Airteagal 1Raon feidhme-1. Tá sé de chuspóir ag an Rialachán seo cur in aghaidh íocaíochtaí déanacha in idirbhearta tráchtála chun dea-fheidhmiú an mhargaidh inmheánaigh a áirithiú, agus, ar an gcaoi sin, iomaíochas gnóthas, agus go háirithe iomaíochas FBManna, a chothú. [Leasú 26]1.Beidh feidhm ag an Rialachán seo maidir le híocaíochtaí a dhéantar in idirbhearta idir gnóthais nó idir gnóthais agus údaráis phoiblí, inarb é an t‑údarás poiblí an féichiúnaí, as a dtagann seachadadh earraí nó soláthar seirbhísí ar luach saothair (‘idirbhearta tráchtála’).2.Áireofar ar sheachadadh earraí nó soláthar na seirbhísí dá dtagraítear i mír 1 dearadh agus cur i gcrích oibreacha poiblí, tógála agus oibreacha innealtóireachta sibhialta.3.Ní bheidh feidhm ag an Rialachán seo maidir le haon cheann de na híocaíochtaí seo a leanas:(a)íocaíochtaí le haghaidh idirbhearta le tomhaltóirí;(b)íocaíochtaí a dhéantar mar chúiteamh ar dhamáistí, lena n‑áirítear íocaíochtaí ó chuideachtaí árachais; [Leasú 27(c)íocaíochtaí a eascraíonn as oibleagáidí is féidir a chur ar ceal, a chur siar, nó a tharscaoileadh faoi imeachtaí dócmhainneachta nó imeachtaí um athstruchtúrú nó maidir leo, lena n‑airítear imeachtaí um athstruchtúrú coisctheach faoi Threoir (AE) 2019/1023Treoir (AE) 2019/1023 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 20 Meitheamh 2019 maidir le creataí um athstruchtúrú coisctheach, maidir le hurscaoileadh fiachais, agus maidir le dícháiliúcháin agus maidir le bearta chun éifeachtúlacht nósanna imeachta a bhaineann le hathstruchtúrú, dócmhainneacht agus urscaoileadh fiachais a fheabhsú, agus lena leasaítear Treoir (AE) 2017/1132 (IO L 172, 26.6.2019, lch. 18). ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle.(ca) Íocaíochtaí a eascraíonn as ceannacháin, díolacháin, seachadtaí, coimisiúin nó oibríochtaí gníomhaireachta a rannchuidíonn le leabhair a mhonarú, chomh maith le soláthar páipéir agus tomhaltán eile atá tiomnaithe do chlóbhualadh, do cheangal nó d’fhoilsiú leabhar ina riocht speisialta mar tháirgí mallghluaiseachta, i gcás ina saineofar na téarmaí íocaíochta trí chomhaontú idir na páirtithe lena mbaineann. [Leasú 109]D’ainneoin phointe (b), cumhdaítear leis an Rialachán seo íocaíochtaí a dhéantar i gcomhlíonadh na n-oibleagáidí a eascraíonn as conarthaí árachais. [Leasú 28]4.Cé is moite d’Airteagal 3(1), Ní dhéanfar difear leis an Rialachán seo do na forálacha a leagtar síos i dTreoir (AE) 2019/633. [Leasú 29]

Airteagal 2SainmhínitheChun críocha an Rialacháin seo, tá feidhm ag na sainmhínithe seo a leanas:(-1) ciallaíonn ‘idirbhearta tráchtála’ idirbhearta idir gnóthais nó idir gnóthais agus údaráis phoiblí as a dtagann seachadadh earraí nó soláthar seirbhísí ar luach saothair; [Leasú 30](1)ciallaíonn ‘gnóthas’ aon eagraíocht, beag beann ar a foirm agus ar a bealach maoinithe, a dhéanann gníomhaíocht eacnamaíoch nó ghairmiúil go neamhspleách;(2)ciallaíonn ‘údarás poiblí’ aon údarás conarthach, mar a shainmhínítear in Airteagal 6(1) de Threoir 2014/23/AE, in Airteagal 2(1), pointe (1), de Threoir 2014/24/AE nó in Airteagal 3(1) de Threoir 2014/25/AE gan beann ar ábhar nó luach an chonartha; [Leasú 31](3)ciallaíonn ‘íocaíocht dhéanach’ íocaíocht de mhéid atá dlite nach ndéantar laistigh den tréimhse íocaíochta chonarthach nó reachtúil mar a leagtar amach in Airteagal 3; [Leasú 32](4)ciallaíonn ‘suim dhlite’ an phríomhshuim ba cheart a íoc laistigh den tréimhse íocaíochta chonarthach nó reachtúil, mar a leagtar amach in Airteagal 3, lena n‑áirítear na cánacha, dleachtanna, tobhaigh nó muirir is infheidhme atá sonraithe sa sonrasc nó san iarraidh choibhéiseach ar íocaíocht;(5)ciallaíonn ‘teideal infhorfheidhmithe’ aon chinneadh, breithiúnas, ordú íocaíochta arna heisiúint nó arna eisiúint ag cúirt nó údarás inniúil eile, gníomhas príobháideach nó aon doiciméad eile a eisítear, lena n‑áirítear iad siúd atá infhorfheidhmithe go sealadach, cibé acu le haghaidh íocaíocht láithreach nó íocaíocht i dtráthchodanna iad, lena gceadaítear don chreidiúnaí a éileamh nó a héileamh in aghaidh an fhéichiúnaí a bhailiú trí bhíthin forfheidhmithe;(6)ciallaíonn ‘teideal a choinneáil’ an comhaontú conarthach lena gcoinníonn an díoltóir teideal ar na hearraí atá i gceist go dtí go mbeidh an praghas íoctha go hiomlán;(7)ciallaíonn ‘nós imeachta glactha nó fíoraithe’ an nós imeachta lena gcinntítearn-áirithítear go bhfuil na hearraí a sheachadtar nó na seirbhísí a sholáthraítear i gcomhréir le ceanglais an chonartha, chomh maith le fíorú a dhéanamh ar chruinneas an tsonraisc agus a chomhréireacht leis na ceanglais sin; [Leasú 33](8)ciallaíonn ‘féichiúnaí’ aon duine nádúrtha nó dlítheanach nó aon údarás poiblí a bhfuil íocaíocht le híoc aige as earra a sheachadtar, nó atá le seachadadh, nó as seirbhís a sholáthraítear, nó atá le soláthar; [Leasú 34](9)ciallaíonn ‘creidiúnaí’ aon duine nádúrtha nó dlítheanach nó aon údarás poiblí a sheachaid earraí, nó a bhfuil oibleagáid air iad a sheachadadh, chuig féichiúnaí nó a sholáthair nó a sholáthraigh seirbhísí, nó a bhfuil oibleagáid air iad a sholáthar, d’fhéichiúnaí. [Leasú 35](9a) ciallaíonn ‘gnóthas mór’ ‘gnóthas’ mar a shainmhínítear in Airteagal 3, pointe (4), de Threoir 2013/34/AE; [Leasú 36](9b) ciallaíonn ‘earraí mallghluaiseachta’ earraí atá i seilbh an mhiondíoltóra, ón soláthar iarbhír ag an monaróir nó ag an mórdhíoltóir go dtí an díol miondíola deiridh, ar feadh níos mó ná 60 lá ar an meán; [Leasú 37](9c) ciallaíonn ‘earraí séasúracha’ earraí a dtagann méadú suntasach ar an éileamh orthu go tráthrialta ag amanna nó ag séasúir áirithe den bhliain; [Leasú 38](9d) Ciallaíonn ‘slabhra leabhar’ na gníomhaithe agus na soláthróirí go léir a bhfuil baint acu leis an bpróiseas táirgthe agus margaíochta ar leabhair pháipéar nó ar leabhair dhigiteacha, agus, go háirithe, na gníomhaithe i dtionscal na leabhar (údar, foilsitheoir, printéir, dáileoir, siopa leabhar) agus a gcuid soláthróirí. [Leasú 94]

Airteagal 3Tréimhsí íocaíochta1.In idirbhearta tráchtála, ní bheidh an tréimhse íocaíochta níos faide ná 30 lá féilire, ón lá a bhfaighidh an féichiúnaí an sonrasc nó iarraidh choibhéiseach ar íocaíocht, ar choinníoll go bhfuair an féichiúnaí na hearraí nó na seirbhísí i gcomhréir leis an gcomhaontú conarthach. I gcás ina bhfuil an dáta a bhfuarthas an sonrasc nó an iarraidh choibhéiseach ar íocaíocht éiginnte, ní rachaidh an tréimhse íocaíochta thar 30 lá féilire ón dáta a bhfuarthas na hearraí nó na seirbhísí. Beidh feidhm ag an tréimhse sin maidir leis na hidirbhearta idir gnóthais agus idir údaráis phoiblí agus gnóthais araon. Beidh feidhm ag an tréimhse íocaíochta chéanna freisin maidir le táirgí talmhaíochta agus bia neamh-mheatacha a sholáthar ar bhonn rialta agus neamhrialta dá dtagraítear in Airteagail 3(1)(a), pointe (i), an dara fleasc agus 3(1)(a), pointe (ii), an dara fleasc de Threoir (AE) 2019/633, mura dhéanann na Ballstáit foráil maidir le tréimhsí íocaíochta níos giorra i gcás na dtáirgí sin. [Leasú 39]1a. In idirbhearta tráchtála idir gnóthais, i gcás ina gcomhaontófar go sainráite sa chonradh é, féadfar an tréimhse íocaíochta dá dtagraítear i mír 1 a fhadú suas le 60 lá féilire. [Leasú 40]1b. De mhaolú ar mhír 1, in idirbhearta idir gnóthais chun earraí mallghluaiseachta nó chun earraí séasúracha a cheannach, féadfar an tréimhse íocaíochta a fhadú suas le 120 lá féilire ón dáta a bhfaighidh an féichiúnaí an sonrasc nó iarratas coibhéiseach ar íocaíocht, ar choinníoll go bhfuil na hearraí faighte ag an bhféichiúnaí.Roimh dháta chur i bhfeidhm an Rialacháin seo, glacfaidh agus foilseoidh an Coimisiún doiciméadacht um threoir theicniúil maidir leis na sonraí praiticiúla chun an mhír seo a chur i bhfeidhm maidir leis na hearraí a thagann faoin sainmhíniú ar earraí mallghluaiseachta a leagtar síos in Airteagal 2(9b) agus an sainmhíniú ar earraí séasúracha a leagtar síos in Airteagal 2(9c). Tabharfar aghaidh go háirithe i ndoiciméadacht um threoir theicniúil den sórt sin ar chleachtais íocaíochta éagsúla arna gcur i bhfeidhm ag oibreoirí eacnamaíocha éagsúla, arb é atá ann ná an riosca go ndéanfar an margadh inmheánach a ilroinnt. [Leasú 41]2.Ní fhéadfarFéadfar foráil eisceachtúil a dhéanamh maidir le nós imeachta glactha nó fíoraithe, trína gcinnfear comhréireacht na n-earraí nó na seirbhísí leis an gconradh, sa dlí náisiúnta ach amháin i gcás ina bhfuil géarghá leis mar gheall ar chineál sonrach na n‑earraín-earraí nó na seirbhísí. Sa chás sin, tabharfar tuairisc sa chonradh ar mhionsonraí an nós imeachta glactha nó fíoraithe, lena n‑áirítearn-áirítear fad an nós imeachta sin. [Leasú 42]3.I gcás ina ndéantar foráilbhforáiltear sa chonradh maidir ledo nós imeachta glactha nó fíoraithe, i gcomhréir le mír 2, chun críocha an Rialacháin seo, ní bheidh uastréimhse an nós imeachta sin níos faide ná 30 lá féilire ón lá a bhfaighidh an féichiúnaí na hearraí nó na seirbhísí, fiú má sholáthraítear na hearraí nó na seirbhísí sin sula n‑eisítearn-eisítear an sonrasc nó iarraidh choibhéiseach ar íocaíocht. Sa chás sin, cuirfidh an féichiúnaí tús leis an nós imeachta glactha nó fíoraithe a luaithe a gheofar na hearraí agus/nó na seirbhísí is ábhar don idirbheart tráchtála ón gcreidiúnaí. Ní bheidhrachaidh an tréimhse íocaíochta níos faide náthar 30 lá féilire tar éis an nós imeachta sin a bheith curthathabhairt i gcrích nó tar éis an sonrasc, nó iarraidh choibhéiseach ar íocaíocht, a fháil, má tharlaíonn an dara cheann níos déanaí. [Leasú 43]4.Is í an tréimhse íocaíochta a leagtar amach i mír 1, 1a agus 1b an uastréimhse íocaíochta agus tá sí gan dochar do thréimhse níos giorra a d’fhéadfaí foráil a dhéanamh maidir léi sa dlí náisiúnta. [Leasú 44]4a. Tabharfaidh na Ballstáit isteach bearta iomchuí chun cleachtais íocaíochta na n-údarás poiblí i leith gnóthas a fheabhsú. I dtaca leis sin, breithneoidh na Ballstáit bearta a thabhairt isteach chun a áirithiú go mbeidh gnóthas atá ina chreidiúnaí de réir bhrí Airteagal 2(9) in ann a fháil, arna iarraidh sin don údarás poiblí, nach bhfuil an méid atá dlite íoctha laistigh den uastréimhse íocaíochta a leagtar amach i mír 1, an méid atá dlite arna fhritháireamh i gcoinne aon mhéid atá gan íoc atá ag an gcreidiúnaí i dtreo an údaráis phoiblí chéanna. [Leasú 45]

Airteagal 4Íocaíochtaí le fochonraitheoirí i soláthar poiblí1.I gcás conarthaí oibreacha poiblí a thagann faoi raon feidhme Threoracha 2014/23/AE, 2014/24/AE, 2014/25/AE, agus 2009/81/CETreoir 2009/81/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 13 Iúil 2009 maidir leis na nósanna imeachta um dhámhachtain conarthaí áirithe oibreacha poiblí, soláthair phoiblí agus seirbhíse poiblí ag údaráis nó eintitis chonarthacha i réimse na cosanta nó na slándála a chomhordú, agus lena leasaítear Treoracha 2004/17/CE agus 2004/18/CE. ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle, cuirfidh conraitheoirí fianaise ar fáil d’údaráis chonarthacha nó d’eintitis chonarthacha de réir bhrí na dTreoracha sin a d’íoc siad, i gcás inarb infheidhme, a bhfochonraitheoirí díreacha a raibh baint acu le forghníomhú an chonartha laistigh de na sprioc-amanna agus faoi na coinníollacha a leagtar amach sa Rialachán seo. Féadfaidh an fhianaise a bheith i bhfoirm dearbhú scríofa ón gconraitheoir agus cuirfidh an conraitheoir an fhianaise sin ar fáil don údarás conarthach nó don eintiteas conarthach roimh aon iarraidh ar íocaíocht, nó ar a dhéanaí, in éineacht le haon iarraidh ar íocaíocht.2.I gcás nach bhfuil an fhianaise dá bhforáiltear i mír 1 faighte ag an údarás conarthach nó ag an eintiteas conarthach nó i gcás ina bhfuil faisnéis aige maidir le híocaíocht dhéanach ón bpríomhchonraitheoir lena fhochonraitheoirí díreacha, cuirfidh an t‑údarás conarthach nó an t‑eintiteas conarthach an méid sin in iúl d’údarás forfheidhmithe a Bhallstáit gan mhoill.

Airteagal 5Ús ar íocaíochtaí déanacha1.I gcás íocaíochtaí déanacha, beidh an féichiúnaí faoi dhliteanas ús a íoc ar íocaíochtaí déanacha chuig an gcreidiúnaí, seachas i gcás nach bhfuil an féichiúnaí freagrach as moill na híocaíochta. [Leasú 46]2.Beidh ús ar íocaíochtaí déanacha dlite go huathoibríoch ón bhféichiúnaí don chreidiúnaí, gan gá don chreidiúnaí meabhrúchán a sheoladh, i gcás ina gcomhlíontar na coinníollacha seo a leanas:(a)tá a oibleagáidí conarthacha agus na hoibleagáidí conarthacha dá bhforáiltear sa dlí comhlíonta ag an gcreidiúnaí;(b)tá an sonrasc nó an iarraidh choibhéiseach ar íocaíocht faighte ag an bhféichiúnaí;(c)níl an méid atá dlite a shonraítear sa sonrasc ná san iarraidh choibhéiseach ar íocaíocht faighte ag an gcreidiúnaí, laistigh den tréimhse íocaíochta chonarthach nó reachtúil a leagtar amach in Airteagal 3.3.Ní bheidh an creidiúnaí in ann a cheart chun ús a fháil i gcás íocaíochtaí déanacha a tharscaoileadh i gcás ina bhfuil an féichiúnaí ina údarás poiblí nó ina ghnóthas mór. [Leasú 47]4.Ní bheidh an dáta a bhfaighfear an sonrasc, nó an iarraidh choibhéiseach ar íocaíocht, faoi réir comhaontú conarthach idir an féichiúnaí agus an creidiúnaí.5.Tabharfaidh an féichiúnaí an fhaisnéis ábhartha uile don chreidiúnaí chun a áirithiú go nglacfaidh an féichiúnaí le sonrasc an chreidiúnaí nó leis an iarraidh choibhéiseach ar íocaíocht a luaithe a gheofar í.6.I gcás ina gcomhlíontar na coinníollacha a leagtar amach i mír 2, tosóidh ús ar íocaíocht dhéanach ag fabhrú ón gceann deireanach de na teagmhais seo a leanas:lá tar éis don tréimhse chonarthach nó reachtúil íocaíochta dul in éag agus i gcomhréir le hAirteagal 3.(a) nuair a gheobhaidh an féichiúnaí an sonrasc nó iarraidh choibhéiseach ar íocaíocht;(b) nuair a gheobhaidh an creidiúnaí na hearraí nó na seirbhísí. [Leasú 48]7.Beidh an t‑úst-ús i gcás íocaíochtaí déanacha ag fabhrú go dtí go n‑íocfar an méidbhfaighidh an creidiúnaí íocaíocht den mhéid atá dlite. [Leasú 49]

Airteagal 6Ráta an úis i gcás íocaíochtaí déanacha1.Beidh an t‑ús ar íocaíocht dhéanach cothrom leis an ráta tagartha móide 8 bpointe céatadáin.2.Na Ballstáit sin a bhfuil an euro mar airgeadra acu, áiritheoidh siad go gcomhfhreagraíonn an ráta tagartha do cheachtar díobh seo a leanas:(a)an ráta úis arna chur i bhfeidhm ag an mBanc Ceannais Eorpach ar phríomhoibríochtaí athmhaoiniúcháin;(b)an ráta úis imeallach atá mar thoradh ar na nósanna imeachta tairisceana a mbaineann ráta athraitheach leo le haghaidh na bpríomhoibríochtaí athmhaoiniúcháin is déanaí de chuid an Bhainc Ceannais Eorpaigh.3.Sna Ballstáit sin nach bhfuil an euro mar airgeadra acu, socróidh an banc ceannais náisiúnta an ráta tagartha.4.Is é an ráta tagartha don chéad seimeastar den bhliain lena mbaineann an ráta is inchinnte an 1 Eanáir den bhliain sin. Is é an ráta tagartha don dara seimeastar den bhliain lena mbaineann an ráta is inchinnte an 1 Iúil den bhliain sin.

Airteagal 7Sceidil íocaíochtaI gcás ina ndéanfar íocaíocht ar bhonn sceidil lena bhforáiltear do thráthchodanna, agus nach n‑íocfar aon cheann de na tráthchodanna sin faoin dáta a comhaontaíodh, déanfar an t‑ús ar íocaíochtaí déanacha dá dtagraítear in Airteagal 5 a ríomh ar bhonn aon mhéid atá thar téarma. Íocfar cúiteamh freisin i gcomhréir le hAirteagal 8.

Airteagal 8Cúiteamh as costais aisghabhála1.I gcás ina dtiocfaidh ús ar íocaíochtaí déanacha chun bheith iníoctha i gcomhréir le hAirteagal 5, beidh cúiteamh de réir buntáille as costais aisghabhála dlite go huathoibríoch ag an bhféichiúnaí don chreidiúnaí agus suim sheasta EUR 50 i gceist in aghaidh gach idirbhirt tráchtála aonair i gceistdar luach EUR 0 go EUR 1 500, EUR 100 in aghaidh gach idirbhirt tráchtála aonair dar luach EUR 1 501 go EUR 15 000, agus EUR 150 in aghaidh gach idirbhirt tráchtála aonair os cionn EUR 15 000. [Leasú 50]2.Beidh an cúiteamh de réir buntáille dá dtagraítear i mír 1 iníoctha ag an bhféichiúnaí don chreidiúnaí mar chúiteamh ar chostais aisghabhála an chreidiúnaí féin, gan gá le meabhrúchán. [Leasú 51]3.Ní bheidh an creidiúnaí in ann a cheart chun an cúiteamh de réir buntáille a fháil a leagtar síos i mír 1 a tharscaoileadh i gcás ina bhfuil an féichiúnaí ina údarás poiblí nó ina ghnóthas mór. [Leasú 52]4.I dteannta an chúitimh de réir buntáille dá dtagraítear i mír 1, beidh an creidiúnaí i dteideal cúiteamh réasúnach a fháil ón bhféichiúnaí as aon chostais aisghabhála is mó ná an cúiteamh sin de réir buntáille agus a thabhaítear mar gheall ar íocaíocht dhéanach an fhéichiúnaí.5.Beidh feidhm ag an Airteagal seo gan dochar do chearta an chreidiúnaí aon chúiteamh eile a fháil.

Airteagal 9Téarmaí conarthacha agus cleachtais chonarthacha atá ar neamhní go hiomlánáirithe a thoirmeasc [Leasú 53]1.Beidh na téarmaí conarthacha agus na cleachtais chonarthacha seo a leanas ar neamhní go hiomlán, agus toirmeascfar iad in aon chás: [Leasú 54](a)an tréimhsí íocaíochta a shocrú de shárú ar Airteagal 3;(b)eisiamh nó teorannú a dhéanamh ar cheart an chreidiúnaí ús a fháil ar íocaíochtaí déanacha dá bhforáiltear in Airteagal 5 nó an ceart cúiteamh a fháil as costais aisghabhála dá bhforáiltear in Airteagal 8;(ba) lena n-eisiatar nó lena dteorannaítear ceart an chreidiúnaí an méid a leanas a dhéanamh:(i) an creidmheas a shannadh do thríú páirtithe chun rochtain a fháil ar sheirbhísí maoiniúcháin;(ii) úsáid a dhéanamh d’ordú feidhmiúcháin ar íocaíochtaí arna eisiúint ag cúirt; [Leasú 55](c)síneadh a chur le fad an nós imeachta fíoraithe nó glactha thar an téarma a leagtar síos in Airteagal 3(3);(d)moill a chur ar an tráth a sheoltar an sonrasc d’aon ghnó nó cosc a chur leis.le tráth seolta an tsonraisc ag an bhféichiúnaí nó an tráth seolta a chur siar; [Leasú 56](da) sannadh earraí infhaighte chuig institiúid airgeadais ábhartha a thoirmeasc, a eisiamh nó a theorannú; [Leasú 57](db) ag baint úsáide as modhanna íocaíochta a athraíonn téarmaí íocaíochta. [Leasú 58]2.Áiritheoidh na Ballstáit go bhfuil modhanna leordhóthanacha éifeachtacha ann chun deireadh a chur leis na téarmaí conarthacha agus na cleachtais chonarthacha dá dtagraítear i mír 1.3.Áireofar ar na modhanna dá dtagraítear i mír 2 an deis a bheith ag eagraíocht a aithnítear go hoifigiúil mar eagraíocht a dhéanann ionadaíocht do chreidiúnaithe nó ag eagraíochtaí a bhfuil leas dlisteanach aici ionadaíocht a dhéanamh ar ghnóthais gníomhú os comhair na gcúirteanna nó na gcomhlachtaí riaracháin inniúla.

Airteagal 10Teideal a choinneáilCoinneoidh creidiúnaí teideal chun earraí go dtí go n‑íocfar astu go hiomlán más rud é gur comhaontaíodh go sainráite idir an féichiúnaí agus an creidiúnaí teideal a choinneáil sula seachadfar na hearraí.

Airteagal 11Trédhearcacht agus múscailt feasachta [Leasú 59]1.Déanfaidh na Ballstáit an trédhearcacht a áirithiú i ndáil leis na cearta agus na hoibleagáidí a leagtar síos sa Rialachán seo, lena n‑áirítear tríd an ráta úis reachtúil is infheidhme maidir le híocaíochtaí déanacha a chur ar fáil go poiblí.2.Cuirfidh an Coimisiún ar fáil go poiblí ar an idirlíon na rátaí reatha úis ar íocaíochtaí déanacha a bhfuil feidhm acu sna Ballstáit.2a. I gcás inarb iomchuí, úsáidfidh na Ballstáit foilseacháin ghairmiúla, feachtais chur chun cinn nó aon mhodh feidhmiúil eile chun feasacht a mhéadú i measc gnóthas ar na réitigh ar íocaíocht dhéanach. [Leasú 60]

Airteagal 12Nósanna imeachta aisghabhála maidir le héilimh neamhchonspóidithe1.Gheobhaidh creidiúnaithe teideal in-fhorfheidhmithe, lena n‑áirítearn-áirítear trí nós imeachta brostaithe agus beag beann ar mhéid an fhéich, laistigh de 9060 lá féilire ón tráth a thaiscfear an chaingean nó an t‑iarratast-iarratas ag an gcúirt nó ag údarás inniúil eile, ar choinníoll nach ndéanfar an fiach agus an nós imeachta a dhíospóid. [Leasú 61]2.Agus an tréimhse dá dtagraítear i mír 1 á ríomh, ní chuirfear an tréimhse seo a leanas san áireamh:(a)na tréimhsí ama is gá chun doiciméid a sheirbheáil;(b)aon mhoill arb é an creidiúnaí is cúis léi.3.Beidh an tAirteagal seo gan dochar d’fhorálacha Rialachán (CE) Uimh. 1896/2006 agus Rialachán (CE) Uimh. 861/2007. [Leasú 62]

Airteagal 13Údaráis forfheidhmithe1.Ainmneoidh gach Ballstát údarás amháin nó níos mó a bheidh freagrach as an Rialachán seo a fhorfheidhmiú (‘an t‑údaráist-údarás forfheidhmithe’) agus cuirfidh sé in iúl don Choimisiún é/iad gan mhoill mhíchuí. Cuirfidh na Ballstáit na hacmhainní daonna, teicniúla agus airgeadais iomchuí ar fáil do na húdaráis chun a chúraimí a chur i gcrích agus chun a gcumhachtaí a úsáid go héifeachtúil. [Leasú 63]1a. Beidh na húdaráis forfheidhmithe neamhspleách ar údaráis phoiblí eile, lena n-áirítear iad siúd a bhfuil baint acu le nósanna imeachta soláthair poiblí. [Leasú 64]2.I gcás inarb iomchuí, déanfaidh na húdaráis forfheidhmithe na bearta comhréireacha is gá chun a áirithiú go gcomhlíonfar na sprioc-amanna le haghaidh íocaíochtaí. [Leasú 65]3.Oibreoidh údaráis forfheidhmithe i gcomhar le chéile agus leis an gCoimisiún go héifeachtach, agus tabharfaidh siad cúnamh frithpháirteach dá chéile in imscrúduithe a bhfuilmbeidh gné trasteorann ag baint leo. Éascóidh an Coimisiún comhordú éifeachtach na n-údarás forfheidhmithe. [Leasú 66]3a. Cuirfidh na húdaráis forfheidhmithe faisnéis chomhiomlán ar fáil don phobal maidir le líon na ngearán a thaisctear i gcoinne gnóthas agus údarás poiblí de bharr Airteagal 3 den Rialachán seo a shárú. [Leasú 67]4.Déanfaidh na húdaráis forfheidhmithe a ngníomhaíochtaí a chomhordú le húdaráis eile atá freagrach as reachtaíocht an Aontais nó reachtaíocht náisiúnta eile a fhorfheidhmiú lena n‑áirítear trí oibleagáidí malartaithe faisnéise.5.I gcás inarb infheidhme, cuirfidh na húdaráis forfheidhmithe na gearáin a fhaightear maidir le híocaíochtaí déanacha in earnáil na talmhaíochta agus an bhia ar aghaidh chuig na húdaráis forfheidhmithe inniúla faoi Threoir (AE) 2019/633. [Leasú 68]5a. Beidh an tAirteagal seo gan dochar d’fhorálacha Rialachán (CE) Uimh. 805/2004, (CE) Uimh. 1896/2006, (CE) Uimh. 861/2007 agus (AE) Uimh. 1215/2012. [Leasú 69]

Airteagal 14Cumhachtaí na n‑údarás forfheidhmithe1.Beidh na hacmhainní agus an saineolas daonna, airgeadais agus teicniúil is gá ag na húdaráis forfheidhmithe chun a ndualgas a chomhlíonadh go héifeachtach, agus beidh na cumhachtaí seo a leanas acu: [Leasú 70](a)an chumhacht imscrúduithe a thionscnamh agus a sheoladh, ar a dtionscnamh féin nó ar bhonn gearáin;(b)an chumhacht ceangal a chur ar chreidiúnaithe agus ar fhéichiúnaithe an fhaisnéis uile is gá a sholáthar chun imscrúduithe a dhéanamh a bhaineann le híocaíochtaí déanacha in idirbhearta tráchtála;(c)an chumhacht cigireachtaí ar an láthair gan réamhfhógra a dhéanamh faoi chuimsiú a gcuid imscrúduithe;(d)an chumhacht cinntí a dhéanamh go raibh sárú ann ar an Rialachán seo agus lena gceanglaítear ar an bhféichiúnaí ús a íoc as íocaíochtaí déanacha dá bhforáiltear in Airteagal 5 nó lena gceanglaítear ar an bhféichiúnaí an creidiúnaí a chúiteamh dá bhforáiltear in Airteagal 8 nó sa dá cheann; [Leasú 71](e)an chumhacht fíneálacha agus pionóis agus bearta idirlinne eile a fhorchur ar na daoine is ábhar don sárú, nó imeachtaí comhdhála thionscnamh maidir leis na nithe sin a fhorchur;(f)an chumhacht ceangal a chur ar an bhféichiúnaí deireadh a chur leis an sárú;(g)an chumhacht a gcinntí dá dtagraítear i míreanna (d), (e) agus (f) a fhoilsiú.Déanfaidh an Coimisiún measúnú ar an gcaoi a dhéanann na húdaráis forfheidhmithe na cúraimí a bhronntar orthu leis an Rialachán seo. [Leasú 72]2.Déanfaidh na Ballstáit na rialacha a bhaineann leis na pionóis is infheidhme maidir le sáruithe ar an Rialachán seo a leagan síos agus glacfaidh siad gach beart is gá lena áirithiú go gcuirfear chun feidhme iad. Beidh na pionóis dá bhforáiltear éifeachtach, comhréireach agus athchomhairleach.3.Tabharfaidh na Ballstáit fógra, [gan mhoill mhíchuí agus in aon chás tráth nach déanaí ná 12 mhí tar éis dháta theacht i bhfeidhm an Rialacháin seo], don Choimisiún faoi na rialacha sin agus faoi na bearta sin, [faoin .../ gan mhoill] agus tabharfaidh siad fógra dó, gan mhoill, faoi aon leasú ina dhiaidh sin a dhéanfaidh difear dóibh. [Leasú 73]

Airteagal 15Gearáin agus rúndacht1.Féadfaidh creidiúnaithe gearáin a chur faoi bhráid údarás forfheidhmithe an Bhallstáit ina bhfuil siad bunaithe nó faoi bhráid údarás forfheidhmithe na mBallstát ina bhfuil an féichiúnaí bunaithe. An t‑údarás forfheidhmithe sin a gcuirtear an gearán chuige, beidh sé inniúil an Rialachán seo a fhorfheidhmiú.2.Eagraíochtaí a aithnítear go hoifigiúil mar eagraíochtaí a dhéanann ionadaíocht ar chreidiúnaithe nó eagraíochtaí a bhfuil leas dlisteanach acu maidir le hionadaíocht a dhéanamh ar ghnóthais, beidh sé de cheart ag na heagraíochtaí sin gearán a chur faoi bhráid na n‑údarás forfheidhmithe dá dtagraítear in Airteagal 13 arna iarraidh sin do chomhalta amháin nó níos mó dá gcuid nó, i gcás inarb iomchuí, arna iarraidh sin do chomhalta amháin nó níos mó dá gcuid balleagraíochtaí, i gcás ina measfaidh na comhaltaí sin go ndearna sárú ar an Rialachán seo difear dóibh.3.Arna iarraidh sin don ghearánaí, Glacfaidh an t‑údarást-údarás forfheidhmithe na bearta is gá chun aitheantas an ghearánaigh a chosaint ar bhealach iomchuí. Féadfaidh an gearánach gearán a chur faoi bhráid an údaráis forfheidhmithe gan ainm nó aon fhaisnéis dá n‑iarrann an gearánaía n-iarrann sé rúndacht, déanfaidh é an fhaisnéis sin ina leith a shainaithint. [Leasú 74]4.Cuirfidh an t‑údarást-údarás forfheidhmithe a fhaigheann gearán an gearánaígearánach ar an eolas faoin gcaoi a bhfuil sé beartaithe aige déileáil leis an ngearán laistigh de thréimhse réasúnach ama30 lá tar éis an gearán a fháil. [Leasú 75]5.I gcás ina measfaidh an t‑údarást-údarás forfheidhmithe nach bhfuil foras leordhóthanach ann le gníomhú ar ghearán, cuirfidh sé cúiseanna a chinnidh in iúl don ghearánaíghearánach laistigh de thréimhse réasúnach ama30 lá tar éis an gearán a fháil. [Leasú 76]6.I gcás ina measfaidh an t‑údarást-údarás forfheidhmithe go bhfuil foras leordhóthanach ann chun gníomhú ar an ngearán, déanfaidh sé imscrúdú a thionscnamh, a sheoladh agus a thabhairt i gcrích laistigh de thréimhse réasúnach ama90 lá tar éis an gearán a fháil. [Leasú 77]7.I gcás ina measann údarás forfheidhmithe gur sháraigh féichiúnaí an Rialachán seo, ceanglóidh sé ar an bhféichiúnaí deireadh a chur leis an gcleachtas neamhdhleathach.7a. Cuirfidh an Coimisiún foirm ghearáin chaighdeánach AE ar fáil d’údaráis forfheidhmithe na mBallstát. [Leasú 78]

Airteagal 16Réiteach malartach díospóidí1.Gan dochar do cheart na gcreidiúnaithe gearáin a chur isteach faoi Airteagal 15, agus d’oibleagáidí agus do chumhachtaí na n‑údarásn-údarás forfheidhmithe a leagtar síos in Airteagail 13, 14 agus 15, déanfaidh na Ballstáit úsáid dheonach sásraí éifeachtacha neamhspleácha um réiteach malartach díospóidí a chur chun cinn chun díospóidí idir féichiúnaithe agus creidiúnaithe a réiteach. D’ainneoin fhorálacha Airteagail 5(3), 8(3), agus 9(1) pointe (b) den Rialachán seo, féadfaidh páirtithe sa chomhaontú dul i mbun caibidlíochta chun teacht ar shocrú cairdiúil maidir le fiacha atá faoi dhíospóid. [Leasú 79]2.Le sásraí um réiteach malartach díospóidí le haghaidh díospóidí maidir le híocaíochtaí déanacha, spreagfar na páirtithe i ndíospóid chun teacht ar an réiteach eatarthu féin agus beidh na sásraí tapa, éifeachtúil, agus costéifeachtach, agus muinín agus iontaoibh á gcoinneáil ar bun idir na páirtithe ag an am céanna.

Airteagal 16aOibleagáidí tuairiscithe1. Tuairisceoidh údaráis chonarthacha, dá dtagraítear in Airteagal 2(1) de Threoir 2014/24/AE, ar bhonn bliantúil ar a gcleachtais íocaíochta.2. Beidh an méid a leanas san oibleagáid tuairiscithe dá dtagraítear i mír 1:(a) an méid, in EUR, a íocadh:—1 go 30 lá tar éis an spriocdháta dá dtagraítear in Airteagal 3 den Rialachán seo;—31 go 60 lá tar éis an spriocdháta dá dtagraítear in Airteagal 3 den Rialachán seo;—61 go 90 lá tar éis an spriocdháta dá dtagraítear in Airteagal 3 den Rialachán seo;—breis is 90 lá tar éis an spriocdháta dá dtagraítear in Airteagal 3 den Rialachán seo;(b) an meán-am chun sonrasc a íoc.3. Cuirfidh na húdaráis chonarthacha an tuarascáil dá dtagraítear i mír 1 den Airteagal seo faoi bhráid, i bhfoirm leictreonach, údarás forfheidhmithe an Bhallstáit dá dtagraítear in Airteagal 13 agus beidh rochtain ag an bpobal uirthi. [Leasú 80]

Airteagal 17Uirlisí digiteacha, bainistíocht creidmheasa agus oiliúint litearthachta airgeadais1.A mhéid is féidir, úsáidfidh na Ballstáit uirlisí digiteacha chun an Rialachán seo a fhorfheidhmiú go héifeachtach.2.Áiritheoidh na Ballstáit go mbeidh uirlisí bainistithe sonraisc agus creidmheasa, lena n-áirítear fachtóireacht agus seirbhísí maoiniúcháin comhchosúla, chomh maith le hoiliúint agus oiliúint litearthachta airgeadais agus aon tionscnamh eile a théann i ngleic le híocaíochtaí déanacha, ar fáil d’fhiontair bheaga agus mheánmhéide agus go mbeidh rochtain acu orthu, lena n‑áirítearn-áirítear maidir le húsáid uirlisí digiteacha le haghaidh íocaíochtaí tráthúla. [Leasú 81]

Airteagal 17aFaireachlann an Aontais maidir le hÍocaíochtaí Déanacha1. Bunóidh an Coimisiún Faireachlann maidir le hÍocaíochtaí Déanacha (An Fhaireachlann) faoin ... [Oifig na bhFoilseachán: dáta chur i bhfeidhm an Rialacháin seo].2. Déanfaidh an Fhaireachlann faireachán ar íocaíocht chomh maith le cleachtais um íocaíochtaí déanacha laistigh den Aontas chun saineolas a bhailiú agus a scaipeadh, na cleachtais is fearr agus na cleachtais a d’fhéadfadh a bheith díobhálach a shainaithint, chomh maith le héifeachtacht na n-údarás forfheidhmithe agus iad i mbun a gcúraimí, d’fhonn comhairle agus saineolas ar éabhlóid na gcleachtas íocaíochta agus na gcleachtas um íocaíochtaí déanacha a sholáthar don Choimisiún.3. Cuirfidh na Ballstáit na nithe seo a leanas in iúl don Fhaireachlann:(a) liostaí earraí agus seirbhísí atá faoi réir an nós imeachta glactha nó fíoraithe a leagtar amach in Airteagal 3(2).(b) sonraí comhiomlánaithe ina bhfuil an fhaisnéis dá dtagraítear in Airteagail 13(3a), 14(1), 14(2) agus 16a(3);(c) faisnéis maidir le húdaráis forfheidhmithe, líon na ngearán agus na n-imscrúduithe agus bearta a glacadh;4. Eiseoidh an Fhaireachlann tuarascálacha bliantúla, tuairimí agus rannchuidithe scríofa a bhaineann le cur chun feidhme an Rialacháin seo, lena n-áirítear an measúnú agus na treoirlínte chun an Rialachán seo a fhorfheidhmiú go héifeachtach.5. Is é an Coimisiún a bheidh ina chathaoirleach ar an bhFaireachlann agus beidh sí comhdhéanta d’ionadaithe ó shaineolaithe agus gheallsealbhóirí ábhartha. Áiritheoidh comhdhéanamh an bhoird ionadaíocht chothrom ar na geallsealbhóirí leasmhara uile. [Leasú 82]

Airteagal 17bLeasuithe ar Rialachán (CE) Uimh. 1896/2006Leasaítear Rialachán (CE) Uimh. 1896/2006 mar seo a leanas:(1) Leasaítear Airteagal 7 mar a leanas:(a) Cuirtear an méid seo a leanas in ionad mhír 5:

“Déanfar an t-iarratas a chur isteach go leictreonach.’”

(b) Cuirtear an méid seo a leanas in ionad mhír 6:

“Déanfar an t-iarratas a shíniú go leictreonach i gcomhréir le hAirteagal [2(2)] de Rialachán (AE) Uimh. 910/2014 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 23 Iúil 2014 maidir le ríomh-shainaitheantas agus seirbhísí iontaoibhe le haghaidh ríomh-idirbheart sa mhargadh inmheánach. Aithneofar an síniú sin sa Bhallstát tionscnaimh gan aon choinníollacha eile a fhorchur. Tabharfaidh na Ballstáit isteach córais chumarsáide leictreonaí malartacha lena bhféadfar úsáideoirí a shainaithint go slán. Sa chás sin, ní bheidh síniú leictreonach de dhíth.’”

(2) Cuirtear an méid seo a leanas in ionad Airteagal 12(1):

“Má chomhlíontar na coinníollacha a leagtar amach in Airteagal 8, eiseoidh an chúirt ordú Eorpach íocaíochta ag baint úsáide as foirm E mar a leagtar amach in Iarscríbhinn V laistigh de 14 lá tar éis iarratas a thaisceadh. Agus an tréimhse 14 lá á ríomh, ní chuirfear san áireamh an t-am a thógann sé ar an éilitheoir an t-iarratas a chomhlánú, a cheartú nó a leasú.’”

(3) Cuirtear an méid seo a leanas in ionad Airteagal 16(2):

“Seolfar an ráiteas freasúra laistigh de 14 lá ó dháta seirbheála an ordaithe íocaíochta chuig an gcosantóir.’” [Leasú 83]

Airteagal 17cLeasuithe ar Rialachán (CE) Uimh. 861/2007Leasaítear Rialachán (CE) Uimh. 861/2007 mar seo a leanas:(1) Leasaítear Airteagal 7 mar a leanas:(a) cuirtear an méid seo a leanas in ionad mhír 1:

“Laistigh de 14 lá tar éis freagraí an chosantóra nó an éilitheora a fháil laistigh den teorainn ama a leagtar síos in Airteagal 5(3) nó (6), tabharfaidh an chúirt breithiúnas nó rachaidh sí ar aghaidh mar a leanas:(a) iarrfaidh sí ar na páirtithe tuilleadh faisnéise a sholáthar maidir leis an éileamh laistigh de thréimhse shonraithe, nach rachaidh thar 14 lá;(b) glacfaidh sí fianaise i gcomhréir le hAirteagal 9;(c) déanfaidh sí na páirtithe a thoghairm chuig éisteacht ó bhéal, rud a tharlóidh laistigh de 14 lá tar éis na toghairme.’”

(b) cuirtear an méid seo a leanas in ionad mhír 2:

“Tabharfaidh na Ballstáit isteach córais chumarsáide leictreonaí malartacha lena bhféadfar úsáideoirí a shainaithint go slán. Sa chás sin, ní bheidh síniú leictreonach de dhíth.’”

(2) In Airteagal 13, cuirtear an mhír seo a leanas leis:

“Na doiciméid dá dtagraítear in Airteagal 5(2) agus (6) agus breithiúnais arna dtabhairt i gcomhréir le hAirteagal 7, is trí mheán leictreonach a dhéanfar iad a sheirbheáil ón 1 Eanáir 2027. Tabharfar fianaise ar an tseirbhís le hadmháil fála ina luafar an dáta fála. Déanfar gach comhfhreagras seachas an comhfhreagras dá dtagraítear i mír 1 idir an chúirt agus na páirtithe nó daoine eile a bhfuil baint acu leis na himeachtaí a tharchur trí mheán leictreonach le hadmháil fála. Soláthróidh na Ballstáit na modhanna teicniúla is gá chuige sin faoin 1 Eanáir 2027.’”

(3) Cuirtear an méid seo a leanas in ionad Airteagal 18(2):

“14 lá a bheidh sa teorainn ama chun athbhreithniú ar an mbreithiúnas a iarraidh. Tosóidh sé ar an lá a tháinig an cosantóir ar an eolas iarbhír faoi ábhar an bhreithiúnais agus a raibh sé in ann gníomhú dá réir sin, ach tráth nach déanaí ná lá an chéad bhirt forfheidhmithe a raibh de thoradh air sócmhainní an chosantóra a bhí ar fáil dó a tharraingt siar go hiomlán nó go páirteach. Ní féidir síneadh a chur leis an tréimhse seo.’” [Leasú 84]

Airteagal 18TuarascáilFaoin [Oifig na bhFoilseachán:cuir isteach an dáta = 4 bliana tar éis theacht i bhfeidhm an Rialacháin seo] agus gach 3 bliana ina dhiaidh sin, cuirfidh an Coimisiún tuarascáil ar chura gcur chun feidhme an Rialacháin seo faoi bhráid Pharlaimint na hEorpa agus na Comhairle. [Leasú 85Déanfar measúnú ar an méid seo a leanas sa tuarascáil:(a) tionchar an raon feidhme mar a leagtar síos in Airteagal 1 é, lena n-áirítear an tionchar ar earnálacha sonracha agus ar shamhlacha gnó sonracha;(b) tionchar na mbeart a cuireadh chun feidhme, go háirithe maidir leis na tréimhsí íocaíochta a leagtar síos in Airteagal 3, ar shreabhadh airgid agus leachtacht an mhargaidh a mhéadú;(c) éifeachtacht na n-údarás forfheidhmithe mar a leagtar síos in Airteagail 13, 14 agus 15;(d) na tairbhí a d’fhéadfadh a bheith ann i ndáil le ríomhshonrascadh a thabhairt isteach ar fud an Aontais chun tréimhsí íocaíochta ar an margadh a ghiorrú; [Leasú 86]Soláthróidh na Ballstáit don Choimisiún an fhaisnéis is gá chun an tuarascáil sin a ullmhú, lena n-áirítear faisnéis maidir le himscrúduithe, cigireachtaí, cinntí, imeachtaí agus foilseacháin na n-údarás forfheidhmithe dá dtagraítear in Airteagal 14(1). [Leasú 87]Áireofar sa tuarascáil measúnú ar thionchar foriomlán an Rialacháin seo ar na hidirbhearta tráchtála agus ar thionchar Fhaireachlann an Aontais maidir le hÍocaíochtaí Déanacha maidir le faireachán a dhéanamh ar chleachtais um íocaíochtaí déanacha laistigh den Aontas. [Leasú 88]Beidh togra reachtach ag gabháil leis an tuarascáil sin, más gá agus más iomchuí. [Leasú 89]

Airteagal 19AisghairmAisghairtear Treoir 2011/7/AE.Mar sin féin, ó [dháta chur i bhfeidhm an Rialacháin seo] go dtí [24 mhí tar éis theacht i bhfeidhm an Rialacháin seo], leanfaidh sé d’fheidhm a bheith aige sna cásanna sin inar féichiúnaithe iad na micreaghóthais dá dtagraítear in Airteagal 3(1) de Threoir 2013/34/AE agus na hoibrithe féinfhostaithe. [Leasú 90]Déanfar tagairtí don Treoir aisghairthe a fhorléiriú mar thagairtí don Rialachán seo.

Airteagal 20Teacht i bhfeidhm agus cur i bhfeidhm1.Tiocfaidh an Rialachán seo i bhfeidhm an lá tar éis lá a fhoilsithe in Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh.2.Beidh feidhm aige ón [Oifig na bhFoilseachán:cuir isteach an dáta = 12 mhí18 mí tar éis dháta theacht i bhfeidhm an Rialacháin seo], faoi réir Airteagal 19, an dara fomhír. [Leasú 91]3.Beidh idirbhearta tráchtála a dhéanfar tar éis dháta theacht i bhfeidhm an Rialacháin seo faoi réir fhorálacha an Rialacháin seo, lena n‑áirítear nuair a bheidh an bunchonradh tugtha i gcrích roimh an dáta sin.Beidh an Rialachán seo ina cheangal go huile agus go hiomlán agus beidh sé infheidhme go díreach i ngach Ballstát.