A.overwegende dat in artikel 18, lid 3, van Verordening (EU) nr. 1169/2011 is bepaald dat elk voedselingrediënt dat in de vorm van technisch vervaardigd nanomateriaal in een product aanwezig is duidelijk in de lijst van ingrediënten dient te worden vermeld om consumenteninformatie te garanderen; overwegende dat in Verordening (EU) nr. 1169/2011 de definitie van “technisch vervaardigd nanomateriaal” wordt gehanteerd zoals vastgesteld in artikel 3, lid 2, punt f), van Verordening (EU) 2015/2283 van het Europees Parlement en de Raad;

B.overwegende dat uit hoofde van artikel 31 van Verordening (EU) 2015/2283 aan de Commissie de bevoegdheid wordt verleend om door middel van gedelegeerde handelingen de in de betreffende verordening opgenomen definitie van “technisch vervaardigd nanomateriaal” in overeenstemming te brengen met de technische en wetenschappelijke vooruitgang of met internationaal overeengekomen definities en hieraan aan te passen, met het oog op de verwezenlijking van de doelstellingen van die verordening;

C.overwegende dat in de uitgebreide EU-lijsten die zijn vastgesteld bij Verordening (EU) nr. 1129/2011 en Verordening (EU) nr. 1130/2011 de levensmiddelenadditieven zijn opgenomen die vóór de inwerkingtreding van Verordening (EG) nr. 1333/2008 waren toegestaan voor gebruik nadat werd gecontroleerd of zij in overeenstemming zijn met de bepalingen van die verordening;

Gevolgen van de definitie

D.overwegende dat op basis van de definitie van “technisch vervaardigd nanomateriaal” van de gedelegeerde verordening van de Commissie zal worden bepaald of een levensmiddel in de lijst van ingrediënten moet worden vermeld met het woord “[nano]”, zoals bedoeld in artikel 18, lid 3, van Verordening (EU) nr. 1169/2011;

E.overwegende dat de gedelegeerde verordening van de Commissie tot doel heeft interpretatieproblemen die voortvloeien uit de huidige definitie aan te pakken door de introductie van objectieve elementen om te bepalen of een nanomateriaal al dan niet “technisch vervaardigd” is, bijvoorbeeld door “doelbewust geproduceerd [materiaal]” te vervangen door “vervaardigd”;

F.overwegende dat de gedelegeerde verordening van de Commissie voorziet in de uitsluiting van deeltjes die niet in vaste toestand zijn, zoals micellen, liposomen of druppels op nanoschaal in emulsies, en van ingrediënten die bestaan uit minder dan 50 % deeltjes met een dimensie van minder dan 100 nanometer om te worden aangemerkt als nanomateriaal in levensmiddelen;

G.overwegende dat de voorgestelde standaarddrempelwaarde van 50 % of meer deeltjes op nanoschaal willekeurig is en minder beschermend is dan de interpretatie die sommige lidstaten, bijvoorbeeld Frankrijk, geven aan de definitie van Verordening (EU) 2015/2283; overwegende dat in die verordening niet wordt voorzien in een drempelwaarde voor de grootteverdeling voor deeltjes van minder dan 100 nm;

H.overwegende dat door de voorgestelde definitie veel nanostoffen mogelijk zouden worden uitgesloten van het toepassingsgebied van Verordening (EU) nr. 1169/2011, waardoor de verplichte vermelding “[nano]” op het etiket dus niet van toepassing zou zijn; overwegende dat de Commissie in punt 3 van haar toelichting aangeeft “dat het aantal in levensmiddelen gebruikte materialen die een bepaalde fractie nanodeeltjes kunnen bevatten, beperkt is en dat de meeste, zo niet al deze materialen, niet nieuw zijn” en dat “[d]e mogelijke gevolgen van de gedelegeerde handeling [...] derhalve slechts betrekking [zullen] hebben op een zeer beperkt aantal materialen”;

I.overwegende dat het momenteel juist levensmiddelenadditieven zijn die als nanomaterialen in levensmiddelen aanwezig kunnen zijn; overwegende dat het Franse nationale agentschap voor gezondheid en veiligheid (Anses) een lijst heeft opgesteld van 37 nanostoffen die in meer dan 900 levensmiddelen worden gebruikthttps://www.anses.fr/en/content/first-application-anses-methodology-assessing-risks-nanomaterials-food.; overwegende dat tests die zijn uitgevoerd door consumentenorganisaties en niet-gouvernementele organisaties (Agir pour l’Environnementhttps://www.agirpourlenvironnement.org/communiques-presse/enquete-exclusive-des-analyses-revelent-la-presence-de-nanoparticules-dans-3980/., Que Choisirhttps://www.quechoisir.org/enquete-nanoparticules-taille-mini-doutes-maxi-n50748/., 60 Millions de consommateurshttps://bibliotheque.60millions-mag.com/detail/publication/detail-top-right/561?issue_id=113421&switch_toc=archive. en AVICENNhttps://veillenanos.fr/wp-content/uploads/2023/01/Rapport-test-EN-20230113.pdf. in Frankrijk, Foodwatchhttps://www.foodwatch.org/de/potenziell-krebserregender-farbstoff-in-backzutaten-von-dr-oetker. en Bundhttps://www.bund.net/fileadmin/user_upload_bund/publikationen/chemie/‌nanotechnologie_in_lebensmitteln_hintergrund.pdf. in Duitsland, Testaankoophttps://www.test-achats.be/sante/sante-au-quotidien/produits-testes/news/nanoparticules-affichage. in België, Altroconsumohttps://www.altroconsumo.it/alimentazione/sicurezza-alimentare/news/nanoparticelle. in Italië en OCUhttps://www.ocu.org/toda-la-informacion?type=magazine-articles&magazine=ocu%20compra%20maestra&year=2019. in Spanje) herhaaldelijk de aanwezigheid van levensmiddelenadditieven met een aanzienlijk percentage nanodeeltjes hebben aangetoond, bijvoorbeeld de voedselkleurstof ijzeroxide (E 172) die wordt gebruikt in zuivelproducten, gebak en sommige ontbijtgranen, die nanodeeltjes onder de drempel van 50 % kunnen bevatten; overwegende dat hieruit blijkt dat tekortkomingen in verband met adequate etikettering van bepaalde voedselingrediënten als “[nano]” voornamelijk te wijten zijn aan een gebrekkige handhaving van de huidige wetgeving, en niet zozeer een kwestie van interpretatieproblemen zijn;

J.overwegende dat uit een studie uit 2020 in opdracht van het Europees Agentschap voor chemische stoffen is gebleken dat burgers een betere etikettering eisen van alledaagse producten die nanomaterialen bevattenhttps://echa.europa.eu/nl/-/what-do-eu-citizens-think-about-nanomaterials-.;

Tegenstrijdigheden ten opzichte van aanbevelingen en nieuwe wetenschappelijke vooruitgang

K.overwegende dat het Europees Parlement in zijn resolutie van 12 maart 2014 over de gedelegeerde verordening van de Commissie van 12 december 2013 tot wijziging van Verordening (EU) nr. 1169/2011 van het Europees Parlement en de Raad betreffende de verstrekking van voedselinformatie aan consumenten wat de definitie van “technisch vervaardigde nanomaterialen” betreftPB C 378 van 9.11.2017, blz. 92. bezwaar heeft gemaakt tegen een zeer vergelijkbare definitie, met dezelfde drempel van 50 %, die alle levensmiddelenadditieven uitsloot, en daarbij aanvoerde dat de definitie “in strijd is met de fundamentele doelstelling van de richtlijn om een hoog niveau van bescherming van de gezondheid en de belangen van consumenten te waarborgen door de eindverbruikers een basis te verschaffen voor het maken van goed doordachte keuzes”; overwegende dat het Europees Parlement de Commissie verzocht een nieuwe gedelegeerde handeling in te dienen waarin rekening wordt gehouden met het standpunt van het Parlement;

L.overwegende dat het Europees Parlement in zijn resolutie van 8 oktober 2020 over het ontwerp van verordening van de Commissie tot wijziging van de bijlage bij Verordening (EU) nr. 231/2012 tot vaststelling van de specificaties van de in de bijlagen II en III bij Verordening (EG) nr. 1333/2008 van het Europees Parlement en de Raad opgenomen levensmiddelenadditieven wat betreft de specificaties van titaandioxide (E 171)PB C 395 van 29.3.2021, blz. 28. bezwaar heeft gemaakt tegen een ontwerpverordening van de Commissie op grond waarvan partijen titaandioxide van levensmiddelenkwaliteit (E 171) die minder dan 50 % deeltjes kleiner dan 100 nm bevatten, werden toegelaten;

M.overwegende dat de Europese Autoriteit voor voedselveiligheid heeft aanbevolenhttps://www.efsa.europa.eu/sites/default/files/assets/corporatenanotechnology121003.pdf. dat voor voedselgerelateerde toepassingen, gezien de huidige onzekerheden in verband met veiligheid, een lagere drempel voor het aantal nanodeeltjes, bv. 10 %, moet worden overwogen in plaats van de momenteel in de aanbeveling voorgestelde drempel van 50 %;

N.overwegende dat academische organisaties, overheidsinstanties, niet-gouvernementele consumenten- en milieuorganisaties en vakbonden in het kader van het raadplegingsproces van de Commissie hebben gepleit voor een definitie die alle materialen omvat, ongeacht of die vervaardigd, incidenteel of natuurlijk zijn, en voor een standaarddrempel van 10 % of meer deeltjes voor de grootteverdeling op basis van het aantal deeltjes;

O.overwegende dat nieuwe wetenschappelijke vooruitgang en kennis sinds 2014 bevestigen dat nanomaterialen fysiologische barrières kunnen overschrijden en vaak gevaarlijker zijn dan stoffen in micro- of macrotoestandhttps://veillenanos.fr/en/dossier/nanos-and-health/nanos-health-risks/.;

P.overwegende dat Anses in april 2023 een gedetailleerd rapport heeft gepubliceerdAdvies van Anses, “Definition of nanomaterials: analysis, challenges and controversies”, 2023, https://www.anses.fr/en/system/files/AP2018SA0168RaEN.pdf. waarin wordt gesteld dat de definitie van nanomaterialen die is opgenomen in de aanbeveling van de Commissie van 10 juni 2022Aanbeveling van de Commissie van 10 juni 2022 inzake de definitie van nanomateriaal (PB C 229 van 14.6.2022, blz. 1)., die als basis heeft gediend voor de herziening van de definitie van “technisch vervaardigd nanomateriaal” van Verordening (EU) 2015/2283, in sectorspecifieke regelgeving, met name op het gebied van levensmiddelen, nadelig zou zijn voor de preventie van gezondheids- en milieurisico’s; overwegende dat Anses benadrukte dat de drempel voor het aantal nanodeeltjes van 50 % zoals opgenomen in de horizontale definitie van “[nano]” niet gebaseerd is op deugdelijke wetenschappelijke argumenten en de aanbeveling deed een lagere waarde voor die drempel vast te stellen;

Q.overwegende dat het opsporen van nanomaterialen in levensmiddelen op basis van een drempel van 10 % voor het aantal nanodeeltjes haalbaar is, aangezien dit de afkapwaarde is die momenteel door het Franse directoraat-generaal Consumentenzaken, Mededinging en Fraudebestrijding bij zijn controleactiviteiten wordt toegepastAdvies van Anses, “Nanomatériaux dans les produits destinés à l’alimentation. Rapport d’expertise collective”, 2020, https://www.anses.fr/fr/system/files/ERCA2016SA0226Ra.pdf (blz. 86).;

Voorzorgsbeginsel

R.overwegende dat in artikel 191, lid 2, VWEU het voorzorgsbeginsel wordt genoemd als een van de grondbeginselen van de Unie;

S.overwegende dat in artikel 168, lid 1, VWEU is bepaald dat “[b]ij de bepaling en de uitvoering van elk beleid en elk optreden van de Unie [...] een hoog niveau van bescherming van de menselijke gezondheid [wordt] verzekerd”;