(1)Tá an tAontas agus feidhmiú an mhargaidh inmheánaigh bunaithe ar an aontas custaim. Chun leasanna oibreoirí eacnamaíocha agus údarás custaim san Aontas araon, le Rialachán (AE) Uimh. 952/2013 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairleRialachán (AE) Uimh. 952/2013 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 9 Deireadh Fómhair 2013 lena leagtar síos Cód Custaim an Aontais (athmhúnlú) (IO L 269, 10.10.2013, lch. 1). lena leagtar síos Cód Custaim an Aontais (‘an Cód’), déantar reachtaíocht chustaim a bhí i roinnt píosaí éagsúla reachtaíochta roimhe sin a chur i dtoll a chéile i ngníomh aonair, ina bhfuil na rialacha agus na nósanna imeachta ginearálta chun cur chun feidhme na mbeart taraife agus na mbeart eile a thugtar isteach ar leibhéal an Aontais i dtaca le trádáil in earraí idir an tAontas agus tíortha nó críocha lasmuigh de chríoch chustaim an Aontais a áirithiú, agus na forálacha a bhaineann le muirir ar allmhairí a bhailiú. Tá údaráis chustaim na mBallstát freagrach as na rialacha sin a chur chun feidhme trí bhíthin cúraimí oibríochtúla amhail nósanna imeachta custaim a chur i bhfeidhm, anailís riosca agus rialuithe a dhéanamh agus smachtbhannaí a chur i bhfeidhm i gcás sáruithe custaim.

(2)Le cur chun feidhme Rialachán (AE) Uimh. 952/2013 nochtadh laigí a bheith i roinnt réimsí. Áirítear orthu sin: gníomhaíocht neamh‑leordhóthanach/neamhéifeachtach chun an tAontas agus a shaoránaigh a chosaint ar rioscaí neamhairgeadais is infheidhme maidir le hearraí arna mbunú le beartais de chuid an Aontais nach reachtaíocht chustaim iad; cumas údarás custaim déileáil go héifeachtach leis an méid méadaitheach earraí a allmhairítear ó thríú tíortha trí chiandíol (idirbhearta ríomhthráchtála); cumas ailtireacht córas TF a chruthaítear le Rialachán (AE) Uimh. 952/2013 próisis chustaim a dhigitiú chun coinneáil suas leis an dul chun cinn teicneolaíoch, is é sin teicneolaíochtaí bunaithe ar shaothrú sonraí; easpa struchtúir rialachais éifeachtacha san aontas custaim, as a dtagann éagsúlachtaí cleachtas agus cur chun feidhme neamh‑aonfhoirmeach na rialacha sna Ballstáit. As na laigí sin, tagann bacainní chun cinn ar fheidhmiú cuí an aontais custaim agus, dá bhrí sin, ar fheidhmiú cuí an mhargaidh inmheánaigh mar gheall ar na rioscaí agus bagairtí inmheánacha agus seachtracha.

(3)Is iomchuí go gcuirtear san áireamh sa reachtaíocht chustaim an fhorbairt thapa ar phátrúin trádála domhanda, ar an teicneolaíocht, ar shamhlacha gnó agus ar riachtanais páirtithe leasmhara, lena n‑áirítearn-áirítear gnólachtaí, tomhaltóirí agus saoránaigh. Dá bhrí sin, is gá líon mór leasuithe a dhéanamh ar Rialachán (AE) Uimh. 952/2013. Ar mhaithe le soiléireacht, ba cheart an Rialachán sin a aisghairm agus a ionadú. [Leasú 2]

(4)Chun foráil a dhéanamh maidir le modh éifeachtachD’fhonn modhanna éifeachtacha a sholáthar chun cuspóirí an aontais custaim a bhaint amach, ba cheart athbhreithniú agus simpliú a dhéanamh ar roinnt rialacha agus nósanna imeachta lena rialáiltearrialaítear an chaoi a dtugtar earraí isteach i gcríoch chustaim an Aontais nó a thugtar earraí amach uaithiaisti a athbhreithniú, a shimpliú agus a chomhchuibhiú. Ba cheart tacar nua‑aimseartha comhtháite seirbhísí leictreonacha idir‑inoibritheacha a sholáthar chun faisnéis atá ábhartha do chur chun feidhme reachtaíochta custaim a bhailiú, a phróiseáil agus a mhalartú (Mol Sonraí Custaim an Aontais Eorpaigh). Ba cheart Údarás Custaim AE (‘Údarás Custaim an Aontais Eorpaigh’) a bhunú mar acmhainn oibríochtúil lárnach le haghaidh rialachas comhordaithe ar an aontas custaim i réimsí sonracha. [Leasú 3]

(5)Ó glacadh Rialachán (AE) Uimh. 952/2013, tá forbairt tagtha ar ról na n‑údarás custaim sa chaoi gur mó a chumhdaítear leis cur i bhfeidhm reachtaíocht an Aontais agus reachtaíochta náisiúnta lena leagtar síos ceanglais maidir le hearraí atá faoi réir maoirseacht custaim, go háirithe ceanglais neamhairgeadais maidir le hearraí a bhfuil gá leo chun go rachaidh na hearraí sin isteach sa mhargadh inmheánach agus i saorchúrsaíocht ann. Tá méadú ollmhór tagtha ar na cúraimí neamhairgeadais sin in imeacht na mblianta i gcomhréir leis na hionchais mhéadaitheacha a bhíonn ag gnólachtaí an Aontais agus saoránaigh den Aontas maidir le sábháilteacht, slándáil, rochtain ag daoine faoi mhíchumas, inbhuanaitheacht, sláinte agus beatha ainmhithe agus plandaí, an comhshaol, cosaint chearta an duine agus luachanna an Aontais. Tá uirlisí nua, amhail an Pas Táirge Digiteach, le tabhairt isteach chun a áirithiú go mbeidh reachtaíocht eile a chuireann na húdaráis chustaim i bhfeidhm i ndáil le táirgí ag leanúint de bheith ag freagairt do na hionchais sin. Is gá, dá bhrí sin, an méadú ar líon agus castacht rioscaí neamhairgeadais a léiriú trína áireamh i misean na n‑údarás custaim tagairt shonrach do na leasanna poiblí uile sin a chosaint agus, i gcás inarb infheidhme, trí reachtaíocht náisiúnta, i ndlúthchomhar le húdaráis eile. Tá sé chomh tábhachtach céanna a thabhairt faoi deara go bhfuil líon suntasach earraí a phróiseáiltear i gcuanta agus aerfoirt mhóra á dtrasloingsiú, ag teacht ó ilchríocha eile agus beartaithe dóibh gan dul isteach i margadh an Aontais. Ní gá i gcónaí go gcomhlíonfadh na hearraí sin na caighdeáin chéanna sábháilteachta agus táirgí de chuid an Aontais is gá le haghaidh earraí a thagann isteach sa mhargadh inmheánach. [Leasú 4]

(6)I bhfianaise na forbartha ar an ról atá acu agus ar na samhlacha gnó ina n‑oibríonn siad, agus chun go ngníomhóidh údaráis chustaim ‘mar údarás amháin’ agus go rannchuideoidh siad le feidhmiú rianúil an mhargaidh inmheánaigh, is gá tuairisc níos beaichte a thabhairt ar an misean atá le déanamh ag údaráis chustaim trína gcuspóirí agus a gcúraimí a léiriú níos cruinne.

(7)Ba cheart sainmhínithe áirithe a leagtar amach in Rialachán (AE) Uimh. 952/2013 a oiriúnú chun raon feidhme níos leithne an Rialacháin seo a chur san áireamh, chun iad a ailíniú leo sin a leagtar amach i ngníomhartha eile de chuid an Aontais, agus chun téarmaíocht a bhfuil bríonna éagsúla léi in earnálacha éagsúla a shoiléiriú. Ba cheart sainmhínithe nua a áireamh i reachtaíocht chustaim chun róil agus freagrachtaí gníomhaithe áirithe sna próisis chustaim a shoiléiriú. I gcás an allmhaireora agus an onnmhaireora, is é sin le rá aon duine a bhfuil baint aige le ciandíolacháin earraí, ba cheart go bhfágfadh sainmhínithe nua a bheith ann lena gcuirfeargurb iad na daoine sin faoi dhliteanasa bheadh freagrach as comhlíonadh na n-earraí, lena n-áirítear i leith chomhlíontacht na n‑earraí, lena n‑áirítear i gcás rioscaí airgeadais agus neamhairgeadais, chuni gcomhréir leis an reachtaíocht maidir le comhlíonadh táirgí d’fhonn maoirseacht custaimchustaim a neartú. I gcás choincheap nua an allmhaireora mheasta, ba cheart a áirithiú le sainmhínithe nua go measfar gurb é an t‑oibreoir eacnamaíoch, agus ní an tomhaltóir, an t‑allmhaireoir i gcásanna áirithe, i gcomhthéacs díolacháin ar líne ó lasmuigh den Aontas, go meastar gurb é oibreoir eacnamaíoch Eorpach, seachas an tomhaltóir, an t-allmhaireoir agus go nglacfaidh sé na freagrachtaí comhfhreagracha air féin, agus ba cheart go n-áiritheofaí leo gur chomhlíon an t-oibreoir eacnamaíoch ábhartha an reachtaíocht ábhartha arna cur i bhfeidhm ag na húdaráis chustaim nuair a thagann na hearraí isteach i gcríoch chustaim an Aontais nó nuair a fhágann siad críoch chustaim an Aontais agus nuair atá taifid iomchuí ar chomhlíonadh den sórt sin á soláthar, á gcoimeád agus á gcur ar fáil aige. Ba cheart sainmhínithe nua a thabhairt isteach freisin i ndáil le raon feidhme níos leithne na bhforálacha maoirseachta custaim, bainistíochta riosca agus rialuithe custaim. [Leasú 5]

(8)Lasmuigh dá ról traidisiúnta chun dleachtanna custaim, CBL agus dleachtanna máil a bhailiú agus reachtaíocht chustaim a chur i bhfeidhm, tá ról ríthábhachtach ag údaráis chustaim chun forfheidhmiú a dhéanamh freisin ar reachtaíocht eile an Aontais agus, i gcás inarb infheidhme, reachtaíocht náisiúnta eile maidir le hábhair chustaim. Ba cheart sainmhíniú ar an ‘reachtaíocht eile [sin] a chuireann na húdaráis chustaim i bhfeidhm’ a thabhairt isteach chun creat éifeachtach a fhorbairt lena ndéanfar cur i bhfeidhm agus maoirseacht na gceanglas áirithe sin maidir le hearraí a rialáil, i gcomhréir le Rialachán (AE) 2019/1020 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairleRialachán (AE) 2019/1020 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 20 Meitheamh 2019 maidir le faireachas margaidh ar tháirgí agus comhlíonadh táirgí agus lena leasaítear Treoir 2004/42/CE agus Rialacháin (CE) Uimh. 765/2008 agus (AE) Uimh. 305/2011 (IO L 169, 25.6.2019, lch. 1). maidir le faireachas margaidh ar tháirgí agus comhlíonadh táirgí, agus laistigh de na rialuithe custaim sonracha agus na nósanna imeachta sonracha a bhunaítear faoin Rialachán seo. Is féidir údar a thabhairt le toirmisc agus srianta den sórt sin ar mhaithe, inter alia, leis an moráltacht phoiblí, leis an mbeartas poiblí nó leis an tslándáil phoiblí; le sláinte agus beatha an duine nó ainmhithe nó plandaí a chosaint; leis an gcomhshaol a chosaint, le seoda náisiúnta atá luachmhar ó thaobh na healaíne, na staire nó na seandálaíochta a chosaint agus le réadmhaoin thionsclaíoch nó tráchtála agus leasanna poiblí eile a chosaint, lena n‑áirítear rialuithe ar réamhtheachtaithe drugaí, ar earraí a sháraíonn cearta maoine intleachtúla áirithe agus ar airgead tirim. Ba cheart a áireamhgo n-áireofaí freisin i gcoincheap na reachtaíochta eile a chuireann na húdaráis chustaim i bhfeidhm bearta beartais tráchtála, i measc nithe eile, lena n-áirítear comhaontuithe iltaobhacha comhshaoil, agus bearta caomhnaithe agus bainistíochta agus caomhnaithe iascaigh, chomh maith le bearta sriantacha a ghlactararna nglacadh ar bhonn Airteagal 215 CFAE. Cruthaíonn éagsúlachtaí sna liostaí náisiúnta toirmisc agus srianta deacrachtaí suntasacha d’eintitis atá ag allmhairiú i roinnt Ballstát. Chun trádáil agus feidhmiú custaim a éascú, ba cheart don Aontas oibriú chun liostaí náisiúnta na dtoirmeasc agus na srianta a chomhchuibhiú de réir a chéile. Ina theannta sin, ba cheart sainmhínithe comhchuibhithe ar na téarmaí dlíthiúla a úsáidtear chun foráil a dhéanamh maidir le toirmisc agus srianta a ghlacadh, chun léirmhínithe éagsúla ag na Ballstáit a sheachaint. [Leasú 6]

(9)Chun soiléireacht dhlíthiúil a mhéadú, ba cheart rialacha áirithe maidir le cinntí custaim a leasú. Ar an gcéad dul síos, is iomchuí a shoiléiriú gurb é an t‑údarás custaim atá inniúil as cinneadh custaim a dhéanamh údarás custaim na háite ina bhfuil an t‑iarratasóir bunaithe, toisc gurb í an bhunaíocht an phríomhphrionsabal ar dá réir a fhéadann oibreoirí eacnamaíocha áirithe, faoi choinníollacha áirithe agus i dtráthchlár réamhchinntithe, tairbhiú de na simplithe a thugtar isteach leis an Rialachán seo agus dleachtanna custaim a íoc san áit a bhfuil siad bunaithe. Ar an dara dul síos, ar mhaithe le hiomláine agus soiléireacht dhlíthiúil, ba cheart a áireamh ann freisin an uasteorainn ama 30 lá faoina bhfuil faisnéis bhreise le soláthar ag iarratasóir d’údaráis chustaim i gcásanna ina mbreithníonn na húdaráis sin nach bhfuil san iarratas ar chinneadh an fhaisnéis uile a cheanglaítear.

(10)Ba cheart a shoiléiriú cén iarmhairt a bheadh ann mura ndéanfadh údarás custaim cinneadh ar iarratas a fháil laistigh de na teorainneacha ama bunaithe. Ba cheart an prionsabal a bhunú freisin go meastar sa chás sin go bhfuil an t‑iarratas faoi réir cinneadh diúltach agus go bhféadfaidh an t‑iarratasóir achomharc a thaisceadh, i gcomhréir leis an riail ghinearálta maidir le cinntí custaim. Chun a áirithiú nach gcuirfear bac ar thrádáil i gcás ina gclisfeadh ar mhórscála ar na córais leictreonacha láraithe, ba cheart don Choimisiún agus d’Údarás Custaim an Aontais oibriú leis na Ballstáit ar nósanna imeachta cúltaca. [Leasú 7]

(11)Mar a chuir Cúirt Iniúchóirí na hEorpaTuarascáil Speisialta Uimh. 4/2021 ó Chúirt Iniúchóirí na hEorpa: Rialuithe custaim: cuireann comhchuibhiú neamh‑leordhóthanach isteach ar leasanna airgeadais an Aontais. i dtábhacht agus mar a cuireadh i dtábhacht sa mheastóireacht ar chur chun feidhme Rialachán (AE) Uimh. 952/2013, is inmhianta freisin aghaidh a thabhairt ar an easpa faireacháin aonfhoirmigh ar chomhlíonadh na gcritéar agus na n‑oibleagáidí a leagtar amach i gcinntí custaim, trí fhorálacha ábhartha a threisiú. Ar thaobh amháin, ní hamháin gur cheart do shealbhóirí cinntí na hoibleagáidí a leagtar amach sa chinneadh ábhartha a chomhlíonadh, ach ba cheart dóibh freisin faireachán a dhéanamh ar a gcomhlíontacht ar bhonn leanúnach agus foráil a dhéanamh maidir le heagraíocht inmheánach ina bhféadann gníomhaíochtaí faireacháin (féinfhaireacháin) den sórt sin aon earráid a d’fhéadfadh a bheith ina bpróisis chustaim a chosc, a mhaolú nó a leigheas. Ar an taobh eile, ba cheart d’údaráis chustaim faireachán tráthrialta a dhéanamh ar chur chun feidhme cinntí custaim ag sealbhóirí na gcinntí sin, go háirithe i gcás ina mbeidh siad bunaithe ar feadh tréimhse is lú ná 3 bliana agus inar mó an seans, dá bhrí sin, go mbeidh rioscaí ag baint leo, chun a áirithiú go gcomhlíonfaidh an duine sin na hoibleagáidí a leagtar síos leis na cinntí custaim. Tá sé sin ábhartha go háirithe i gcás ina dtairbheoidh na daoine sin de stádas sonrach amhail stádas mar Oibreoir Eacnamaíoch Údaraithe (AEO) nó mar thrádálaí Iontaoibhe agus Seiceála, a ndéantar roinnt éascuithe dóibh i bpróisis chustaim. Ina theannta sin, chun bainistíocht riosca ar leibhéal an Aontais a neartú, ba cheart d’údaráis chustaim fógra a thabhairt d’Údarás Custaim an Aontais Eorpaigh faoi gach cinneadh a dhéantar ar iarratas a fháil agus an tÚdarás sin a chur ar an eolas faoi na gníomhaíochtaí faireacháin, ionas gur féidir an fhaisnéis sin a chur san áireamh chun críocha bainistíochta riosca.

(12)I dteannta na gcinntí a bhaineann le faisnéis taraife cheangailteach (cinntí FTC), nó cinntí a bhaineann le faisnéis cheangailteach i leith tionscnaimh (cinntí FCT) arna nglacadh ag údaráis chustaim ar iarratas a fháil agus faoi réir coinníollacha áirithe, tugadh cinntí a bhaineann le faisnéis luachála cheangailteach (cinntí FLC) isteach i reachtaíocht chustaim trí Rialachán Tarmligthe (AE) …/…[IO: Cuir isteach sa téacs uimhir] Rialachán Tarmligthe (AE) 2023/... ón gCoimisiún an ll MM 2023 lena leasaítear Rialachán Tarmligthe (AE) 2015/2446 a mhéid a bhaineann le cinntí a bhaineann le faisnéis cheangailteach i réimse na luachála custaim agus cinntí a bhaineann le faisnéis cheangailteach i leith tionscnaimh ) [agus cuir isteach uimhir, dáta, teideal agus tagairt IO an Rialacháin Tharmligthe sin san fhonóta seo]. ón gCoimisiún. Ar mhaithe le húsáideoirí reachtaíochta custaim, is iomchuí na rialacha maidir leis na trí chineál cinntí sin a bhaineann le faisnéis cheangailteach a leagan síos sa ghníomh dlí céanna.

(13)Cearta agus oibleagáidí na ndaoine atá freagrach as na hearraí a bheith ag teacht isteach i gcríoch chustaim an Aontais agus ag imeacht uaithi, ba cheart iad a shainiú ní ba shoiléire. Is é an chéad oibleagáid i gcónaí ba cheart a bheith ar dhaoine a mbíonn oibríochtaí tráthrialta custaim acu a bheith cláraithe leis na húdaráis chustaim atá freagrach as an áit ina bhfuil siad bunaithe. Ba cheart clárú aonair a bheith bailí le haghaidh an aontais custaim ina iomláine ach ba cheart é a bheith cothrom le dáta. Ba cheart, dá bhrí sin, an oibleagáid a bheith ar oibreoirí eacnamaíocha na húdaráis chustaim a chur ar an eolas faoi aon athrú ar a gcuid sonraí clárúcháin. Na daoine atá freagrach as na hearraí a bheith ag teacht isteach i gcríoch chustaim an Aontais agus ag imeacht uaithi, tá siad faoi dhliteanas i leith aon riosca sábháilteachta agus slándála a bhaineann leis na hearraí do shaoránaigh, chomh maith le rioscaí do shláinte agus beatha an duine, ainmhithe nó plandaí, don chomhshaol nó do thomhaltóirí. Ba cheart oibleagáidí an allmhaireora a shainiú freisin, go háirithe an oibleagáid go mbeidh sé bunaithe i gcríoch chustaim an Aontais agus na heisceachtaí ar an oibleagáid sin. Ba cheart dóibh sin na rialacha atá ann cheana maidir leis an dearbhóir a bheith bunaithe san Aontas a leanúint.Ar an gcaoi chéanna, ba cheart oibleagáidí an onnmhaireora a shainiú.

(14)Ba cheart oibleagáidí na n‑allmhaireoirí measta, atá éagsúil leis na hoibleagáidí is infheidhme maidir le hallmhaireoirí [maidir leis an gcuid eile d’allmhaireoirí], a shoiléiriú freisin. Go sonrachháirithe, ba cheart a shoiléiriú go gcruthaítear coincheap an allmhaireora mheasta chun críche dleachtanna custaim a bhailiú go héifeachtach agus go héifeachtúil. De ghnáth, níl na hearraí i seilbh an allmhaireora mheasta agus aistrítear úinéireacht na n-earraí idir an t-allmhaireoir agus an custaiméir. Dá bhrí sin, beidh an t-allmhaireoir measta ag brath go minic ar chruinneas na faisnéise arna soláthar ag na hallmhaireoirí roimh an tseiceáil amach nó ar a dhéanaí nuair a bheidh sé in ann cóireáil cheart dleachtanna (oibleagáidí íocaíochta agus tuairiscithe) an idirbhirt a áirithiú. Ba cheart foráil a dhéanamh maidir le go ndéanfaidh an t‑allmhaireoirfreisin gur cheart don allmhaireoir measta an fhaisnéisní hamháin na sonraí is gá chun na hearraí díoltaa díoladh a scaoileadh i saorchúrsaíocht, chomh maith leis an bhfaisnéis a sholáthar do na húdaráis chustaim ach freisin an fhaisnéis nach mór don allmhaireoir measta a bhailiú chun críocha CBL, a sholáthar do na húdaráis chustaim. Tugtar mionsonraí faoin bhfaisnéis sin i Rialachán Cur Chun Feidhme (AE) Uimh. 282/2011 ón gComhairleRialachán Cur Chun Feidhme (AE) Uimh. 282/2011 ón gComhairle an 15 Márta 2011 lena leagtar síos bearta cur chun feidhme do Threoir 2006/112/CE maidir leis an gcóras comhchoiteann cánach breisluacha (IO L 077, 23.3.2011, lch. 1).. [Leasú 8]

(15)Oibreoirí eacnamaíocha a chomhlíonann critéir agus coinníollacha áirithe chun go measfaidh údaráis chustaim gur trádálaithe comhlíontacha iontaofa iad, is féidir stádas AEO a dheonú dóibh agus féadfaidh siad tairbhiú dá réir sin d’éascuithe i bpróisis chustaim. Cé go n‑áirithítear le scéim AEO go bhfuil na trádálaithe a bhíonn ag déileáil leis an gcuid is mó de thrádáil an Aontais ina dtrádálaithe iontaofa, tá laigí áirithe inti a cuireadh i dtábhacht sa mheastóireacht ar Rialachán (AE) Uimh. 952/2013 agus i dtorthaí Chúirt Iniúchóirí na hEorpa. Chun aghaidh a thabhairt ar na hábhair imní sin, go háirithe maidir le cleachtais náisiúnta éagsúla agus dúshláin maidir le faireachán ar chomhlíontacht AEO, ba cheart na rialacha a leasú chun oibleagáid a thabhairt isteach ar na húdaráis chustaim faireachán a dhéanamh ar chomhlíontacht gach 3 bliana ar a laghad. Ba cheart d’Údarás Custaim nua an Aontais Eorpaigh faireachán a dhéanamh ar an oibleagáid sin freisin. [Leasú 9]

(16)Mar gheall ar na hathruithe ar na próisis chustaim agus ar an mbealach a n‑oibrítear na húdaráis chustaim, tá comhpháirtíocht nua le hoibreoirí eacnamaíocha ag teastáil, is é sin an scéim um thrádálaithe Iontaoibhe agus Seiceála. Na critéir agus na coinníollacha chun go dtiocfaidh trádálaí chun bheith ina thrádálaí Iontaoibhe agus Seiceála, ba cheart dóibh critéir AEO a fhorbairt agus ba cheart a áirithiú leo freisin go measfar go bhfuil an trádálaí trédhearcach do na húdaráis chustaim. Dá bhrí sin, is iomchuí a chur de cheangal ar oibreoirí Iontaoibhe agus Seiceála rochtain a dheonú do na húdaráis chustaim ar a gcórais leictreonacha lena gcoimeádtar taifead ar a gcomhlíontacht agus ar ghluaiseacht a gcuid earraí, ar choinníoll go bhfuil an rochtain sin comhréireach agus fíor-riachtanach. Ba cheart tairbhí áirithe a bheith ag gabháil leis an trédhearcacht, go háirithe an fhéidearthacht go scaoilfear na hearraí thar ceann lucht custaim gan gá a bheith lena n‑idirghabháil ghníomhach, ach amháin i gcás ina gceanglaítear le reachtaíocht eile a chuireann na húdaráis chustaim i bhfeidhm go bhformheastar an scaoileadh roimh ré agus chun íocaíocht an fhéich custaim a chur siar. Ós rud é gur cheart an modh oibre sin a bheith ag dul in ionad an chinn atá bunaithe ar dhearbhuithe custaim de réir a chéile, is iomchuí oibleagáid na n‑údarás custaim athmheasúnú a dhéanamh ar na húdaraithe AEO atá ann cheana i dtaca le simplithe custaim go dtí deireadh na hidirthréimhse a bhunú. [Leasú 10]

(17)Is gá an ról atá ag ionadaithe custaim a shoiléiriú freisin mar gheall ar na hathruithe ar na próisis chustaim. Ba cheart a bheith in ann ionadaíocht dhíreach agus indíreach araon a dhéanamh i gcónaí, ach ba cheart a shoiléiriú go nglacann ionadaí indíreach allmhaireora nó onnmhaireora na hoibleagáidí uile atá ar allmhaireoirí nó onnmhaireoirí chuige féin, ní hamháin an oibleagáid chun an fiach custaim a íoc nó a ráthú ach an oibleagáid chun reachtaíocht eile a chuireann na húdaráis chustaim i bhfeidhm a urramú freisin. Ar an gcúis sin, ní mór d’ionadaithe custaim a bheith ina gcónaí i gcríoch chustaim an Aontais ina ndéanann siad ionadaíocht d’allmhaireoirí nó onnmhaireoirí, chun cuntasacht chuí i leith gnéithe airgeadais agus neamhairgeadais a áirithiú. Úsáid a bhaint as ionadaí indíreach custaim atá bunaithe san Aontais, is rogha mhalartach chomhréireach dá bhrí sin í atá ar fáil d’allmhaireoirí agus onnmhaireoirí nach bhfuil láithreacht tráchtála san Aontas acu. Thairis sin, ionadaithe custaim atá bunaithe i dtríú tíortha, féadfaidh siad leanúint de bheith ag soláthar a gcuid seirbhísí san Aontas i gcás ina ndéanfaidh siad ionadaíocht do dhaoine nach gceanglaítear orthu a bheith bunaithe laistigh de chríoch chustaim an Aontais. Is dúshlán é d’oibreoirí eacnamaíocha, go háirithe micrifhiontair agus fiontair bheaga agus mheánmhéide, ionadaithe iontaofa custaim a shainaithint. [Leasú 11]

(17a) Tá sé tábhachtach freisin aitheantas a thabhairt do na dúshláin shonracha do mhicrifhiontair agus d’fhiontair bheaga agus mheánmhéide mar a shainmhínítear iad i Moladh 2003/361/CE ón gCoimisiúnMoladh 2003/361/CE ón gCoimisiún an 6 Bealtaine 2003 maidir le micrifhiontair, fiontair bheaga agus fiontair mheánmhéide a shainmhíniú (IO L 124, 20.5.2003, lch. 36) maidir le ceanglais chustaim a chomhlíonadh agus conas is féidir é sin a éascú trí ionadaíocht dhíreach agus indíreach. Tá sé seo fíor go háirithe i gcás nach bhfuil stádas trádálaí Iontaoibhe agus Seiceála ag micrifhiontar nó ag fiontar beag agus meánmhéide. Ba cheart dóibh leanúint de bheith in ann tairbhe a bhaint as ionadaíocht indíreach. Ba cheart don Choimisiún agus d’Údarás Custaim an Aontais Eorpaigh meastóireacht a dhéanamh ar an gcaoi a n-oibríonn an socrú sin bunaithe ar fhaisnéis a fhaightear ó na húdaráis ábhartha. Cuirfidh an Coimisiún an mheastóireacht sin faoi bhráid Pharlaimint na hEorpa agus faoi bhráid na Comhairle i bhfoirm tuarascála. Ar bhonn na tuarascála sin, ba cheart don Choimisiún cinneadh a dhéanamh ar cheart réiteach reachtach a mholadh le haghaidh córas sonrach chun an caidreamh idir micrifhiontair, fiontair bheaga agus fiontair mheánmhéide agus ionadaithe custaim a chinneadh ar bhealach níos fearr d’fhonn trádáil a éascú agus cothromaíocht chóir freagrachtaí a áirithiú. [Leasú 12]

(18)Chun leibhéal aonfhoirmeach digitithe a áirithiú agus chun cothroime iomaíochta d’oibreoirí eacnamaíocha sna Ballstáit uile a chruthú, ba cheart Mol Sonraí Custaim AE a bhunú mar thacar córas agus seirbhísí leictreonacha láraithe, slána agus cibear‑athléimneacha chun críoch custaim. Ba cheart do Mhol Sonraí Custaim an Aontais Eorpaigh cáilíocht, sláine, inrianaitheacht agus neamhshéanadh sonraí a phróiseáiltear ann a áirithiú, ionas nach mbeidh an seoltóir ná an faighteoir in ann a dhíospóid ar ball gur ann don mhalartú sonraí. Ba cheart do Mhol Sonraí Custaim an Aontais Eorpaigh na rialacháin ábhartha maidir le próiseáil sonraí pearsanta agus cibearshlándáil a chomhlíonadh. Ba cheart don Choimisiún agus do na Ballstáit Mol Sonraí Custaim an Aontais Eorpaigh a dhearadh go comhpháirteach. Ba cheart a chur de chúram ar an gCoimisiún freisin Mol Sonraí Custaim an Aontais Eorpaigh a rialú, a chur chun feidhme agus a choinneáil ar bun, rud a fhéadfaidh sé a tharmligean do chomhlacht eile de chuid an Aontais.

(18a) Sula mbeidh Mol Sonraí Custaim an Aontais Eorpaigh ag feidhmiú go hiomlán, ba cheart an rogha a bheith ag an gCoimisiún céim phíolótach a phleanáil agus a bhunú chun na feidhmiúlachtaí atá ábhartha do Mhol Sonraí Custaim an Aontais a thástáil. Ba cheart céim phíolótach den sórt sin a bheith deonach d’údaráis chustaim, d’údaráis eile agus d’oibreoirí eacnamaíocha. [Leasú 13]

(19)I gcomhréir le cásdlí Chúirt Bhreithiúnais an Aontais EorpaighCás T‑81/22 (IO C 148, 4.4.2022). le déanaí, is iomchuí a shoiléiriú nach n‑eisiatar ón uathmhalartú faisnéise idir oibreoirí eacnamaíocha agus údaráis chustaim ag Mol Sonraí Custaim an Aontais Eorpaigh agus trína bhíthin an fhreagracht atá ar na húdaráis nó na hoibreoirí sin i ndáil leis na próisis chustaim lena mbaineann. Fiú i gcás inarb amhlaidh go bhfuil an bhaint ag údaráis chustaim teoranta don chumarsáid leictreonach sin trí Mhol Sonraí Custaim an Aontais Eorpaigh, ba cheart a bhreithniú go bhfuil beart arna ghlacadh ag na húdaráis sin amhail agus dá ngníomhódh Mol Sonraí Custaim an Aontais Eorpaigh thar a gceann.

(20)Ba cheart do Mhol Sonraí Custaim an Aontais Eorpaigh an malartú sonraí le córais, ardáin nó timpeallachtaí eile a chumasú chun méadú a dhéanamh ar cháilíocht na sonraí a úsáideann lucht custaim chun a gcúraimí a dhéanamh, agus chun sonraí custaim ábhartha a roinnt le húdaráis eile, chun éifeachtacht rialuithe sa mhargadh inmheánach a mhéadú. I gcomhréir leis an gcur chuige a leagtar amach i Rialachán (AE) .../... ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle[IO: Cuir isteach sa téacs uimhir an Rialacháin atá i ndoiciméad COM/2022/720 final – 2022/0379 (COD) agus cuir isteach uimhir, dáta, teideal agus tagairt IO san fhonóta seo.] Rialachán (AE) ../…. ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle lena leagtar síos bearta maidir le hardleibhéal idir‑inoibritheachta san earnáil phoiblí ar fud an Aontais (an Gníomh um Eoraip Idir‑inoibritheach) [COM/2022/720 final – 2022/0379 (COD)] (IO L ..,…..2023, lch. .). agus sa Chreat Eorpach Idir‑inoibritheachtaTeachtaireacht ón gCoimisiún chuig Parlaimint na hEorpa, an Chomhairle, Coiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa agus Coiste na Réigiún – An Creat Idir-Inoibritheachta Eorpach – Straitéis Cur Chun Feidhme, (COM/2017/0134 final)., ba cheart do Mhol Sonraí Custaim an Aontais Eorpaigh an idir‑inoibritheacht trasteorann agus trasearnála san Eoraip a chothú. Ba cheart dó leas a bhaint as acmhainn foinsí faisnéise riosca atá ann cheana agus ar fáil ar leibhéal an Aontais, amhail na córais mhear‑rabhaidh um bia don duine agus d’ainmhithe (RASFF) agus um tháirgí neamhbhia (Geata Sábháilteachta), an Córas Faisnéise agus Cumarsáide maidir le Faireachas Margaidh (ICSMS), an Tairseach Forfheidhmiúcháin um Maoin Intleachtúil. Ba cheart dó a bheith mar bhonn taca faoi chomhar straitéiseach agus oibríochtúil a fhorbairt, lena n‑áirítear malartú faisnéise agus idir‑inoibritheacht, idir lucht custaim agus údaráis, comhlachtaí agus seirbhísí eile laistigh dá n‑inniúlachtaí faoi seach. Thairis sin, ba cheart do Mhol Sonraí Custaim an Aontais Eorpaigh raon leathan ard‑anailísíochta sonraí a sholáthar, lena n‑áirítear freisin trí intleacht shaorga a úsáid. Leis an anailís sonraí sin, ba cheart anailís riosca, anailís eacnamaíoch agus anailís thuarthach a chumasú ionas go mbeidh coinne le rioscaí a d’fhéadfadh a bheith ag baint le coinsíneachtaí a thagann isteach san Aontas nó a imíonn uaidh. Chun a áirithiú go mbeidh maoirseacht níos fearr ar shreafaí trádála agus bealach cuíchóirithe ann chun dul i gcomhar le húdaráis seachas údaráis chustaim, ba cheart Mol Sonraí Custaim an Aontais Eorpaigh a bheith in ann úsáid a bhaint as creat comhair Thimpeallacht an Ionaid Ilfhreastail AE maidir le Custam agus, i gcás nach féidir an creat sin a úsáid, ba cheart dó seirbhís shonrach a chur ar fáil do na húdaráis sin trína bhféadfaidh siad na sonraí ábhartha a fháil, faisnéis a sholáthar agus a roinnt leis na húdaráis chustaim agus a áirithiú go gcomhlíontar na ceanglais earnálacha. Ba ghá sin i gcás nach mbeadh córas leictreonach ag na húdaráis eile a d’fhéadfaí a chónascadh le Mol Sonraí Custaim an Aontais Eorpaigh.

(21)I dteannta Mhol Sonraí Custaim an Aontais Eorpaigh, féadfaidh na Ballstáit a bhfeidhmchláir féin a fhorbairt chun sonraí ó Mhol Sonraí Custaim an Aontais Eorpaigh a úsáid. Chun na críche sin, agus chun an tréimhse chuig an margadh a laghdú, féadfaidh na Ballstáit an t‑airgeadas agus an sainordú chun feidhmchláir den sórt sin a fhorbairt a chur ar iontaoibh Údarás Custaim an Aontais Eorpaigh. Sa chás sin, ba cheart d’Údarás Custaim an Aontais Eorpaigh na feidhmchláir a fhorbairt chun leasa na mBallstát uile. D’fhéadfaí an méid sin a dhéanamh trí fheidhmchláir cóid foinse oscailte a chruthú de réir an Chreata um Chomhroinnt agus Athúsáid.

(22)Ba cheart do Mhol Sonraí Custaim an Aontais Eorpaigh an sreabh sonraí seo a leanas a chumasú. Ba cheart oibreoirí eacnamaíocha a bheith in ann na sonraí ábhartha uile a cheanglaítear chun reachtaíocht chustaim a chomhlíonadh a chur faoina bhráid nó a chur ar fáil ann. Ba cheart na sonraí sin a phróiseáil ar leibhéal an Aontais agus a shaibhriú le hanailís riosca uile‑Aontais. Ba cheart na sonraí a thiocfaidh as sin a chur ar fáil d’údaráis chustaim na mBallstát, a d’úsáidfeadh na sonraí chun a n‑oibleagáidí a chomhlíonadh. Ar deireadh, ba cheart toradh na rialuithe a dhéantar tar éis sonraí a fháil ó Mhol Sonraí Custaim an Aontais Eorpaigh a thuairisciú ar ais don Mhol Sonraí sin.

(23)Na sonraí a chuirtear faoi bhráid Mhol Sonraí Custaim an Aontais Eorpaigh, is sonraí neamhphearsanta den chuid is mó iad arna gcur isteach ag oibreoirí eacnamaíocha maidir leis na hearraí atá á dtrádáil acu. Mar sin féin, áireofar ar na sonraí sin sonraí pearsanta freisin, go háirithe ainmneacha daoine aonair a ghníomhaíonn thar ceann oibreora eacnamaíoch nó údaráis. Chun a áirithiú go dtabharfar cosaint chomhionann do shonraí pearsanta agus d’fhaisnéis tráchtála, is iomchuí rialacha sonracha rochtana, rialacha maidir le rúndacht agus coinníollacha maidir le húsáid Mhol Sonraí Custaim an Aontais Eorpaigh a bhunú leis an Rialachán seo. Go sonrach, ba cheart a bhunú cé na heintitis a fhéadfaidh sonraí atá stóráilte nó ar fáil ar bhealach eile i Mol Sonraí Custaim an Aontais Eorpaigh a rochtain nó a phróiseáil, i dteannta na ndaoine, an Choimisiúin, na n‑údarás custaim agus Údarás Custaim an Aontais Eorpaigh, agus cothromaíocht á baint amach idir riachtanais na n‑eintiteas sin agus an riachtanas go n‑áiritheofar nach ndéanfar na sonraí pearsanta agus rúnda a bhailítear chun críoch custaim a úsáid chun críoch breise ach a mhéid is lú is gá.

(23a) Gan dochar do na rialacha maidir le cosaint sonraí, go háirithe rialacha maidir le sonraí íogaire custaim agus sonraí atá íogair ó thaobh na tráchtála de, ba cheart sonraí neamhphearsanta a chur ar fáil do thríú páirtithe chun críoch sonrach, faoi réir údar iomchuí agus arna iarraidh sin. Ba cheart an rogha a thabhairt d’oibreoirí eacnamaíocha gan nochtadh den sórt sin a cheadú. [Leasú 14]

(24)Chun a áirithiú go mbeidh an Oifig Eorpach Frith‑Chalaoise (OLAF) in ann a cumhachtaí imscrúdúcháin a fheidhmiú i ndáil le gníomhaíochtaí calaoiseacha a dhéanann difear do leasanna an Aontais, is iomchuí rochtain a bheith aici ar shonraí ó Mhol Sonraí Custaim an Aontais Eorpaigh agus an rochtain sin a bheith an‑chosúil leis an rochtain atá ag an gCoimisiún. Dá bhrí sin, ba cheart OLAF a bheith i dteideal na sonraí a phróiseáil i gcomhréir leis na coinníollacha a bhaineann le cosaint sonraí i reachtaíocht ábhartha an Aontais, lena n‑áirítear Rialachán (AE, Euratom) Uimh. 883/2013 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairleRialachán (AE, Euratom) Uimh. 883/2013 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 11 Meán Fómhair 2013 maidir le himscrúduithe arna ndéanamh ag an Oifig Eorpach Frith‑Chalaoise (OLAF) agus lena n‑aisghairtear Rialachán (CE) Uimh. 1073/1999 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle agus Rialachán (Euratom) Uimh. 1074/1999 ón gComhairle (IO L 248, 18.9.2013, lch. 1). agus Rialachán (CE) Uimh. 515/97 ón gComhairleRialachán (CE) Uimh. 515/97 ón gComhairle an 13 Márta 1997 maidir le cúnamh frithpháirteach idir údaráis riaracháin na mBallstát agus maidir le comhar idir na Ballstáit agus an Coimisiún chun a áirithiú go gcuirtear an dlí i bhfeidhm i gceart maidir le hábhair chustaim agus ábhair thalmhaíochta (IO L 82, 22.3.1997, lch. 1).. Chun a áirithiú go mbeidh OIPE (Oifig an Ionchúisitheora Phoiblí Eorpaigh) in ann a himscrúduithe a dhéanamh ar ábhair a bhaineann le custaim, ba cheart ídi a bheith i dteideal rochtain a iarraidhfháil ar na sonraí i Mol Sonraí Custaim an Aontais Eorpaighagus na sonraí sin a phróiseáil. Chun na feidhmeanna a dhéantar i gcórais TF náisiúnta na mBallstát a chaomhnú, ba cheart an deis a bheith ag údaráis chánach na mBallstát na sonraí a phróiseáil go díreach laistigh de Mhol Sonraí Custaim an Aontais Eorpaigh nó na sonraí a asbhaint ó Mhol Sonraí Custaim an Aontais Eorpaigh agus iad a phróiseáil ar mhodhanna eile. Dá réir sin, údaráis atá freagrach as sábháilteacht bia i gcomhréir le Rialachán (AE) 2017/625 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairleRialachán (AE) 2017/625 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 15 Márta 2017 maidir le rialuithe oifigiúla agus gníomhaíochtaí oifigiúla eile arna ndéanamh lena áirithiú go gcuirfear i bhfeidhm dlí an bhia agus na beatha, rialacha maidir le sláinte agus leas ainmhithe, sláinte plandaí agus táirgí cosanta plandaí, lena leasaítear Rialacháin (CE) Uimh. 999/2001, (CE) Uimh. 396/2005, (CE) Uimh. 1069/2009, (CE) Uimh. 1107/2009, (AE) Uimh 1151/2012, (AE) Uimh 652/2014, (AE) 2016/429 agus (AE) 2016/2031 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle, Rialacháin (CE) Uimh. 1/2005 agus (CE) Uimh. 1099/2009 ón gComhairle agus Treoracha 98/58/CE, 1999/74/CE, 2007/43/CE, 2008/119/CE agus 2008/120/CE ón gComhairle, agus lena n‑aisghairtear Rialachán (CE) Uimh. 854/2004 agus (CE) Uimh. 882/2004 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle, Treoracha 89/608/CEE, 89/662/CEE, 90/425/CEE, 91/496/CEE, 96/23/CE, 96/93/CE agus 97/78/CE ón gComhairle agus Cinneadh 92/438/CEE ón gComhairle (Rialachán maidir le Rialuithe Oifigiúla)(IO L 95, 7.4.2017, lch. 1). agus na húdaráis atá freagrach as faireachas margaidh i gcomhréir le Rialachán (AE) 2019/1020, ba cheart na seirbhísí agus na huirlisí cearta a sholáthar dóibh i Mol Sonraí Custaim an Aontais Eorpaigh sa chaoi go n‑úsáidfidh siad na sonraí custaim ábhartha chun rannchuidiú le forfheidhmiú reachtaíocht ábhartha an Aontais agus dul i gcomhar le húdaráis chustaim chun na rioscaí go dtiocfaidh táirgí neamhchomhlíontacha isteach san Aontas a laghdú. Arna iarraidh sin dó, is iomchuí rochtain a bheith ag Europol ar shonraí i Mol Sonraí Custaim an Aontais Eorpaigh chun go mbeidh sé in ann a chúraimí a dhéanamh mar a shonraítear i Rialachán (AE) 2016/794 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairleRialachán (AE) 2016/794 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 11 Bealtaine 2016 maidir le Gníomhaireacht an Aontais Eorpaigh i ndáil le Comhar i bhForfheidhmiú an Dlí (Europol) agus lena n‑aisghairtear Cinntí 2009/371/CGB, 2009/934/CGB, 2009/935/CGB, 2009/936/CGB agus 2009/968/CGB ón gComhairle agus a ghabhann ionad na gCinntí sin (IO L 135, 24.5.2016, lch. 53).. Ba cheart rochtain ar shonraí neamhphearsanta i Mol Sonraí Custaim an Aontais Eorpaigh a bheith ag gach comhlacht agus údarás eile an Aontais agus gach comhlacht agus údarás náisiúnta eile, lena n‑áirítear an Ghníomhaireacht Eorpach um an nGarda Teorann agus Cósta (Frontex). [Leasú 15]

(24a) De bhun Airteagal 24 de Rialachán (AE) 2017/1939Rialachán (AE) 2017/1939 ón gComhairle an 12 Deireadh Fómhair 2017 lena gcuirtear chun feidhme comhar feabhsaithe maidir le bunú Oifig an Ionchúisitheora Phoiblí Eorpaigh (‘OIPE’) (IO L 283, 31.10.2017, lch. 1). ón gComhairle, ba cheart do na húdaráis chustaim inniúla aon iompar coiriúil a bhféadfadh sé a inniúlacht a fheidhmiú ina leith i gcomhréir le hAirteagail 22 agus 25(2) agus (3) den Rialachán sin a thuairisciú do OIPE gan moill mhíchuí. Ba cheart do na húdaráis inniúla chustaim staonadh ó bhearta a dhéanamh a d’fhéadfadh rúndacht imscrúduithe coiriúla a chur i mbaol ar na fíorais chéanna de chuid an údaráis inniúil náisiúnta bhreithiúnaigh nó forfheidhmithe dlí nó OIPE, nuair a iarrann na húdaráis sin orthu déanamh amhlaidh. [Leasú 16]

(25)Na rialacha agus na forálacha maidir le rochtain ar Mhol Sonraí Custaim an Aontais Eorpaigh agus maidir le malartú faisnéise, níor cheart dóibh difear a dhéanamh don Chóras Faisnéise Custaim (CIS) a bhunaítear le Rialachán (CE) Uimh. 515/97 ná d’oibleagáidí tuairiscithe faoi Airteagal 24 de Rialachán (AE) 2019/1896 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir leis an nGarda Teorann agus Cósta Eorpach.

(26) Ba cheart don Choimisiún na módúlachtaí a leagan síos maidir le rochtain na n‑údarás sin ar fad agus rialacha á gcur chun feidhme aige, tar éis measúnú a dhéanamh ar na coimircí atá ann cheana atá i bhfeidhm ag gach údarás nó ag gach catagóir údarás chun a áirithiú go gcaithfear i gceart le sonraí íogaire pearsanta agus tráchtála. [Leasú 17]

(27)Is iomchuí sonraí pearsanta a bheith á stóráil i Mol Sonraí Custaim an Aontais Eorpaigh ar feadh uastréimhse 10 mbliana. Tá údar leis an tréimhse sin i bhfianaise na féidearthachta go dtabharfaidh údaráis chustaim fógra faoin bhfiach custaim suas le 10 mbliana tar éis an fhaisnéis is gá a fháil maidir le coinsíneacht, agus chun a áirithiú go mbeidh an Coimisiún, Údarás Custaim an Aontais Eorpaigh, OLAF, EPPO, údaráis chustaim agus údaráis seachas údaráis chustaim in ann an fhaisnéis i Mol Sonraí Custaim an Aontais Eorpaigh a chros‑seiceáil in aghaidh na faisnéise a stóráiltear i gcórais eile agus a mhalartaítear leo. Thairis sin, ba cheart an tréimhse ama sin a bheith ailínithe leis an tréimhse stórála a cheanglaítear le reachtaíocht eile a chuireann na húdaráis chustaim i bhfeidhm, i gcás ina mbeidh an reachtaíocht sin ábhartha do rialuithe custaim. Is iomchuí freisin an tréimhse coinneála sonraí a chur ar fionraí tráth ar bith a cheanglaítear sonraí pearsanta chun críoch imeachtaí breithiúnacha agus riaracháin, imscrúduithe agus le linn rialuithe iarscaoilte, ionas nach léirscriosfar na sonraí pearsanta chun nach bhféadfaí iad a úsáid chun na gcríoch sin. [Leasú 18]

(28)Ba cheart rialacha maidir le cearta ábhar sonraí a shrianadh a bheith san áireamh freisin i gcosaint sonraí pearsanta agus eile i Mol Sonraí Custaim an Aontais Eorpaigh. Dá bhrí sin, is iomchuí go bhféadfadh na húdaráis chustaim, an Coimisiún nó Údarás Custaim an Aontais Eorpaigh srian a chur le ceart ábhar sonraí i gcás inar gá sin chun a áirithiú nach gcuirfear gníomhaíochtaí forfheidhmiúcháin, anailís riosca agus rialuithe custaim i mbaol. Thairis sin, d’fhéadfaí srianta den sórt sin a chur i bhfeidhm freisin i gcás inar gá chun imeachtaí breithiúnacha nó riaracháin a chosaint tar éis gníomhaíochtaí forfheidhmiúcháin. Ba cheart údar cuí a bheith leis na srianta i dtéarmaí gníomhaíochtaí agus sainphribhléidí lucht custaim agus ba cheart iad a bheith teoranta don tréimhse is gá chun na sainphribhléidí sin a chaomhnú.

(29)Aon phróiseáil sonraí pearsanta faoin Rialachán seo, ba cheart í a dhéanamh i gcomhréir le forálacha Rialachán (AE) 2016/679, Rialachán (AE) 2018/1725 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle nó Threoir (AE) 2016/680 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle, laistigh de raon feidhme a gcur i bhfeidhm faoi seach.

(30)Chuathas i gcomhairle leis an Maoirseoir Eorpach ar Chosaint Sonraí i gcomhréir le hAirteagal 42(1) de Rialachán (AE) 2018/1725 agus thug sé tuairim uaidh an [...]11 Iúil 2023. Meabhraíonn an Maoirseoir Eorpach ar Chosaint Sonraí, óna naoi moladh, gur cheart na critéir riosca atá le húsáid chun daoine a roghnú trí bhíthin uathphróiseáil, nuair a dhéantar cinntí aonair mar thoradh orthu, a bheith bunaithe ar imthosca atá iontaofa agus nasctha go díreach le tosca oibiachtúla, nach bhfuil riosca idirdhealaithe díreach nó indíreach ag baint leo, amhail cine, bunadh eitneach, reiligiún, treoshuíomh polaitiúil, gnéaschlaonadh, agus nach bhfuil róleathan. [Leasú 19]

(30a) Chun creat coiteann a bhunú don aontas custaim, is gá Timpeallacht Ionaid Ilfhreastail an Aontais Eorpaigh maidir le Custam (‘Timpeallacht Ionaid Ilfhreastail AE maidir le Custam’) a chomhtháthú i gCód Custaim an Aontais. Dá bhrí sin, ba cheart Rialachán (AE) 2022/2399 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairleRialachán (AE) 2022/2399 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 23 Samhain 2022 lena mbunaítear Timpeallacht Ionaid Ilfhreastail an Aontais Eorpaigh maidir le Custam agus lena leasaítear Rialachán (AE) Uimh. 952/2013 (IO L 317, 9.12.2022, lch. 1) a aisghairm agus Timpeallacht Ionaid Ilfhreastail an Aontais Eorpaigh maidir le Custam a chur leis an Rialachán seo. [Leasú 20]

(30b) Chun timpeallacht lán-digiteach agus próiseas éifeachtach imréitigh earraí a bhaint amach do na páirtithe uile a bhfuil baint acu leis an trádáil idirnáisiúnta, is gá rialacha comhchoiteanna a bhunú le haghaidh Timpeallacht Ionaid Ilfhreastail an Aontais Eorpaigh maidir le Custam atá comhchuibhithe agus comhtháite. Ba cheart Mol Sonraí Custaim an Aontais agus córais neamhchustaim an Aontais dá dtagraítear in Iarscríbhinn Ia a ghabhann leis an Rialachán seo a bheith san áireamh sa timpeallacht sin. Ba cheart do Mhol Sonraí Custaim an Aontais malartú faisnéise le córais neamhchustaim an Aontais a chumasú i gcomhréir le Timpeallacht an Ionaid Ilfhreastail maidir le Custam. Ba cheart Timpeallacht Ionaid Ilfhreastail an Aontais Eorpaigh maidir le Custam a fhorbairt agus aird á tabhairt ar na féidearthachtaí maidir le sainaithint agus fíordheimhniú iontaofa a thairgtear le Rialachán (AE) Uimh. 910/2014 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairleRialachán (AE) Uimh. 910/2014 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 23 Iúil 2014 maidir le ríomh-shainaitheantas agus seirbhísí iontaoibhe le haghaidh ríomh-idirbheart sa mhargadh inmheánach agus lena n-aisghairtear Treoir 1999/93/CE (IO L 257, 28.8.2014, lch. 73). agus an prionsabal ‘aon-uaire’, i gcás inarb iomchuí, mar a athdhearbhaítear i Rialachán (AE) 2018/1724 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairleRialachán (AE) 2018/1724 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 2 Deireadh Fómhair 2018 maidir le pointe rochtana aonair digiteach a bhunú chun rochtain ar fhaisnéis, nósanna imeachta agus seirbhísí cúnaimh agus réitigh fadhbanna a sholáthar agus lena leasaítear Rialachán (AE) Uimh. 1024/2012 (IO L 295, 21.11.2018, lch. 1). . Chun Timpeallacht Ionaid Ilfhreastail an Aontais Eorpaigh maidir le Custam a chur chun feidhme, is gá, ar bhonn an treoirthionscadail, córas malartaithe deimhnithe a bhunú, eadhon Córas leictreonach Malartaithe Deimhnithe Ionaid Ilfhreastail an Aontais Eorpaigh maidir le Custam (CSW-CERTEX AE), lena ndéanfar Mol Sonraí Custaim an Aontais agus córais neamhchustaim an Aontais lena mbainistítear foirmiúlachtaí neamhchustaim sonracha a idirnascadh. Is gá freisin Mol Sonraí Custaim an Aontais a chomhtháthú i dTimpeallacht Ionaid Ilfhreastail an Aontais Eorpaigh maidir le Custam, agus tacar rialacha a bhunú maidir le comhar riaracháin digiteach laistigh de Thimpeallacht Ionaid Ilfhreastail an Aontais Eorpaigh maidir le Custam. [Leasú 21]

(30c) Ba cheart Timpeallacht Ionaid Ilfhreastail an Aontais Eorpaigh maidir le Custam a ailíniú agus a dhéanamh chomh hidir-inoibritheach agus is féidir le córais eile a bhaineann le custam atá ann cheana nó a bheidh ann amach anseo, amhail an córas imréitigh láraithe faoin Rialachán seo. I gcás inarb ábhartha, ba cheart sineirgí a lorg idir timpeallacht Ionaid Ilfhreastail Mhuirí Eorpaigh arna bunú le Rialachán (AE) 2019/1239 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairleRialachán (AE) 2019/1239 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 20 Meitheamh 2019 lena mbunaítear timpeallacht Ionaid Ilfhreastail Eorpach Mhuirí agus lena n-aisghairtear Treoir 2010/65/AE (IO L 198, 25.7.2019, lch. 64). agus Timpeallacht Ionaid Ilfhreastail an Aontais Eorpaigh maidir le Custam. [Leasú 22]

(30d) Ní mór do Thimpeallacht Ionaid Ilfhreastail an Aontais maidir le Custam réitigh a chomhtháthú lena n-áirithítear ardleibhéal cibearshlándála chun go gcoiscfear, a mhéid is féidir, ionsaithe a d’fhéadfadh cur isteach ar na córais chustaim agus neamhchustaim, a d’fhéadfadh dochar a dhéanamh do shlándáil trádála nó a d’fhéadfadh dochar a dhéanamh do gheilleagar an Aontais. Ba cheart caighdeáin chibearshlándála a dhearadh sa chaoi is go bhforbrófar iad ar aon luas leis na ceanglais rialála maidir le slándáil faisnéise líonra. Agus Timpeallacht Ionaid Ilfhreastail an Aontais maidir le Custam á forbairt, á hoibriú agus á cothabháil, ba cheart don Choimisiún agus do na Ballstáit treoirlínte iomchuí arna n-eisiúint ag Gníomhaireacht an Aontais Eorpaigh um Chibearshlándáil (ENISA) maidir leis an gcibearshlándáil a leanúint. [Leasú 23]

(30e) Foirmiúlachtaí neamhchustaim an Aontais a leagtar síos i reachtaíocht de chuid an Aontais nach reachtaíocht chustaim í a bhfuil sé de chúram ar na húdaráis chustaim iad a fhorfheidhmiú, ba cheart iad a chumhdach leis an malartú faisnéise digití trí CSW-CERTEX AE. Is éard atá i bhfoirmiúlachtaí neamhchustaim an Aontais gach oibríocht atá le déanamh ag duine nádúrtha, oibreoir eacnamaíoch nó údarás inniúil comhpháirtíochta le haghaidh gluaiseacht idirnáisiúnta earraí, lena n-áirítear an chuid sin den ghluaiseacht idir na Ballstáit, nuair is gá sin. Leis na foirmiúlachtaí sin déantar oibleagáidí éagsúla a fhorchur maidir le hearraí áirithe a allmhairiú, a onnmhairiú nó a a chur faoi idirthuras agus tá tábhacht bhunúsach ag baint lena bhfíorú trí rialuithe custaim ó thaobh fheidhmiú éifeachtach Thimpeallacht Ionaid Ilfhreastail an Aontais maidir le Custam. Ba cheart do CSW-CERTEX AE foirmiúlachtaí digitithe a leagtar síos i reachtaíocht an Aontais agus arna mbainistiú ag údaráis inniúla chomhpháirtíochta i gcórais leictreonacha neamhchustaim de chuid an Aontais a chumhdach, lena stóráiltear an fhaisnéis ábhartha ó na Ballstáit uile is gá le haghaidh imréiteach earraí. Is iomchuí, dá bhrí sin, foirmiúlachtaí neamhchustaim an Aontais agus córais neamhchustaim an Aontais faoi seach ar cheart iad a bheith faoi réir comhar digiteach trí CSW-CERTEX AE a shainaithint. Go háirithe, ba cheart an sainmhíniú ar chórais neamhchustaim an Aontais a bheith leathan agus ba cheart a chuimsiú leis na cásanna agus na foirmlithe dlíthiúla éagsúla i ngníomhartha dlí de chuid an Aontais lena gcumasaíodh nó lena gcumasófar cruthú agus úsáid na gcóras sin. Thairis sin, is iomchuí freisin na dátaí a shonrú faoinar cheart córas sonrach neamhchustaim an Aontais lena gcumhdaítear foirmiúlacht neamhchustaim de chuid an Aontais agus Mol Sonraí Custaim an Aontais a idirnascadh le CSW-CERTEX AE. Ba cheart go léireodh na dátaí sin na dátaí a bhunaítear i reachtaíocht an Aontais cé is moite den reachtaíocht chustaim chun foirmiúlacht shonrach neamhchustaim an Aontais a chomhlíonadh, chun comhlíonadh a cheadú trí Thimpeallacht Ionaid Ilfhreastail an Aontais Eorpaigh maidir le Custam. Go háirithe, ba cheart a chumhdach ar dtús, le CSW-CERTEX AE, ceanglais sláintíochta agus fíteashláintíochta, rialacha lena rialaítear allmhairiú táirgí orgánacha, ceanglais chomhshaoil maidir le gáis cheaptha teasa fhluairínithe agus substaintí ídithe ózóin, agus foirmiúlachtaí a bhaineann le hallmhairiú earraí cultúrtha. [Leasú 24]

(30f) Ba cheart malartú faisnéise idir Mol Sonraí Custaim an Aontais agus córais neamhchustaim an Aontais a éascú le CSW-CERTEX AE . Dá réir sin, nuair a chuireann oibreoir eacnamaíoch dearbhú custaim nó dearbhú ath-onnmhairiúcháin isteach, lena gceanglaítear foirmiúlachtaí neamhchustaim an Aontais a bheith comhlíonta, ba cheart údaráis chustaim agus údaráis inniúla chomhpháirtíochta a bheith in ann an fhaisnéis a éilítear don phróiseas imréitigh custaim a mhalartú agus a fhíorú go huathoibríoch agus go héifeachtach. Le comhar agus comhordú digiteach feabhsaithe idir údaráis chustaim agus údaráis inniúla chomhpháirtíochta, ba cheart go mbeadh próisis níos comhtháite, níos tapúla agus níos simplí gan pháipéar ann maidir le himréiteach earraí agus forfheidhmiú agus comhlíonadh níos fearr foirmiúlachtaí neamhchustaim an Aontais. [Leasú 25]

(30g) Ba cheart don Choimisiún, i gcomhar leis na Ballstáit, CSW-CERTEX AE a fhorbairt, a chomhtháthú agus a oibriú, lena n-áirítear oiliúint iomchuí a chur ar fáil do na Ballstáit maidir lena fheidhmiú agus lena chur chun feidhme. Chun seirbhísí ilfhreastail iomchuí comhchuibhithe agus caighdeánaithe a sholáthar ar leibhéal an Aontais le haghaidh fhoirmiúlachtaí neamhchustaim an Aontais, ba cheart don Choimisiún gach ceann de chórais neamhchustaim an Aontais a nascadh le CSW-CERTEX AE. Ba cheart don Choimisiún a bheith freagrach as Mol Sonraí Custaim an Aontais a idirnascadh le CSW-CERTEX AE, le cúnamh, i gcás inar gá, ó Údarás Custaim an Aontais. [Leasú 26]

(31)Is rud bunúsach é sraith bainistíochta riosca custaim ar leibhéal an Aontais a bheith ann chun a áirithiú go gcuirfear rialuithe custaim i bhfeidhm go comhchuibhithe sna Ballstáit. Is ann faoi láthair do chreat coiteann bainistíochta riosca lena gcuimsítear an fhéidearthacht go ndéanfaí réimsí coiteanna rialaithe tosaíochta agus critéir agus caighdeáin choiteanna riosca a shainaithint i réimse an riosca airgeadais chun rialuithe custaim a dhéanamh, ach tá easnaimh mhóra ann. Chun aghaidh a thabhairt ar an díobháil a dhéantar do leasanna airgeadais agus neamhairgeadais an Aontais agus na mBallstát toisc nach bhfuil rialuithe custaim á gcur i bhfeidhm go comhchuibhithe agus toisc go bhfuil easpa bainistíochta riosca comhchuibhithe ann, is iomchuí na rialacha a leasú chun cur chuige níos stóinsí i leith bainistíocht riosca a bhunú lena dtabharfar aghaidh ar rioscaí airgeadais agus neamhairgeadais araon. Áirítear leis sin dul i ngleic leis na dúshláin struchtúracha maidir leis an mbainistíocht riosca ar rioscaí airgeadais a shainaithin Cúirt Iniúchóirí na hEorpa. Go sonrach, is iomchuí tuairisc a thabhairt ar na gníomhaíochtaí a chuimsítear i mbainistíocht riosca custaim, i gcur chuige timthriallach. Tá sé tábhachtach na róil agus na freagrachtaí atá ag an gCoimisiún, ag Údarás Custaim an Aontais Eorpaigh agus ag údaráis chustaim na mBallstát a shainaithint freisin. Tá sé fíor‑riachtanach freisin foráil a dhéanamh maidir le go bhféadfaidh an Coimisiún réimsí coiteanna rialaithe tosaíochta agus critéir agus caighdeáin choiteanna riosca a bhunú, agus go bhféadfaidh sé réimsí sonracha a shainaithint i réimse reachtaíochta eile a chuireann na húdaráis chustaim i bhfeidhm ar fiú tosaíocht a thabhairt dóibh le haghaidh bainistíocht choiteann riosca agus rialuithe, gan an tslándáil a chur i mbaol. Chuige sin, tá gá le dlúthchomhar leis na húdaráis inniúla a fhorfheidhmíonn reachtaíocht eile arna cur i bhfeidhm ag lucht custaim, agus béim ar leith á leagan ar chomhoibriú le húdaráis faireachais margaidh. [Leasú 27]

(32)Dá bhrí sin, is iomchuí gníomhaíochtaí agus forálacha bainistíochta riosca ar leibhéal an Aontais a thabhairt isteach chun a áirithiú go ndéanfar sonraí cuimsitheacha atá ábhartha don bhainistíocht riosca, lena n‑áirítear torthaí na rialuithe uile agus meastóireacht orthu, a bhailiú ar leibhéal an Aontais. Déantar foráil leis maidir le hanailís choiteann riosca agus moltaí comhfhreagracha ón Aontas maidir le rialú a bheith á n‑eisiúint d’údaráis chustaim. Ba cheart na moltaí sin maidir le rialú a chur chun feidhme, nó cúiseanna a lua maidir le cén fáth nár cuireadh i bhfeidhm iad. I gcomhréir leis an bprionsabal ‘comhlíon nó mínigh’, ba cheart na moltaí rialaithe sin a chur chun feidhme, nó ba cheart cúiseanna dosháraithe a sholáthar gan iad a chur i bhfeidhm. Ba cheart creat a bhunú chun cinnteacht a thabhairt maidir le cásanna inar ceadmhach imeacht ó na moltaí sin, mar shampla, nuair a bheidh tosaíochtaí práinneacha eile i réim. Ba cheart foráil a dhéanamh freisin maidir leis an bhféidearthacht go n‑eiseofaí treoir nach bhféadfar earraí atá ceaptha don Aontas a luchtú nó a iompar. An anailís ar rioscaí agus bagairtí ar leibhéal an Aontais, ba cheart í a bheith bunaithe ar shonraí ar leibhéal an Aontais a thabharfar cothrom le dáta go leanúnach agus ba cheart na bearta agus na rialuithe atá le déanamh ag na pointí trasnaithe teorann isteach i gcríoch an Aontas agus amach uaithi a shainaithint léi. I gcomhthéacs an chomhair le húdaráis forfheidhmithe dlí agus slándála go háirithe, ba cheart an bhainistíocht riosca ar leibhéal an Aontais, i gcás inar féidir, a bheith ag rannchuidiú le hanailísí straitéiseacha agus measúnuithe ar bhagairtí arna ndéanamh ar leibhéal an Aontais agus ag tairbhiú díobh, lena n‑áirítear iad siúd a dhéanann Gníomhaireacht an Aontais Eorpaigh i ndáil le Comhar i bhForfheidhmiú an Dlí (Europol) agus an Ghníomhaireacht Eorpach um an nGarda Teorann agus Cósta (Frontex) chun rannchuidiú leis an gcoireacht a chosc agus a chomhrac go héifeachtúil agus go héifeachtach. Ba cheart go mbeadh tionchar ag sárú tromchúiseach nó athshárú ar reachtaíocht eile a chuireann lucht custaim i bhfeidhm agus a bhraitheann údaráis chustaim nó údaráis inniúla eile ar phróifíl riosca na n-allmhaireoirí, na n-onnmhaireoirí nó na n-allmhaireoirí measta. [Leasú 28]

(33)Ní mór athbhreithniú a dhéanamh ar an bpróiseas ina gcuirtear earraí faoi nós imeachta custaim chun róil agus freagrachtaí nua na ndaoine a bhfuil baint acu leis an nós imeachta a léiriú. Dá réir sin, is é an duine atá freagrach as na hearraí a ghlacfaidh an fhreagracht as an bhfaisnéis a sholáthar do na húdaráis chustaim: an t‑allmhaireoir, an t‑onnmhaireoir nó sealbhóir an nós imeachta idirthurais, seachas an dearbhóir. Ba cheart dóibh na sonraí a sholáthar nó a chur ar fáil do lucht custaim a luaithe a bheidh siad ar fáil agus in aon chás sula scaoilfear na hearraí chun nós imeachta custaim, ionas go dtabharfar caoi do na húdaráis chustaim anailís riosca agus bearta iomchuí a dhéanamh. Ós rud é go bhfuil méideanna níos mó idirbheart ag allmhaireoirí measta sa ríomhthráchtáil agus oibleagáid orthu an fiach custaim a ríomh tráth an díolacháin, seachas tráth scaoilte na n‑earraí, is iomchuí uainiú a n‑oibleagáide tuairiscithe a oiriúnú. Ba cheart d’allmhaireoirí measta sonraí maidir lena ndíolacháin earraí atá le hallmhairiú a sholáthar dá bhrí sin an lá a ghlactar an íocaíocht ar a dhéanaí. Os a choinne sin, in imthosca a bhfuil údar cuí leo, ba cheart na húdaráis chustaim bheith in ann trádálaithe Iontaoibhe agus Seiceála a údarú chun na sonraí maidir lena n‑earraí scaoilte a thabhairt i gcrích ag céim níos déanaí, ós rud é go mbíonn na trádálaithe sin ag roinnt sonraí maidir lena n‑idirbhearta le lucht custaim go leanúnach agus gur cheart iad a mheas a bheith iontaofa. D’fhéadfaí a áireamh ar na himthosca sin é a bheith dodhéanta luach custaim deiridh na n‑earraí a chinneadh tráth a scaoilte toisc go bhfuil sé nasctha le conradh todhchaíochtaí, nó an gá na doiciméid tacaíochta ábhartha a fháil gan tionchar a bheith acu sin ar ríomh an fhéich custaim.

(34)Chun an próiseas custaim maidir le hearraí a bheith ag teacht isteach i gcríoch chustaim an Aontais a shimpliú agus chun a áirithiú an tráth céanna go mbeidh duine aonair amháin freagrach as na hearraí sin, ba cheart do ghníomhaithe éagsúla sa slabhra soláthair a gcuidsean den fhaisnéis ábhartha maidir leis na hearraí lena mbaineann a sholáthar agus a nascadh le coinsíneacht shonrach. Níor cheart earraí teacht isteach ach amháin má tá allmhaireoir bunaithe san Aontas ann a ghlacann freagracht as na hearraí sin. Ba cheart don allmhaireoir faisnéis maidir leis na hearraí a sholáthar do lucht custaim agus don nós imeachta custaim faoinar cheart iad a chur, a luaithe is féidir, agus sula dtiocfaidh na hearraí i láthair go fisiceach más féidir. Ba cheart soláthraí seirbhíse nó gníomhaire custaim a bheith in ann an fhaisnéis maidir le hainm an allmhaireora a sholáthar agus í a sholáthar thar a cheann, ach is é an t‑allmhaireoir a bheidh freagrach i gcónaí as comhlíontacht na n‑earraí leis na rioscaí airgeadais agus neamhairgeadais a áirithiú. Na hiompróirí arb iadsan go héifeachtach a thugann na hearraí leo, ba cheart dóibhsean roinnt faisnéise maidir leis na hearraí a sholáthar freisin sula luchtófar iad nó sula dtiocfaidh siad (‘réamhfhaisnéis lasta’) agus ba cheart dóibh a gcuid faisnéise a nascadh le faisnéis an allmhaireora i gcás inar cuireadh í sin isteach cheana, gan gá a bheith le rochtain ar na sonraí uile a sholáthair an t‑allmhaireoir. Ina theannta sin, chun freastal ar shlabhraí soláthair agus líonraí iompair níos casta, d’fhéadfaí a cheangal ar dhaoine eile an fhaisnéis maidir leis na hearraí atá le tabhairt chuig críoch chustaim an Aontais a líonadh isteach. Ba cheart oibleagáid a bheith ar an allmhaireoir, ar an iompróir nó ar aon duine eile a chuireann faisnéis faoi bhráid lucht custaim í a leasú i gcás inarb eol dóibh nach bhfuil an fhaisnéis ceart a thuilleadh ach sula mbraithfidh na húdaráis chustaim neamhrialtachtaí ar mhian leo a rialú.

(35)Na húdaráis chustaim atá freagrach as an áit a dtagann earraí isteach den chéad uair, ba cheart dóibh anailís riosca a dhéanamh ar an bhfaisnéis atá ar fáil maidir leis na hearraí sin agus ba cheart iad a bheith i dteideal raon leathan beart maolaithe a dhéanamh má bhraitheann siad riosca, lena n‑áirítear rialuithe a iarraidh sula luchtófar na hearraí nó sula dtiocfaidh siad chuig críoch chustaim an Aontais, ag údarás custaim eile nó ag údaráis eile. Is é an t‑iompróir is fearr a mbeadh a fhios aige, Go ginearálta, cén uairis é an t-iompróir is fearr a bheidh in ann a fháil amach cathain a tháinig na hearraí, mar sin ba isteach ionas gur cheart dósandóibh fógra a thabhairt faoi sin do lucht custaimdo na húdaráis chustaim faoin teacht isteach sin, agus úsáid á baint, i gcás inarb infheidhme, as Timpeallacht Eorpach Ionaid Ilfhreastail Mhuirí de bhun Rialachán (AE) 2019/1239. Chun freastal ar shlabhraí soláthair agus líonraí iompair níos casta, áfach, d’fhéadfaí a cheangal ar dhaoine eile fógra a thabhairt do na húdaráis chustaim faoi theacht na n‑earraí chun go ndéanfaidh siad a n‑anailís riosca. Chun a áirithiú go mbeidh réamhfhaisnéis lasta ag na húdaráis chustaim maidir leis na hearraí uile a thugtar isteach i gcríoch chustaim an Aontais, ba cheart cosc a chur ar an iompróir earraí a dhíluchtú mura bhfuil aon fhaisnéis ann lena n‑aghaidh, ach amháin má d’iarr na na húdaráis chustaim ar an iompróir na hearraí a thíolacadh dóibh nó má tá cás éigeandála ann inar gá na hearraí a dhíluchtú. Os a choinne sin, chun an próiseas ina dtagann earraí isteach a bhfuil an réamhfhaisnéis lasta iomchuí ag na húdaráis chustaim lena n‑aghaidh cheana a dhéanamh níos rianúla, níor cheart a cheangal ar an iompróir na hearraí a thíolacadh do lucht custaim i ngach cás ach, ina ionad sin, é a dhéanamh i gcás ina n‑iarrfaidh na húdaráis chustaim amhlaidh nó i gcás ina gceanglaítear sin le reachtaíocht eile a chuireann na húdaráis chustaim i bhfeidhm agus sna cásanna sin amháin. [Leasú 29]

(36)Earraí nach earraí de chuid an Aontais iad a thugtar isteach i gcríoch chustaim an Aontais, ba cheart a mheas go bhfuil siad á stóráil go sealadach ón tráth a thugann an t‑iompróir fógra faoina dteacht go dtí an tráth a chuirtear faoi nós imeachta custaim iad ach amháin má tá siad faoi bhealach cheana. Chun a áirithiú go ndéanfar maoirseacht custaim iomchuí, ba cheart an cás sin a bheith faoi theorainn ama. Níor cheart an tréimhse stórála a bheith ní b’fhaide ná 10 lá, ach amháin i gcásanna eisceachtúla. Más gá don iompróir na hearraí a stóráil ar feadh tréimhse níos faide ná sin, ba cheart na hearraí a bheith i stóras custaim, áit ar féidir na hearraí a stóráil gan teorainn ama. Ba cheart na húdaruithe atá ann cheana le haghaidh suíomhanna stórála sealadaí a thiontú, dá bhrí sin, ina n‑údaruithe stórais custaim má chomhlíontar na ceanglais ábhartha.

(37)Na rialacha lena gcinntear an earraí de chuid an Aontais iad nó earraí nach earraí de chuid an Aontais atá ann agus an féidir glacadh leis gur earraí de chuid an Aontais iad nó an gá an stádas sin a chruthú, is gá iad a choinneáil ar bun, go háirithe i gcás ina bhfágfaidh na hearraí críoch chustaim an Aontais go sealadach.

(38)Nuair a bheidh ag anna húdaráis chustaim an fhaisnéis is gá le haghaidh an nós imeachta ábhartha, ba cheart dóibh a chinneadh, bunaithe ar an anailís riosca, an ndéanfaidh siad tuilleadh rialuithe ar na hearraí, an scaoilfidh siad iad, an ndiúltóidh siad dá scaoileadh nó an gcuirfidh siad a scaoileadh ar fionraí nó an ligfidh siad an t‑am dul i léig ionas go measfar na hearraí a bheith scaoilte. Ba cheart do na húdaráis chustaim déanamh amhlaidh i gcomhar le húdaráis eile, i gcás inar gá. Dá réir sin, ba cheart do na húdaráis chustaim diúltú do scaoileadh na n‑earraí i gcás ina mbeidh fianaise acu nach gcomhlíonann na hearraí na ceanglais dlí is infheidhme. I gcás inar gá do na húdaráis chustaim dul i gcomhairle le húdaráis eile chun a chinneadh cé acu a chomhlíonann nó nach gcomhlíonann na hearraí, ba cheart dóibh an scaoileadh a chur ar fionraí go dtí go ndéanfar an comhairliúchán ar a laghad. Sna cásanna sin, ba cheart an cinneadh a dhéanfaidh na húdaráis chustaim ina dhiaidh sin a bheith ag brath ar fhreagra na n‑údarás eile. Ionas nach gcuirfear bac ar thrádálaithe agus údaráis araon i gcásanna ina mbeidh roinnt ama ag teastáil chun teacht ar chonclúid maidir le comhlíontacht, ba cheart an deis a bheith ag na húdaráis chustaim na hearraí a scaoileadh ar choinníoll go leanfaidh an trádálaí de bheith á gcur ar an eolas maidir le suíomh na n‑earraí ar feadh 15 lá ar a mhéadn-earraí. Ar deireadh, chun deimhneacht dhlíthiúil a sholáthar do na trádálaithe a sholáthairchuir an fhaisnéis ar fáil in am gan oibleagáid a chur ar na húdaráis chustaim freagairt do gach coinsíneacht, ba cheart a mheas gur scaoileadh na hearraí nár roghnaíodh lena rialú a mheas a bheith scaoilte tar éis tréimhse réasúnta. Ba cheart an Coimisiún a bheith i dteideal an tréimhse ama sin a shainiú i rialacha tarmligthe, á hoiriúnú, i gcás inar gá, don chineál tráchta nó don chineál pointí trasnaithe teorann.le haghaidh rialaithe a luaithe is féidir agus ar a dhéanaí laistigh de 30 lá féilire. [Leasú 30]

(39)A mhéid a sholáthraíonn trádálaithe Iontaoibhe agus Seiceála rochtain iomlán do lucht custaim ar a gcórais, a dtaifid agus a n‑oibríochtaí, agus a mhéid a mheastar iad a bheith iontaofa, ba cheart iad a bheith in ann a gcuid earraí a scaoileadh faoi mhaoirseacht na n‑údarás custaim gan fanacht lena n‑idirghabháil. Dá réir sin, ba cheart trádálaithe Iontaoibhe agus Seiceála a bheith in ann earraí a scaoileadh le haghaidh aon nós imeachta dul isteach tráth a fhaightear na hearraí ag an gceann scríbe deiridh nó le haghaidh aon nós imeachta fágála san áit a seachadtar na hearraí. Toisc go meastar na trádálaithe Iontaoibhe agus Seiceála a bheith trédhearcach, ba cheart an teacht agus/nó an seachadadh a thaifeadadh go cuí i Mol Sonraí Custaim an Aontais Eorpaigh. Ba cheart oibleagáid a bheith ar na hoibreoirí sin na húdaráis chustaim a chur ar an eolas i gcás ina dtiocfaidh fadhb aníos, sa chaoi go bhféadfaidh na húdaráis sin cinneadh críochnaitheach a dhéanamh maidir leis an scaoileadh. I gcás nach mbeidh córais rialuithe inmheánacha na dtrádálaithe Iontaoibhe agus Seiceála sách stóinseach, ba cheart na húdaráis chustaim a bheith in ann, i gcomhar le húdaráis eile, na trádálaithe a údarú chun seiceálacha áirithe a dhéanamh astu féin. Ba cheart an deis a bheith ag na húdaráis chustaim i gcónaí, áfach, na hearraí a rialú tráth ar bith. Níor cheart stádas Iontaoibhe agus Seiceála a thabhairt do dhaoine a dhéanann sáruithe arís agus arís eile nó sáruithe tromchúiseacha ar reachtaíocht eile de chuid an Aontais a chuireann údaráis chustaim i bhfeidhm. [Leasú 31]

(40)Is iomchuí bearta a sholáthar lena rialálfar an t‑aistriú ó chóras bunaithe ar dhearbhuithe custaim chuig córas bunaithe ar sholáthar faisnéise do Mhol Sonraí Custaim lárnach an Aontais Eorpaigh. Ba cheart an deis a bheith ag oibreoirí dearbhuithe custaim a thaisceadh chun a ndearbhú go bhfuil sé ar intinn acu earraí a chur faoi nós imeachta custaim le linn na hidirthréimhse.A luaithe a bheidh cumais Mhol Sonraí Custaim an Aontais Eorpaigh ar fáil, áfach, ba cheart an deis a bheith tugtha d’oibreoirí faisnéis a sholáthar nó a chur ar fáil do na húdaráis chustaim trí Mhol Sonraí Custaim an Aontais Eorpaigh freisin, agus níor cheart do na húdaráis chustaim aon oibreoir a údarú a thuilleadh chun cur isteach ar shimplithe i ndáil leis an dearbhú custaim. Ag deireadh na hidirthréimhse, ba cheart na húdaruithe uile scor de bheith bailí, óir ní bheidh dearbhuithe custaim ann a thuilleadh.

(41)Ceanglaítear le hAirteagal 29 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh (CFAE) go bhfuil táirgí a thagann ó thríú tíortha le meas a bheith i saorchúrsaíocht más amhlaidh gur comhlíonadh na foirmiúlachtaí allmhairiúcháin agus gur gearradh dleachtanna custaim nó muirir a bhfuil éifeacht chomhionann acu. Níor cheart a thuiscint as an scaoileadh i saorchúrsaíocht, áfach, gur cruthúnas é go gcomhlíontar reachtaíocht eile a chuireann na húdaráis chustaim i bhfeidhm i gcás ina bhforchuirtear leis an reachtaíocht sin ceanglais shonracha maidir le hearraí atá le díol nó le tomhailt sa mhargadh inmheánach.

(42)An próiseas chun earraí a thabhairt amach as críoch chustaim an Aontais, ba cheart é a chuíchóiriú agus a shimpliú, i gcomhréir leis an bpróiseas dul isteach. Dá réir sin, is iomchuí a cheangal gur cheart do dhuine bunaithe san Aontas a bheith freagrach as na hearraí, is é sin an t‑onnmhaireoir. Ba cheart don onnmhaireoir an fhaisnéis ábhartha a sholáthar nó a chur ar fáil do lucht custaim sula dtabharfaidh sé na hearraí amach as an Aontas, lena sonrófar cé acu earraí de chuid an Aontais atá ann nó earraí nach earraí de chuid an Aontais iad atá le honnmhairiú, agus an fhaisnéis a oiriúnú de réir mar is gá. Chun an próiseas a shimpliú agus bealaí éalaithe ionchasacha a sheachaint, ba cheart imeacht earraí nach earraí de chuid an Aontais iad a áireamh i gcoincheap an onnmhairithe, lena gcuimseofar freisin coincheap an ‘athonnmhairithe’, a rialáladh roimhe seo mar choincheap ar leithligh.

(43)Chun a áirithiú go ndéanfar bainistíocht riosca chuí ar na hearraí a thugtar amach as críoch chustaim an Aontais, ba cheart a cheangal ar an oifig custaim atá freagrach as onnmhairiú anailís riosca a dhéanamh ar an bhfaisnéis maidir leis na hearraí agus na bearta iomchuí a dhéanamh nó a iarraidh sula n‑imeoidh na hearraí. Ba cheart a áireamh ar na bearta sin freisin é a iarraidh go ndéanfaidh an oifig custaim atá freagrach as áit seolta na n‑earraí agus an oifig custaim imeachta agus, más gá, údaráis eile rialuithe, i dteannta na mbeart dá bhforáiltear faoin scaoileadh chun nós imeachta custaim, arb infheidhme freisin iad i gcás ina mbeidh na hearraí le cur faoi nós imeachta onnmhairithe.

(44)Chun a áirithiú go mbeidh na nósanna imeachta fionraí dleachta trédhearcach freisin, is iomchuí cuíchóiriú a dhéanamh ar na forálacha a bhaineann le ceanglais maidir leis na húdaruithe le haghaidh nósanna imeachta speisialta. Go sonrach, ar mhaithe le soiléireacht agus deimhneacht dhlíthiúil, na coinníollacha chun a chinneadh an bhfuil gá le tuairim ar leibhéal an Aontais chun a mheasúnú an bhféadfadh deonú údaraithe dochar a dhéanamh do leasanna tháirgeoirí an Aontais, an scrúdú ar na coinníollacha eacnamaíocha mar a thugtar air, ba cheart iad a chódú seachas iad a rialáil i rialacha tarmligthe. Thairis sin, ós rud é go bhféadfadh an éifeacht ar leasanna tháirgeoirí an Aontais a bheith ag brath ar chainníocht na n‑earraí a chuirtear faoin nós imeachta speisialta, ba cheart Údarás Custaim an Aontais Eorpaigh a bheith i dteideal tairseach áirithe a mholadh a meastar nach bhfuil aon éifeacht dhiúltach ar leasanna tháirgeoirí an Aontais faoina bun.

(45)Le hAirteagal 9 den Choinbhinsiún Athbhreithnithe um Loingseoireacht na Réine, tagraítear d’Iarscríbhinn (Fardal na Réine) lenar éascaíodh gluaiseacht earraí ar an Réin agus ar a craobh‑aibhneacha trína mheas gur nós imeachta idirthurais custaim thar theorainneacha náisiúnta cúig Bhallstát a bhí iontuTá an nós imeachta bunaithe ar Ghníomh Mannheim um Loingseoireacht na Réine an 17 Deireadh Fómhair 1868 agus ar an bprótacal a ghlac an Lárchoimisiún um Loingseoireacht ar an Réin an 22 Samhain 1963. Déanann Coimisiún Mannheim um Loingseoireacht na Réine difear don Bheilg, don Ghearmáin, don Fhrainc, don Ísiltír agus don Eilvéis mar thíortha atá tadhlach leis an Réin, a meastar iad a bheith ina limistéar aonair chun críocha an Ghnímh..De réir faisnéis ó riaracháin chustaim, ní úsáidtear Fardal na Réine sa chleachtas a thuilleadh mar nós imeachta idirthurais sna stáit atá tadhlach leis an Réin. Ina ionad sin, iompraítear earraí ar an Réin agus ar a craobh‑aibhneacha agus úsáid á baint as an nós imeachta idirthurais san Aontas a bhunaítear leis an gCód, tríd an gCóras Nua Ríomhchuidithe Idirthurais (NCTS). Is iomchuí dá bhrí sin an tagairt d’Fhardal na Réine a bhaint de na cásanna ina meastar gur idirthuras seachtrach nó idirthuras san Aontas atá i ngluaiseacht earraí.

(46)Chun trédhearcacht a mhéadú maidir leis an duine atá freagrach as comhlíonadh oibleagáidí an nós imeachta idirthurais san Aontas agus as inneachar na coinsíneachta agus na rioscaí a bhaineann léi, is iomchuí a cheangal ar shealbhóir an nós imeachta idirthurais an fhaisnéis maidir leis an allmhaireoir nó an onnmhaireoir a spreagann an ghluaiseacht a nochtadh chomh maith le faisnéis maidir leis an modh iompair, agus sainaithint na n‑earraí a chuirtear faoin nós imeachta sin, ar a laghad. Chuirfeadh an fhaisnéis sin ar a gcumas do na húdaráis chustaim maoirseacht níos éifeachtaí a dhéanamh ar an nós imeachta idirthurais san Aontas lena mbaineann agus anailís riosca a dhéanamh. Ba cheart an nós imeachta idirthurais san Aontas a bheith éigeantach ach amháin má chuirtear earraí faoi chóras custaim eile láithreach ar dhul isteach i gcríoch chustaim an Aontais dóibh nó ar imeacht dóibh uaithi. Sa chás nach eol fós cé hé an t‑allmhaireoir nó an t‑onnmhaireoir, ba cheart a mheas gurb é sealbhóir na n‑earraí allmhaireoir nó onnmhaireoir na n‑earraí agus is é ba cheart a bheith faoi dhliteanas i leith dleachtanna custaim agus cánacha agus muirir eile a íoc. Ba cheart maoirseacht custaim a chur in ionad an nós imeachta idirthurais san Aontas má dhéanann trádálaí Iontaoibhe agus Seiceála earraí a allmhairiú nó a onnmhairiú.

(47)Le leasú ar Iarscríbhinn 6 a ghabhann leis an gCoinbhinsiún Custaim um Iompar Idirnáisiúnta Earraí faoi Carnets TIR (‘Coinbhinsiún TIR’)Leasuithe ar an gCoinbhinsiún Custaim um Iompar Idirnáisiúnta Earraí faoi Carnets TIR (Coinbhinsiún TIR, 1975). De réir Fhógra Taisclainne C.N.85.2021.TREATIES-XI.A.16 ó na Náisiúin Aontaithe, tagann na leasuithe seo a leanas ar Choinbhinsiún TIR i bhfeidhm an 1 Meitheamh 2021 le haghaidh na bPáirtithe Conarthacha uile, IO L 193/1, 1.6.2021, lch. 1. a tháinig i bhfeidhm an 1 Meitheamh 2021, modhnaíodh Nóta Míniúcháin 0.49 chun an deis a dheonú d’oibreoirí eacnamaíocha a chomhlíonann ceanglais áirithe teacht chun bheith ina ‘gcoinsíneoirí údaraithe’, rud atá ina léiriú scáthánach ar na héascuithe atá ann cheana a dheonaítear do na hoibreoirí eacnamaíocha a aithnítear mar ‘choinsínithe údaraithe’. Is gá dá bhrí sin an fhéidearthacht nua a bhunaítear le Coinbhinsiún TIR a áireamh ann chun reachtaíocht chustaim an Aontais a ailíniú leis an gcomhaontú idirnáisiúnta sin.

(48)Dá gcuirfí na rialacha caighdeánacha maidir le ríomh dleachtanna i bhfeidhm in idirbhearta ríomhthráchtála, bheadh ualach riaracháin díréireach ar riaracháin chustaim agus oibreoirí eacnamaíocha araon, i roinnt mhaith cásanna, go háirithe i leith bailiú ioncam. Chun go bhforbrófar cóireáil fhioscach agus chustaim atá stóinseach éifeachtach le haghaidh earraí a allmhairítear ó thríú tíortha trí idirbhearta ríomhthráchtála (‘ciandíol earraí allmhairithe’), tá reachtaíocht an Aontais le leasú chun an tairseach a bhaint ar faoina bun a dhéantar earraí ar luach diomaibhseach nach mó ná EUR 150 in aghaidh na coinsíneachta iad a dhíolmhú ó dhleachtanna custaim tráth an allmhairiúcháin i gcomhréir le Rialachán (CE) Uimh. 1186/2009 ón gComhairleRialachán (CE) Uimh. 1186/2009 ón gComhairle an 16 Samhain 2009 lena mbunaítear Córas Comhphobail d’fhaoisimh ó dhleacht chustaim (IO L 324, 10.12.2009, lch. 23)., agus chun cóireáil shimplithe taraife a thabhairt isteach ar chiandíol earraí allmhairithe ó thríú tíortha i gcomhréir le Rialachán (CEE) Uimh. 2658/87 ón gComhairleRialachán (CEE) Uimh. 2658/87 ón gComhairle an 23 Iúil 1987 maidir leis an ainmníocht taraife agus staidrimh agus leis an gComhtharaif Chustaim (IO L 256, 7.9.1987, lch. 1). (Ainmníocht Chomhcheangailte). I bhfianaise na leasuithe beartaithe sin, Ba cheart rialacha áirithe de chuid an Chóid maidir le rangú earraí de réir taraife, tionscnamh agus luach custaim a leasú chun foráil a dhéanamh maidir leis na simplithe is infheidhme ag an allmhaireoir measta ar bhonn deonach i gcás ina mbeidh an dleacht chustaim á cinneadh in idirbheart gnólacht le tomhaltóir a cháilíonn mar chiandíol chun críocha CBL. Is éard ba cheart a bheith i gceist leis na simplithe an fhéidearthacht go ríomhfar an dleacht chustaim a bheidh dlite trí cheann de na taraifí nua buicéid san Ainmníocht Chomhcheangailte a chur i bhfeidhm maidir le luach arna ríomh ar bhealach níos simplí. Faoi na rialacha simplithe maidir le hidirbhearta ríomhthráchtála gnólacht le tomhaltóir, ba cheart a mheas gurb é an luach custaim é na costais iompair iomlána chomh fada le ceann scríbe deiridh an táirge agus níor cheart aon tionscnamh a cheangal. Más mian leis an allmhaireoir measta tairbhiú de rátaí taraife fabhracha trí stádas tionscnaimh na n‑earraí a chruthú, áfach, féadfaidh an duine sin déanamh amhlaidh trí na nósanna imeachta caighdeánacha a chur i bhfeidhm. [Leasú 32]

(49)Faoi láthair, is é an Ballstát ina dtaisctear an dearbhú custaim a bhailíonn na fiacha custaim. Tá sé de rogha an trádálaí an ndéanfaidh sé an méid sin sa chéad Bhallstát a dtéann an t‑earra isteach ann, nó an n‑úsáidfidh sé nós imeachta idirthurais agus dleachtanna a íoc i mBallstát eile. Tá an córas le hathrú in 2025 nuair a dhéanfar córas TF imréitigh láraithe a leathadh amach, lena dtabharfar caoi d’Oibreoirí Eacnamaíocha Údaraithe an dearbhú custaim a thaisceadh sa Bhallstát ina bhfuil siad bunaithe. I bhfianaise na forbartha sin, is iomchuí na rialacha lena sainítear an áit a dtarlaíonn an fiach custaim a leasú sa chaoi go n‑íocfar na dleachtanna custaim leis an mBallstát ina bhfuil an t‑allmhaireoir bunaithe, toisc gurb í sin an áit a bhfuil an méid is mó eolais ag an údarás custaim faoi thaifid, oibríochtaí agus iompraíochtaí tráchtála oibreoirí eacnamaíocha, go háirithe i gcás ina ndeonaítear stádas mar thrádálaithe Iontaoibhe agus Seiceála do na hoibreoirí eacnamaíocha sin. Is iomchuí, áfach, go dtabhaítear fiach custaim oibreoirí nach trádálaithe Iontaoibhe agus Seiceála iad san áit a bhfuil na hearraí lonnaithe go fisiceach, go dtí go ndéanfar meastóireacht ar an tsamhail mhaoirseachta ar a laghad.

(50)I gcás idirbhearta ríomhthráchtála, tá sé fíor‑riachtanach a áirithiú go mbeidh fiach custaim á íoc i gceart ag na hidirghabhálaithe ar líne, amhail ardáin idirlín, a dhéanann bainistíocht ar dhíol earraí ar líne le tomhaltóirí príobháideacha. Is iomchuí a shoiléiriú dá bhrí sin gurb é an t‑allmhaireoir measta an duine atá freagrach as an bhfiach custaim, a thabhófaí tráth a íocfaidh an ceannaitheoir an t‑oibreoir ríomhthráchtála, ar ardán idirlín é i bhformhór na gcásanna. Chun an t‑ualach a bhaineann le hoibleagáid den sórt sin a shimpliú, féadfar an t‑allmhaireoir measta a údarú chun an dleacht ar allmhairí atá dlite a chinneadh agus a fhiacha custaim a íoc go tréimhsiúil, agus ba cheart na húdaráis chustaim a bheith in ann iontráil aonair a bheith acu sna cuntais chun críocha bhuiséad an Aontais.

(51)Is iomchuí an sásra a fheabhsú arb é is aidhm dó maoirseacht níos éifeachtúla a dhéanamh ar chur chun feidhme na mbeart sriantach maidir leis an sreabhadh earraí is féidir leis an gComhairle a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 215 CFAE. Sa chás sin, ba cheart d’Údarás Custaim an Aontais Eorpaigh tacaíocht a sholáthar don Choimisiún agus do na Ballstáit chun a áirithiú nach dtiocfar timpeall ar na bearta sin. Ba cheart d’údaráis chustaim a áirithiú go nglacfaidh siad na céimeanna uile is gá chun na bearta a chomhlíonadh agus ba cheart dóibh an Coimisiún agus Údarás Custaim an Aontais Eorpaigh a chur ar an eolas dá réir.

(52)Ba cheart sásra bainistithe géarchéime a chur i bhfeidhm chun aghaidh a thabhairt ar ghéarchéimeanna ionchasacha san aontas custaim. Cuireadh i dtábhacht sa Phlean Gníomhaíochta Custaim go bhfuil sásra den sórt sin in easnamh ar leibhéal an AontaisCommunication from the Commission to the European Parliament, the Council, the European Economic and Social Committee and the Committee of the Regions: Taking the Customs Union to the Next Level: a Plan for Action [Teachtaireacht ón gCoimisiún chuig Parlaimint na hEorpa, chuig an gComhairle agus chuig Coiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa, An tAontas Custaim a thabhairt go dtí an Chéad Leibhéal Eile: Plean Gníomhaíochta], 28.9.2020 (COM/2020/581 final).. Ba cheart sásra a bhunú dá bhrí sin lena mbeidh baint ag Údarás Custaim an Aontais Eorpaigh mar ghníomhaire ríthábhachtach chun na bearta praiticiúla agus na socruithe a chinneann an Coimisiún a chur i bhfeidhm i gcás géarchéime a ullmhú agus a chomhordú agus chun faireachán a dhéanamh ar a gcur chun feidhme. Ba cheart d’Údarás Custaim an Aontais Eorpaigh an ullmhacht freagartha ar ghéarchéimeanna a choinneáil ar bun ar feadh fhad iomlán na géarchéime. Ba cheart d’Údarás Custaim an Aontais Eorpaigh tuairisc a thabhairt don Choimisiún, do Pharlaimint na hEorpa agus don Chomhairle maidir le cur chun feidhme na mbeart agus na socruithe praiticiúla. [Leasú 33]

(53)Níl struchtúr soiléir bainistíochta oibríochtúla sa chreat rialachais atá ann cheana le haghaidh an aontais custaim, agus ní léirítear leis an fhorbairt a tháinig ar chúrsaí custaim ó cruthaíodh in 1968 é. Faoi Rialachán (AE) Uimh. 952/2013, is iad údaráis chustaim náisiúnta atá freagrach as na gníomhaíochtaí a bhaineann leis an mbainistíocht rioscaí i sreafaí trádála, amhail rialuithe ar an talamh a chur chun feidhme agus cinntí a dhéanamh maidir leo. Níl déine thrácht na n-earraí ag teorainneacha seachtracha cothrom ar fud an Aontais. D’ainneoin comhar a bheith idir riaracháin chustaim náisiúnta ó cruthaíodh an t‑aontas custaim, rud a raibh malartú dea‑chleachtais agus saineolais agus forbairt treoirlínte coiteanna mar thoradh air, níor forbraíodh cur chuige comhchuibhithe agus creat oibríochtúil dá thoradh. Faoi láthair, tá éagsúlachtaí cleachtais sna Ballstáit a lagaíonn an t‑aontas custaim. Níl aon chumas lárnach ann i dtaobh anailís riosca ná aon léargas coiteann ar ord tosaíochta rioscaí, tá an comhordú ar ghníomhaíochtaí agus rialuithe custaim teoranta agus níl aon chreat comhair ann idir na húdaráis éagsúla a fhreastalaíonn ar an margadh aonairinmheánach. Le sraith oibríochtúil lárnach de chuid an Aontais chun saineolas agus acmhainní a thiomsú agus cinntí a dhéanamh le chéile, ba cheart aghaidh a thabhairt ar laigí den sórt sin i réimsí amhail bainistíocht sonraí, bainistíocht riosca agus oiliúint chun an t‑aontas custaim a chur ag gníomhú ‘mar údarás amháin’. Dá bhrí sin, is iomchuí Údarás Custaim an Aontais Eorpaigh a bhunú. Tá cruthú an Údaráis nua sin ríthábhachtach chun feidhmiú éifeachtúil leormhaith an aontais custaim a áirithiú, chun gníomhaíocht chustaim a chomhordú go lárnach agus chun tacú le gníomhaíochtaí na n‑údarás custaim. [Leasú 34]

(54)Ba cheart Údarás Custaim an Aontais Eorpaigh a rialú agus a oibriú ar bhonn phrionsabail an Ráitis Chomhpháirtigh ó Pharlaimint na hEorpa, ó Chomhairle an Aontais Eorpaigh agus ón gCoimisiún Eorpach maidir le gníomhaireachtaí díláraithe an 19 Iúil 2012joint_statement_on_decentralised_agencies_en.pdf (europa.eu).

(55)Na critéir atá le cur san áireamh chun rannchuidiú leis an bpróiseas cinnteoireachta maidir le suíomh a roghnú d’Údarás Custaim an Aontais Eorpaigh, ba cheart a áireamh orthu an dearbhú gur féidir an tÚdarás a bhunú ar an láthair ar theacht i bhfeidhm don Rialachán seo, inrochtaineacht an tsuímh agus saoráidí leordhóthanacha oideachais a bheith ann le haghaidh leanaí na mball foirne chomh maith le rochtain iomchuí a bheith ag leanaí agus céilí na mball foirne araon ar an margadh saothair, ar an tslándáil shóisialta agus ar chúram leighis. I bhfianaise chineál comhoibritheach an chuid is mó de ghníomhaíochtaí Údarás Custaim an Aontais Eorpaigh, agus go háirithe an dlúthnasc a bheidh idir na córais TF a choinneoidh an Coimisiún ar bun le linn na hidirthréimhse, tráth a bheidh Mol Sonraí Custaim an Aontais Eorpaigh á fhorbairt agus á oibriú ag Údarás Custaim an Aontais Eorpaigh, ba cheart an tÚdarás a bheith in áit ina dtabharfar caoi don dlúthchomhar sin leis an gCoimisiún, le húdaráis réigiúin an Aontais arb iad na réigiúin is ábhartha don trádáil idirnáisiúnta iad, agus le comhlachtaí ábhartha AE agus idirnáisiúnta (mar shampla, an Eagraíocht Dhomhanda Chustaim chun malartú praiticiúil a éascú maidir le hábhair shonracha). I bhfianaise na gcritéar sin, ba cheart Údarás Custaim an Aontais Eorpaigh a bheith lonnaithe in [...].

(55a) Tá sé de fhreagracht ar na Ballstáit agus ar an gCoimisiún a áirithiú go mbeidh na hacmhainní cuí ag na húdaráis chustaim, go mbeidh an oiliúint chuí orthu, agus go mbeidh an cumas acu a misean a chomhlíonadh, lena n-áirítear cumhachtaí imscrúdaitheacha cuí. [Leasú 35]

(55b) Tá infheistíochtaí suntasacha de dhíth ar lucht custaim, go háirithe i bhfianaise líon leordhóthanach ball foirne a bhfuil oiliúint chuí orthu chun feidhmiú chórais chustaim an Aontais a ráthú, ar córais iad a bhfuil méadú easpónantúil ar éilimh le sárú acu; cé nach féidir le réitigh dhigiteacha a n-acmhainneacht iomlán a bhaint amach gan na hinfheistíochtaí is gá a dhéanamh sa fhoireann. Dá bhrí sin, ba cheart go ráthófaí le hinfheistíochtaí i gcórais dhigiteacha cistiú leordhóthanach don fhoireann agus a n-oiliúint chun na scileanna is gá a éileamh maidir le trealamh úrscothach, teicneolaíocht le haghaidh anailísíocht, brath agus rialuithe mórshonraí agus, dá bhrí sin, chun a ráthú go ndéanfar rialuithe custaim go haonfhoirmeach ar fud an Aontais. [Leasú 36]

(56)Ba cheart ionadaíocht a dhéanamh thar ceann na mBallstát agus, thar ceann an Choimisiúin agus thar ceann Pharlaimint na hEorpa ar Bhord Bainistíochta chun feidhmiú éifeachtach Údarás Custaim an Aontais Eorpaigh a áirithiú. Ba cheart urraim a léiriú do phrionsabail na cothromaíochta inscne, na taithí agus na gcáilíochtaí i gcomhdhéanamh an Bhoird Bainistíochta, lena n‑áirítear an Cathaoirleach agus an Leas‑Chathaoirleach a roghnú. Ó tharla go bhfuil inniúlacht eisiach ag an Aontas maidir leis an aontas custaim, agus go bhfuil dlúthnasc idir an réimse custaim agus réimsí eile beartais, is iomchuí a chathaoirleach a thoghadh as measc na n‑ionadaithe sin de chuid an Choimisiúin.IChoimisiúin. I bhfianaise fheidhmiú éifeachtach agus éifeachtúil Údarás Custaim an Aontais Eorpaigh, ba cheart don Bhord Bainistíochta, go háirithe, doiciméad clársceidealaithe aonair a ghlacadh lena n‑áirítear clársceidealú bliantúil agus ilbhliantúil, a fheidhmeanna maidir le buiséad an Údaráis a dhéanamh, na rialacha airgeadais is infheidhme maidir leis an Údarás a ghlacadh, Stiúrthóir Feidhmiúcháin a cheapadh, agus nósanna imeachta a bhunú maidir le cinntí a dhéanamh a bhaineann le cúraimí oibríochtúla an Údaráis arb é an Stiúrthóir Feidhmiúcháin a dhéanann iad. TabharfaidhBa cheart Bord Feidhmiúcháin cúnamh don Bhordagus comhlacht comhairleach a dhéanann ionadaíocht ar eagraíochtaí tomhaltóirí, ar chomhlachais ghnó agus ar ghníomhaithe ábhartha neamhstáit eile a bheith de chúnamh ag an mBord Bainistíochta. [Leasú 37]

(56a) Ba cheart d’Údarás Custaim an Aontais an Bord Comhairleach Custaim a bhunú, agus ba cheart dó cuidiú lena Bhord Feidhmiúcháin. Ba cheart é a chur de chúram air comhairle a thabhairt maidir le cur chun feidhme gníomhaíochtaí teicniúla agus cinntí teicniúla, lena n-áirítear bainistiú riosca agus réimsí tosaíochta rialaithe, maidir le saincheisteanna a bhaineann le cur chun feidhme agus caighdeánú, lena n-áirítear gníomhaíochtaí comhchuibhithe nó an gá atá leis na rialacha a oiriúnú, comhairle a thabhairt maidir le gnéithe custaim reachtaíochta eile a chuireann lucht custaim i bhfeidhm, agus comhairle a sholáthar i gcomhthéacs aon ghníomhaíochtaí eile de chuid an Údaráis. Ba cheart don Bhord Comhairleach Custaim féachaint le hionadaíocht chothrom na ngeallsealbhóirí a bhaint amach idir leas tráchtála agus neamhthráchtála agus, laistigh den chatagóir leasanna tráchtála, maidir le FBManna agus gnóthais eile. [Leasú 38]

(57)Chun feidhmiú éifeachtach Údarás Custaim an Aontais Eorpaigh a áirithiú, ba cheart buiséad neamhspleách a dheonú dó a dtiocfaidh an t‑ioncam lena aghaidh as buiséad ginearálta an Aontais agus as aon ranníocaíocht dheonach airgeadais ó na Ballstáit. In imthosca eisceachtúla a bhfuil údar cuí leo, ba cheart Údarás Custaim an Aontais Eorpaigh a bheith in ann ioncaim bhreise a fháil freisin trí chomhaontuithe ranníocaíochta nó socruithe deontais, agus trí mhuirir as foilseacháin agus aon seirbhís eile a sholáthraíonn Údarás Custaim an Aontais Eorpaigh.

(58)Chun a misean a bhaint amach, téann údaráis chustaim i ndlúthchomhar tráthrialta le húdaráis um fhaireachas margaidh, údaráis rialaithe sláintíochta agus fíteashláintíochta, comhlachtaí forfheidhmithe dlí, údaráis bainistithe teorainneacha, comhlachtaí cosanta comhshaoil, saineolaithe maidir le maoin chultúir agus roinnt mhaith údaráis eile atá i gceannas ar bheartais earnálacha. I bhfianaise na forbartha a tháinig ar an margadh aonairinmheánach agus atá ag teacht ar an ról custaim, agus i bhfianaise an mhéadaithe ar thoirmisc agus srianta agus ar an ríomhthráchtáil, is gá an comhar sin a struchtúrú agus a threisiú ar an leibhéal náisiúnta, ar leibhéal an Aontais agus ar an leibhéal idirnáisiúnta. In ionad comhair a bhíonn dírithe ar choinsíneachtaí aonair nó teagmhais shonracha ar feadh an tslabhra soláthair, is éard ba cheart a bheith ann creat struchtúrtha um chomhar idir údaráis chustaim agus údaráis eile atá freagrach as réimsí ábhartha beartais. Ba cheart na gnéithe seo a leanas a áireamh sa chreat comhair sin: reachtaíocht agus riachtanais bheartais i réimse sonrach a fhorbairt, faisnéis a mhalartú agus anailís a dhéanamh uirthi, straitéis fhoriomlán comhair a fhorbairt i bhfoirm straitéisí maoirseachta comhpháirtí agus, ar deireadh, comhar maidir le cur chun feidhme oibríochtúil, faireachán agus rialuithe. Cuid den reachtaíocht eile a chuireann na húdaráis chustaim i bhfeidhm, ba cheart don Choimisiún a cur i bhfeidhm a éascú freisin trí liosta a dhéanamh de reachtaíocht AEan Aontais lena bhforchuirtear ceanglais maidir le hearraí atá faoi réir rialuithe custaim arb é is aidhm dóibh leasanna poiblí, amhail sláinte agus beatha an duine, ainmhithe nó plandaí, na tomhaltóirí agus an comhshaol, a chosaint. [Leasú 39]

(59)Chun soiléireacht a mhéadú agus an creat comhair idir lucht custaim agus údaráisna húdaráis chustaim agus na húdaráis chomhpháirtíochta eile a dhéanamhchur i riocht níos éifeachtúla, ba cheart a shainiúgo saineofaí go soiléir, le i liosta de na seirbhísí a chuireann na húdaráisúdaráis chustaim ar fáil, cén an ról a d’fhéadfadh a bheith ag lucht custaim chun beartaisna húdaráis chustaim i gcur i bhfeidhm beartas ábhartha eile a chur i bhfeidhm ag teorainneacha an Aontais. Ina theannta sin, ba cheart d’Údarás Custaim an Aontais Eorpaigh faireachán a dhéanamh ar chur i bhfeidhm an chreata comhair. Ba cheart d’Údarás Custaim an Aontais Eorpaigh dul i ndlúthchomhar leis an gCoimisiún, OLAF, agus gníomhaireachtaí agus comhlachtaí ábhartha eile an Aontais, amhail Europol, OIPE agus Frontex chomh maith le gníomhaireachtaí agus líonraí speisialaithe sna réimsí beartais faoi seach, amhail Líonra an Aontais um Chomhlíonadh Táirgí. [Leasú 40]

(60)I ndomhan atá ag éirí níos idirnasctha i gcónaí, is gnéithe tábhachtacha d’obair údarás custaim ar fud an domhain iad taidhleoireacht chustaim agus comhar idirnáisiúnta.Ba cheart a bheartú leis an gcomhar idirnáisiúnta an fhéidearthacht go malartófaí sonraí custaim, ar bhonn comhaontuithe idirnáisiúnta nó reachtaíocht neamhspleách an Aontais, trí mhodhanna iomchuí slána cumarsáide, faoi réir urraim d’fhaisnéis rúnda agus do chosaint sonraí pearsanta, amhail trí Mhol Sonraí Custaim an Aontais Eorpaigh. Níor cheart go sáródh an creat dlíthiúil sin inniúlacht na mBallstát maidir le rannpháirtíocht dhéthaobhach nó iltaobhach le tríú tíortha maidir le cúraimí náisiúnta. [Leasú 41]

(61)D’ainneoin go bhfuil an reachtaíocht chustaim comhchuibhithe tríd an gCód, níor áiríodh le Rialachán (AE) Uimh. 952/2013 ach an oibleagáid ar na Ballstáit foráil a dhéanamh maidir le pionóis i gcás nach gcomhlíontar an reachtaíocht chustaim agus níor ceanglaíodh leis ach go mbeadh pionóis den sórt sin éifeachtach, comhréireach agus athchomhairleach. Tá rogha pionós custaim ag na Ballstáit, dá bhrí sin, a bhfuil éagsúlacht mhór eatarthu ar fud na mBallstát agus atá faoi réir forbartha le himeacht ama. Ba cheart creat coiteann a leagan síos lena mbunaítear croíthacar íosta sáruithe custaim agus smachtbhannaí neamhchoiriúla. D’fhéadfaí neamhchomhlíonadh oibleagáidí an allmhaireora, an onnmhaireora agus an allmhaireora mheasta a áireamh ar liosta na sáruithe custaim. Tá gá le creat den sórt sin chun aghaidh a thabhairt ar an easpa cur i bhfeidhm aonfhoirmigh agus na héagsúlachtaí suntasacha idir na Ballstáit i gcur i bhfeidhm smachtbhannaí in aghaidh sáruithe ar reachtaíocht chustaim a d’fhéadfadh saobhadh ar an iomaíocht, bealaí éalaithe agus ‘siopadóireacht chustaim’ a bheith mar thoradh orthu. Is éard ba cheart a bheith sa chreat liosta coiteann de ghníomhartha nó neamhghníomhartha ar cheart iad a bheith ina sáruithe custaim sna Ballstáit uile. Chun na smachtbhannaí is infheidhme a chinneadh, ba cheart d’údaráis chustaim a shainiú an ndéantar na gníomhartha nó na neamhghníomhartha sin d’aon ghnó nó trí fhaillí fhollasach. Ba cheart na smachtbhannaí agus na dliteanais a fhorchuirtear ar oibreoirí eacnamaíocha a bheith comhréireach leis an ról atá acu i bpróiseas an idirbhirt, agus cothroime agus soiléireacht á n-áirithiú ina gcur i bhfeidhm. Ba cheart don Choimisiún, do na Ballstáit agus d’Údarás Custaim an Aontais dea-chleachtais maidir le hiniúchóireacht agus smachtbhannaí a mhalartú go rialta, d’fhonn feabhas a chur ar chomhleanúnachas i gcur i bhfeidhm na smachtbhannaí. [Leasú 42]

(62)Is gá forálacha coiteanna a bhunú i leith tosca maolaitheacha, agus i leith imthosca géaraitheacha, maidir leis na sáruithe custaim. An tréimhse theorann chun imeachtaí um shárú custaim a thionscnamh, ba cheart í a bhunú i gcomhréir leis an dlí náisiúnta agus ba cheart í a bheith idir 5 bliana agus 10 mbliana, sa chaoi go ndéanfar foráil maidir le riail choiteann bunaithe ar an teorainn ama chun fógra a thabhairt faoi fhiach custaim. An dlínse ina ndearnadh an sárú, is í sin an dlínse inniúil ba cheart a bheith ann. Tá gá le comhar idir na Ballstáit i gcásanna ina ndearnadh an sárú custaim i níos mó ná Ballstát amháin; sna cásanna sin, ba cheart don Bhallstáit a thionscnaíonn na himeachtaí dul i gcomhar leis na húdaráis chustaim eile ar cás leo an sárú custaim céanna.

(63)Is gá croíthacar coiteann íosta de sháruithe custaim a bhunú ach iad a shainiú bunaithe ar na hoibleagáidí a leagtar síos sa Rialachán seo agus ar oibleagáidí comhionanna dá bhforáiltear i gcodanna eile den reachtaíocht chustaim.

(64)Is gá freisin croíthacar coiteann íosta de smachtbhannaí neamhchoiriúla a bhunú lena ndéanfar foráil maidir le híosmhéideanna muirear airgid agus an fhéidearthacht go ndéanfaí údaruithe custaim a chúlghairm, a chur ar fionraí nó a leasú, lena n‑áirítear i gcás Oibreoirí Eacnamaíocha Údaraithe agus trádálaithe Iontaoibhe agus Seiceála, agus maidir le coigistiú na n‑earraí. Ba cheart na híosmhéideanna muirear airgid a bheith ag brath ar cé acu a rinneadh nó nach ndearnadh an sárú custaim d’aon ghnó agus ar cé acu atá nó nach bhfuil tionchar aige ar an méid dleachtanna custaim agus muirear eile agus ar thoirmisc agus srianta. An croíthacar coiteann íosta de smachtbhannaí neamhchoiriúla, ba cheart feidhm a bheith aige gan dochar do dhlíchóras náisiúnta na mBallstát, lenar féidir foráil a dhéanamh maidir le smachtbhannaí coiriúla ina ionad sin. Ba cheart do na Ballstáit, don Choimisiún agus d’Údarás Custaim an Aontais oibriú i gcomhar le chéile chun comhleanúnachas na smachtbhannaí neamhchoiriúla agus a gcur i bhfeidhm ar fud an Aontais a mhéadú de réir a chéile. [Leasú 43]

(65)Ba cheart meastóireacht a dhéanamh ar fheidhmíocht an aontais custaim ar bhonn bliantúil ar a laghad chun caoi a thabhairt don Choimisiún, le cuidiú na mBallstát, na beartais a threoshuíomh mar isionas go mbeidh an Coimisiún in ann, le cabhair ó na Ballstáit, na treoshuímh bheartais iomchuí a ghlacadh agus ba cheart an tuarascáil mheastóireachta sin a fhoilsiú. Ba cheart bailiú faisnéise ó údaráis chustaim a chur ar bhonn foirmiúil agus a dhoimhniú, toisc go gcuirfeadh tuilleadh tuairiscithe chuimsithigh feabhas ar an tagarmharcáil agus d’fhéadfadh sé cuidiú le cleachtais a dhéanamh aonchineálach agus le measúnú a dhéanamh ar an tionchar a imríonn cinntí beartais custaim. Is iomchuí dá bhrí sin creat dlíthiúil a thabhairt isteach le haghaidh meastóireacht a dhéanamh ar fheidhmíocht an aontais custaim. Chun go mbeidh an ghráinneacht anailíse leordhóthanach, ba cheart an tomhas feidhmíochta a dhéanamh ar an leibhéal náisiúnta agus ar leibhéal an phointe trasnaithe teorann araon. Ba cheart d’Údarás Custaim an Aontais Eorpaigh tacú leis an gCoimisiún sa phróiseas meastóireachta trí na sonraí a bhailiú i Mol Sonraí Custaim an Aontais Eorpaigh agus anailís a dhéanamh orthu ann agus trína shainaithint conas a thacaíonn gníomhaíochtaí agus oibríochtaí custaim le gnóthú cuspóirí straitéiseacha agus tosaíochtaí an aontais custaim agus conas a rannchuidíonn siad le misean na n‑údarás custaim. Go sonrach, ba cheart d’Údarás Custaim an Aontais Eorpaigh príomhthreochtaí, láidreachtaí, laigí, bearnaí agus rioscaí ionchasacha a shainaithint, agus moltaí maidir le feabhas a sholáthar don Choimisiún. I gcomhthéacs an chomhair le húdaráis forfheidhmithe dlí agus slándála go háirithe, ba cheart d’Údarás Custaim an Aontais Eorpaigh a bheith rannpháirteach freisin, ó thaobh na hoibríochta de, in anailísí straitéiseacha agus measúnuithe ar bhagairtí arna ndéanamh ar leibhéal an Aontais, lena n‑áirítear iad siúd a dhéanann Europol agus Frontex. [Leasú 44]

(66)I gcomhréir le prionsabal na comhréireachta, chun go mbainfear na bunchuspóirí amach, is iad sin an t‑aontas custaim a bheith in ann feidhmiú go héifeachtach agus an comhbheartas tráchtála a chur chun feidhme, is gá agus is iomchuí na rialacha agus na nósanna imeachta ginearálta is infheidhme maidir le hearraí a thugtar isteach i gcríoch chustaim an Aontais nó amach aisti a leagan síos. Ní théann an Rialachán seo thar a bhfuil gá leis chun na cuspóirí arna saothrú a ghnóthú, i gcomhréir le hAirteagal 5(4) den Chonradh ar an Aontas Eorpach.

(67)Chun eilimintí áirithe neamhriachtanacha den Rialachán seo a fhorlíonadh nó a leasú, ba cheart an chumhacht a tharmligean chuig an gCoimisiún chun gníomhartha a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 290 CFAE i ndáil leis an méid a leanas:—i ndáil leis na críocha fioscacha speisialta, forálacha reachtaíochta custaim níos mionsonraithe chun aghaidh a thabhairt ar imthosca ar leith a bhaineann leis an trádáil in earraí de chuid an Aontais nach mbaineann ach le Ballstát amháin;—i ndáil le cinntí custaim, na coinníollacha, na teorainneacha ama, na heisceachtaí, na módúlachtaí faireacháin, an fionraí, an neamhniú agus an chúlghairm a bhaineann le cinntí den sórt sin a chur i bhfeidhm, a eisiúint agus a bhainistiú, lena n‑áirítear iad siúd a bhaineann le faisnéis cheangailteach;—na híoscheanglais sonraí agus na cásanna sonracha le haghaidh oibreoirí eacnamaíocha a chlárú leis na húdaráis chustaim atá freagrach as an áit ina bhfuil siad bunaithe;—cineál agus minicíocht na ngníomhaíochtaí faireacháin, na simplithe agus na n‑éascuithe a sholáthraítear don Oibreoir Eacnamaíoch Údaraithe;—cineál agus minicíocht ghníomhaíochtaí faireacháin an trádálaí Iontaoibhe agus Seiceála;—i ndáil leis an ionadaí custaim, na coinníollacha faoina bhféadfaidh an duine sin seirbhísí a sholáthar i gcríoch chustaim an Aontais, na cásanna ina dtarscaoiltear an ceanglas go mbeadh sé bunaithe inti agus na cásanna nach gceanglaíonn na húdaráis chustaim air fianaise ar a chumhachtú a sholáthar;—na catagóirí ábhar sonraí agus na catagóirí sonraí pearsanta a fhéadfar a phróiseáil i Mol Sonraí Custaim an Aontais Eorpaigh;—rialacha níos mionsonraithe i ndáil le stádas custaim earraí;—an cineál sonraí agus teorainneacha ama maidir le soláthar na sonraí sin chun earraí a chur faoi nós imeachta custaim;— an tréimhse réasúnta ama ar ina diaidh a mheasfar go mbeidh na hearraí scaoilte ag na húdaráis chustaim i gcás nár roghnaigh siad le haghaidh aon rialú iad; [Leasú 45]—i ndáil le dearbhuithe custaim: na cásanna ina bhféadfar dearbhú custaim a thaisceadh agus úsáid á baint as bealaí eile seachas teicnící próiseála sonraí leictreonacha; na coinníollacha maidir le húdarú a dheonú do thaisceadh dearbhuithe simplithe; na teorainneacha ama maidir le dearbhuithe forlíontacha a thaisceadh agus na cásanna ina dtarscaoiltear an oibleagáid chun dearbhuithe den sórt sin a thaisceadh; na cásanna ina gcuireann údaráis chustaim an dearbhú custaim ó bhail; na coinníollacha maidir le húdaruithe a dheonú d’imréiteach láraithe agus d’iontráil i dtaifid an dearbhóra;—na coinníollacha agus an nós imeachta maidir le hearraí a choigistiú;—i ndáil le réamhfhaisnéis lasta: na sonraí breise atá le soláthar, na teorainneacha ama, an cás ina dtarscaoiltear an oibleagáid chun sonraí den sórt sin a sholáthar, na cásanna sonracha inar féidir le daoine iomadúla sonraí a sholáthar, na coinníollacha faoina bhféadfaidh duine a sholáthraíonn nó a chuireann faisnéis ar fáil srian a chur le hinfheictheacht a sainaitheanta do dhuine amháin eile nó do dhaoine eile a thaisceann sonraí freisin;—i ndáil le dul isteach na n‑earraí i gcríoch chustaim an Aontais: na teorainneacha ama ar laistigh díobh a bhfuil an anailís riosca agus na bearta is gá le déanamh; na cásanna sonracha agus na daoine eile a bhféadfaí a cheangal orthu fógra a thabhairt faoi theacht na gcoinsíneachtaí d’údarás custaim na chéad iontrála, i gcás atreorú. na coinníollacha maidir le hainmniú agus formheas na n‑áiteanna seachas an oifig custaim ainmnithe chun na hearraí a thíolacadh; na coinníollacha maidir le hainmniú nó formheas na n‑áiteanna seachas stórais chustaim chun na hearraí a stóráil go sealadach;—na sonraí atá le soláthar nó le cur ar fáil do na húdaráis chustaim chun earraí a scaoileadh i saorchúrsaíocht;—ná cásanna ina meastar gur tugadh earraí ar ais sa staid chéanna inar onnmhairíodh iad agus na cásanna inar féidir faoiseamh ó dhleacht ar allmhairí a dheonú i leith earraí a thairbhigh de bhearta a leagtar síos faoin gcomhbheartas talmhaíochta;—i ndáil leis an bhfaisnéis réamhimeachta ar imeacht ó chríoch chustaim an Aontais dóibh: an fhaisnéis réamhimeachta íosta agus na teorainneacha ama ar laistigh díobh a bhfuil an fhaisnéis réamhimeachta le soláthar nó le cur ar fáil sula dtabharfar na hearraí amach, na cásanna sonracha ina dtarscaoiltear an oibleagáid chun faisnéis réamhimeachta a sholáthar nó a chur ar fáil agus an fhaisnéis maidir le himeacht na n‑earraí a bhfuil fógra le tabhairt fúithi;—i ndáil le himeacht earraí, na teorainneacha ama ar laistigh díobh a bhfuil anailís riosca agus na bearta is gá le déanamh; na sonraí atá le soláthar nó le cur ar fáil do na húdaráis chustaim chun earraí a chur faoin nós imeachta onnmhairithe;—i ndáil le nósanna imeachta speisialta: na sonraí atá le soláthar nó le cur ar fáil do na húdaráis chustaim chun earraí a chur faoi nósanna imeachta den sórt sin; na heisceachtaí ar na coinníollacha chun údarú a dheonú le haghaidh nósanna imeachta speisialta; na cásanna ina dtugann cineál eacnamaíoch na próiseála údar le go ndéanfaidh na húdaráis chustaim measúnú ar cé acu a dhéanfaidh nó nach ndéanfaidh deonú údaraithe le haghaidh nós imeachta próiseála isteach dochar do leas fíor‑riachtanach tháirgeoirí an Aontais gan tuairim Údarás Custaim an Aontais a fháil; an liosta earraí a mheastar a bheith íogair; an teorainn ama chun nós imeachta speisialta a urscaoileadh; na cásanna agus na coinníollacha faoina bhféadfaidh allmhaireoirí agus onnmhaireoirí earraí a cuireadh faoi nós imeachta speisialta seachas nós imeachta idirthurais nó nós imeachta i saorchrios a aistriú; na gnáthfhoirmeacha láimhseála ar earraí a chuirtear faoi nós imeachta stórasaithe custaim nó faoi nós imeachta próiseála; na rialacha níos mionsonraithe a bhaineann le hearraí coibhéiseacha;—i ndáil le hidirthuras: na cásanna sonracha ina bhfuil earraí de chuid an Aontais le cur faoin nós imeachta idirthurais seachtrach; na coinníollacha maidir le húdaruithe a dheonú don choinsíneoir údaraithe agus don choinsíní údaraithe chun críocha TIR; na ceanglais bhreise sonraí atá le soláthar ag sealbhóir an nós imeachta idirthurais san Aontas;—i ndáil le stóráil: na sonraí íosta atá le soláthar ag oibreoir stórais custaim nó saorchreasa; na coinníollacha maidir le húdarú a dheonú chun stórais chustaim a oibriú;—i ndáil le cead isteach sealadach: na rialacha maidir le faoiseamh iomlán nó faoiseamh páirteach ó dhleacht a leagtar síos sa reachtaíocht chustaim atá le comhlíonadh chun an nós imeachta um chead isteach sealadach a úsáid;—na rialacha maidir le tionscnamh neamhfhabhair a chinneadh agus na rialacha maidir le tionscnamh fabhrach;—na coinníollacha maidir le húdarú a dheonú chun cinneadh an luacha custaim a shimpliú i gcásanna sonracha;—i ndáil le fiach custaim: rialacha níos mionsonraithe maidir le ríomh an mhéid dleachta ar allmhairí nó ar onnmhairí is infheidhme maidir le hearraí a bhfuil fiach custaim arna thabhú ina leith i gcomhthéacs nós imeachta speisialta; an teorainn ama shonrach ar laistigh di nach féidir an áit ar tabhaíodh an fiach custaim a chinneadh má cuireadh na hearraí faoi nós imeachta custaim nár urscaoileadh nó i gcás nár cuireadh deireadh mar is ceart le stóráil shealadach; rialacha níos mionsonraithe a bhaineann le fógra a thabhairt faoi fhiach custaim; rialacha maidir leis—an teorainn ama le haghaidh íocaíocht mhéid na dleachta ar allmhairí nó ar onnmhairí a fhreagraíonn d'fhiach custaim a chur ar fionraí agus maidir leis an tréimhse fionraí a chinneadh; na rialacha nach mór don Choimisiún a chomhlíonadh agus cinneadh á dhéanamh maidir le haisíocaíocht agus loghadh féich custaim; an liosta teipeanna nach raibh éifeacht shuntasach acu ar oibriú ceart na stórála sealadaí nó ar an nós imeachta custaim lena mbaineann, chun an fiach custaim a mhúchadh;—i ndáil le ráthaíochtaí: na cásanna sonracha nach gceanglaítear aon ráthaíocht iontu le haghaidh earraí a chuirtear faoin nós imeachta um chead isteach sealadach, na rialacha maidir le foirm na ráthaíochta a chinneadh seachas aon mhodh íocaíochta a aithníonn na húdaráis chustaim agus gealltanas arna thabhairt ag ráthóir; na rialacha maidir leis na foirmeacha ina soláthraítear ráthaíocht agus na rialacha is infheidhme maidir leis an ráthóir; na coinníollacha chun údarú a dheonú le ráthaíocht chuimsitheach de mhéid laghdaithe a úsáid nó le tarscaoileadh ráthaíochta a fháil; na teorainneacha ama chun ráthaíocht a scaoileadh;—i ndáil le comhar custaim, aon bheart comhlántach eile atá le glacadh ag na húdaráis chustaim chun comhlíontacht a áirithiú le reachtaíocht seachas reachtaíocht chustaim; na coinníollacha agus na nósanna imeachta ar féidir Ballstát a chumhachtú dá réir chun caibidlíocht a dhéanamh le tríú tíortha maidir le malartú sonraí chun críoch comhair custaim;—scriosadh nó modhnú a dhéanamh ar na maoluithe chun an oifig custaim atá inniúil as maoirseacht a dhéanamh ar na hearraí a bheith á gcur faoi nós imeachta custaim agus as an áit a dtarlaíonn an fiach custaim a shainaithint, i bhfianaise an mheasúnaithe atá le déanamh ag an gCoimisiún ar éifeachtacht na maoirseachta custaim a bhunaítear leis an Rialachán seo.

(68)Tá sé tábhachtach go háirithe go ndéanfaidh an Coimisiún comhairliúcháin iomchuí le linn na hoibre ullmhúcháin chun na gníomhartha tarmligthe a ghlacadh, lena n‑áirítear ar leibhéal na saineolaithe, agus go ndéanfar na comhairliúcháin sin i gcomhréir leis na prionsabail a leagtar síos i gComhaontú Idirinstitiúideach an 13 Aibreán 2016 maidir le Reachtóireacht Níos FearrIO L 123, 12.5.2016, lch. 1..

(69)Chun coinníollacha aonfhoirmeacha a áirithiú maidir le cur chun feidhme an Rialacháin seo, ba cheart gníomhartha cur chun feidhme a thabhairt don Choimisiún chun an méid seo a leanas a bhaint amach: rialacha nós imeachta a ghlacadh maidir le cinneadh, a bhaineann le faisnéis cheangailteach, a úsáid tar éis dó scor de bheith bailí nó tar éis a chúlghairme; rialacha nós imeachta a ghlacadh maidir le fógra a thabhairt do na húdaráis chustaim go gcuirtear déanamh cinntí den sórt sin ar fionraí agus maidir leis an bhfionraí sin a tharraingt siar; cinntí lena n‑iarrtar ar Bhallstáit cinneadh a bhaineann le faisnéis cheangailteach a chúlghairm; na módúlachtaí a ghlacadh chun na critéir maidir le deonú stádais mar Oibreoir Eacnamaíoch Údaraithe agus mar thrádálaí Iontaoibhe agus Seiceála a chur i bhfeidhm; na córais leictreonacha, na hardáin nó na timpeallachtaí lena gcónasctar Mol Sonraí Custaim an Aontais Eorpaigh a chinneadh; na rialacha maidir le rochtain ar sheirbhísí agus córais shonracha Mhol Sonraí Custaim an Aontais Eorpaigh a chinneadh, lena n‑áirítear na rialacha sonracha agus na coinníollacha maidir le cosaint, sábháilteacht agus slándáil sonraí pearsanta agus maidir le cásanna ina bhfuil an rochtain sin teoranta; bearta maidir le bainistíocht lucht custaim ar fhaireachas; na rialacha nós imeachta a ghlacadh maidir le freagrachtaí na rialaitheoirí comhpháirteacha as an bpróiseáil sonraí a dhéantar trí bhíthin seirbhís nó córas de chuid Mhol Sonraí Custaim an Aontais Eorpaigh;na rialacha nós imeachta a ghlacadh maidir leis na hoifigí custaim inniúla, seachas an oifig custaim atá freagrach as an áit a bhfuil an t‑allmhaireoir nó an t‑onnmhaireoir bunaithe, a chinneadh; bearta a ghlacadh maidir le fíorú faisnéise, scrúdú agus sampláil ar earraí, torthaí an fhíorúcháin agus maidir le sainaithint; bearta a ghlacadh maidir le rialuithe iarscaoilte a chur i bhfeidhm i leith oibríochtaí a dhéantar i níos mó ná Ballstát amháin; an liosta de na calafoirt nó na haerfoirt a leagan síos ina bhfuil na rialuithe agus na foirmiúlachtaí custaim le déanamh ar bhagáiste cábáin agus ar bhagáiste boilg; bearta a ghlacadh chun a áirithiú go gcuirfear rialuithe custaim agus bainistíocht riosca i bhfeidhm go comhchuibhithe, lena n‑áirítear faisnéis a mhalartú, critéir agus caighdeáin choiteanna riosca agus réimsí rialaithe tosaíochta coiteanna, chomh maith le gníomhaíochtaí meastóireachta sna réimsí sin, a bhunú; na rialacha nós imeachta a shonrú chun cruthúnas stádais chustaim earraí de chuid an Aontais a sholáthar agus a fhíorú; na rialacha nós imeachta maidir le faisnéis a leasú nó a chur ó bhail chun earraí a chur faoi nós imeachta custaim a shonrú; na rialacha nós imeachta a ghlacadh maidir le hoifigí custaim inniúla a chinneadh agus maidir le taisceadh an dearbhaithe custaim i gcás ina mbaintear leas as bealaí eile seachas teicnící próiseála sonraí leictreonacha; na rialacha nós imeachta maidir le dearbhú caighdeánach custaim a thaisceadh agus an fáil atá ar na doiciméid tacaíochta; na rialacha nós imeachta maidir leis an dearbhú simplithe agus an dearbhú forlíontach a thaisceadh; na rialacha nós imeachta maidir le dearbhú custaim a thaisceadh sula dtíolacfar na hearraí do na custaim, sula nglacfar an dearbhú custaim agus sula ndéanfar leasú ar an dearbhú custaim tar éis na hearraí a scaoileadh; na rialacha nós imeachta maidir le hiontráil i dtaifid an dearbhóra; na rialacha nós imeachta maidir le hiontráil i dtaifid an dearbhóra; na rialacha nós imeachta maidir le diúscairt earraí; na rialacha nós imeachta maidir le foráil na faisnéise lena mbunaítear gur comhlíonadh na coinníollacha le haghaidh faoisimh ó dhleachtanna ar allmhairí d’earraí a thugtar ar ais agus maidir le fianaise a chur ar fáil gur comhlíonadh na coinníollacha le haghaidh faoisimh ó dhleachtanna ar allmhairí i gcás táirgí iascaireachta mara agus táirgí eile a thógtar as an bhfarraige; na rialacha nós imeachta maidir le himeacht earraí a shonrú; na rialacha nós imeachta a ghlacadh maidir leis an bhfaisnéis réamhimeachta a sholáthar, a leasú agus a chur ó bhail agus maidir leis an dearbhú imeachta achomhair a thaisceadh, a leasú agus a chur ó bhail; rialacha nós imeachta a ghlacadh maidir le CBL a aisíoc le daoine nádúrtha nach bhfuil bunaithe san Aontas;na rialacha nós imeachta a shonrú maidir le fógra a thabhairt i ndáil le teacht soitheach farraige agus aerárthaí agus maidir le hiompar na n‑earraí go dtí a n‑ionad iomchuí; na rialacha nós imeachta maidir le dearbhú stórála sealadaí agus aistriú na n‑earraí atá i stóráil sealadach a thaisceadh, a leasú agus a neamhbhailiú; na rialacha nós imeachta a ghlacadh maidir leis an údarú le haghaidh nósanna imeachta speisialta a dheonú, scrúdú a dhéanamh ar choinníollacha eacnamaíocha agus tuairim Údarás Custaim an Aontais Eorpaigh a eisiúint lena ndéantar measúnú ar cé acu a dhéanann nó nach ndéanann deonú údaraithe le haghaidh nós imeachta próiseála isteach nó amach dochar do leasanna fíor‑riachtanacha tháirgeoirí an Aontais; na rialacha nós imeachta a ghlacadh maidir le hurscaoileadh nós imeachta; na rialacha nós imeachta maidir le cearta agus oibleagáidí a aistriú agus le gluaiseacht earraí i gcomhthéacs nósanna imeachta speisialta; na rialacha nós imeachta maidir le hearraí coibhéiseacha a úsáid i gcomhthéacs nósanna imeachta speisialta; na rialacha nós imeachta maidir le cur i bhfeidhm fhorálacha na n‑ionstraimí idirnáisiúnta idirthurais i gcríoch chustaim an Aontais; na rialacha nós imeachta maidir le hearraí a chur faoi nós imeachta idirthurais san Aontas agus maidir le hurscaoileadh an nós imeachta sin, oibriú simplithe an nós imeachta sin agus maoirseacht custaim na n‑earraí a thaistealaíonn trí chríoch tríú tír faoi nós imeachta idirthurais seachtrach an Aontais; na rialacha nós imeachta maidir le hearraí a chur faoin nós imeachta stórasaithe custaim nó faoin nós imeachta saorchreasa agus maidir le gluaiseacht earraí a chuirtear i stóras custaim; bearta a ghlacadh maidir le bainistiú aonfhoirmeach an taraif‑chuóta agus na n‑uasteorainneacha taraife agus bainistiú an fhaireachais chustaim ar scaoileadh earraí i gcomhair saorchúrsaíochta nó onnmhairithe; bearta a ghlacadh chun rangú taraife earraí a chinneadh; maolú sealadach a dheonú ar rialacha maidir le tionscnamh fabhrach earraí a thairbhíonn de bhearta fabhracha a ghlac an tAontas go haontaobhach; na rialacha nós imeachta a ghlacadh chun bunú tionscnaimh fhabhraigh earraí san Aontas a éascú; na rialacha nós imeachta a shonrú maidir le cruthúnas ar thionscnamh neamhfhabhrach a sholáthar agus a fhíorú; maolú sealadach ó na rialacha maidir le tionscnamh fabhrach earraí a thairbhíonn de bhearta fabhracha arna nglacadh go haontaobhach ag an Aontas a dheonú; na rialacha nós imeachta a shonrú maidir le luach custaim na n‑earraí a chinneadh; na nósanna imeachta a shonrú maidir le ráthaíochtaí a sholáthar, an méid a chinneadh, faireachán a dhéanamh orthu agus iad a scaoileadh, agus maidir le cúlghairm agus cealú gealltanais arna thabhairt ag ráthóir; na rialacha nós imeachta lena gcuirtear toirmeasc ar bhonn sealadach ar an úsáid a bhaintear as ráthaíochtaí cuimsitheacha; bearta a ghlacadh chun cúnamh frithpháirteach idir údaráis chustaim i gcás ina dtabhófar fiach custaim a áirithiú; na rialacha nós imeachta a shonrú maidir le haisíocaíocht agus loghadh méid dleachta ar allmhairí agus ar onnmhairí, maidir leis an bhfaisnéis atá le soláthar don Choimisiún, agus maidir leis na cinntí atá le glacadh ag an gCoimisiún i dtaobh aisíocaíochta nó loghtha; bearta a ghlacadh chun géarchéim a shainaithint agus an sásra bainistithe géarchéime a ghníomhachtú; na rialacha nós imeachta a ghlacadh maidir le húdarú a dheonú do Bhallstát, agus bainistíocht a dhéanamh ar an údarú sin, chun caibidlíocht a dhéanamh le tríú tír d’fhonn comhaontú déthaobhach nó socrú maidir le malartú faisnéise a dhéanamh; cinntí a ghlacadh maidir le hiarratas ó Bhallstát le haghaidh údarú chun caibidlíocht a dhéanamh le tríú tír d’fhonn comhaontú déthaobhach nó socrú maidir le malartú faisnéise a dhéanamh; an chaoi a gceaptar creat tomhais feidhmíochta an aontais custaim a shonrú chomh maith leis an bhfaisnéis ba cheart do na Ballstáit a sholáthar d’Údarás Custaim an Aontais Eorpaigh chun feidhmíocht a thomhas;na rialacha maidir le comhshó airgeadra a leagan síos. Ba cheart na cumhachtaí sin a fheidhmiú i gcomhréir le Rialachán (AE) Uimh. 182/2011 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairleRialachán (AE) Uimh. 182/2011 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 16 Feabhra 2011 lena leagtar síos na rialacha agus na prionsabail ghinearálta a bhaineann leis na sásraí maidir le rialú ag na Ballstáit ar fheidhmiú cumhachtaí cur chun feidhme ag an gCoimisiún (IO L 55, 28.2.2011, lch. 13)..

(70)Ba cheart an nós imeachta comhairleach a úsáid chun an méid seo a leanas a ghlacadh: gníomhartha cur chun feidhme lena n‑iarrtar ar Bhallstáit cinntí a bhaineann le faisnéis cheangailteach a chúlghairm, ós rud é nach ndéanfaidh na cinntí sin difear ach d’aon Bhallstát amháin agus ag díriú ar chomhlíonadh na reachtaíochta custaim a áirithiú; gníomhartha cur chun feidhme chun na mionsonraí sonracha a chinneadh maidir le rochtain ag údaráis seachas údaráis chustaim ar sheirbhísí agus córais shonracha Mhol Sonraí Custaim an Aontais Eorpaigh; gníomhartha cur chun feidhme maidir le hiarratas ó Bhallstát le haghaidh údarú chun caibidlíocht a dhéanamh le tríú tír d’fhonn comhaontú déthaobhach nó socrú maidir le malartú faisnéise a dhéanamh, ó tharla nach ndéanann siad difear ach do Bhallstát amháin; gníomhartha cur chun feidhme maidir le méid na dleachta ar allmhairí nó ar onnmhairí a aisíoc nó a loghadh ós rud é go ndéanfaidh na cinntí sin difear go díreach don iarratasóir i gcás na haisíocaíochta nó an loghtha sin.

(71)I gcásanna a mbeidh call cuí leo agus ina n‑éileoidh mórchúiseanna práinne é, ba cheart don Choimisiún gníomhartha cur chun feidhme atá infheidhme a ghlacadh gan mhoill i ndáil leis an méid seo a leanas: bearta chun a áirithiú go gcuirfear na rialuithe custaim chun feidhme go haonfhoirmeach, lena n‑áirítear faisnéis agus anailís riosca a mhalartú, na critéir agus caighdeáin choiteanna riosca, bearta rialaithe agus réimsí coitianta rialaithe tosaíochta; cinntí maidir le hiarratas ó Bhallstát le haghaidh údarú chun caibidlíocht a dhéanamh le tríú tír d’fhonn comhaontú déthaobhach nó socrú maidir le malartú faisnéise a dhéanamh; bearta chun rangú earraí de réir taraife a chinneadh; bearta chun tionscnamh earraí sonracha a chinneadh; bearta lena mbunaítear an modh iomchuí luachála custaim nó na critéir a bheidh le húsáid chun luach custaim earraí a chinneadh i gcásanna sonracha; bearta lena gcuirtear toirmeasc ar bhonn sealadach ar an úsáid a bhaintear as ráthaíochtaí cuimsitheacha; géarchéim a shainaithint agus bearta iomchuí a ghlacadh chun aghaidh a thabhairt uirthi nó chun a héifeachtaí diúltacha a mhaolú; cinntí chun a chumhachtú do Bhallstát dul i gcaibidlíocht chun comhaontú déthaobhach a dhéanamh le tríú tír maidir le malartú faisnéise.

(72)Ba cheart don Choimisiún gach iarracht a dhéanamh chun a áirithiú go dtiocfaidh na gníomhartha tarmligthe agus cur chun feidhme dá bhforáiltear sa Rialachán seo i bhfeidhm roimh dháta chur i bhfeidhm an Chóid chun go bhféadfaidh na Ballstáit iad a chur chun feidhme go tráthúil.

(73)Na forálacha lena dtagraítear d’Údarás Custaim an Aontais Eorpaigh, seachas Airteagal 238, ba cheart feidhm a bheith acu ón 1 Eanáir 2028 ar aghaidh. Go dtí an dáta sin, ba cheart d’Údarás Custaim an Aontais Eorpaigh a chúraimí a dhéanamh agus úsáid á baint as na córais leictreonacha atá ann cheana le haghaidh malartú faisnéise custaim, ar córais iad a d’fhorbair an Coimisiún. Na forálacha maidir leis an gcóireáil shimplithe taraife le haghaidh ciandíola agus maidir leis an allmhaireoir measta, ba cheart feidhm a bheith acu ón 1 Eanáir 2028 ar aghaidh.

(74)FéadfaidhÓn 1 Eanáir 2029, ba cheart an ceart a bheith ag oibreoirí eacnamaíocha dul i mbun cumais Mhol Sonraí Custaim an Aontais Eorpaigh a úsáid, ar bhonn deonach, in 2032. Faoi dheireadh 2037. Faoin 31 Nollaig 2032, ba cheart Mol Sonraí Custaim an Aontais Eorpaigh a bheith lánfhorbartha agus úsáidfidh gach oibreoir eacnamaíoch an tráth sin é. Déanfaidh na Ballstáit ina bhfuil trádálaithe Iontaoibhe agus Seiceála agus allmhaireoirí measta bunaithe maoirseacht orthu. De mhaolú air sin agus faoi réir athbhreithniú, leanfaidh oibreoirí nach trádálaithe Iontaoibhe agus Seiceála ná allmhaireoirí measta iad faoi mhaoirseacht údarás custaim an Bhallstáit ina bhfuil na hearraí lonnaithe go fisiceach. Faoin 31 Nollaig 2035 ba cheart don Choimisiún meastóireacht a dhéanamh ar an dá shamhail mhaoirseachta, lena n‑áirítear a mhéid a bhaineann lena n‑éifeachtacht chun calaois a bhrath agus a chosc. Ba cheart gnéithe cánachais indírigh a bhreithniú sa mheastóireacht freisin. Bunaithe ar an meastóireacht sin, ba cheart an Coimisiún a bheith i dteideal cinneadh a dhéanamh trí ghníomh tarmligthe ar cheart leanúint den dá shamhail nó ar cheart don údarás custaim atá freagrach as áit bhunaithe an trádálaí, i ngach cás, na hearraí a scaoileadh. Ba cheart an áit a dtabhaítear fiach custaim a rialáil freisin i gcomhréir le cinneadh an údaráis custaim fhreagraigh, [Leasú 46]