“3 ter) “artificiële-intelligentiegerichte supercomputer”: een supercomputer die in de eerste plaats is ontworpen voor het trainen van grootschalige civieleartificiële-intelligentiemodellen voor algemene doeleinden en opkomende artificiële-intelligentietoepassingen en voor het ontwikkelen van technologieën en systemen;3 quater)“artificiële-intelligentiefabriek”: een gecentraliseerd of gedistribueerd open ecosysteem dat een diensteninfrastructuur voor supercomputing op het gebied van artificiële intelligentie aanbiedt die bestaat uit een artificiële-intelligentiegerichte supercomputer of een artificiële-intelligentiegericht deel van een supercomputer, of een EuroHPC-supercomputer die is geüpgraded voor AI, een bijbehorend datacentrum, specifieke toegang en artificiële-intelligentiegeoriënteerde supercomputingdiensten, en dat openlijk en actief talent ontwikkelt, aantrekt, behoudt en bundelt om de competenties, vaardigheden en kennis te leveren die nodig zijn, dat gebruikers helpt en begeleidt bij het gebruik van de supercomputers voor artificiële intelligentie, en dat de diensten levert die nodig zijn voor het onderhoud ervan;”;

“9) “EuroHPC-supercomputer”: elk computersysteem waarvan de gemeenschappelijke onderneming volledig eigenaar is of waarvan zij mede-eigenaar is samen met andere deelnemende staten of een consortium van particuliere partners; het kan gaan om een klassieke supercomputer (hoogwaardige supercomputer, industriële supercomputer, artificiële-intelligentiegerichte supercomputer of midrange-supercomputer), een hybride klassieke kwantumcomputer, een kwantumcomputer of een kwantumsimulator;”.

“h) de artificiële-intelligentiefabrieken ontwikkelen en exploiteren ter ondersteuning van de verdere ontwikkeling van een zeer concurrerend, duurzaam, betrouwbaar, ethisch en innovatief artificiële-intelligentie-ecosysteem in de Unie.”.

“h) de pijler Artificiële-intelligentiefabriek voor betrouwbare en ethische artificiële intelligentie, die activiteiten omvat voor het aanbieden van een artificiële-intelligentiegeoriënteerde supercomputingdiensteninfrastructuur die gericht is op de verdere ontwikkeling van de innovatiecapaciteiten en -vaardigheden van het artificiële-intelligentie-ecosysteem; die activiteiten hebben onder meer betrekking op:i)de verwerving en exploitatie van artificiële-intelligentiegerichte supercomputers die op dezelfde locatie als ▌ datacentra zijn ondergebracht of met datacentra zijn verbonden via zeer snelle netwerken;ii)de upgrade van bestaande EuroHPC-supercomputers met artificiële-intelligentiecapaciteiten;iii)de verlening van toegang tot de artificiële-intelligentiegerichte supercomputers of EuroHPC-supercomputers die zijn geüpgraded met artificiële intelligentie-capaciteiten, onder meer door het gebruik ervan uit te breiden tot een groot aantal publieke en particuliere gebruikers, waaronder start-ups, scale-ups, kmo’s, instellingen voor hoger onderwijs en de ruimere wetenschappelijke gemeenschap;iii bis) ruime communicatie over de mogelijkheden die de AI-fabrieken bieden aan start-ups, scale-ups en onderzoeks- en innovatiegemeenschappen;iv)de exploitatie van gecentraliseerde of gedistribueerde artificiële-intelligentiegeoriënteerde supercomputingdienstencentra ter ondersteuning van het start-up- en onderzoeks- en innovatie-ecosysteem op het gebied van artificiële intelligentie die gebruikers helpen en begeleiden, interdisciplinair onderzoek stimuleren en algoritmische ondersteuning bieden, steun voor het verder ontwikkelen, trainen, testen, evalueren en valideren van modellen en systemen voor het trainen van artificiële intelligentie, en steun voor de ontwikkeling van opkomende grootschalige artificiële-intelligentietoepassingen op strategische gebieden ▌;v)de exploitatie van supercomputervriendelijke programmeringsfaciliteiten, onder meer voor de parallellisatie van artificiële-intelligentietoepassingen om het gebruik van supercomputingcapaciteiten te optimaliseren, en de exploitatie van andere artificiële intelligentie ondersteunende supercomputingdiensten;

▌vii)via een transparant en open proces waarbij gelijke kansen gegarandeerd zijn, het aantrekken, bundelen, opleiden en behouden van talent, waaronder studenten, ontwikkelaars, onderzoekers, wetenschappers en de gebruikersgemeenschap, om hun competenties, vaardigheden en kennis met betrekking tot het gebruik van de EuroHPC-supercomputers voor artificiële intelligentie te ontwikkelen, alsmede het verstrekken van coaching op maat;viii)het interageren met de andere artificiële-intelligentiefabrieken, hun diensten in heel Europa toegankelijk maken, waarbij continu aandacht wordt besteed aan geografisch en genderevenwicht, en samenwerken met de EuroHPC-competentiecentra en -excellentiecentra, en met relevante artificiële-intelligentie-initiatieven van de Unie, zoals de hubs van start-ups op het gebied van artificiële intelligentie, de ecosystemen op het gebied van artificiële intelligentie en data, de faciliteiten voor het testen van en experimenteren met artificiële intelligentie, het Europees centraal platform voor artificiële intelligentie, de artificiële-intelligentiegeoriënteerde digitale-innovatiehubs, de artificiële-intelligentiegerelateerde kennis- en innovatiegemeenschappen van het Europees Instituut voor innovatie en technologie, de artificiële-intelligentiegerelateerde gemeenschappelijke ondernemingen en partnerschappen in het kader van Horizon Europa, relevante Europese onderzoeksinfrastructuren en andere gerelateerde initiatieven.”;viii bis)het onderhouden en optimaliseren van supercomputers met artificiële-intelligentiecapaciteiten, om hun betrouwbaarheid en prestaties voor geavanceerde rekentaken te waarborgen.”.

“g) voor de artificiële-intelligentiegerichte supercomputers gelden voor de gastentiteiten de volgende aanvullende selectiecriteria:i)nabijheid van of aansluiting via netwerken met zeer hoge snelheid met een gepland of bestaand datacentrum, overeenkomstig artikel 12 van Richtlijn (EU) 2023/1791;i bis)visie en plannen van de gastentiteit met betrekking tot de energie-efficiëntie en milieuduurzaamheid van de artificiële-intelligentiegerichte supercomputer, waarbij gebruikgemaakt wordt van een levenscyclusbenadering, de beschikbaarheid van adequate toegang tot betaalbare schone energie, onder meer door middel van stroomafnameovereenkomsten die gebaseerd kunnen zijn op hernieuwbare energie, en het gebruik van lokaal opgewekte elektriciteit;ii)visie, plannen en capaciteit van de gastentiteit om de uitdagingen van het ecosysteem voor start-ups en onderzoek en innovatie op het gebied van artificiële intelligentie en de artificiële-intelligentiegebruikersgemeenschap aan te pakken, dit ecosysteem te verbeteren door synergieën en innovatie te bevorderen, met inbegrip van investeringen in toekomstige technologieën, en bij te dragen tot en te voorzien in een ondersteunende gecentraliseerde of gedistribueerde artificiële-intelligentiegerichte supercomputingdienst ▌;iii)kwaliteit en relevantie van de ervaring en knowhow die beschikbaar zijn bij het beoogde team dat zou worden belast met de ondersteunende artificiële-intelligentiegeoriënteerde supercomputingdienstenomgeving;iv)plannen voor interactie en samenwerking met andere artificiële-intelligentiefabrieken, met EuroHPC-competentiecentra en EuroHPC-excellentiecentra en met relevante artificiële-intelligentieactiviteiten, zoals de hubs van start-ups op het gebied van artificiële intelligentie, de ecosystemen voor artificiële intelligentie en data, de faciliteiten voor het testen van en experimenteren met artificiële intelligentie, het Europees centraal platform voor artificiële intelligentie, de artificiële-intelligentiegerichte digitale-innovatiehubs en andere gerelateerde initiatieven;v)bestaande capaciteiten en toekomstplannen van de gastentiteit om bij te dragen tot de ontwikkeling, de aantrekking, de opleiding en het behoud van de talentenpool, en tot de ontwikkeling van vaardigheden, capaciteiten en competenties om de supercomputers te gebruiken, ook in de vorm van steun voor start-ups via incubator- of acceleratorprogramma’s”;g bis)een bestaande gastentiteit die door de raad van bestuur via een eerlijk en transparant proces en na een oproep tot het indienen van blijken van belangstelling is geselecteerd, kan een AI-fabriek oprichten als zij voldoet aan de in artikel 9, lid 5, punt g), bedoelde criteria.”.

“(6 bis) Voor de in artikel 12 bis bedoelde artificiële-intelligentiegerichte supercomputers, en voor de EuroHPC-supercomputers als bedoeld in de artikelen 11, 12, 12 bis, 14 en 15, creëren de gastentiteiten een onestopshop voor de start-ups, scale-ups, kmo’s en andere gebruikers om de toegang tot haar ondersteunende diensten te faciliteren en de ontwikkeling van hun vaardigheden en competenties te ondersteunen.”.

“l) “l) de specifieke voorwaarden die gelden wanneer de gastentiteit een EuroHPC-supercomputer voor industrieel gebruik exploiteert, ▌ een artificiële-intelligentiegerichte supercomputer of een EuroHPC-supercomputer die is geüpgraded met artificiële intelligentie-capaciteiten.”.

“Artikel 12 bis

Verwerving en eigendom van artificiële-intelligentiegerichte supercomputers

1.De gemeenschappelijke onderneming verwerft de artificiële-intelligentiegerichte supercomputers en is er eigenaar van.

2.De in artikel 5, lid 1, bedoelde financiële bijdrage van de Unie dekt tot 50 % van de verwervingskosten plus tot 50 % van de exploitatiekosten van de artificiële-intelligentiegerichte supercomputers.

Het resterende deel van de totale kosten van eigendom van de artificiële-intelligentiegerichte supercomputers wordt gedragen door de deelnemende staat waar de gastentiteit is gevestigd of door de deelnemende staten in het gastconsortium, eventueel aangevuld met de in artikel 6 bedoelde bijdragen.

3.De keuze van de leverancier van de artificiële-intelligentiegerichte supercomputers geschiedt op basis van een bestek dat vraaggestuurd is en rekening houdt met de gebruikerseisen en de algemene systeemspecificaties die de geselecteerde gastentiteit in haar aanmelding voor de oproep tot het indienen van blijken van belangstelling heeft opgegeven. Bij de keuze wordt tevens rekening gehouden met de beveiliging van de toeleveringsketen.

4.De gemeenschappelijke onderneming kan optreden als eerste gebruiker van artificiële-intelligentiegerichte supercomputers waarin technologieën zijn geïntegreerd die hoofdzakelijk in de Unie zijn ontwikkeld.

5.De raad van bestuur kan, om naar behoren gemotiveerde veiligheidsredenen, in het werkprogramma besluiten de deelname van leveranciers aan de verwerving van de artificiële-intelligentiegerichte supercomputers aan vereisten te onderwerpen overeenkomstig artikel 12, lid 6, van Verordening (EU) 2021/694 of om de deelname van leveranciers te beperken om veiligheidsredenen of voor acties die rechtstreeks verband houden met de strategische autonomie van de Unie, overeenkomstig artikel 18, lid 4, van die verordening.

6.De artificiële-intelligentiegerichte supercomputers worden ondergebracht in een gastentiteit van een EuroHPC-supercomputer in de Unie.

7.Onverminderd de ontbinding van de gemeenschappelijke onderneming als vermeld in artikel 23, lid 4, van de statuten, kan de raad van bestuur op zijn vroegst vijf jaar na de geslaagde opleveringstest van de in een gastentiteit geïnstalleerde artificiële-intelligentiegerichte supercomputer besluiten de eigendom van de artificiële-intelligentiegerichte supercomputer aan die gastentiteit over te dragen, de artificiële-intelligentiegerichte supercomputer aan een andere entiteit te verkopen of die buiten gebruik te stellen in overeenstemming met de onderbrengingsovereenkomst. In geval van overdracht van eigendom van een artificiële-intelligentiegerichte supercomputer vergoedt de gastentiteit de gemeenschappelijke onderneming de restwaarde van de overgedragen supercomputer. Indien de eigendom niet wordt overgedragen aan de gastentiteit maar er tot buitengebruikstelling is besloten, worden de daaraan verbonden kosten gelijkelijk verdeeld tussen de gemeenschappelijke onderneming en de gastentiteit. De gemeenschappelijke onderneming is niet aansprakelijk voor eventuele kosten die na de overdracht van eigendom van een artificiële-intelligentiegerichte supercomputer of na de verkoop of de buitengebruikstelling ervan worden gemaakt.”.

“1. De gemeenschappelijke onderneming kan een oproep tot het indienen van blijken van belangstelling uitschrijven voor het upgraden van de EuroHPC-supercomputers waarvan ze eigenaar of mede-eigenaar is, om het prestatieniveau van de supercomputer tot dicht bij exaschaal te verhogen, of om de capaciteiten op het gebied van artificiële intelligentie van de supercomputer te vergroten, of om de operationele prestaties van de supercomputer op enige andere wijze te verbeteren, waaronder met kwantumversnellers.”; lid 2 wordt geschrapt;

“5. Het percentage van de financiële bijdrage van de Unie voor de verwervingskosten van de upgrade is gelijk aan het percentage van de financiële bijdrage van de Unie voor de oorspronkelijke EuroHPC-supercomputer, afgeschreven over de verwachte resterende levensduur van de oorspronkelijke supercomputer. Het percentage van de financiële bijdrage van de Unie voor de aanvullende operationele kosten van de upgrade is gelijk aan het percentage van de financiële bijdrage van de Unie voor de oorspronkelijke EuroHPC-supercomputer.”.

“1 ter. De artificiële-intelligentiegerichte supercomputers en EuroHPC-supercomputers die zijn geüpgraded voor artificiële-intelligentiecapaciteiten, worden in de eerste plaats gebruikt voor het ontwikkelen, testen, evalueren en valideren van grootschalige trainingsmodellen voor artificiële intelligentie voor algemene doeleinden en opkomende artificiële-intelligentietoepassingen, alsook voor de verdere ontwikkeling van artificiële-intelligentieoplossingen in de Unie die high-performance computing vereisen, en de uitvoering van grootschalige artificiële-intelligentiealgoritmen voor de oplossing van wetenschappelijke problemen.”;

“2 ter. De raad van bestuur stelt ▌ toegangsvoorwaarden vast voor de artificiële-intelligentiegerichte supercomputers en de EuroHPC-supercomputers die zijn geüpgraded voor artificiële-intelligentiecapaciteiten overeenkomstig artikel 17, rekening houdend met de specifieke behoeften van het ecosysteem voor start-ups en onderzoek op het gebied van artificiële intelligentie. De raad van bestuur kan specifieke toegangsvoorwaarden vaststellen voor verschillende soorten gebruikers of toepassingen, met inbegrip van specifieke toegang voor start-ups, scale-ups en kmo’s. De beveiliging en de kwaliteit van de dienstverlening zijn dezelfde voor alle gebruikers binnen elke gebruikerscategorie. Alleen voorstellen voor de ontwikkeling van betrouwbare en ethische artificiële-intelligentiemodellen, -systemen en -toepassingen die stroken met de regels en waarden van de Unie, met name die welke zijn verankerd in artikel 2 van het Verdrag betreffende de Europese Unie en in het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie, komen in aanmerking voor toegang. De toegangscriteria, methodologieën en richtsnoeren voor de prioritering van toegang zullen worden vastgesteld volgens de ethisch ontwerp-benadering voor artificiële intelligentie en met de steun van het mechanisme voor ethische beoordeling van Horizon Europa.”.

“1. Het aandeel van de toegangstijd van de Unie tot elke hoogwaardige, kwantum-, en artificiële-intelligentiegerichte EuroHPC-supercomputer is rechtstreeks evenredig aan de in artikel 5, lid 1, bedoelde financiële bijdrage van de Unie aan de totale kosten van eigendom van de EuroHPC-supercomputer en bedraagt dus maximaal 50 % van de totale toegangstijd tot de EuroHPC-supercomputer.”.