P9_TA(2024)0109Aanbeveling aan de Raad, de Commissie en de EDEO over de situatie in SyriëAanbeveling van het Europees Parlement van 28 februari 2024 aan de Raad, de Commissie en de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid betreffende de situatie in Syrië (2023/2052(INI))Het Europees Parlement,

–gezien de toetreding van Syrië als lidstaat tot de Organisatie voor het verbod van chemische wapens (OVCW) op 14 oktober 2013,

–gezien het Verdrag tot verbod van de ontwikkeling, de productie, de aanleg van voorraden en het gebruik van chemische wapens en inzake de vernietiging van deze wapens, dat Syrië op 14 december 2013 heeft geratificeerd,

–gezien Resoluties 2170 en 2254 van de VN-Veiligheidsraad, die respectievelijk op 15 augustus 2014 en 18 december 2015 werden goedgekeurd,

–gezien Resolutie 2533 van 11 juli 2020 en Resolutie 2504 van 10 januari 2020 van de VN-Veiligheidsraad, die beide betrekking hebben op de grensovergangen van Bab al-Salam en Bab al-Hawa en de verstrekking van humanitaire hulp,

–gezien Resolutie 2664 van de VN-Veiligheidsraad van 9 december 2022,

–gezien resolutie 2672 van de VN-Veiligheidsraad van 9 januari 2023,

–gezien Resolutie 77/301 van de Algemene Vergadering van de VN van 29 juni 2023, waarbij een onafhankelijke instelling voor vermiste personen in de Arabische Republiek Syrië werd opgericht,

–gezien het verslag van de onafhankelijke internationale onderzoekscommissie van de VN voor de Arabische Republiek Syrië van 21 januari 2021 aan de 46e gewone zitting van de Mensenrechtenraad,

–gezien het verslag van de onafhankelijke internationale onderzoekscommissie van de VN voor de Arabische Republiek Syrië van 14 augustus 2023 aan de 54e gewone zitting van de Mensenrechtenraad,

–gezien de beschikking van het Internationaal Gerechtshof (IGH) van 16 november 2023 inzake het verzoek tot vaststelling van voorlopige maatregelen voor de toepassing van het Verdrag tegen foltering en andere wrede, onmenselijke of onterende behandeling of bestraffing (Canada en Nederland tegen de Arabische Republiek Syrië),

–gezien de beschikking van het Tribunal Judiciaire van Parijs van 14 november 2023, waarbij een internationaal aanhoudingsbevel werd afgegeven tegen de Syrische president Bashar al-Assad, Maher al-Assad, Ghassan Abbas en Bassam al-Hassan,

–gezien Besluit (GBVB) 2023/1035 van de Raad van 25 mei 2023Besluit (GBVB) 2023/1035 van de Raad van 25 mei 2023 tot wijziging van Besluit 2013/255/GBVB betreffende beperkende maatregelen in het licht van de situatie in Syrië (PB L 139 van 26.5.2023, blz. 49)., waarbij de EU-sancties tot 1 juni 2024 worden verlengd,

–gezien artikel 118 van zijn Reglement,

–gezien het verslag van de Commissie buitenlandse zaken (A9-0041/2024),

A.overwegende dat de processen van Genève en Astana er niet in zijn geslaagd het conflict te beëindigen en een inclusieve overgangsregering in te stellen vanwege de aanhoudende weigering van het Syrische regime om serieus te onderhandelen met de oppositie over een geloofwaardige politieke oplossing; overwegende dat het Syrische regime heeft gekozen voor een selectieve deelname aan internationale besprekingen als een vertragingstactiek om de resultaten ervan teniet te doen, waardoor het lijden van het Syrische volk wordt verlengd;

B.overwegende dat sinds 2011 een half miljoen Syriërs zijn omgekomen en 14 miljoen Syriërs gedwongen zijn ontheemd als gevolg van gewelddadige acties van gewapende en terroristische groeperingen, maar bovenal doordat het Syrische regime zijn eigen bevolking met behulp van zijn bondgenoten meedogenloos onderdrukt en onderwerpt aan demografische manipulatie; overwegende dat bij deze onderdrukking herhaaldelijk chemische wapens, clusterbommen, brandbommen, vatenbommen, raketten en conventionele luchtbombardementen tegen burgers werden ingezet; overwegende dat duizenden burgers zijn gedood als gevolg van honderden chemische aanvallen door het Syrische regime, waaronder de aanval met sarin in Oost-Ghouta in augustus 2013; overwegende dat ten minste 150 000 Syriërs vermist zijn in het systeem van willekeurige massadetentie van het regime, waarbij er in minstens 112 713 gevallen sprake is van gedwongen verdwijning, vaak met de dood in gevangenschap en bij buitengerechtelijke executies tot gevolg; overwegende dat de families nog steeds niet geïnformeerd zijn over het lot van hun naasten; overwegende dat dit nog altijd de grootste ontheemdingscrisis ter wereld is; overwegende dat de crisis ertoe heeft geleid dat 15,3 miljoen mensen in Syrië humanitaire hulp en bescherming nodig hebben; overwegende dat naar schatting ook nog eens 8,8 miljoen mensen getroffen werden door de aardbevingen in februari 2023, die de bestaande humanitaire problemen in Syrië en de omringende landen verergerd hebben; overwegende dat volgens VN-rapporten 90 % van de Syrische bevolking in armoede leeft en niet beschikt over elementaire goederen; overwegende dat het IGH Syrië bij de beschikking heeft gelast iedere vorm van foltering en andere vormen van mishandeling te voorkomen na bestudering van verschillende rapporten van de onafhankelijke internationale onderzoekscommissie van de VN voor de Arabische Republiek Syrië, waarin werd geconcludeerd dat er gegronde redenen waren om aan te nemen dat de Syrische regering is doorgegaan met folteringen en mishandelingen; overwegende dat Syrië in de index voor persvrijheid van Verslaggevers Zonder Grenzen op plaats 175 van 180 staat; overwegende dat sinds 2011 ten minste 300 beroepsjournalisten en niet-beroepsjournalisten zijn omgekomen; overwegende dat Syriërs ondanks de brute onderdrukking van de bevolking door het Syrische regime vreedzame protesten tegen de regering blijven organiseren, met name die in het voor het merendeel door druzen bevolkte Syrische gouvernement Sweida, die in augustus 2023 van start zijn gegaan en wekenlang duizenden betogers uit de hele provincie trokken, vooral vrouwen; overwegende dat bij de demonstraties politieke, burger- en mensenrechten voor alle Syriërs werden geëist;

C.overwegende dat buitenlandse, autoritaire actoren, waaronder Rusland en Iran en hun bondgenoten, de Wagner-militie en de Libanese Hezbollah, Irakese milities en Afghaanse huurlingen, alsook lokale Syrische aanhangers, sinds 2011 een destructieve rol hebben gespeeld in het land; overwegende dat Syrië als proeftuin voor Rusland fungeert, waar dat land zijn militaire vermogens, tactieken, logistieke capaciteit, alsook zijn capaciteit voor buitenlandse militaire interventie ter ondersteuning van een belaagde bondgenoot kan uitproberen en demonstreren; overwegende dat het Syrische regime niet het volledige nationale grondgebied controleert en zich enkel weet te handhaven dankzij bruut geweld en de steun van deze buitenlandse actoren; overwegende dat Rusland en Iran voor het regime nog altijd belangrijke leveranciers van militair materieel zijn;

D.overwegende dat er diverse onderzoeken naar en vervolgingen van ernstige misdrijven in Syrië plaatsvinden, gebaseerd op het beginsel van universele jurisdictie, hetgeen enige hoop biedt in de strijd voor gerechtigheid en verantwoordingsplicht van degenen die zich in Syrië schuldig hebben gemaakt aan foltering, misdaden tegen de menselijkheid of oorlogsmisdaden; overwegende dat Frankrijk een internationaal aanhoudingsbevel heeft uitgevaardigd tegen de Syrische dictator Bashar al-Assad, zijn broer Maher, die de feitelijke leider is van de militaire elite-eenheid van Syrië, en twee generaals van de strijdkrachten, die beschuldigd worden van misdaden tegen de menselijkheid in verband met aanvallen met chemische wapens in 2013; overwegende dat Rusland en China, om mogelijke sancties en een militaire interventie te voorkomen, in de VN-Veiligheidsraad hun veto hebben uitgesproken tegen resoluties over Syrië die door westerse en Arabische landen worden gesteund, waardoor het Syrische regime niet ter verantwoording kan worden geroepen voor zijn oorlogsmisdaden;

E.overwegende dat het regime in Syrië de Russische invasie van Oekraïne heeft gesteund en de bezette regio’s Loehansk en Donetsk in Oost-Oekraïne heeft erkend; overwegende dat de militaire inlichtingendienst van Oekraïne op 7 februari 2024 heeft gemeld dat Rusland 1 000 Syrische huurlingen aan het trainen was om de Russische oorlog in Oekraïne te ondersteunen; overwegende dat Rusland beweert dat het sinds 2015 meer dan 63 000 Russische krachten heeft gestuurd, waaronder speciale troepen, militaire adviseurs, luchtmachtpersoneel en particuliere militaire contractanten zoals de Wagnergroep, om het regime van Assad te steunen en in het zadel te houden; overwegende dat Rusland aanhoudend oorlogsmisdrijven in Syrië heeft gepleegd, onder meer door medische centra en civiele gebieden te bombarderen en door wapens te gebruiken die een niet-onderscheidende werking hebben; overwegende dat de militaire aanwezigheid van Rusland in Syrië twee belangrijke bases omvat: de vliegbasis Khmeimim en een marinebasis in Tartus, alsook meer dan honderd kleine militaire locaties in het hele land; overwegende dat Rusland als grootste wapenleverancier van het Assad-regime voor miljarden euro’s aan wapens levert aan het regime;

F.overwegende dat Hezbollah herhaaldelijk en met succes heeft geprobeerd Iraanse wapens over Syrisch grondgebied te vervoeren; overwegende dat Israël herhaaldelijk luchtaanvallen heeft uitgevoerd om die wapentransporten te voorkomen, onder meer in oktober 2023 op de luchthavens van Damascus en Aleppo, in de nasleep van de terroristische aanvallen van Hamas op Israëlische burgers van 7 oktober; overwegende dat het conflict tussen Israël en Hamas als gevolg van de terroristische aanslagen van Hamas tegen Israël op 7 oktober 2023, een nieuwe cyclus van geweld in de regio heeft veroorzaakt; overwegende dat Syrië zich moet onthouden van iedere militaire betrokkenheid bij de oorlog in de Gazastrook; overwegende dat de aanvallen die Israël in Aleppo en Damascus zou hebben uitgevoerd, hebben geleid tot de tijdelijke stopzetting van de humanitaire luchtsteun van de VN; overwegende dat door Iran gesteunde milities in Syrië sinds de brute aanval van Hamas op Israël op 7 oktober 2023 een toenemend aantal drones en raketten hebben afgeschoten op Israël en Amerikaanse en internationale troepen in Noordoost-Syrië; overwegende dat Syrische vliegvelden door Iran zijn gebruikt om wapens uit Iran en Irak naar Syrië en Hezbollah in Libanon te sturen, maar ook om Iran wapens aan Hamas te helpen leveren; overwegende dat het regime duizenden Syrische Palestijnen en vluchtelingen heeft vermoord;

G.overwegende dat Turkije, dat gebieden in Noord-Syrië bezet houdt, regelmatig rechtstreeks en via bondgenoten grootschalige militaire operaties uitvoert op Syrisch grondgebied, met name in gebieden die in handen zijn van de Koerden in Noordoost-Syrië, alsook in en rond Afrin in het noordwesten; overwegende dat de eenzijdige militaire interventies van Turkije in Noord-Syrië een schending van het internationaal recht vormen; overwegende dat het Turkse parlement er in oktober 2023 mee instemde om het mandaat dat militaire operaties in Syrië mogelijk maakt met nog eens twee jaar te verlengen; overwegende dat Turkije een einde moet maken aan zijn illegale bezetting van Noord-Syrië en zijn strijdkrachten en gelieerde paramilitaire milities moet terugtrekken;

H.overwegende dat de Islamitische Staat van Irak en Syrië (ISIS) zich schuldig heeft gemaakt aan grove, systematische schendingen van de mensenrechten en schendingen van het internationaal recht, met inbegrip van misdaden tegen de menselijkheid en genocide, in de gebieden die vóór de interventie van de internationale coalitie tijdelijk onder zijn controle stonden; overwegende dat in 2014 een brede internationale coalitie is opgericht om ISIS te verslaan, bestaande uit 86 coalitieleden, die zich ertoe hebben verbonden militaire steun te verlenen aan partners, de instroom van buitenlandse strijders tegen te houden, de financiering en subsidiëring van ISIS stop te zetten, humanitaire crises in de regio aan te pakken en de ware aard van jihadistische bewegingen aan het licht te brengen;

I.overwegende dat EU-sancties van toepassing zijn op de tegoeden van 358 personen en 95 entiteiten die rechtstreeks betrokken zijn bij de onderdrukking van de Syrische bevolking; overwegende dat Rusland de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties (VN) blijft dwarsbomen en er daardoor nog slechts één grensovergang tussen Turkije en de niet door het Syrische regime gecontroleerde gebieden is gewaarborgd voor de verstrekking van internationale humanitaire hulp; overwegende dat de grensovergang Bab al-Hawa sinds 2014 met goedkeuring van de VN-Veiligheidsraad wordt gebruikt voor de levering van hulpgoederen vanuit Turkije in Syrië; overwegende dat Rusland de verlenging van deze machtiging van de VN-Veiligheidsraad regelmatig heeft tegengewerkt en uiteindelijk in juli 2023 zijn veto heeft uitgesproken tegen de ingebruikname van een luchtcorridor, waardoor Bab al-Hawa gesloten bleef; overwegende dat de levering van hulpgoederen via Bab al-Hawa, na onderhandelingen tussen VN-agentschappen, het Syrische regime en Hay’et Tahrir al-Sham, de belangrijkste gewapende groep in Idlib, in september 2023 werd hervat en de hulpverlening via de grensovergangen Bab al-Salam en Al-Rai, die het Syrische regime naar aanleiding van de verwoestende aardbeving in februari 2023 had opengesteld, opnieuw met drie maanden werd verlengd; overwegende dat niet bekend is op welke voorwaarden het Syrische regime en Hay’et Tahrir al-Sham de VN hebben toegestaan de hulpverlening via de drie grensovergangen te hervatten; overwegende dat gerenommeerde experts op het gebied van internationaal humanitair recht betwijfelen of voor grensoverschrijdende hulpverlening door de VN goedkeuring van de VN-Veiligheidsraad vereist is;

J.overwegende dat verschillende landen uit de regio zijn begonnen met het normaliseren van hun betrekkingen met het Syrische regime, hetgeen ertoe heeft geleid dat Syrië opnieuw in de Arabische Liga is opgenomen, zoals op 7 mei 2023 in Caïro besloten werd door de ministers van Buitenlandse Zaken, hoewel Syrië zich aantoonbaar schuldig heeft gemaakt aan ernstige internationale misdrijven en er geen enkele aanwijzing bestaat dat er een einde is gekomen aan deze onrechtmatige praktijken; overwegende dat de werkgroepen van de Arabische Liga sinds september 2023 zijn opgeschort vanwege het feit dat het Syrische regime zijn toezeggingen niet nakwam, waaronder de toezegging om de drugshandel te beperken, de veilige terugkeer van vluchtelingen te faciliteren, politieke gevangenen vrij te laten en in alle gebieden humanitaire hulp toe te laten; overwegende dat de bijeenkomsten tussen de Arabische Liga en vertegenwoordigers van het Syrische regime inmiddels zijn opgeschort; overwegende dat er sinds de vaststelling van de resolutie van het Europees Parlement van 11 maart 2021 over het Syrische conflict – tien jaar na de opstandPB C 474 van 24.11.2021, blz. 130. geen enkele maatregel is genomen om ervoor te zorgen dat verdachten van oorlogsmisdaden geen asiel in EU-lidstaten kunnen krijgen, met name wanneer andere EU-lidstaten het asielverzoek al hebben afgewezen;

K.overwegende dat de Europese Unie en haar lidstaten met 30 miljard EUR sinds 2011 de grootste donor zijn van de door het conflict getroffen bevolking; overwegende dat de Europese steun die in juni 2023 op de conferentie van Brussel is toegezegd, 3,8 miljard EUR bedraagt op een totaal van 5,6 miljard EUR; overwegende dat de EU en haar lidstaten noodhulp hebben verleend na de aardbeving in Syrië en dat de EU op 23 februari 2023 op humanitaire gronden een tijdelijke vrijstelling van de sanctieregeling heeft ingevoerd om de hulpverlening aan de slachtoffers te vergemakkelijken; overwegende dat de VN heeft gewaarschuwd dat 90 % van de Syrische bevolking onder de armoedegrens leeft en dat veel Syriërs momenteel in zelfs nog slechtere omstandigheden leven dan in de jaren van het conflict; overwegende dat het Wereldvoedselprogramma schat dat 12,4 miljoen Syriërs met voedselonzekerheid kampen, hetgeen neerkomt op bijna 60 % van de bevolking; overwegende dat de verantwoordelijkheid voor de huidige nijpende situatie hoofdzakelijk bij het Assad-regime ligt;

L.overwegende dat het regime onvoldoende voorziet in de basisbehoeften van de Syrische bevolking, dat de economische situatie van het land uiterst precair is en dat Syrië veranderd is in een narcostaat, wat de stabiliteit van de regio nog verder aantast; overwegende dat humanitaire activisten en hulpverleners hun bezorgdheid blijven uiten over de veiligheid en de bescherming van terugkeerders en ontheemden gezien de situatie in talrijke regio’s van het land, en de houding van het Syrische regime ten aanzien van politieke verzoening in twijfel trekken; overwegende dat dit de sociale en economische vooruitgang van Syrië en de mogelijkheden om een uitweg uit de crisis te vinden belemmert;

M.overwegende dat Europa volgens een rapport van het Europees Waarnemingscentrum voor drugs en drugsverslaving (EMCDDA) en de Duitse federale recherche (BKA) sinds september 2023 een zeer belangrijk overslagpunt is voor Captagon (fenethylline) dat afkomstig is uit het Midden-Oosten, met name Syrië en Libanon, en dat bestemd is voor het Arabisch Schiereiland; overwegende dat landen in de regio de invoer van groente en fruit uit Libanon verboden hebben om de smokkel van Captagon te bestrijden; overwegende dat Europa een afzetmarkt, maar ook een populair overslagpunt voor Captagon is geworden en dat er volgens het Europees Waarnemingscentrum voor drugs en drugsverslaving in Europa sinds 2018 meer dan een miljoen tabletten en bijna tweeduizend kilogram Captagon in beslag zijn genomen; overwegende dat de EU in april 2023 aan 25 personen en 8 entiteiten in Syrië sancties heeft opgelegd vanwege hun betrokkenheid bij drugshandel;

N.overwegende dat de vernieling en verwaarlozing van waterbronnen en de gezondheidszorg door het Syrische regime in augustus 2022 tot een landelijke cholera-epidemie leidden, die nog steeds voortwoekert; overwegende dat het openbaar onderwijs in Syrië en de landen die Syrische vluchtelingen onderdak bieden, onder druk staat en ongeveer de helft van de Syrische bevolking in de schoolgaande leeftijd (bijna 2,4 miljoen leerlingen) geen enkele vorm van onderwijs krijgt, hetgeen ertoe leidt dat veel kinderen lijden onder de psychosociale gevolgen van langdurige conflicten en ontheemding; overwegende dat slechts ongeveer de helft van de jongeren van 15-24 jaar in Syrië volgens Unesco de verwachte minimale competentieniveaus op het gebied van leesvaardigheid, rekenvaardigheid en sociale vaardigheden haalt;

O.overwegende dat het Syrische regime door middel van etnische zuiveringen een meedogenloze campagne heeft gevoerd om de demografische samenstelling van het land te veranderen; overwegende dat christenen in Syrië voor de oorlog circa 10 % van de bevolking uitmaakten, in totaal 2,2 miljoen mensen; overwegende dat de wreedheid van de oorlog tot een massale uittocht van christenen heeft geleid; zodat er nu nog maar ongeveer 640 000 over zijn; overwegende dat christenen in het land niet alleen door het Syrische regime worden vervolgd, maar ook door ISIS en andere islamistische milities; overwegende dat het regime van Assad weliswaar heeft geprobeerd zich voor te doen als een neutrale beschermer van christenen in Syrië, maar dat het naar verluidt bewust kerken heeft verwoest en minstens honderden christelijke burgers gevangen heeft genomen; overwegende dat het regime, met de actieve steun van de Russische Federatie, Aleppo, de stad met de grootste christelijke populatie in het land, heeft belegerd en volledig met de grond gelijk heeft gemaakt; overwegende dat het land de twaalfde plaats inneemt op de wereldwijde ranglijst van landen waar het het moeilijkst is om christen te zijn;

P.overwegende dat volgens het Bureau van de Hoge Commissaris van de Verenigde Naties voor de Vluchtelingen (UNHCR) de meeste Syrische vluchtelingen naar Syrië zouden willen terugkeren, maar zich terecht zorgen maken over hun veiligheid; overwegende dat dit betekent dat momenteel hervestiging en aanvullende trajecten de meest haalbare duurzame oplossing voor Syrische vluchtelingen vormen; overwegende dat de onafhankelijke internationale onderzoekscommissie van de VN voor de Arabische Republiek Syrië in haar meest recente verslag van september 2023 heeft vastgesteld dat er tot ver buiten de landsgrenzen nog altijd sprake is van grote onveiligheid, zodat het onwaarschijnlijk is dat Syrische vluchtelingen veilig kunnen terugkeren, en heeft aangegeven ook over concreet bewijs te beschikken dat Syrische vluchtelingen die uit buurlanden zijn teruggekeerd door de Syrische veiligheidsdiensten zijn mishandeld;

1.beveelt de Raad, de Commissie en de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid aan om bij hun beleid met betrekking tot Syrië:

Het politieke proces

(a)nogmaals de krachtige steun van de Unie uit te spreken voor de Syrische democratische aspiraties die in het land blijven bestaan ondanks de totale onderdrukking die het regime sinds de vreedzame protesten in 2011 uitoefent, waarbij Iran en Rusland doorslaggevende militaire en financiële ondersteuning bieden om Assad en de clan rondom hem aan de macht te houden; te veroordelen dat het regime contracten gunt die Rusland en Iran toegang geven tot de natuurlijke hulpbronnen van het land ten koste van de Syrische bevolking;(b)te wijzen op de persoonlijke schuld van het regime, zonder iets af te doen aan de rol van ISIS en andere gewapende en terroristische groeperingen, aan de dood van een half miljoen burgers, de verwoesting van het land, de ontheemding van het grootste deel van de bevolking, de foltering en verdwijning van 112 713 mensenSyrian Network for Human Rights, 12th Annual Report on Enforced Disappearance in Syria on the International Day of the Disappeared: Enforced Disappearance is an Ongoing Crime in Syria, 30 augustus 2023. in een systeem van willekeurige massadetentie, het gebruik van chemische wapens tegen burgers en de systematische vernietiging van elke vorm van vreedzame oppositie;(c)zich te verzetten tegen iedere normalisatie van de betrekkingen met het Assad-regime tenzij er sprake is van ingrijpende en controleerbare vooruitgang bij de uitvoering van Resolutie 2254 (2015) van de VN-Veiligheidsraad, zoals het vrijlaten van politieke gevangenen, het informeren van de families van de slachtoffers over het lot van de vermiste personen en de slachtoffers van gedwongen verdwijning, en het beëindigen van alle aanvallen op of belemmeringen voor humanitaire hulp; de EU-lidstaten te verzoeken zich te onthouden van maatregelen die het gemeenschappelijke standpunt van de EU inzake Syrië verzwakken of ondermijnen; zich ingenomen te tonen met de aanneming van de wet tegen de normalisering van het Assad-regime door het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden en de Amerikaanse Senaat aan te moedigen het wetgevingsproces met het oog op de vaststelling ervan voort te zetten; te benadrukken dat het Syrische regime, ondanks het soevereine besluit van sommige Arabische staten om Syrië opnieuw op te nemen in de Arabische Liga, geen enkele blijk geeft van de wil om de strijd aan te binden tegen de drugshandel, die weliswaar zijn oorsprong vindt in Syrië maar de hele regio treft; het feit te veroordelen dat de familie Assad en haar bondgenoten, waaronder Hezbollah, een machtspositie hebben verworven op de markt voor de drug Captagon, waarvan de handel wordt geschat op 57 miljard USD; op te merken dat de broer van Bashar al-Assad, Maher al-Assad, het bevel heeft over de legereenheid die verantwoordelijk is voor de productie van deze drug; een gecoördineerde veiligheidsrespons van de EU te ondersteunen om te voorkomen dat de EU wordt gebruikt als overslagplaats voor Captagon dat in Syrië en Libanon wordt geproduceerd;(d)te benadrukken dat de repressie, nalatigheid en corruptie van het regime ten grondslag liggen aan de rampzalige economische situatie; eraan te herinneren dat EU-sancties alleen gericht zijn tegen personen en entiteiten die betrokken zijn bij de repressie; het probleem van te strikte naleving door banken aan te pakken, die ertoe kan leiden dat hulporganisaties geen geld naar Syrië kunnen overmaken om programma’s uit te voeren of lokale medewerkers en leveranciers te betalen, zelfs wanneer de transacties bedoeld zijn om activiteiten te steunen die van sancties uitgezonderd zijn; evenwel te onderstrepen dat de beperkende maatregelen van de EU doelgericht moeten blijven, vrijstellingen voor humanitaire hulp te blijven waarborgen en prioriteit te geven aan hulpverlening op lokaal niveau;(e)snel consistente, uitgebreide en duidelijke vrijstellingen te verlenen aan betrouwbare internationale humanitaire organisaties; de interpretatie van de verordening betreffende beperkende maatregelen in Syrië zoveel mogelijk te harmoniseren tussen de verschillende lidstaten en in dit kader Resolutie 2664 (2022) van de VN-Veiligheidsraad over humanitaire hulp toe te passen;(f)hulde te brengen aan de moed van demonstranten in de steden Sweida en Dara’a, die zich sinds augustus 2023 opnieuw vreedzaam verzetten tegen het regime van Assad; overleg te plegen met en langdurige, flexibele basissteun te verlenen aan de Syrische maatschappelijke netwerken in Europa en Syrië die democratische waarden delen en ernaar streven mensenrechtenverdedigers en -activisten in de regio te beschermen; alle vormen van religieuze discriminatie krachtig te veroordelen en te eisen dat iedereen de rechten van etnische en religieuze groepen en minderheden in Syrië eerbiedigt, waaronder die van christenen, druzen, alawieten en alle andere minderheden; antisemitische propaganda en niet-erkenning van het bestaansrecht van Israël, een essentieel kenmerk van de algemene berichtgeving van de familie van Bashar al-Assad, krachtig te veroordelen; zich ervan te vergewissen dat onderwijsmateriaal en ander educatief materiaal in overeenstemming is met deze beginselen; ertoe bij te dragen dat iedereen die ontheemd is op waardige, gelijkwaardige en veilige wijze in zijn historische en traditionele geboorteland kan blijven wonen of ernaar kan terugkeren, en zijn geloof en overtuigingen in vrijheid kan belijden zonder enige vorm van dwang, geweld of discriminatie; de interreligieuze dialoog te ondersteunen;

Veiligheid

(g)te betreuren dat er nog steeds honderden Iraanse, Turkse en Russische bases en Iraanse en Russische milities op Syrisch grondgebied aanwezig zijn; zich zorgen te maken over de economische uitbuiting van het land door roofzuchtige buitenlandse mogendheden; de aanvallen van Turkse troepen en hun bezetting van Syrische gebieden in het noorden te veroordelen, evenals de hernieuwde meedogenloze militaire campagne van de Syrische regering en Rusland in Noordwest-Syrië, die ook gericht is op civiele doelen; hun ernstige zorgen te uiten over de hardnekkigheid van de radicale islamitische oppositie in de provincie Idlib; steun uit te spreken voor de voortzetting van de internationale coalitie tegen ISIS, die ondanks aanzienlijke nederlagen nog actief is in Syrië; aan te dringen op vastberaden internationale inspanningen om de strijd tegen ISIS in Syrië voort te zetten totdat deze geheel verslagen is; eraan te herinneren dat het eenzijdige Turkse militaire optreden een ernstige schending van het internationaal recht vormt en de stabiliteit en de veiligheid van de regio als geheel heeft ondermijnd; de jihadistische netwerken die campagne voeren in Syrië en Irak te ontmantelen en over te gaan tot de opsporing en vervolging van hun leden, die het bevel hebben gevoerd over meer dan vijfduizend buitenlandse strijders die door hen werden geradicaliseerd, gerekruteerd en uit Europa overgebracht; steun in politiek, financieel, operationeel en logistiek opzicht te blijven bieden aan de wereldwijde coalitie tegen ISIS;(h)de rol van de Syrische Democratische Strijdkrachten te benadrukken in de strijd tegen ISIS in Noordoost-Syrië;(i)er bij de lidstaten op aan te dringen hun onderdanen uit de jihadistische gevangenkampen Al-Hol en Al-Roj te blijven terughalen en hen op basis van een eerlijk proces te berechten voor alle door hen gepleegde misdaden; hun ernstige zorgen te uiten over de verslechterende humanitaire, gezondheids- en veiligheidssituatie in kampen in Noordoost-Syrië, met name de kampen Al Hol en Al Roj, die nog steeds broedplaatsen van radicalisering zijn; de lidstaten te verzoeken alle Europese kinderen te repatriëren en hun voldoende ondersteuning te bieden en te zorgen voor hun re-integratie; de lidstaten te verzoeken in hun bilaterale betrekkingen en in internationale organen de repatriëring van alle kinderen van onderdanen van derde landen te bevorderen, met volledige inachtneming van het internationaal recht;(j)de inspanningen op te voeren om de Russische en Iraanse desinformatie over Syrië, vooral in het Arabisch, tegen te gaan; de noodzakelijke stappen te ondernemen om ervoor te zorgen dat onlineplatforms aanzienlijk meer doen om desinformatie in de regio tegen te gaan, met name door Arabischsprekende moderatoren van online-inhoud in dienst te nemen;(k)het afvuren van raketten door Syrische troepen vanaf Syrisch grondgebied op Israël en de door Israël bezette Golanhoogten, evenals het sturen van een ongewapende drone naar het noorden van Israël te veroordelen; de herhaaldelijke en succesvolle pogingen van Hezbollah om Iraanse wapens over Syrisch grondgebied te vervoeren, te veroordelen; het Assad-regime te veroordelen voor zijn lakse houding ten opzichte van Al-Qaeda en andere terroristische groepen, met name ten aanzien van de bemiddelingsinspanningen tijdens het conflict in Irak, aangezien die houding heeft bijgedragen tot de groei van Al-Qaeda, ISIS en gelieerde terroristische netwerken in Syrië;(l)er nota van te nemen dat het Israëlische leger luchtaanvallen en andere vormen van aanvallen op Syrisch grondgebied blijft uitvoeren uit zelfverdediging om ervoor te zorgen dat het regime van Assad niet in staat is voldoende kracht te verzamelen om een bedreiging te vormen voor de buurlanden;(m)ervoor te zorgen dat resoluties, verslagen en besluiten van de EU die verband houden met Syrië in het Arabisch worden vertaald;

Strijd tegen de straffeloosheid

(n)te benadrukken dat de strijd tegen straffeloosheid in Syrië een voorwaarde is voor een toekomstige oplossing van de huidige crisis, alsook een morele en politieke noodzaak voor Europa en de internationale gemeenschap; zich ingenomen te tonen met de justitiële vooruitgang van het Frans-Duitse gemeenschappelijke onderzoeksteam bij het onderzoek naar de 11 000 in het Caesar-rapport gedocumenteerde lichamen van slachtoffers van foltering en met de schorsing van Syrië uit de Internationale Organisatie voor het verbod van chemische wapens; zich ingenomen te tonen met het feit dat de Franse rechtbanken in november 2023 internationale aanhoudingsbevelen hebben uitgevaardigd tegen Bashar al-Assad, zijn broer Maher al-Assad en twee generaals wegens misdaden tegen de menselijkheid in verband met aanvallen met chemische wapens tegen burgers; zich ingenomen te tonen met het bevel van het IGH om Syrië ertoe te bewegen alle mogelijke maatregelen te nemen om foltering en andere vormen van misbruik te voorkomen nadat Nederland en Canada een zaak hadden aangespannen over de schending van het Internationaal Verdrag tegen foltering door Syrië; zich ook ingenomen te tonen met de vooruitgang die in Duitsland, Frankrijk en Zweden is geboekt bij de strafrechtelijke vervolging van Syrische criminelen, zoals de strafprocessen in Koblenz en Frankfurt; zich ingenomen te tonen met de arrestatie en gevangenneming in Duitsland, Nederland en België, in december 2023, januari 2024 en februari 2024, van Syrische paramilitaire leiders die banden hebben met het Assad-regime wegens misdaden tegen de menselijkheid, oorlogsmisdaden en foltering; alle EU-lidstaten aan te moedigen universele jurisdictie in te voeren, voor zover van toepassing op de respectieve grondwettelijke orde; de pogingen te steunen om de leiders van het Syrische regime voor de rechter te brengen; op te roepen tot het samenvoegen van deskundigheid en het delen van tolken door de justitiële en politiële autoriteiten en tot de benoeming van een openbaar aanklager voor misdaden tegen de menselijkheid in elke lidstaat; de EU-lidstaten te verzoeken gespecialiseerde eenheden voor oorlogsmisdaden op te zetten bij rechtshandhavingsautoriteiten en openbaar ministeries, voor zover deze nog niet bestaan, en ervoor te zorgen dat zij over voldoende middelen beschikken; de lidstaten aan te moedigen speciale aandacht te besteden aan de activiteiten van de Syrische inlichtingendiensten en hun invloed op de Syrische diaspora, mede vanuit het oogpunt van preventie, onder meer ter bescherming van getuigen; erop aan te dringen dat er in de strijd tegen straffeloosheid specifiek Europese beurzen worden toegekend aan Syriërs die een juridische opleiding willen volgen;(o)erop aan te dringen dat alle lidstaten automatisch informatie uitwisselen over oorlogsmisdadigers van wie het asielverzoek wordt afgewezen op grond van artikel 1F van het Vluchtelingenverdrag; de lidstaten te verzoeken een Europees fonds op te richten voor de slachtoffers van ernstige schendingen van het internationaal recht in Syrië, onder wie slachtoffers van foltering, door na te gaan welke financiële middelen er in hun jurisdictie al bestaan die verband houden met schendingen van het internationaal recht in Syrië, zoals rechterlijke uitspraken over vergoedingen, sancties en boeten, bevelen tot verbeurdverklaring, tegoeden die bevroren zijn omdat zij afkomstig zijn van onrechtmatig verkregen vermogen van het Syrische regime, en andere bronnen van inkomsten; aan te dringen op de ontwikkeling van een rechtskader dat het mogelijk maakt geld uit dergelijke fondsen over te maken aan de families van de slachtoffers, onder wie slachtoffers van foltering; eraan te herinneren dat dergelijke fondsen zorgvuldig moeten worden samengesteld in samenwerking met de families van de slachtoffers; te erkennen dat de illegale handel in roofkunst en cultuurgoederen uit Syrië, zowel door het Assad-regime als door ISIS, nog altijd een bedreiging vormt; erop aan te dringen het EU-actieplan tegen de illegale handel in cultuurgoederen, alsook de samenwerking met derde landen te versterken om ervoor te zorgen dat cultuurgoederen worden beschermd, van de zwarte markt worden gehaald en worden teruggebracht naar de landen van herkomst zodra de omstandigheden dat toelaten; zich ingenomen te tonen met de resolutie van de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties van 29 juni 2023 tot oprichting van een instelling voor vermiste personen in Syrië, en met de verdere financiering van het internationaal, onafhankelijk en onpartijdig mechanisme ter ondersteuning van het onderzoek naar de ernstigste misdaden die sinds 2011 in Syrië zijn gepleegd; er bij de EU en haar lidstaten op aan te dringen de lijst met personen die onderworpen zijn aan de wereldwijde EU-sanctieregeling voor de mensenrechten (de zogeheten EU-Magnitsky-wet) uit te breiden tot onder meer de Syrische en Russische civiele en militaire bevelhebbers die mogelijk bevelsverantwoordelijkheid hebben voor oorlogsmisdaden, misdaden tegen de menselijkheid en andere ernstige misdrijven in het noordwesten van Syrië, of van wie geloofwaardig kan worden aangetoond dat zij daarbij betrokken zijn geweest;(p)zich ingenomen te tonen met het besluit van de Raad van 22 januari 2024 om zes zakenlieden met nauwe banden met de familie Assad en vijf bedrijven toe te voegen aan de sanctielijst van de EU wegens hun betrokkenheid bij de overbrenging van huurlingen van het Syrische regime, wapenhandel, drugshandel en het witwassen van geld ter ondersteuning van het Syrische regime;

Humanitaire hulp en vluchtelingen

(q)de internationale gemeenschap met klem te verzoeken om tijdens de conferentie van Brussel in 2024 dringend meer humanitaire hulp te verlenen aan de 15,3 miljoen Syriërs die daar dagelijks van afhankelijk zijn; hun ernstige bezorgdheid te uiten over het besluit van het Wereldvoedselprogramma van de VN om zijn voedselhulp vanaf januari 2024 vanwege een financieringstekort op te schorten, aangezien deze hulp tot dan toe 3,2 miljoen Syriërs per dag ten goede kwam; aan te dringen op toegang tot schoon water, waaronder drinkwater, water voor sanitaire doeleinden en water voor landbouwdoeleinden, formeel onderwijs, ook voor meisjes en vrouwen, energievoorziening, betaalbare motorbrandstoffen en op vrouwen toegesneden financiële steun voor de lange termijn; ervoor te zorgen dat de humanitaire hulp vooral wordt bestemd voor schoon water, betaalbare energie, verwarming, gezondheidszorg en gezondheidsproducten; de Europese Commissie en de EU-lidstaten te verzoeken hun inspanningen op te voeren om de activiteiten van lokale maatschappelijke organisaties en door vluchtelingen geleide organisaties te steunen; erop te wijzen hoe belangrijk het is dat hulporganisaties de verantwoording aan de begunstigden van hulp verbeteren en rekening houden met hun feedback en behoeften, overeenkomstig het beginsel “verantwoording aan de getroffen bevolking”; eraan te herinneren dat de EU in dit verband de grootste donor is; hun waardering uit te spreken voor de aanhoudende inspanningen van Libanon, Jordanië, Turkije en Irak om 6 miljoen vluchtelingen in moeilijke economische omstandigheden op te vangen; deze landen te herinneren aan hun verplichting om in dit verband het internationaal recht na te leven; te herhalen dat de status van vluchtelingen moet worden gewaarborgd, met name in de belangrijkste opvanglanden Turkije, Libanon, Jordanië en Irak, en dat moet worden voorkomen dat minderheden worden gediscrimineerd; te erkennen dat het enorme culturele erfgoed van Syrië een belangrijk deel van het werelderfgoed vormt en kan worden gebruikt om enkele problemen van het land op te lossen; Aramees te erkennen als een bedreigde minderheidstaal, aangezien deze taal slechts door ongeveer 100 000 mensen in Syrië wordt gesproken, terwijl dit er in Europa 500 000 zijn;(r)de talloze veto’s van Rusland tegen het verstrekken van hulp aan de bevolking in het noorden van Syrië krachtig te veroordelen, in het bijzonder zijn veto betreffende de verlenging van Resolutie 2672 (2023) van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties, waarmee het land een verlenging van humanitaire toegang tot het land via Bab al-Hawa blokkeert; de pogingen van Rusland om het imago van de “witte helmen” (Syrische burgerbescherming) te bezoedelen opnieuw aan de kaak te stellen; erop te wijzen dat de witte helmen een wezenlijke rol spelen bij het redden van Syrische burgers; hun waardering kenbaar te maken voor het werk van journalisten, bloggers, personen en organisaties, zoals de witte helmen, die ondanks de meedogenloosheid van het regime hun werk in Syrië blijven doen, door de internationale gemeenschap te informeren, slachtoffers ter plaatse bij te staan en zich te blijven richten op de toekomst van het land; kennis te nemen van het besluit van de regering om de toegang van humanitaire agentschappen en partners van de VN tot de corridor van Bab al-Hawa tot 13 juli 2024 te verlengen; het ontbreken van een besluit tot verlenging van de toegang via Bab al-Salam en Al-Rai te betreuren, die eerder was verlengd tot 13 februari 2024; alle verantwoordelijke partijen te wijzen op de absolute noodzaak om deze grensovergangen open te houden; de Commissie en de lidstaten dringend te verzoeken om, naast ferm diplomatiek optreden op het niveau van de VN-Veiligheidsraad, te bewerkstelligen dat de grensovergangen van Bab al-Hawa, Bab al-Salaam en Al-Rai ten minste twaalf maanden langer open blijven; de mogelijkheden te onderzoeken om ook hulpmiddelen te verschaffen via het onlangs opgerichte hulpfonds voor Noord-Syrië; hun afkeuring uit te spreken over de systematische pogingen van het Syrische regime om internationale humanitaire hulp te verduisteren en door te sluizen naar milities en over zijn manipulatie van de wisselkoersen met als doel het grootste deel van de hulp die bestemd is voor de gebieden die onder zijn controle staan, op te strijken;(s)eraan te herinneren dat Syrië volledig noch gedeeltelijk kan worden beschouwd als een veilig land voor de terugkeer van Syrische burgers die als vluchtelingen en asielzoekers in Europa en andere delen van de wereld leven, mensen die de misdaden van het regime zijn ontvlucht en het risico lopen op foltering en gedwongen verdwijning als zij naar Syrië terugkeren; opvanglanden als Turkije, Libanon, Jordanië, Turkije, Irak en Egypte er nogmaals aan te herinneren dat Syrië geen veilig land is, volledig noch gedeeltelijk, en dat Syrische onderdanen daarom niet veilig naar hun land kunnen terugkeren; erop te wijzen dat terugkeer in alle gevallen vrijwillig en onder waardige voorwaarden moet plaatsvinden; erop te wijzen dat sommige Syriërs zijn gevlucht voor terroristische organisaties die in Syrië actief zijn, zoals ISIS; te benadrukken dat er gebieden in Syrië zijn waar nog steeds gewelddadige jihadistische groeperingen en milities actief zijn; te wijzen op de gevolgen van het conflict in Syrië voor de naar schatting 438 000 Palestijnse vluchtelingen die in Syrië verblijven en die voor hun basisbehoeften hoofdzakelijk afhankelijk zijn van de Organisatie van de Verenigde Naties voor hulpverlening aan Palestijnse vluchtelingen in het Nabije Oosten (UNRWA); hun bezorgdheid te tonen over de financiële situatie van de Organisatie en erop aan te dringen Palestijnse vluchtelingen nadrukkelijker op te nemen in de humanitaire plannen van de EU voor Syrië;

2.verzoekt zijn Voorzitter deze aanbeveling te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, en de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid, en vraagt de aanbeveling te laten vertalen en publiceren in het Arabisch.