

41.ενθαρρύνει τα κράτη μέλη να ρυθμίσουν την άσκηση επιρροής από ομάδες συμφερόντων με την εισαγωγή εθνικών υποχρεωτικών μητρώων διαφάνειας για όλους τους πολιτικούς, τα μέλη και τους αξιωματούχους κυβερνήσεων, αρχών και υπηρεσιών· ενθαρρύνει τους πολιτικούς και τους αξιωματούχους κυβερνήσεων, αρχών και υπηρεσιών να δίνουν στη δημοσιότητα κατάλογο όλων των συνεδριάσεών τους·

42.ζητεί την ενίσχυση της αρχής του κράτους δικαίου στην εσωτερική αγορά· υπογραμμίζει ότι οι αξιόπιστες και σταθερές δομές του κράτους δικαίου αποτελούν βασικούς πυλώνες για τις επενδύσεις και το εμπόριο, στοιχεία που είναι ουσιώδη για την ανταγωνιστικότητα, και, συνεπώς, για την ικανότητα του συστήματος κοινωνικής πρόνοιας και της αγοράς εργασίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση· εκφράζει τη λύπη του για τα μέτρα των κρατών μελών στον τομέα αυτό που παραβιάζουν το δίκαιο της Ένωσης, όπως ορισμένα προστατευτικά μέτρα·

43.απαιτεί να εντατικοποιηθεί η παρακολούθηση της οικονομικής διάστασης του κράτους δικαίου· καλεί την Επιτροπή να συνεκτιμά περισσότερο και να δίδει ιδιαίτερη προσοχή στην οικονομική διάσταση στην έκθεση για το κράτος δικαίου στο πλαίσιο ενός ευρύτερου πεδίου εφαρμογής της έκθεσης·

44.υπενθυμίζει ότι καταδικάζει τις καταγγελλόμενες συστημικές μεροληπτικές, αδιαφανείς και αθέμιτες πρακτικές εις βάρος εταιρειών σε ορισμένους τομείς στην Ουγγαρία και τη χρήση κονδυλίων της ΕΕ για τον πλουτισμό των πολιτικών συμμάχων της κυβέρνησης, σε αντίθεση με τους κανόνες της ΕΕ για τον ανταγωνισμό και τις δημόσιες συμβάσεις· εκφράζει τη βαθιά του ανησυχία για την αυξανόμενη συγκέντρωση επιχειρήσεων στα χέρια ολιγαρχών με δεσμούς με την παρούσα κυβέρνηση, οι οποίες έχουν δηλώσει δημοσίως την πρόθεσή τους να εισέλθουν σε βασικούς τομείς, καθώς και για τη στοχοποίηση των ανταγωνιστών των εν λόγω επιχειρήσεων·

45.υπενθυμίζει ότι, εντός του πεδίου εφαρμογής των Συνθηκών, κάθε διάκριση λόγω ιθαγένειας απαγορεύεται σύμφωνα με τον Χάρτη και ότι η ελευθερία εγκατάστασης, η ελεύθερη παροχή υπηρεσιών και η ελεύθερη κυκλοφορία των κεφαλαίων αποτελούν θεμελιώδη στοιχεία της ενιαίας αγοράς· υπογραμμίζει ότι οι κανόνες σχετικά με την ίση μεταχείριση απαγορεύουν τις εμφανείς και τις συγκεκαλυμμένες διακρίσεις λόγω ιθαγένειας ή, στην περίπτωση μιας εταιρείας, της έδρας της· υπογραμμίζει ότι η ορθή εφαρμογή των κανόνων ανταγωνισμού και δημόσιων συμβάσεων είναι προς το συμφέρον και των ουγγρικών εταιρειών·

46.καλεί τα κράτη μέλη να επιδείξουν στη διεθνή κοινότητα την προσήλωσή τους στο κράτος δικαίου και να εφαρμόσουν όλα τα εγκεκριμένα περιοριστικά μέτρα της ΕΕ με ακρίβεια και συνέπεια, καθώς και να αποτρέψουν την καταστρατήγησή τους· καλεί την Επιτροπή να παρακολουθεί στενά την εφαρμογή των παραπάνω·

47.αναγνωρίζει τον καίριο ρόλο που διαδραματίζουν η κοινωνία των πολιτών και ο υγιής δημόσιος χώρος για την προάσπιση και την προστασία του κράτους δικαίου και επαναλαμβάνει την έκκλησή του να αφιερωθεί χωριστό κεφάλαιο στην κατάσταση της κοινωνίας των πολιτών στα κράτη μέλη· σημειώνει ότι η Επιτροπή διαπιστώνει ότι η Μάλτα, η Ιρλανδία, η Βουλγαρία, η Λιθουανία και η Γερμανία έχουν ανακοινώσει ή δρομολογήσει προσπάθειες για τη βελτίωση του πλαισίου για την κοινωνία των πολιτών, και διαπιστώνει ότι η κοινωνία των πολιτών αντιμετωπίζει ιδιαίτερα προβλήματα στην Κύπρο, την Ελλάδα, την Ισπανία, την Ιταλία και τη Γαλλία, και ότι εξακολουθούν να υφίστανται αυταρχικοί και σοβαροί συστημικοί περιορισμοί στην Ουγγαρία και την Πολωνία υπό την προηγούμενη κυβέρνηση του Κόμματος Νόμος και Δικαιοσύνη· καλεί όλα τα κράτη μέλη να αποδεχθούν τις οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών (ΟΚΠ) ως σημαντικά ενδιαφερόμενα μέρη στον δημοκρατικό βίο και να δημιουργήσουν ένα ευνοϊκό περιβάλλον για την κοινωνία των πολιτών·

48.καλεί την Επιτροπή να επενδύσει περαιτέρω, μέσω ειδικής χρηματοδότησης, στην ανάπτυξη ικανοτήτων για τις ΟΚΠ, προκειμένου να παρακολουθούν και να υποβάλλουν εκθέσεις σχετικά με την κατάσταση του κράτους δικαίου στα κράτη μέλη, όπως μέσω του προγράμματος «Πολίτες, Ισότητα, Δικαιώματα και Αξίες», και να διασφαλίσει επαρκή προστασία των ΟΚΠ που συμμετέχουν στην εν λόγω διαδικασία· εκφράζει την ανησυχία του για το γεγονός ότι η μεροληπτική κατανομή της χρηματοδότησης σε ορισμένες χώρες επηρεάζει τις ΟΚΠ που δραστηριοποιούνται για την προώθηση των δικαιωμάτων των ευάλωτων ομάδων ή, γενικότερα, για σκοπούς που δεν υποστηρίζουν οι κυβερνήσεις· ενθαρρύνει τη διεξοδική αξιολόγηση των ζητημάτων αυτών σε όλες τις χώρες που καλύπτονται από την έκθεση και τονίζει την ανάγκη για συστάσεις ανά χώρα για την αντιμετώπιση αυτών των ζητημάτων· παροτρύνει την Επιτροπή να εξετάσει το ενδεχόμενο άμεσης διαχείρισης των κονδυλίων της ΕΕ, ώστε να διασφαλιστεί ότι οι επιλέξιμοι δικαιούχοι, όπως ΟΚΠ, επιχειρήσεις και τοπικές αρχές, λαμβάνουν την προοριζόμενη για αυτούς χρηματοδότηση από την ΕΕ·

49.επικροτεί την πρόταση της Επιτροπής για οδηγία σχετικά με τα ευρωπαϊκά διασυνοριακά σωματεία (COM(2023)0516) και δεσμεύεται να δώσει προτεραιότητα στην έγκρισή της· προτρέπει περαιτέρω την Επιτροπή να καταρτίσει στρατηγική που θα προβλέπει ελάχιστα πρότυπα για την προστασία των ΟΚΠ σε όλα τα κράτη μέλη, προκειμένου να προωθήσει ένα κανονιστικό και πολιτικό περιβάλλον χωρίς απειλές και επιθέσεις, και να τους παράσχει βιώσιμη και χωρίς διακρίσεις πρόσβαση σε πόρους, στηρίζοντας και ενθαρρύνοντας παράλληλα την προσήλωσή τους στον κοινωνικό διάλογο και τη συμμετοχή τους στη χάραξη πολιτικής·

50.εκφράζει τη βαθιά ανησυχία του για τα σχέδια που ανακοινώθηκαν από τη σλοβακική κυβέρνηση για τη θέσπιση νομοθεσίας που θα υπονόμευε τον χώρο της κοινωνίας των πολιτών, μεταξύ άλλων περιορίζοντας το έργο των ΜΚΟ και στιγματίζοντας οργανώσεις που λαμβάνουν ξένη χρηματοδότηση·

51.αποδοκιμάζει το γεγονός ότι η κατάσταση των υπερασπιστών των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στην ΕΕ εξακολουθεί να επιδεινώνεται ολοένα και περισσότερο τα τελευταία χρόνια· ζητεί από την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να λάβουν τα αναγκαία μέτρα για να διασφαλίσουν ότι οι υπερασπιστές των ανθρωπίνων δικαιωμάτων είναι σε θέση να εργάζονται χωρίς εμπόδια και ανασφάλεια·

52.τονίζει ότι η επιβολή του νόμου διαδραματίζει ουσιώδη ρόλο στη διατήρηση του κράτους δικαίου, στη δημιουργία ασφαλούς περιβάλλοντος για τα άτομα και στην παροχή δυνατότητας σε αυτά να απολαμβάνουν τα θεμελιώδη δικαιώματα· εκφράζει τη λύπη του διότι, σύμφωνα με την έκθεση της Επιτροπής για το κράτος δικαίου του 2023, σε ορισμένα κράτη μέλη, συμπεριλαμβανομένων του Βελγίου, της Κύπρου, της Πορτογαλίας και της Σλοβακίας, ο τομέας της επιβολής του νόμου δεν διαθέτει επαρκείς πόρους για την αποτελεσματική άσκηση των καθηκόντων του, όπως η καταπολέμηση της διαφθοράς· καλεί τα κράτη μέλη να διασφαλίσουν επαρκή χρηματοδότηση, κατάρτιση και ανθρώπινους πόρους για την αστυνομία και άλλες υπηρεσίες επιβολής του νόμου·

53.τονίζει ότι το προνόμιο της χρήσης βίας πρέπει να αντιμετωπίζεται με εξαιρετική προσοχή και τονίζει ότι τα κράτη μέλη πρέπει να διασφαλίζουν ότι η αστυνομία χρησιμοποιεί βία μόνο όταν είναι απολύτως αναγκαίο και αποκλειστικά στον βαθμό που απαιτείται για την επίτευξη θεμιτού στόχου· υπενθυμίζει ότι είναι αναγκαίο η αστυνομία να εκπληρώνει τα καθήκοντά της σύμφωνα με την αρχή της αμεροληψίας και της μη εισαγωγής διακρίσεων· καλεί τα κράτη μέλη να ερευνούν ενδελεχώς τυχόν υποθέσεις υπερβολικής χρήσης βίας ή μεροληπτικής μεταχείρισης από τις αρχές επιβολής του νόμου και να διασφαλίσουν συστημικές εγγυήσεις έναντι τέτοιων καταχρήσεων·

54.καλεί τα κράτη μέλη να λαμβάνουν εν προκειμένω υπόψη τον Κώδικα Αστυνομικής Δεοντολογίας του Συμβουλίου της Ευρώπης· θεωρεί ότι οι αστυνομικοί θα πρέπει να εκπαιδεύονται στη χρήση εναλλακτικών πρακτικών για τη διατήρηση της δημόσιας τάξης που δεν θέτουν σε κίνδυνο τη ζωή διαδηλωτών ή κρατουμένων· καλεί τα κράτη μέλη να θεσπίσουν κατευθυντήριες γραμμές για όλη την ΕΕ για μια διαφανή, ανεξάρτητη και συνεπή διαδικασία επιλογής, δοκιμής και ελέγχου των όπλων που χρησιμοποιούνται από τα όργανα επιβολής του νόμου, με βάση τα πρότυπα, τις συστάσεις και τις κατευθυντήριες αρχές των Ηνωμένων Εθνών· σημειώνει ότι, μέσω της αξιολόγησης αυτής, θα πρέπει να προσδιορίζεται η συμμόρφωσή τους με το διεθνές δίκαιο και τα διεθνή πρότυπα ανθρωπίνων δικαιωμάτων πριν από την επιλογή και την ανάπτυξή τους· καλεί τα κράτη μέλη να συλλέγουν στοιχεία σχετικά με όλες τις περιπτώσεις χρήσεις βίας, προκειμένου να καταστεί δυνατή η συγκέντρωση αποδεικτικών στοιχείων σχετικά με τη χρήση, την αθέμιτη χρήση, τις απροσδόκητες συνέπειες, τους τραυματισμούς και τους θανάτους και τα αίτιά τους· εκφράζει την ανησυχία του για τη χρήση υπερβολικής βίας από τις αρχές επιβολής του νόμου σε ολόκληρη την ΕΕ· τονίζει ότι η γαλλική αστυνομία έχει τον βαρύτερο οπλισμό από τις περισσότερες άλλες αστυνομικές δυνάμεις σε άλλα μέρη της ΕΕ· εκφράζει την ανησυχία του για το γεγονός ότι οι αρχές επιβολής του νόμου στη Γαλλία προβαίνουν επίσης σε αυθαίρετες κρατήσεις διαδηλωτών, κάτι που συνιστά παραβίαση του δικαιώματος στην ελευθερία, καθώς οι περισσότεροι κρατούμενοι αποφυλακίζονται εντός ολίγων ωρών χωρίς καμία κατηγορία·

55.εκφράζει τη βαθιά του ανησυχία για το γεγονός ότι εξακολουθούν να αναφέρονται σε ολόκληρη την ΕΕ πολλά κρούσματα δυσανάλογης χρήσης βίας κατά διαδηλωτών, συμπεριλαμβανομένου του ξυλοδαρμού διαδηλωτών· σημειώνει ότι οι αρχές επιβολής του νόμου σε ορισμένα κράτη μέλη χρησιμοποιούν όλο και πιο πολύ «λιγότερο θανατηφόρα όπλα» για τον έλεγχο ή τη διασπορά πλήθους διαδηλωτών, κάτι που έχει επίσης οδηγήσει σε σοβαρό τραυματισμό σημαντικού αριθμού ανθρώπων τα τελευταία χρόνια, γεγονός που σημαίνει ότι απαιτούνται σαφείς κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με τη χρήση τους·

56.πιστεύει ότι, σε πολλά μέρη της ΕΕ, οι ελευθερίες της έκφρασης και του συνέρχεσθαι ασκούνται υπό ανησυχητικές συνθήκες· τονίζει ότι οι περιορισμοί στο δικαίωμα του συνέρχεσθαι ειρηνικώς δεν μπορούν, κατ’ αρχήν, να βασίζονται στην ουσία του μηνύματος το οποίο επιθυμούν να μεταδώσουν οι συμμετέχοντες σε διαμαρτυρία, δεδομένου ότι το δικαίωμα αυτό συνδέεται στενά με το δικαίωμα στην ελευθερία της έκφρασης, εξαιρουμένων συγκεντρώσεων οι οποίες αποσκοπούν στην υποκίνηση βίας· επιμένει ότι οι νόμοι και οι πρακτικές σχετικά με τις συναθροίσεις θα πρέπει πάντα να τηρούν τα διεθνή πρότυπα ανθρωπίνων δικαιωμάτων για την ελευθερία του συνέρχεσθαι και την αστυνόμευση των διαδηλώσεων, συμπεριλαμβανομένης της παροχής διεξοδικής κατάρτισης για τα ανθρώπινα δικαιώματα στους αστυνομικούς· καλεί τα κράτη μέλη να μην εγκρίνουν νόμους ούτε να υιοθετούν πρακτικές που περιορίζουν προληπτικά το δικαίωμα του συνέρχεσθαι ειρηνικώς ή που θα μπορούσαν να ποινικοποιήσουν εκ των προτέρων τη δράση των διαδηλωτών χωρίς δικαστικό έλεγχο·

57.εκφράζει τη βαθιά του ανησυχία για τα πολυάριθμα κρούσματα υπερβολικής χρήσης βίας από τις αστυνομικές υπηρεσίες κατά μειονοτικών ομάδων, όπως ατόμων Ρομά, σε διάφορα κράτη μέλη· καλεί τις αρχές των κρατών μελών να διερευνήσουν πλήρως και ανεξάρτητα όλες αυτές τις υποθέσεις· εκφράζει τη βαθιά του ανησυχία για το γεγονός ότι τρία νεαρά άτομα Ρομά έχουν σκοτωθεί τα τελευταία χρόνια στην Ελλάδα, καθώς και για την έλλειψη διεξοδικής έρευνας για τα περιστατικά αυτά·

58.σημειώνει ότι η οπισθοδρόμηση της δημοκρατίας και του κράτους δικαίου και η υπονόμευση των δικαιωμάτων των μειονοτήτων συχνά συμβαδίζουν, υπογραμμίζοντας για άλλη μια φορά την ανάγκη για μια ολοκληρωμένη προσέγγιση όσον αφορά την παρακολούθηση της δημοκρατίας, του κράτους δικαίου και των θεμελιωδών δικαιωμάτων στις μελλοντικές εκθέσεις· αποδοκιμάζει την έλλειψη προόδου όσον αφορά την προστασία των μειονοτήτων σε ολόκληρη την ΕΕ· καταδικάζει τη ρητορική μίσους, μεταξύ άλλων από κυβερνητικούς ή πολιτικούς αξιωματούχους, κατά μειονοτικών ομάδων·

59.τονίζει την αναγκαιότητα της καταπολέμησης κάθε είδους διακρίσεων, ρητορικής μίσους και εγκλημάτων που στοχοποιούν συγκεκριμένα μειονοτικές ομάδες και μέλη εθνικών, εθνοτικών, γλωσσικών και θρησκευτικών μειονοτήτων· καλεί την Επιτροπή να συμπεριλάβει έναν ειδικό νέο πυλώνα για το θέμα αυτό στην επόμενη έκθεση, χαρτογραφώντας όλες τις μορφές ξενοφοβίας, ρατσισμού, αντισημιτισμού, ισλαμοφοβίας, αθιγγανοφοβίας, φοβίας κατά των ΛΟΑΤΚΙ ατόμων, ρητορικής μίσους και διακρίσεων σε όλα τα κράτη μέλη·

60.εκφράζει την ανησυχία του για την πρόσφατη έξαρση του αντισημιτισμού, που εκδηλώνεται με πράξεις βίας, με εκφοβισμούς και με την επίδειξη συμβόλων μίσους σε δημόσιους χώρους·

61.εκφράζει επίσης την ανησυχία του για το επίπεδο ισλαμοφοβίας στην ΕΕ, συμπεριλαμβανομένων εκστρατειών δυσφήμισης και παραπληροφόρησης·

62.εκφράζει την απογοήτευσή του για τη βραδύτητα της Επιτροπής όσον αφορά την αντιμετώπιση της μη συμμόρφωσης των κρατών μελών με τη νομοθεσία και τη νομολογία για τα θεμελιώδη δικαιώματα· παροτρύνει την Επιτροπή, ως θεματοφύλακα των Συνθηκών, να ανταποκριθεί στην ευθύνη της για την επιβολή της νομοθεσίας της ΕΕ για τα ανθρώπινα δικαιώματα και να μην βασίζεται μόνο στους πολίτες που πηγαίνουν οι ίδιοι στα δικαστήρια για να διασφαλίσουν την εφαρμογή της νομοθεσίας της ΕΕ· συστήνει, ειδικότερα, στην Επιτροπή να αναλαμβάνει δράσεις όσον αφορά τις παραλείψεις εφαρμογής των αποφάσεων του ΔΕΕ δυνάμει του άρθρου 260 παράγραφος 2 ΣΛΕΕ και του κανονισμού για την αιρεσιμότητα όσον αφορά το κράτος δικαίου σε περιπτώσεις μη συμμόρφωσης·

63.καλεί τα κράτη μέλη της ΕΕ να καταστήσουν την προστασία των δικαιωμάτων των ΛΟΑΤΚΙ+ πραγματική και οριζόντια προτεραιότητα σε όλους τους τομείς πολιτικής· καλεί την Επιτροπή να χρησιμοποιήσει όλα τα διαθέσιμα μέσα για να διασφαλίσει τον σεβασμό των δικαιωμάτων των ΛΟΑΤΚΙ+ ατόμων σε ολόκληρη την ΕΕ, περιλαμβανομένης της χρήσης διαδικασιών επί παραβάσει κατά των κρατών μελών· καλεί τα κράτη μέλη να λαμβάνουν υπόψη τις 12 συστάσεις της Συντονιστικής Επιτροπής του Συμβουλίου της Ευρώπης για την καταπολέμηση των διακρίσεων και την προώθηση της ποικιλομορφίας και της ένταξης για την καταπολέμηση των εγκλημάτων μίσους κατά των ΛΟΑΤΚΙ+ ατόμων, καθώς και τις συστάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής κατά του Ρατσισμού και της Μισαλλοδοξίας Συμβούλιο της Ευρώπης, Συντονιστική Επιτροπή για την καταπολέμηση των διακρίσεων και την προώθηση της ποικιλομορφίας και της ένταξης, «Θεματική επανεξέταση της εφαρμογής της σύστασης CM/Rec(2010)5», 14 Σεπτεμβρίου 2023· Συμβούλιο της Ευρώπης, Ευρωπαϊκή Επιτροπή κατά του Ρατσισμού και της Μισαλλοδοξίας, «Σύσταση γενικής πολιτικής αριθ. 17 για την πρόληψη και την καταπολέμηση της μισαλλοδοξίας και των διακρίσεων κατά των ΛΟΑΤΚΙ ατόμων», 28 Σεπτεμβρίου 2023.· σημειώνει το πρόσφατο σχέδιο νόμου της Ρουμανίας, το οποίο αποσκοπεί στη συμμόρφωση με την απόφαση Coman του 2018 του ΔΕΕ Απόφαση του Δικαστηρίου της 5ης Ιουνίου 2018, αίτηση του Curtea Constituțională (Συνταγματικό Δικαστήριο της Ρουμανίας) για την έκδοση προδικαστικής αποφάσεως δυνάμει του άρθρου 267 ΣΛΕΕ, ECLI:EU:C:2018:385., καθώς και την κριτική ότι το σχέδιο νόμου εφαρμόζει την εν λόγω απόφαση πολύ συσταλτικά και ότι δεν εγγυάται ίσα δικαιώματα για τα ομόφυλα ζευγάρια Euractiv, «Romanian LGBTQ+ community wants equal rights, not special conditions» (Η ρουμανική κοινότητα ΛΟΑΤΚΙ+ ατόμων θέλει ίσα δικαιώματα, όχι ειδικές συνθήκες), 22 Σεπτεμβρίου 2023.· καλεί όλα τα άλλα κράτη μέλη χωρίς νομική αναγνώριση των σχέσεων συμβίωσης μεταξύ ατόμων του ιδίου φύλου, όπως η Βουλγαρία, η Λιθουανία, η Πολωνία, η Ρουμανία και η Σλοβακία, να διασφαλίσουν τη νομική κατοχύρωση αυτού του δικαιώματος·

64.εκφράζει τη βαθιά του λύπη για το γεγονός ότι η νομική αναγνώριση του φύλου μέσω αλλαγής της ληξιαρχικής κατάστασης εξακολουθεί να μην είναι δυνατή σε ορισμένα κράτη μέλη· εκφράζει τη λύπη του για την έλλειψη προσπαθειών και βούλησης της βουλγαρικής κυβέρνησης να παρουσιάσει ένα αξιόπιστο σχέδιο δράσης για την εφαρμογή της απόφασης που εξέδωσε το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων στην υπόθεση Y.T. κατά Βουλγαρίας στις 9 Ιουλίου 2020· υπενθυμίζει, επιπλέον, το γεγονός ότι η Βουλγαρία εξακολουθεί να μην εφαρμόζει την απόφαση του ΔΕΕ στην υπόθεση «Baby Sara» (C-490/20)·

65.ζητεί να συμπεριληφθούν στο νομικό πλαίσιο της ΕΕ κατά των διακρίσεων οι διακρίσεις που οφείλονται στον γενετήσιο προσανατολισμό και στην ταυτότητα, την έκφραση και τα χαρακτηριστικά φύλου, με βάση μια διασταλτική ερμηνεία των διακρίσεων λόγω γενετήσιου προσανατολισμού και φύλου και της αρχής της ισότητας μεταξύ γυναικών και ανδρών που ορίζεται στις Συνθήκες· σημειώνει ότι αυτό θα διασφαλίσει την ασφάλεια δικαίου και την ολοκληρωμένη προστασία όλων των πολιτών της Ένωσής μας, και ότι η ερμηνεία αυτή έχει ήδη συμφωνηθεί από τους συννομοθέτες στην πρόταση οδηγίας για τη θέσπιση προτύπων για τους φορείς ισότητας στον τομέα της ίσης μεταχείρισης και των ίσων ευκαιριών μεταξύ γυναικών και ανδρών σε θέματα εργασίας και απασχόλησης (COM(2022)0688)·

66.ζητεί ευρωπαϊκή απαγόρευση των «πρακτικών μεταστροφής»· ζητεί απαγόρευση του ακρωτηριασμού των γεννητικών οργάνων, ο οποίος βλάπτει επίσης τα διαφυλικά άτομα (ακρωτηριασμός των ίντερσεξ ατόμων)· ζητεί απαγόρευση των αναγκαστικών αμβλώσεων και των αναγκαστικών στειρώσεων, που συνιστούν μορφή έμφυλης βίας και βλάπτουν ιδιαίτερα τα άτομα με αναπηρία· υπογραμμίζει τη σημασία του σεβασμού του αυτοπροσδιορισμού και της αυτονομίας και της προώθησης της σωματικής και ψυχικής υγείας των ατόμων ΛΟΑΤΚΙ+· υπογραμμίζει ότι η θέση του σχετικά με την πρόταση οδηγίας για την καταπολέμηση της βίας κατά των γυναικών και της ενδοοικογενειακής βίας (COM(2022)0105) περιλαμβάνει την προσθήκη του ακρωτηριασμού των γεννητικών οργάνων των γυναικών και των ίντερσεξ ατόμων και της αναγκαστικής στείρωσης στον κατάλογο των λεγόμενων ευρωεγκλημάτων·

67.επαναλαμβάνει ότι τα δικαιώματα των γυναικών είναι ανθρώπινα δικαιώματα και ότι τίποτα δεν μπορεί να δικαιολογήσει οπισθοδρόμηση των δικαιωμάτων και της αυτονομίας των γυναικών· καταδικάζει ειδικότερα την επίθεση κατά της σεξουαλικής και αναπαραγωγικής υγείας και των συναφών δικαιωμάτων των γυναικών και των κοριτσιών που λαμβάνει χώρα σε διάφορα κράτη μέλη· πιστεύει ότι το δικαίωμα στην ασφαλή και νόμιμη άμβλωση θα πρέπει να κατοχυρωθεί στον Χάρτη·

68.τονίζει ότι η έμφυλη βία, τόσο εντός όσο και εκτός διαδικτύου, αποτελεί ιδιαίτερα σοβαρό έγκλημα και εκτεταμένη παραβίαση των θεμελιωδών δικαιωμάτων και ελευθεριών στην Ένωση, η οποία πρέπει να αντιμετωπιστεί με μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα και αποφασιστικότητα σε κοινή βάση· τονίζει ότι η έμφυλη βία είναι αποτέλεσμα κοινωνιακών και συστημικών διαρθρωτικών ανισοτήτων μεταξύ των φύλων που έχουν διασυνοριακή διάσταση· εφιστά ιδίως την προσοχή στην αύξηση των κινημάτων κατά της ισότητας των φύλων, κατά των ΛΟΑΤΚΙ+ και των αντιφεμινιστικών κινημάτων, τα οποία είναι καλά οργανωμένα και έχουν διασυνοριακό χαρακτήρα· θεωρεί, επιπλέον, ότι η διασυνοριακή διάσταση της διαδικτυακής έμφυλης βίας και ο μεγάλος ατομικός, οικονομικός και κοινωνικός αντίκτυπος της έμφυλης βίας σε όλα τα κράτη μέλη επαναβεβαιώνουν την ανάγκη να καταπολεμηθεί η έμφυλη βία στις πολλαπλές διαστάσεις της σε κοινή ενωσιακή βάση·

69.τονίζει ότι η μη καταπολέμηση της βίας κατά των γυναικών και των κοριτσιών και άλλων μορφών βίας με βάση το φύλο σε κοινή βάση απορρέει επίσης από την έλλειψη ελάχιστων κανόνων σχετικά με τον ορισμό των ποινικών αδικημάτων και κυρώσεων· σημειώνει ότι αυτό περιλαμβάνει έναν κοινό ορισμό της έμφυλης βίας, ελάχιστους κανόνες σχετικά με βασικά ζητήματα πρόληψης, ελλιπούς καταγγελίας, προστασίας των θυμάτων, στήριξης και αποκατάστασης, καθώς και δίωξης των δραστών· υπογραμμίζει ότι οι προσεγγίσεις και τα επίπεδα δέσμευσης των κρατών μελών για την πρόληψη και την καταπολέμηση της έμφυλης βίας ποικίλλουν σημαντικά και ότι, ως εκ τούτου, μια προσέγγιση σε κοινή βάση θα συμβάλει επίσης στην επιβολή του νόμου σε διασυνοριακές επιχειρήσεις·

70.πιστεύει ότι, παρόλο που οι εθνικοί εκλογικοί νόμοι δεν υπάγονται στην αρμοδιότητα της Ένωσης, όλα τα εκλεγμένα όργανα της Ευρωπαϊκής Ένωσης θα πρέπει να είναι αντιπροσωπευτικά των διαφόρων φωνών εντός του εκλογικού σώματος· εκφράζει τη βαθιά του ανησυχία για ορισμένα εκλογικά συστήματα ανά την Ένωση που βλάπτουν την πολυφωνία, όπως συστήματα που προβλέπουν υψηλό εκλογικό όριο· ενθαρρύνει τις εθνικές εκλογικές μεταρρυθμίσεις σε περιπτώσεις στις οποίες μεγάλα τμήματα του πληθυσμού παραμένουν χωρίς εκπροσώπηση·

71.καταδικάζει απερίφραστα τους πολυάριθμους θανάτους προσφύγων και μεταναστών στη θάλασσα, οι οποίοι αποτελούν συχνά θύματα εμπορίας ανθρώπων και αντιμετωπίζουν απάνθρωπη και εξευτελιστική μεταχείριση, χωρίς να λαμβάνονται υπόψη η ασφάλεια ή τα θεμελιώδη δικαιώματά τους· υπενθυμίζει στα κράτη μέλη την υποχρέωσή τους, δυνάμει του διεθνούς δικαίου της θαλάσσης, να συνδράμουν τα άτομα που βρίσκονται σε κίνδυνο και ζητεί τη θέσπιση ολοκληρωμένης αποστολής έρευνας και διάσωσης της ΕΕ, υλοποιούμενης από τις αρμόδιες αρχές των κρατών μελών και τον Frontex· σημειώνει το έργο του Frontex και του Υπευθύνου Θεμελιωδών Δικαιωμάτων του, καθώς και του Οργανισμού της ΕΕ για το Άσυλο· τονίζει την ανάγκη για ένα αποτελεσματικό σύστημα ασύλου της ΕΕ που θα σέβεται τα ανθρώπινα δικαιώματα· σημειώνει την πρόοδο που έχει επιτευχθεί όσον αφορά το νέο Σύμφωνο για τη Μετανάστευση και το Άσυλο, με αποτέλεσμα να καθίσταται δυνατή η έγκριση του συμφώνου πριν από το τέλος της παρούσας κοινοβουλευτικής περιόδου·

72.χαιρετίζει το γεγονός ότι στις 15 Φεβρουαρίου 2024 η Ελλάδα έγινε το 16ο κράτος μέλος που κατοχύρωσε νομικά την ισότητα των γάμων, με την ψήφιση νόμου ορόσημου από το ελληνικό κοινοβούλιο, με τον οποίο νομιμοποιείται ο γάμος μεταξύ ατόμων του ιδίου φύλου και χορηγούνται πλήρη γονικά δικαιώματα στα ομόφυλα ζευγάρια·

73.εκφράζει τη βαθιά του ανησυχία, υπό το φως των ανωτέρω, για τη διάβρωση της δημοκρατίας, του κράτους δικαίου και των θεμελιωδών δικαιωμάτων σε ολόκληρη την ΕΕ· επισημαίνει ότι, ενώ η κατάσταση που παρουσιάζεται στην έκθεση της Επιτροπής για το κράτος δικαίου αποκαλύπτει πολλές ανησυχητικές εξελίξεις, η πραγματικότητα φαίνεται ακόμη πιο ανησυχητική όταν λαμβάνονται υπόψη άλλες ανεξάρτητες εκθέσεις και πηγές· υπογραμμίζει ότι η διάβρωση αυτών των αξιών στα κράτη μέλη θέτει σε κίνδυνο και υπονομεύει τα θεσμικά όργανα της ΕΕ και την κατάσταση στην ΕΕ στο σύνολό της, έστω και αν ορισμένα κράτη μέλη είναι υποδειγματικά όσον αφορά την προστασία και την προώθηση αυτών των αξιών·

74.υπογραμμίζει ότι αυτή η κατάσταση δεν αποτελεί απλώς αφηρημένο συμπέρασμα αλλά επηρεάζει την καθημερινή ζωή των πολιτών και των επιχειρήσεων της ΕΕ, καθώς αντιμετωπίζουν, για παράδειγμα, ένα αναποτελεσματικό ή μη ανεξάρτητο δικαστικό σώμα, ανεξέλεγκτη διαφθορά, και δεν διαθέτουν πρόσβαση σε ανεξάρτητη και ποιοτική δημοσιογραφία· επισημαίνει ότι αυτό υπονομεύει την εμπιστοσύνη στο δημοκρατικό μας σύστημα που βασίζεται στο κράτος δικαίου· πιστεύει ότι η αποκατάσταση του σεβασμού στις αξίες της ΕΕ σε όλα τα κράτη μέλη έχει ζωτική σημασία προκειμένου να αποφευχθεί η αποσύνθεση των κοινωνιών και της Ένωσής μας· καλεί την Επιτροπή, το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο να αναγνωρίσουν πλήρως το γεγονός ότι η δημοκρατία, το κράτος δικαίου και τα θεμελιώδη δικαιώματα δεν αποτελούν μόνον εθνικά ζητήματα, αλλά ζητήματα που αφορούν άμεσα την Ευρωπαϊκή Ένωση και τα θεσμικά όργανά της·

75.καλεί τα κράτη μέλη να συμμορφώνονται πλήρως με τις αξίες στις οποίες βασίζεται η Ένωση, όπως κατοχυρώνονται στο άρθρο 2 ΣΕΕ· καλεί, στο πλαίσιο αυτό, τα κράτη μέλη να σέβονται τη νομιμότητα και την ασφάλεια δικαίου, να αποτρέπουν τις καταχρήσεις εξουσίας και να διασφαλίζουν την ισονομία και την εξάλειψη των διακρίσεων, την πρόσβαση στη δικαιοσύνη, τη διάκριση των εξουσιών, την ανεξαρτησία της δικαιοσύνης και την προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, καθώς αυτές αποτελούν βασικές αρχές για την ορθή λειτουργία των μηχανισμών ελέγχων και ισορροπιών κάθε υγιούς δημοκρατίας· καλεί την Επιτροπή να αναλύει ανεξάρτητα κατά πόσον οι αρχές αυτές τηρούνται από όλα τα κράτη μέλη·

76.σημειώνει ότι η ορθή επιβολή του συνόλου του δικαίου της ΕΕ αποτελεί την βασική προϋπόθεση για μια ένωση που θα βασίζεται στο κράτος δικαίου· καταδικάζει την ενίοτε ανοικτή και αναίσχυντη μη συμμόρφωση ορισμένων κρατών μελών με το δίκαιο της ΕΕ σε διάφορους τομείς, όπως το δικαίωμα σε αποτελεσματική δικαστική προστασία, οι νόμοι για την καταπολέμηση της διαφθοράς, το άσυλο, η εφαρμογή των κυρώσεων και η νομοθεσία για τα ανθρώπινα δικαιώματα· υπογραμμίζει ότι αυτό ενέχει τον κίνδυνο να καταστεί η ΕΕ μια περιοχή όπου ορισμένα κράτη μέλη αισθάνονται πιο ίσα από άλλα και όπου τα δικαιώματα και οι ελευθερίες των πολιτών της ΕΕ δεν προστατεύονται ομοιόμορφα·

77.υπενθυμίζει στην Επιτροπή ότι είναι πρωτίστως ο θεματοφύλακας των Συνθηκών· υπογραμμίζει ότι μόνο η έκδοση έκθεσης δεν επαρκεί για την ενίσχυση της Ένωσής μας που βασίζεται στο κράτος δικαίου, αλλά ότι η έκθεση θα πρέπει να οδηγήσει σε συγκεκριμένα μέτρα επιβολής, ιδίως όταν δεν τηρούνται πλήρως οι συστάσεις·

78.αποδοκιμάζει εντόνως το γεγονός ότι η Επιτροπή δεν αναλαμβάνει ισχυρότερη δράση για την επιβολή του δικαίου της ΕΕ· καλεί, ως εκ τούτου, την Επιτροπή να αυξήσει τον αριθμό των νέων διαδικασιών επί παραβάσει και να προωθήσει τις υφιστάμενες διαδικασίες επί παραβάσει με μεγαλύτερη αυστηρότητα και επείγοντα χαρακτήρα· καλεί την Επιτροπή να προσφύγει συστηματικά σε ταχείες διαδικασίες και αιτήσεις λήψης προσωρινών μέτρων ενώπιον του ΔΕΕ· καλεί την Επιτροπή να μην χρησιμοποιεί τον «διάλογο» με τα κράτη μέλη ή την «πιλοτική» διαδικασία ως μέσο ανοικτού τύπου για να αποφεύγει την κίνηση πραγματικών διαδικασιών επί παραβάσει· καλεί την Επιτροπή να αναθεωρήσει την πολιτική της, η οποία περιγράφεται στην ανακοίνωσή της του 2022 για την επιβολή του δικαίου της ΕΕ και η οποία συνίσταται στη μη χρησιμοποίηση διαδικασιών επί παραβάσει για «ατομική» έννομη προστασία, καθώς η πολιτική αυτή έχει οδηγήσει σε σοβαρή στέρηση των δικαιωμάτων των πολιτών σε ολόκληρη την ΕΕ, ιδίως όταν οι κυβερνήσεις τους αρνούνται να συμμορφωθούν με το δίκαιο της ΕΕ ή τις αποφάσεις του ΔΕΕ, δεδομένου ότι οι περισσότερες από τις υποθέσεις αυτές δεν είναι μόνον ατομικές αλλά αφορούν στρατηγικά και θεμελιώδη ζητήματα·

79.επισημαίνει το επίμονο πρόβλημα της ελλιπούς εφαρμογής των αποφάσεων του ΕΔΔΑ, σημειώνοντας τις αποφάσεις της Επιτροπής Υπουργών του Συμβουλίου της Ευρώπης· επικροτεί τη συμπερίληψη συστημικών δεικτών σχετικά με την εφαρμογή των κορυφαίων αποφάσεων του ΕΔΔΑ στην έκθεση για το κράτος δικαίου από την έκδοση του 2022· καλεί, ωστόσο, την Επιτροπή να καταρτίσει πίνακα αποτελεσμάτων για την παρακολούθηση της εφαρμογής κάθε απόφασης του ΔΕΕ και του ΕΔΔΑ σχετικά με τη δημοκρατία, το κράτος δικαίου και τα θεμελιώδη δικαιώματα, και να τον ενσωματώσει πλήρως στην ετήσια έκθεση για το κράτος δικαίου· καλεί τα κράτη μέλη να εφαρμόσουν τις εκκρεμείς αποφάσεις χωρίς καθυστέρηση και καλεί την Επιτροπή να αξιολογήσει τις συνέπειες για τη συμμόρφωση με το δίκαιο της ΕΕ και να λάβει μέτρα επί παραβάσει, όπου χρειάζεται·

80.χαιρετίζει την έκθεση για το κράτος δικαίου ως σημαντικό ακρογωνιαίο λίθο της εργαλειοθήκης της ΕΕ για το κράτος δικαίου και επαινεί την Επιτροπή για την παρουσίαση μιας καλογραμμένης έκθεσης που έχει προκύψει μετά από επιμελή έρευνα· υπενθυμίζει ότι η ετήσια έκθεση για το κράτος δικαίου υποβλήθηκε ως απάντηση σε ψήφισμα του Κοινοβουλίου που εγκρίθηκε βάσει έκθεσης νομοθετικής πρωτοβουλίας το 2016 ΕΕ C 215 της 19.6.2018, σ. 162.·

81.αναγνωρίζει ότι η έκθεση για το κράτος δικαίου έχει καταστεί σημείο αναφοράς για το έργο των θεσμικών οργάνων της ΕΕ σε θέματα κράτους δικαίου στην ΕΕ και σε συγκεκριμένα κράτη μέλη· αναγνωρίζει τη διαρκή δέσμευση της Επιτροπής όλα αυτά τα χρόνια να ενισχύσει τη σημασία της έκθεσης, για παράδειγμα, με τη συμπερίληψη ειδικών ανά χώρα συστάσεων στην προηγούμενη έκδοση και αξιολόγησης της εκπλήρωσής τους στην τρέχουσα έκθεση·

82.αναγνωρίζει ότι η έκθεση της Επιτροπής για το κράτος δικαίου έχει καταστεί πιο ολοκληρωμένη από τη θέσπισή της το 2020· εκφράζει, ωστόσο, τη λύπη του για το γεγονός ότι ουσιώδη στοιχεία από το ψήφισμα του Κοινοβουλίου του 2016 δεν έχουν ακόμη εφαρμοστεί και ότι η Επιτροπή δεν έχει ανταποκριθεί πλήρως στις συστάσεις που είχε διατυπώσει το Κοινοβούλιο στα προηγούμενα ψηφίσματά του· καλεί την Επιτροπή να αναλάβει δράση για την αντιμετώπιση αυτού του ζητήματος· αποδοκιμάζει, ειδικότερα, το γεγονός ότι η έκδοση της έκθεσης του 2023 δεν διευρύνθηκε σημαντικά με την προσθήκη ενός ολοκληρωμένου νέου πυλώνα· ζητεί να συμπεριληφθούν στην ετήσια έκθεση τα σημαντικά ελλείποντα στοιχεία του καταλόγου ελέγχου για το κράτος δικαίου της Επιτροπής της Βενετίας του 2016, όπως η πρόληψη της κατάχρησης εξουσίας, η ισονομία και η εξάλειψη των διακρίσεων· επαναλαμβάνει τη θέση του ότι η έκθεση θα πρέπει να καλύπτει το πλήρες πεδίο εφαρμογής των αξιών του άρθρου 2 ΣΕΕ, καθώς αυτές δεν μπορούν να εξεταστούν μεμονωμένα· καλεί την Επιτροπή να διευρύνει το πεδίο εφαρμογής της έκθεσης το επόμενο έτος·

83.εκφράζει την ανησυχία του για το γεγονός ότι η Επιτροπή, στην προσπάθειά της να είναι τεκμηριωμένη και αμερόληπτη, μερικές φορές καταλήγει να είναι υπερβολικά διπλωματική και ασαφής κατά τον εντοπισμό προβλημάτων κράτους δικαίου στα κράτη μέλη· αποδοκιμάζει το γεγονός ότι η χρήση ευφημισμών και ο τεχνηέντως ίσος αριθμός συμπερασμάτων και συστάσεων ανά κράτος μέλος αποκρύπτει τις πραγματικές διαφορές μεταξύ των κρατών μελών· επαναλαμβάνει τη σύσταση για διάκριση μεταξύ συστημικών και μεμονωμένων παραβιάσεων, προκειμένου να αποφευχθεί ο κίνδυνος υποβάθμισης των σοβαρότερων παραβιάσεων του κράτους δικαίου· καλεί την Επιτροπή να καταστήσει σαφές ότι, όταν παραβιάζονται συστηματικά, σκόπιμα και σοβαρά για ένα χρονικό διάστημα οι αξίες του άρθρου 2 ΣΕΕ, τα κράτη μέλη ενδέχεται να μην εκπληρώνουν τα κριτήρια που ορίζουν μια δημοκρατία· πιστεύει ότι η αξιολόγηση της εκπλήρωσης των συστάσεων θα πρέπει να είναι πιο ακριβής και ποιοτική, όχι μόνο βάσει νομοθετικών αλλαγών, αλλά και βάσει πραγματικών και ανεξάρτητων δεδομένων για την εφαρμογή τους στην πράξη· επαναλαμβάνει την ανάγκη να καθοριστούν χρονοδιάγραμμα, στόχοι και συγκεκριμένες ενέργειες για την εφαρμογή των συστάσεων και να αναλυθούν λεπτομερώς οι πιθανές συνέπειες σε περίπτωση μη συμμόρφωσης· σημειώνει τις ενίοτε έντονες διαφορές μεταξύ των περιλήψεων των κεφαλαίων ανά χώρα και του εμπεριστατωμένου περιεχομένου των ίδιων των κεφαλαίων, γεγονός που υποδηλώνει συντακτική παρέμβαση·

84.επαναβεβαιώνει ότι πολλές από αυτές τις προκλήσεις θα μπορούσαν να αντιμετωπιστούν με τη συμμετοχή ανεξάρτητης ομάδας εμπειρογνωμόνων στη σύνταξη της έκθεσης, καθώς θα δεσμευόταν λιγότερο από διπλωματικές παραμέτρους· καλεί την Επιτροπή να επανεξετάσει τη θέση της επί του σημείου αυτού και να διερευνήσει όλες τις δυνατότητες συμμετοχής ανεξάρτητων εμπειρογνωμόνων σε μεταγενέστερες εκδόσεις της έκθεσης για το κράτος δικαίου· επαναλαμβάνει το αίτημά του προς την Επιτροπή να καλέσει τον Οργανισμό Θεμελιωδών Δικαιωμάτων να παράσχει μεθοδολογικές συμβουλές και να διεξαγάγει συγκριτική έρευνα, ώστε να προστεθούν λεπτομέρειες σε βασικούς τομείς της ετήσιας έκθεσης, δεδομένης της άρρηκτης σχέσης μεταξύ θεμελιωδών δικαιωμάτων και κράτους δικαίου·

85.αναγνωρίζει την προσπάθεια της Επιτροπής να διεξάγει ένα ευρύ φάσμα διαβουλεύσεων και να συλλέγει διάφορα στοιχεία σε κάθε κράτος μέλος, μεταξύ άλλων από τις εθνικές αρχές και τις οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών· καλεί την Επιτροπή να διευρύνει περαιτέρω αυτή τη διαδικασία και να πραγματοποιεί, στον μέγιστο δυνατό βαθμό, επιτόπιες επισκέψεις σε κράτη μέλη, αντί για εικονικές επισκέψεις, καθώς αυτές θα μπορούσαν να δώσουν μια πληρέστερη και πιο εμπεριστατωμένη εικόνα της τοπικής κατάστασης· υπενθυμίζει, ειδικότερα, τη σημασία της διαβούλευσης με επαγγελματίες του νομικού κλάδου, όπως μέσω δικηγορικών συλλόγων και ενώσεων δικαστών·

86.αναγνωρίζει τον ρόλο των συμβολαιογράφων σε πολλά κράτη μέλη, οι οποίοι ασκούν στην πράξη δικαστικά καθήκοντα· πιστεύει ότι η συμβολή των συμβολαιογράφων στα πρότυπα για το κράτος δικαίου θα πρέπει να εξετάζεται σε σχετικά κεφάλια ανά χώρα των προσεχών εκδόσεων της έκθεσης για το κράτος δικαίου·

87.χαιρετίζει την απόφαση της Επιτροπής να διευρύνει το γεωγραφικό πεδίο των μελλοντικών εκθέσεων για το κράτος δικαίου, ώστε να συμπεριληφθούν οι υποψήφιες χώρες, σύμφωνα με προηγούμενα αιτήματα του Κοινοβουλίου προς τον σκοπό αυτόν ΕΕ C 341 της 27.9.2023, σ. 2.·

88.πιστεύει ότι η συνεχής και φιλόδοξη επέκταση του πεδίου εφαρμογής, της αμεροληψίας και των συνεπειών επιβολής της έκθεσης είναι ο καλύτερος τρόπος για να διασφαλιστεί η συνεχής συνάφεια και ο αντίκτυπός της·

89.παροτρύνει την Επιτροπή να επενδύσει περισσότερο στην ενημέρωση σχετικά με τις αξίες και τα ισχύοντα εργαλεία της Ένωσης, συμπεριλαμβανομένης της ετήσιας έκθεσης, ιδίως στις χώρες στις οποίες επικρατεί σοβαρή ανησυχία·

90.επιβεβαιώνει ότι η ετήσια έκθεση για το κράτος δικαίου δεν αποτελεί αυτοσκοπό, δεδομένου ότι η παρακολούθηση της κατάστασης δεν επαρκεί, αλλά θα πρέπει μάλλον να οδηγήσει σε συγκεκριμένα μέτρα επιβολής για την αντιμετώπιση των ελλείψεων που εντοπίστηκαν· καλεί, ως εκ τούτου, την Επιτροπή να διασφαλίσει ότι η εν λόγω έκθεση για το κράτος δικαίου αποτελεί πράγματι αναπόσπαστο μέρος μιας ολόκληρης διαδικασίας στο πλαίσιο του μηχανισμού για το κράτος δικαίου συνολικά, καθώς και να διασφαλίσει την πλήρη χρήση ολόκληρης της εργαλειοθήκης που διαθέτει όσον αφορά το κράτος δικαίου, συμπεριλαμβανομένου του άρθρου 7 ΣΕΕ, σε περιπτώσεις στις οποίες η έκθεση για το κράτος δικαίου εξακολουθεί να διαπιστώνει συνεχείς παραβιάσεις κάθε χρόνο σε ορισμένα κράτη μέλη·

91.σημειώνει την αξιολόγηση του Συμβουλίου σχετικά με τον διάλογο για το κράτος δικαίου και τη δεδηλωμένη θέση του Συμβουλίου ότι θα εξετάσει περαιτέρω πιθανή διοργανική συνεργασία στο πλαίσιο αυτό· καλεί το Συμβούλιο να καταστήσει τον διάλογο για το κράτος δικαίου πιο συμπεριληπτικό, καλώντας άλλα θεσμικά όργανα και ενδιαφερόμενα μέρη στις συνόδους του, ιδίως όργανα του Συμβουλίου της Ευρώπης, όπως η Επιτροπή της Βενετίας, η Επίτροπος για τα ανθρώπινα δικαιώματα, καθώς και εκπροσώπους του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου·

92.αποδοκιμάζει το γεγονός ότι η Επιτροπή και το Συμβούλιο έχουν μέχρι στιγμής απορρίψει την πρόταση του Κοινοβουλίου για σύναψη διοργανικής συμφωνίας για τη δημοκρατία, το κράτος δικαίου και τα θεμελιώδη δικαιώματα· επαναβεβαιώνει τη βούλησή του να επαναλάβει τις συνομιλίες για τη συμφωνία αυτή·

93.καλεί, εν τω μεταξύ, τα άλλα θεσμικά όργανα να διερευνήσουν τουλάχιστον την περαιτέρω συνεργασία στο πλαίσιο του προτεινόμενου διοργανικού πιλοτικού σχεδίου για τη δημοκρατία, το κράτος δικαίου και τα θεμελιώδη δικαιώματα, το οποίο θα συμβάλει στην οικοδόμηση εμπιστοσύνης μεταξύ των θεσμικών οργάνων με πρακτικό τρόπο, ιδίως μέσω της ανταλλαγής πρακτικών παρακολούθησης, διαλόγου και συνεδριάσεων·

94.ζητεί από το Προεδρείο του, δεδομένης της απροθυμίας της Επιτροπής και του Συμβουλίου, να οργανώσει διαδικασία σύναψης δημόσιων συμβάσεων προκειμένου να δημιουργηθεί προσωρινή ομάδα ανεξαρτήτων εμπειρογνωμόνων υπό την αιγίδα του Κοινοβουλίου, σύμφωνα με τη δέσμευση που ανέλαβε στα προηγούμενα ψηφίσματά του, προκειμένου να συμβουλεύει το Κοινοβούλιο σχετικά με τη συμμόρφωση με τις αξίες του άρθρου 2 ΣΕΕ σε διάφορα κράτη μέλη και να δείξει με παραδείγματα πώς θα μπορούσε η ομάδα αυτή να λειτουργεί στην πράξη·

95.καταδικάζει την πλήρη έλλειψη προόδου στις εν εξελίξει διαδικασίες του άρθρου 7 παράγραφος 1 ΣΕΕ· καλεί μετ’ επιτάσεως το Συμβούλιο να αντιμετωπίσει όλες τις νέες εξελίξεις που πλήττουν το κράτος δικαίου, τη δημοκρατία και τα θεμελιώδη δικαιώματα· επαναλαμβάνει την έκκλησή του προς το Συμβούλιο να λάβει υπόψη του τις συστάσεις στο πλαίσιο αυτής της διαδικασίας και υπογραμμίζει ότι οποιαδήποτε περαιτέρω καθυστέρηση σε συνάρτηση με την εν λόγω δράση θα ισοδυναμούσε με παραβίαση της αρχής του κράτους δικαίου από το ίδιο το Συμβούλιο· επιμένει ότι ο ρόλος και οι αρμοδιότητες του Κοινοβουλίου πρέπει να γίνονται σεβαστά·

96.καλεί την Επιτροπή να συμπεριλάβει, να παρακολουθεί αυστηρά και να διαφυλάσσει τις συνθήκες δημοκρατίας, κράτους δικαίου και των θεμελιωδών δικαιωμάτων σε όλα τα δημοσιονομικά μέσα και διαδικασίες· επαναλαμβάνει τις σοβαρές ανησυχίες του σχετικά με την απόφαση της Επιτροπής, σύμφωνα με την οποία ο οριζόντιος αναγκαίος πρόσφορος όρος του Χάρτη ως προς την ανεξαρτησία της δικαιοσύνης έχει εκπληρωθεί, επιτρέποντας έτσι στις ουγγρικές αρχές να υποβάλουν αιτήσεις για την επιστροφή έως και 10,2 δισεκατομμυρίων EUR αν και, ακόμα και μετά τις πρόσφατες μεταρρυθμίσεις, η Ουγγαρία δεν πληροί το πρότυπο ανεξαρτησίας της δικαιοσύνης που ορίζεται στον Χάρτη· καλεί την Επιτροπή και το Συμβούλιο να εφαρμόσουν περαιτέρω και χωρίς καθυστέρηση τον κανονισμό για την αιρεσιμότητα όσον αφορά το κράτος δικαίου, όπου απαιτείται, και να μην άρουν τα μέτρα που εγκρίθηκαν στην περίπτωση της Ουγγαρίας έως ότου εκπληρωθούν πραγματικά όλες οι προϋποθέσεις και τα ορόσημα· καλεί την Επιτροπή να επαληθεύσει αυστηρά ότι τα ορόσημα που σχετίζονται με το κράτος δικαίου στα διάφορα σχέδια ανάκαμψης και ανθεκτικότητας των κρατών μελών πληρούνται ως προϋπόθεση για την εκταμίευση χρηματοδότησης όταν τα κράτη μέλη υποβάλλουν αιτήσεις πληρωμής· καλεί την Επιτροπή να αναθέσει την πρωταρχική ευθύνη για την εφαρμογή αυτών των προϋποθέσεων στους Επιτρόπους που είναι αρμόδιοι για το κράτος δικαίου·

97.αναθέτει στην Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στο Συμβούλιο, τις κυβερνήσεις των κρατών μελών και την Επιτροπή.