Ο επιθετικός πόλεμος της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας έχει διαταράξει τις προϋπάρχουσες αλυσίδες εφοδιασμού. Η ΕΕ παρέχει στήριξη στην Ουκρανία για να ξεκινήσει εκ νέου η κανονική ροή σιτηρών και άλλων αγαθών, ιδίως μέσω των λωρίδων αλληλεγγύης, και για να εξασφαλιστεί ότι οι εξαγωγές σιτηρών φθάνουν στον προορισμό τους, και συγκεκριμένα στις αγορές τρίτων χωρών, προκειμένου να στηριχθεί η παγκόσμια επισιτιστική ασφάλεια.
Η Επιτροπή είναι προσηλωμένη στην παροχή στήριξης προς την Ουκρανία, διαφυλάσσοντας παράλληλα τα συμφέροντα των παραγωγών σιτηρών της ΕΕ και διασφαλίζοντας την ορθή λειτουργία της αγοράς σιτηρών στην ΕΕ.
Δεδομένης της σημασίας της παραγωγής σιτηρών και των αγορών σιτηρών, η Επιτροπή θα δώσει ιδιαίτερη προσοχή στην παρακολούθηση των εισαγωγών σιτηρών, ιδίως του σιταριού, και μάλιστα στη συγκέντρωση των εν λόγω εισαγωγών στα κράτη μέλη που γειτνιάζουν με την Ουκρανία. Στο πλαίσιο του τακτικού διαλόγου της με την Ουκρανία, η Επιτροπή θα εξετάσει ζητήματα που ενδεχομένως θα ανακύψουν από την παρακολούθηση. Η Επιτροπή υπενθυμίζει ότι οι εισαγωγές από την Ουκρανία μπορούν να υπόκεινται σε επιτήρηση δυνάμει του κεφαλαίου IV του κανονισμού (ΕΕ) 2015/478 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 11ης Μαρτίου 2015, περί κοινού καθεστώτος εισαγωγών, η οποία μπορεί να λάβει τη μορφή έκδοσης αδειών εισαγωγής, εάν εξαιτίας της τάσης των εισαγωγών απειλείται να προκληθεί ζημία στους παραγωγούς της Ένωσης και εφόσον το απαιτούν τα συμφέροντα της Ένωσης. Στο πλαίσιο αυτό, η Επιτροπή θα χρησιμοποιήσει τα εργαλεία που έχει στη διάθεσή της, ανάλογα με τις ανάγκες. Η Επιτροπή θα συνεχίσει να υποβάλλει τακτικά εκθέσεις στα κράτη μέλη σχετικά με τα αποτελέσματα του τακτικού διαλόγου με την Ουκρανία.
Για τα προϊόντα που υπόκεινται σε αυτόνομα εμπορικά μέτρα η Επιτροπή υπενθυμίζει ότι ο κανονισμός προβλέπει επίσης ενισχυμένο μηχανισμό διασφάλισης. Η Επιτροπή εισήγαγε για πρώτη φορά τη δυνατότητα αυτή και είναι έτοιμη να ενεργοποιήσει τον εν λόγω μηχανισμό σε περίπτωση δυσμενών επιπτώσεων στην αγορά ενός ή περισσότερων κρατών μελών και όχι μόνο στην αγορά της ΕΕ στο σύνολό της. Στο πλαίσιο αυτό, η Επιτροπή θα κάνει πλήρως χρήση των εξουσιών της για να δρομολογήσει αυτεπαγγέλτως τον ενισχυμένο μηχανισμό διασφάλισης για τις εισαγωγές σίτου από την Ουκρανία.
Η Επιτροπή υπενθυμίζει ότι το 2022 και το 2023 ενέκρινε μέτρα για τη στήριξη των Ευρωπαίων γεωργών σε όλα τα κράτη μέλη, ιδίως στα κράτη μέλη που γειτνιάζουν με την Ουκρανία.
Η Επιτροπή επιβεβαιώνει ότι, μόλις εγκριθούν τα νέα αυτόνομα εμπορικά μέτρα από τους συννομοθέτες, θα λάβει τα αναγκαία μέτρα δυνάμει του άρθρου 29 της συμφωνίας σύνδεσης για να συνεχίσει, μέσω διαβουλεύσεων με την Ουκρανία, τη διαδικασία αμοιβαίας δασμολογικής ελευθέρωσης.
Η Επιτροπή θα συνεργαστεί στενά με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και θα το τηρεί ενήμερο σχετικά με την πρόοδο των εν λόγω διαβουλεύσεων με την Ουκρανία. Στο πλαίσιο αυτό, η Επιτροπή θα λάβει ιδιαιτέρως υπόψη ενδεχόμενες παρατηρήσεις του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.
Η Επιτροπή υπενθυμίζει ότι οι εν λόγω μέθοδοι εργασίας δεν συνιστούν προηγούμενο για ρήτρες επανεξέτασης σε καμία άλλη συμφωνία και δεν παρεκκλίνουν από το άρθρο 218 ΣΛΕΕ.
Το αποτέλεσμα αυτής της διαδικασίας θα προσπορίσει οικονομική ασφάλεια και σταθερό εμπόριο τόσο στην Ουκρανία όσο και στην ΕΕ, σε γεωργούς και επιχειρήσεις. Αυτό θα αποτελέσει επίσης σημαντικό βήμα για την ανασυγκρότηση της Ουκρανίας και για την περαιτέρω ενσωμάτωση στην εσωτερική αγορά της ΕΕ, στο πλαίσιο της μελλοντικής προσχώρησης της χώρας στην Ένωση.»